Τα προβλήματα της κοινωνίας ο ουσιαστικός αντίπαλος της κυβέρνησης - Το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει πτώση τεσσάρων μονάδων σε διάστημα ενός έτους - Θετικό αποτύπωμα για την κυβέρνηση η εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη στο Eurogroup
Ως η μοναδική πολιτική δύναμη με σαφή και αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης, παραμένουν η Νέα Δημοκρατία και ο Κυριάκος Μητσοτάκης (σε λίγες ημέρες συμπληρώνει δέκα χρόνια στην ηγεσία της κεντροδεξιάς παράταξης), στο ξεκίνημα του 2026, όπως προκύπτει από τα ευρήματα δημοσκόπησης της «Palmos Analysis» για τον «Ελεύθερο Τύπο». Το κυβερνών κόμμα διατηρεί μεγάλη απόσταση από την αντιπολίτευση που παραμένει κατακερματισμένη, καταγράφοντας στην εκτίμηση ψήφου ποσοστό 29,6%, έναντι μόλις 12,3% του ΠΑΣΟΚ.
Η φετινή χρονιά αναμένεται να έχει έντονα προεκλογικά χαρακτηριστικά, καθώς οι εθνικές εκλογές τοποθετούνται χρονικά την άνοιξη του 2027, σε περίπου 450 μέρες. Ωστόσο, η πολιτική συγκυρία παρουσιάζει μια ιδιαιτερότητα: για πρώτη φορά η Νέα Δημοκρατία διεκδικεί τρίτη διαδοχική αυτοδύναμη κυβερνητική θητεία, την ώρα που αρκετά κόμματα της αντιπολίτευσης δίνουν μάχη για τη δεύτερη ή ακόμη και την τρίτη θέση. Σε αυτό το ήδη σύνθετο σκηνικό αναμένεται να προστεθούν το επόμενο διάστημα και νέοι πολιτικοί σχηματισμοί, που συνδέονται με τον Αλέξη Τσίπρα και τη Μαρία Καρυστιανού.
Ο πραγματικός αντίπαλος
Στην πράξη, φαίνεται πως ο μοναδικός ουσιαστικός αντίπαλος της κυβέρνησης είναι τα ίδια τα προβλήματα της κοινωνίας. Κυρίαρχο ζήτημα παραμένει η ακρίβεια, ενώ κρίσιμη θεωρείται και η αποφυγή νέων κυβερνητικών αστοχιών κατά τους τελευταίους 15 μήνες πριν από τις εκλογές.
Σύμφωνα με την έρευνα, το 32% των πολιτών εκτιμά ότι η χώρα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ενώ το 62% θεωρεί ότι ακολουθεί λανθασμένη πορεία. Τα ποσοστά αυτά, αν και εκ πρώτης όψεως μοιάζουν δυσμενή, αποκτούν διαφορετική διάσταση αν συγκριθούν με τα exit polls των εθνικών εκλογών του 2023, όταν μόλις το 36% των ψηφοφόρων πίστευε τότε ότι η χώρα πήγαινε προς τη σωστή κατεύθυνση.
Παρά ταύτα, καταγράφονται ρωγμές στη δημοσκοπική δυναμική της Νέας Δημοκρατίας, οι οποίες αποδίδονται αφενός στη φυσιολογική φθορά έπειτα από επτά χρόνια διακυβέρνησης και αφετέρου στην υπόθεση των παράνομων επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ, η οποία προστέθηκε στο ήδη βαρύ πολιτικό φορτίο της διερεύνησης της τραγωδίας των Τεμπών.
Ωστόσο, η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να προηγείται του ΠΑΣΟΚ με διαφορά 17,3 μονάδων στην εκτίμηση ψήφου. Το κυβερνών κόμμα συγκεντρώνει 29,6%, έναντι 31,3% πριν από έναν χρόνο, όταν η διαφορά από το ΠΑΣΟΚ ήταν 15 μονάδες.
