Πώς οι «πολιτισμένοι» Αμερικανοί εξόντωσαν τους «βαρβάρους» ινδιάνους Απάτσι: Ο 10ετής πόλεμος που ξεκίνησε από μια παρεξήγηση

Πού ζούσαν οι Απάτσι - Οι φυλές και ο τρόπος ζωής τους – Οι μακροχρόνιοι πόλεμοι με τον Αμερικανικό Στρατό – Σε ποιες περιοχές υποχρεώθηκαν να εγκατασταθούν – Πόσοι Απάτσι ζουν σήμερα στις ΗΠΑ;

Πριν από ένα μήνα περίπου (7/12/2025) είχαμε γράψει ένα άρθρο για τους ινδιάνους Κομάντσι και την αυτοκρατορία τους, που τελικά διαλύθηκε από τον Αμερικανικό Στρατό. Πιο γνωστοί ινδιάνοι, με επίσης μακραίωνη ιστορία, θρυλικούς ηγέτες, όπως τον Τζερόνιμο και ανάλογη αντιμετώπιση και πορεία με αυτή των Κομάντος, ήταν οι Απάτσι. Την ιστορία τους, τις μάχες με τον Αμερικανικό Στρατό, κυρίως μεταξύ 1850-1886, καθώς και τις πολιτικές εκκαθάρισης, που για κάποιους αγγίζουν τα όρια της γενοκτονίας, θα παρουσιάσουμε σήμερα.

Ποιοι ήταν οι Απάτσι;

Οι Απάτσι είναι ινδιάνικη φυλή, που ζει στα ΝΔ της Βόρειας Αμερικής. Πήραν το όνομά τους, από τη λέξη Apachu της φυλής Ζούνι, που σημαίνει «εχθρός, κακός σκύλος». Μαζί με τους Ναβάχο, ανήκουν στη νότια γλωσσολογική οικογένεια των Αθαμπάσκα. Πρόκειται για μία από τις μεγαλύτερες γλωσσικές οικογένειες των ινδιάνων της Β. Αμερικής, που αποτελείται από 38 γλώσσες περίπου. Οι Απάτσι μετανάστευσαν από τον μακρινό βορρά της Αμερικής, πριν την ισπανική αποικιοκρατία, εκεί όπου σήμερα βρίσκονται οι πολιτείες των Η.Π.Α.: Αριζόνα (κεντρική και νοτιοανατολική), το νοτιοανατολικό Κολοράντο, το Νέο Μεξικό (νοτιοδυτικό και ανατολικό) και το δυτικό Τέξας και οι βόρειες πολιτείες Τσιουάουα και Σονόρα, του Μεξικού. Πολιτιστικά, οι Απάτσι χωρίζονται σε Ανατολικούς Απάτσι, στους οποίους περιλαμβάνονται οι Απάτσι Μεσκαλέρο, Τζικαρίγια, Τσιρικάουα, Λίπαν και Καϊόβα και τους Δυτικούς Απάτσι, στους οποίους περιλαμβάνονται οι Σιμπεκιού, Μιμπρένιο, Κογιοτέρο και Βόρειοι και Νότιοι Τόντο Απάτσι.