Στη Χαριλάου Τρικούπη καταγράφεται έντονος προβληματισμός, καθώς το ΠΑΣΟΚ εμφανίζει πτώση τεσσάρων μονάδων σε διάστημα ενός έτους. Αντίθετα, σημαντικά κέρδη καταγράφουν η Πλεύση Ελευθερίας, η οποία ανεβαίνει στο 11,2% από 4,9%, και η Ελληνική Λύση, που φτάνει το 9,7% από 8,1%.
Το ΚΚΕ καταγράφεται στο 8,9%, ο ΣΥΡΙΖΑ στο 6,9%, η Φωνή Λογικής στο 5,7%, ενώ η Νίκη, οι Σπαρτιάτες, το ΜέΡΑ25, η Νέα Αριστερά και το Κίνημα Δημοκρατίας κινούνται κάτω από το όριο του 2,5%.
Δημοτικότητα πολιτικών αρχηγών
Στη δημοτικότητα των πολιτικών αρχηγών, πρώτη εμφανίζεται η Ζωή Κωνσταντοπούλου με 27% θετικές γνώμες. Ακολουθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης με 26%, ο Δημήτρης Κουτσούμπας με 20%, ο Κυριάκος Βελόπουλος με 16% και ο Νίκος Ανδρουλάκης με 13%. Από τους νέους πολιτικούς παίκτες που εμφανίζονται στον ορίζοντα, η Μαρία Καρυστιανού φτάνει το 33% και ο Αλέξης Τσίπρας το 15%.
Ιδιαίτερα θετικό αποτύπωμα για την κυβέρνηση καταγράφει η εκλογή του Κυριάκου Πιερρακάκη στη θέση του προέδρου του Eurogroup, καθώς το 49% των πολιτών τη θεωρεί σημαντική εξέλιξη. Παράλληλα, το 36% εκτιμά ότι η διεθνής θέση της Ελλάδας έχει ενισχυθεί τα τελευταία χρόνια, έναντι 30% που βλέπει στασιμότητα και 33% που διαπιστώνει αποδυνάμωση.
Αναποφάσιστοι και πολιτικές ισορροπίες
Στα ποιοτικά στοιχεία της έρευνας προκύπτει ότι η Νέα Δημοκρατία εμφανίζει συσπείρωση 58%, ποσοστό που θεωρείται χαμηλό, αλλά εξηγείται μερικώς από το γεγονός ότι το πολιτικό σκηνικό δεν έχει ακόμη μπει επισήμως σε προεκλογική τροχιά. Ενδεικτικό είναι ότι περίπου το 13% των ψηφοφόρων της Νέας Δημοκρατίας στις εκλογές του 2023 δηλώνει σήμερα αναποφάσιστο.
Παράλληλα, το κυβερνών κόμμα διατηρεί καθαρό προβάδισμα στον χώρο του Κέντρου με 23%, έναντι 16% του ΠΑΣΟΚ, κυριαρχεί στην Κεντροδεξιά με 54% και στη Δεξιά με 41%. Στην Κεντροαριστερά υπερισχύει η Πλεύση Ελευθερίας, ενώ στην Αριστερά την πρώτη θέση διατηρεί το ΚΚΕ.
Σε ό,τι αφορά την ψήφο ανά επαγγελματική κατηγορία, η Νέα Δημοκρατία προηγείται σε όλους τους τομείς: συγκεντρώνει 42% στους συνταξιούχους, 18% στους δημοσίους υπαλλήλους, 20% στους ελεύθερους επαγγελματίες και 23% στα οικιακά. Αντίθετα, παρουσιάζει υστέρηση στους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα, όπου φτάνει στο 16%.