Πορτρέτο του Cochise

Οι Καϊόβα Απάτσι εντάχθηκαν στους Καϊόβα, των οποίων υιοθέτησαν τα έθιμα. Οι Απάτσι ζούσαν κυρίως από το κυνήγι και τη συλλογή καρπών. Δεν έτρωγαν ερπετά, ούτε ζώα που τρέφονταν από αυτά γιατί δεν τα θεωρούσαν καθαρή τροφή. Ήταν επιδέξιοι κυνηγοί και άριστοι δρομείς. Μπορούσαν να περπατήσουν ακόμα και 100 χιλιόμετρα σε μια μέρα μέσα σε δύσβατα εδάφη προκειμένου να κυνηγήσουν ή να πολεμήσουν. Ήταν μικρόσωμοι (μ.ό. ύψους 1,60 μέτρα) και ικανότατοι στην πάλη σώμα με σώμα. Γυμνάζονταν από μικρή ηλικία. Κύρια όπλα τους ήταν το τόξο, το ακόντιο, το τσεκούρι (τόμαχοκ) και το μαχαίρι που είχαν στη ζώνη. Εξοικειώθηκαν γρήγορα με τα τυφέκια των λευκών. Συνήθιζαν να γδέρνουν τα κρανία των αντιπάλων τους, αν αυτοί ήταν στρατιώτες. Οι Τσιρικάουα υποστήριζαν ότι έμαθαν την τακτική αυτή από τους Μεξικανούς, που έπαιρναν το scalp (σκαλπ το δέρμα του κεφαλιού με τα μαλλιά) από τους νεκρούς Απάτσι. Οι Απάτσι ήταν από τις πιο άγριες ομάδες στα σύνορα Η.Π.Α. και Μεξικού. Αρχικά, προσπάθησαν να γίνουν φίλοι με τους Ισπανούς, τους Μεξικανούς και τους Αμερικανούς. Ωστόσο αναφέρονται επιθέσεις των Απάτσι σε ισπανικές αποστολές. Η αποτυχία των Ισπανών να προστατεύσουν τους Πουέμπλο από τους Απάτσι, κατά τη διάρκεια μιας πενταετούς εποχής ξηρασίας, στα τέλη του 17ου αιώνα οδήγησε στην εξέγερση των λαών του Πουέμπλο, σε συνεργασία με τους Απάτσι (1680). Οι Πουέμπλο διατήρησαν την ανεξαρτησία τους ως το 1692, οπότε πέρασαν πάλι στην κυριαρχία των Ισπανών. Για να αποφύγουν αντίποινα, πολλοί Πουέμπλο κατέφυγαν στους Ναβάχο.
1830: Indian Removal Act και ο δεκάχρονος πόλεμος του Κοτσίζ

O Naiche

Victorio

Στις 28 Μαΐου 1830 ψηφίστηκε στις Η.Π.Α. ο νόμος για τη «μετατόπιση» των Ινδιάνων (Indian Removal Act). Σύμφωνα με αυτόν, όλες οι ινδιάνικες φυλές που ζούσαν στα ανατολικά έπρεπε να εγκαταλείψουν τα μέρη που ζούσαν και να εγκατασταθούν στα δυτικά του Μισισιπή. Έτσι, η κυβέρνηση των Η.Π.Α. αθέτησε σε όλες τις υποσχέσεις που είχε δώσει στους ινδιάνους, ότι θα παρέμεναν στις περιοχές τους. Το 1848, μετά το τέλος του αμερικανομεξικανικού πολέμου, το Μεξικό παραχώρησε στις ΗΠΑ εδάφη του Τέξας, της Καλιφόρνια, της Αριζόνα, του Νέου Μεξικού, της Γιούτα και της Νεβάδα. Αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να περιοριστούν και οι ινδιάνοι αυτών των περιοχών. Οι έποικοι ζούσαν ειρηνικά με τους αυτόχθονες, πλην ορισμένων περιπτώσεων όπου πολεμοχαρείς ινδιάνοι έκαναν επιδρομές σε βάρος τους. Μετά τη Συνθήκη του Χιντάλγκο (1848) με την οποία τελείωσε ο πόλεμος ΗΠΑ Μεξικού, Αμερικανοί στρατιώτες άρχισαν να κάνουν όλο και περισσότερο αισθητή την παρουσία τους στις περιοχές που δόθηκαν στις Η.Π.Α. προκαλώντας ανησυχία στους ινδιάνους. Πάντως, τη δεκαετία του 1850 οι ινδιάνοι έκαναν επιθέσεις σε Αμερικανούς που ταξίδευαν στο μονοπάτι της Σάντα Φε και στη Νότια Οδό Μπάτερφιλντ, κυρίως όμως μέσα στο Μεξικό, καθώς περνούσαν τα σύνορα με τις Η.Π.Α.

Ινδιάνοι ανιχνευτές του Αμερικανικού Στρατού

Από μια λανθασμένη εκτίμηση ενός ενδοοικογενειακού επεισοδίου ξεκίνησε το 1861, πριν το Αμερικανικό Εμφύλιο η μεγάλη εξέγερση των Απάτσι υπό τον Κοτσίζ, αρχηγό των Τσιρικάουα Απάτσι. Συγκεκριμένα, ο ιδιοκτήτης ενός ράντσου, 65 χιλιόμετρα νότια του Τουσόν, Τζον Γουόρντ ξυλοκόπησε άγρια τον μιγά γιο του, ο οποίος έφυγε από το σπίτι. Ο Γουόρντ θεώρησε ότι ο μικρός είχε απαχθεί από ινδιάνους Τσιρικάουα, που είχαν αρχηγό τον Κοτσίζ. Παράλληλα «χρέωσε» και την αρπαγή ενός κοπαδιού του στον Κοτσίζ και ενημέρωσε σχετικά το απόσπασμα του Φρουρίου Μπιουκάναν. Ο Υπολοχαγός Τζορτζ Μπάσκομ συγκρότησε ένα απόσπασμα 54 ανδρών για να επιτεθεί στο πέρασμα των Απάτσι μέσω των βουνών Τσιρικάουα. Παράλληλα κάλεσε τον Κοτσίζ σε συνάντηση, έχοντας στήσει όμως παγίδα στον αρχηγό των Τσιρικάονα. Στις 4 Φεβρουαρίου 1861, ο Κοτσίζ, ανυποψίαστος πήγε στη σκηνή του Μπάσκομ, συνοδευόμενος από τον αδελφό του, δυο ανιψιούς του, μία γυναίκα και δύο παιδιά.

Αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή για όσα έγιναν στο ράντσο του Γουόρντ. Μάλιστα, θεωρώντας υπεύθυνους τους Κογιοτέρος, Απάτσι των Λευκών Ορέων πρότεινε να μεσολαβήσει για να απελευθερωθεί ο νεαρός. Ο Μπάσκομ απάντησε ότι ο Κοτσίζ και η συνοδεία του συλλαμβάνονται! Ο Κοτσίζ έβγαλε το μαχαίρι του και έσκισε τη σκηνή κατορθώνοντας να ξεφύγει. Όσοι τον συνόδευαν όμως κρατήθηκαν ως όμηροι. Έτσι, συνέλαβε τρεις λευκούς και άρχισε διαπραγματεύσεις για να τους ανταλλάξει με τους δικούς του ομήρους. Ο Μπάσκομ δεν δέχτηκε. Έξαλλος ο Κοτσίζ σκότωσε έναν όμηρο και τον έσυρε με το άλογό του, μπροστά σε ένα στρατιωτικό απόσπασμα, ενώ, καθώς δεν του επέστρεφαν τους δικούς του σκότωσε και τους άλλους δύο.

Για αντίποινα, οι λευκοί κρέμασαν έξι αθώους Τσιρικάουα. Ο Κοτσίζ και μια ομάδα πολεμιστών άρχισαν να στήνουν ενέδρες κατά μήκος του περάσματος του Μπάτερφιλντ σκοτώνοντας Μεξικανούς και συλλαμβάνοντας Αμερικανούς. Από μια επιπόλαια ενέργεια ενός Αμερικανού Υπολοχαγού ξεκίνησε ένας πόλεμος με τους ινδιάνους του Κοτσίζ που διήρκησε δέκα χρόνια! Οι Τσιρικάουα είχαν τη βοήθεια των Απάτσι των Λευκών Ορέων, όπως και των Απάτσι Μεμπρένο, υπό την ηγεσία του Μάνγκους Κολοράντο, πεθερού του Κοτσίζ. Κύριος στόχος τους ήταν οι κρατικές άμαξες που διέσχιζαν το πέρασμα Μπάτερφιλντ. Μετά από μια σειρά σκληρών μαχών, δύο Λόχοι Δραγόνων από το Φρούριο Μπρέκινριτζ οδήγησαν τους Απάτσι στο μεξικανικό έδαφος. Οι ινδιάνοι, πριν φύγουν, σκότωσαν όλους τους ομήρους. Με τη σειρά του, ο Μπάσκομ κρέμασε όλους τους ινδιάνους ομήρους που είχε συλλάβει, ανάμεσά τους και τον αδελφό του Κοτσίζ. Αυτό εξόργισε τους Απάτσι που μέσα σε δύο μήνες σκότωσαν τουλάχιστον 150 Αμερικανούς και Μεξικανούς.