Ακρίβεια, Υγεία και Παιδεία οι κορυφαίες ανησυχίες
Για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, η ακρίβεια σε προϊόντα, υπηρεσίες και στέγη αναδεικνύεται ως το σημαντικότερο πρόβλημα για τους πολίτες. Το 39% τη χαρακτηρίζει ως το βασικό ζήτημα της χώρας, αν και καταγράφεται σαφής υποχώρηση σε σχέση με το 63% του 2023 και το 57% του 2024.
Ταυτόχρονα, αυξημένη ανησυχία παρατηρείται για τα ζητήματα διαφάνειας και διαφθοράς, ενώ ακολουθούν στην κατάταξη η Υγεία, η Παιδεία, οι χαμηλοί μισθοί, το φορολογικό και το δημογραφικό πρόβλημα. Αντίθετα, χαμηλότερα αξιολογούνται η ανεργία, που πλέον βρίσκεται στο 8% από 17,5% το 2019, η εγκληματικότητα, η ασφάλεια και το μεταναστευτικό.
Μειωμένη σημασία αποδίδεται και στα ελληνοτουρκικά, εξέλιξη που συνδέεται με την εκτίμηση για τη στρατιωτική ισχύ της χώρας, καθώς το 46% θεωρεί ότι έχει ενισχυθεί έναντι της Τουρκίας, ενώ το 31% εκτιμά ότι παραμένει στα ίδια επίπεδα.
Προτεραιότητες και μεταρρυθμίσεις
Όταν οι πολίτες ερωτώνται για τις κυβερνητικές προτεραιότητες, το 45% ζητά συνέχιση των μειώσεων φόρων και ενίσχυση των εισοδημάτων. Το αίτημα αυτό είναι εντονότερο στις ηλικίες 35 έως 54 ετών, οι οποίες επλήγησαν περισσότερο την περίοδο της οικονομικής κρίσης, ενώ εκφράζεται οριζόντια σε όλα τα κομματικά ακροατήρια.
Ιδιαίτερα υψηλά αξιολογείται η ανάγκη αναβάθμισης του Εθνικού Συστήματος Υγείας, με την κυβέρνηση να επενδύει σε παρεμβάσεις όπως το ηλεκτρονικό βραχιολάκι στα επείγοντα, οι προσλήψεις υγειονομικών και οι ανακαινίσεις νοσοκομείων. Σημαντική βαρύτητα δίνεται και στα μέτρα για το δημογραφικό, τα οποία έχουν αναχθεί σε στρατηγική επιλογή, με φορολογικές ελαφρύνσεις που στοχεύουν κυρίως οικογένειες με παιδιά και νέους έως 30 ετών.
Ψηλά στις προτεραιότητες παραμένει και η αναμόρφωση της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες. Αξιοσημείωτο, πάντως, είναι ότι παρότι το 33% των πολιτών αναδεικνύει τη διαφθορά ως δεύτερο σημαντικότερο πρόβλημα της χώρας, οι θεσμικές παρεμβάσεις στη Δικαιοσύνη κατατάσσονται μόλις πέμπτες στις μεταρρυθμιστικές προτεραιότητες, γεγονός που αναδεικνύει, σύμφωνα με κυβερνητικές αναγνώσεις, την πολιτική εργαλειοποίηση συγκεκριμένων υποθέσεων από την αντιπολίτευση.
Θετική στάση σε εκλογικές αλλαγές
Ιδιαίτερα θετική είναι η στάση των πολιτών απέναντι σε δύο βασικές εκλογικές μεταρρυθμίσεις. Το 56% τάσσεται υπέρ της καθιέρωσης της ηλεκτρονικής ψήφου, έναντι 35% που διαφωνεί, με τη στήριξη να είναι εντονότερη στις νεότερες ηλικίες και να διαπερνά όλα τα κόμματα, κυρίως τη Νέα Δημοκρατία, το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ.
Παράλληλα, το 69% των πολιτών επικροτεί την εκλογή δημάρχων και περιφερειαρχών από τον πρώτο γύρο, με μόλις 24% να εκφράζει αντίθεση.