George Crook, πορτρέτο από τον Brady Handy

Nelson A. Miles,1898

Ο Εμφύλιος Πόλεμος των Η.Π.Α., όπως ήταν αναμενόμενο επηρέασε και τις επιχειρήσεις εναντίον των Απάτσι. Ο Αμερικανικός Στρατός εγκατέλειψε τα φρούρια στην περιοχή των Τσιρικάουα. Για να καλύψει το κενό και να εξασφαλίσει τη βόρεια και τη νότια οδό προς την Καλιφόρνια, ο κυβερνήτης της Τζον Ντάουνι οργάνωσε δύο φάλαγγες εθελοντών και έστειλε τη μία στη Γιούτα, υπό τον Συνταγματάρχη Πάτρικ Κόνορ και την άλλη στα νοτιοδυτικά υπό τον Συνταγματάρχη Πάτρικ Κόνορ και την άλλη στα νοτιοδυτικά υπό τον Συνταγματάρχη και μετέπειτα Στρατηγό Τζέιμς Κάρλτον. Ο Κοτσίζ και ο Μάνγκους Κολοράντο αποφάσισαν να αμυνθούν και οχυρώθηκαν κοντά στον εγκαταλελειμμένο σταθμό, κοντά στο πέρασμα των Απάτσι.

Ο Λόχος Εμπροσθοφυλακής του Κάρλτον, υπό τον Λοχαγό Τόμας Ρόμπερτς μπήκε στον σταθμό στις 15 Ιουλίου 1862, με δύο οβιδοβόλα και επαναληπτικά τυφέκια. Ο στρατιώτης Τζον Τιλ πυροβόλησε τον Μάνγκους Κολοράντο στο στήθος. Οι Απάτσι οπισθοχώρησαν προς την έρημο και μερικοί άνδρες μετέφεραν στο Γιάνος του Μεξικού τον Μάνγκο Κολοράντο, όπου με την απειλή όπλων υποχρέωσαν έναν γιατρό να βγάλει τη σφαίρα. Ο Κάρλτον αντιλήφθηκε τη σπουδαιότητα του περάσματος των Απάτσι και διέταξε την κατασκευή του Φρουρίου Μπάουι. Διέταξε τους στρατιώτες του να αντιμετωπίζουν τους Απάτσι σαν να είναι άγρια θηρία. Τον Σεπτέμβριο ανέλαβε τη διοίκηση του Νέου Μεξικού, διαδεχόμενος τον Στρατηγό Έντουαρντ Κάνμπι. Ο Στρατηγός Τζόζεφ Γουέστ ανέλαβε τη διοίκηση του νότιου Νέου Μεξικού.

Η δολοφονία του Μάνγκους Κολοράντο, ο Κιτ Κάρσον και η σφαγή του Σαντ Κρικ (1864)

Τα επόμενα χρόνια έγιναν μια σειρά από γεγονότα καθοριστικής σημασίας, αλλά άκρως ντροπιαστικά για τις Η.Π.Α. Ο αδίστακτος Γουέστ αποφάσισε να εξοντώσει τον Μάνγκους Κολοράντο, τον πιο σεβάσμιο αρχηγό των Απάτσι με δόλιο τρόπο. Έστειλε έναν Λοχαγό του στον Μάνγκους και του ζήτησε να μεταβεί στο στρατόπεδο κοντά στο Πίνος Άλτος. Ανυποψίαστος ο Ινδιάνος πήγε εκεί στις 17/1/1863 και αμέσως συνελήφθη! Έπειτα φυλακίστηκε στο Φρούριο Μακλέιν στον ποταμό Μιμπρές. Όπως διαβεβαίωσε αργότερα ένας στρατιώτης, ο Γουέστ έκανε φανερό ότι θέλει τη δολοφονία του Κολοράντο. Το ίδιο βράδυ, δύο στρατιώτες ζέσταναν τις ξιφολόγχες τους και τις πίεσαν, σχεδόν πυρακτωμένος, στα πόδια του Μάνγκους που κοιμόταν. Ο ινδιάνος πετάχτηκε όρθιος και οι στρατιώτες άδειασαν πάνω του τα όπλα τους.

Ο Γουέστ διέταξε ανακρίσεις, αλλά οι εμπλεκόμενοι αθωώθηκαν, καθώς υποστήριξαν ότι ο Μάνγκους επιχείρησε να δραπετεύσει! Στα ανατολικά, οι Μεσκαλέρο συνέχιζαν τη δράση τους. Ο Κάρλτον αποφάσισε να κινηθεί εναντίον τους και αξιοποίησε τον Κιτ (Κρίστοφερ) Κάρσον, μια θρυλική μορφή του φαρ ουέστ, πρώην έμπορο, οδηγό και πράκτορα των ινδιάνων, που είχε πολεμήσει στον Εμφύλιο με τους Νότιους. Στις αρχές του 1863, ο Κάρσον έστησε τη βάση του στο φρούριο Στάντον, στο ΝΑ Νέο Μεξικό και από εκεί διεξήγαγε πλήθος επιθέσεων. Σε μάχη με τους ινδιάνους, άνδρες του Κάρσον υπό τον Υπολοχαγό Ουίλιαμ Γκρέιντον σκότωσαν δύο αρχηγούς τους. Στο τέλος της άνοιξης, καταπονημένοι οι Μεσκαλέρο από τις συνεχείς μάχες και την καταδίωξη δέχτηκαν να εγκατασταθούν στον καταυλισμό κοντά στο Φρούριο Σάμνερ, στην κοιλάδα του ποταμού Πέκος Μποσκ Ρεντόντο. Σύντομα, εκεί στάλθηκαν αιχμάλωτοι Ναβάχο που συνελήφθησαν κατά τις επόμενες εκστρατείες των Κάρλτον και Κάρσον.

Ο Κιτ Κάρσον και το άλογό του με το όνομα...Απάτσι

Το 1864 έγινε ένα φρικιαστικό γεγονός, το οποίο δεν αφορά άμεσα τους Απάτσι, αλλά δύο άλλες φυλές γνωστές σε όσους έχουν διαβάσει, έστω και κόμικς με καουμπόηδες-ινδιάνους, τους Τσεγιέν και τους Αραπάχο. Πρόκειται για τη λεγόμενη «σφαγή του Σαντ Κρικ» (Sand Creek massacre), ουσιαστικά τη σφαγή αμάχων, ως επί το πλείστον, Αραπάχο και Τσεγιέν από τον Αμερικανικό Στρατό (29/11/1864). Μια δύναμη 675 ανδρών του Τρίτου Συντάγματος Ιππικού του Κολοράντο, υπό τη διοίκηση του εθελοντή Συνταγματάρχη Τζον Τσίβινγκτον επιτέθηκε και κατέστρεψε ένα χωριό Τσεγιέν και Αραπάχο στο ΝΑ Κολοράντο. 150 Ινδιάνοι, τα 2/3 των οποίων ήταν γυναικόπαιδα σκοτώθηκαν και ακρωτηριάστηκαν. Ο Τσίβινγκτον ισχυρίστηκε ότι οι νεκροί ήταν 500-600, ο αριθμός αυτός όμως είναι μάλλον υπερβολικός. Η τοποθεσία χαρακτηρίστηκε ως «Εθνικός Χώρος Ιστορικής Σφαγής του Σαντ Κρικ» και διοικείται από την Υπηρεσία Εθνικών Πάρκων.

Επέλαση του Αμερικανικού Ιππικού

Η σφαγή του Σαντ Κρικ το 1864, πίνακας του Frederic Remington

Η σφαγή των Αραβάιπα (The massacre of Camp Grant)

Το ειδεχθέστερο έγκλημα σε βάρος των Απάτσι και γενικότερα των ινδιάνων ήταν η σφαγή των Αραβάιπα (massacre of Camp Grand), στις 30 Απριλίου 1871. Μια ομάδα των Αραβάιπα Απάτσι, γνωστών και ως Δυτικών Απάτσι, υπό την ηγεσία του Εσκιμίνζιν θέλοντας ειρήνη κινήθηκαν προς το στρατόπεδο Γκραντ, ένα προκεχωρημένο φυλάκιο, περίπου 80 χλμ. ΒΑ του Τουσόν της Αριζόνα (που είχε χωριστεί το 1863 από το Νέο Μεξικό). Διοικητής του ήταν ο Υπολοχαγός Royal Emerson Whitman, 37 ετών. Αρχικά, Ινδιάνοι και οι Αμερικανοί στρατιώτες δεν είχαν προβλήματα μεταξύ τους. Κάποια στιγμή, ο Whitman ζήτησε από τον Εσκιμίνζιν να μετακινηθεί με το λαό του προς τα Λευκά Όρη, κοντά στο Φορτ Απάτσι, που είχε ιδρυθεί το 1870. Αυτός δεν δέχτηκε. Οι Ινδιάνοι αποχωρώντας έστρεψαν τα όπλα τους προς τον Ουίτμαν και τους στρατιώτες του. Οι κάτοικοι της Τουσόν που μισούσε τους Ινδιάνους αποφάσισαν να συγκροτήσουν μια «ομάδα εκδικητών.

Το Camp Grant σε φωτογραφία του 1870

Το απόγευμα της 28/4/1871, 6 Αγγλοαμερικανοί, 48 Αμερικανομεξικανοί και 92 Ινδιάνοι της φυλής Παπάγκο (οι οποίοι είχαν υποταγεί στους Ισπανούς και είχαν εκχριστιανιστεί από καθολικούς ιερείς) ξεκίνησαν για το φαράγγι Αραβάιπα, όπου έφτασαν τα ξημερώματα της 30ης Απριλίου 1871. Οι περισσότεροι άνδρες Απάτσι έλειπαν για κυνήγι στα βουνά. Μόνο οκτώ πολεμιστές είχαν μείνει στον καταυλισμό. Οι Παπάγκο ανέλαβαν τις δολοφονίες, ενώ Αγγλοαμερικανοί και Αμερικανομεξικανοί εμπόδιζαν τη φυγή των Ινδιάνων. Περίπου 144 Απάτσι και Πινάλ σκοτώθηκαν και ακρωτηριάστηκαν, ενώ σχεδόν όλοι είχαν αποκεφαλιστεί. Οι γυναίκες που επέζησαν βιάστηκαν και 27 από τα 29 παιδιά πουλήθηκαν ως σκλάβοι στο Μεξικό! Τα άλλα δύο δραπέτευσαν. Ο Ουίτμαν ασχολήθηκε με την ταφή των νεκρών. Μόνο μία γυναίκα επιβίωσε από τη σφαγή! Ο Ουίτμαν έστειλε διερμηνείς στα βουνά, που διαβεβαίωσαν τους Αραβάιπα ότι οι στρατιώτες του δεν είχαν καμία εμπλοκή στη σφαγή. Είναι άγνωστο αν αυτό ισχύει, δεν αποκλείεται όμως, αν σκεφτούμε ότι οι κάτοικοι της Αριζόνα θεωρούσαν τη σφαγή «δικαιολογημένη ανθρωποκτονία». Όταν πληροφορήθηκε ο Πρόεδρος των Η.Π.Α. (από το 1869 ως το 1877) Olysses S. Grant τι είχε συμβεί έγινε έξαλλος. Ήταν αυτός που είχε σχεδιάσει τη μετεμφυλιοπολεμική πολεμική πολιτική και θεωρούσε απαράδεκτες τέτοιες σφαγές. Έστειλε μία επιτροπή ειρήνης στην Αριζόνα, υπό τον Στρατηγό Όλιβερ Χάουαρντ και τον Βίνσεντ Κόιλερ, με σκοπό την επίτευξη ειρήνης, ενώ διαμήνυσε στον Κυβερνήτη της Αριζόνα Σάφορντ ότι οι υπεύθυνοι της σφαγής πρέπει να δικαστούν και να τιμωρηθούν παραδειγματικά. Τον Οκτώβριο του 1871 ξεκίνησε η δίκη 100 δραστών για 108 αδικήματα! Μετά από 2 μήνες ακροαματικής διαδικασίες, οι Απάτσι βρέθηκαν κατηγορούμενοι για λεηλασίες, καθώς εκεί επικεντρώθηκε τη δίκη! Τελικά χρειάστηκαν 19 (!) λεπτά για να εκδοθεί η απόφαση: όλοι αθώοι!

Καταδίωξη Απάτσι από το αμερικανικό ιππικό

Το μόνο θετικό από την, καλοπροαίρετη κίνηση του Προέδρου των ΗΠΑ για ειρήνη είναι ότι βρέθηκαν τελικά έξι από τα 27 παιδιά που είχαν πουληθεί ως σκλάβοι. Δυστυχώς, καθώς οι αγοραπωλησίες είχαν γίνει μυστικά, τα υπόλοιπα 21 δεν βρέθηκαν ποτέ… Επίσης συγκροτήθηκαν 5 γραφεία για τους ινδιάνους (4 στην Αριζόνα και 1 στο Νέο Μεξικό). Ο Κοτσίζ, που παρέμενε επικεφαλής των Τσιρικάουα ζήτησε από τον Χάουαρντ να διατηρήσουν έναν καταυλισμό στο έδαφός τους, στο πέρασμα των Απάτσι, με υπεύθυνο τον συνοριοφύλακα Τόμας Τζέφορντς. Ο Κοτσίζ υποσχέθηκε διαφύλαξη της τάξης στους καταυλισμούς, κάτι που έγινε, ως τον θάνατό του το 1874.

Ο «ινδιανομάχος» Στρατηγός Κρουκ – Η ζωή των Απάτσι στους κυβερνητικούς καταυλισμούς

Άλλες φυλές των Απάτσι όμως συνέχιζαν τις επιδρομές τους κυρίως εναντίον των προμηθευτών των γραφείων των ινδιάνων. Αυτό διόγκωσε τη λαϊκή οργή και την οργάνωση από τους στρατιωτικούς εναντίον των επιδρομέων σε περιοχές της κεντρικής Αριζόνα. Αρχηγός της Επιχείρησης ανέλαβε ο Στρατηγός Κρουκ, που μετατέθηκε στα νοτιοδυτικά, μετά την απόκτηση της φήμης του «ινδιανομάχου» στον «Πόλεμο του Φιδιού» στο Αϊντάχο και το Όρεγκον.

Το 1827-73 με 9 μικρά αποσπάσματα που είχαν ινδιάνους οδηγούς που είχαν «προσληφθεί» από τους καταυλισμούς, σε 20 αψιμαχίες εξόντωσαν 200 ινδιάνους. Ο στρατός του Κρουκ κέρδισε δύο πολύ σημαντικές μάχες στις 28/12/1872 και στις 27/3/1873. Από το Απρίλιο, καταπονημένοι οι Απάτσι και οι οικογένειές τους άρχισαν να παραδίδονται. Ο αριθμός των Απάτσι και των Γιαβαπάι που εγκαταστάθηκαν στους καταυλισμούς στην Αριζόνα και το Νέο Μεξικό, ως το φθινόπωρο του 1873 έφτασε τους 6.000. Η ζωή στους καταυλισμούς ήταν σκληρή δοκιμασία για τους Απάτσι. Ελλείψεις στην τροφοδοσία, πλήξη και ασθένειες, αποδεκάτισαν τον πληθυσμό τους. Πολλοί, για να αποφύγουν αυτή τη κατάσταση έμειναν εκτός καταυλισμών και ζούσαν από το κυνήγι τις λεηλασίες και τις επιδρομές. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, για να τους ελέγξει καλύτερα, αλλά και για να δώσει νέες εκτάσεις γης στους εποίκους διέταξε όλους τους Απάτσι που ζούσαν δυτικά του ποταμού Ρίο Γκράντε, να εγκατασταθούν στον ποταμό Τζίλα στην Αριζόνα, το 1875. Κάποιοι Απάτσι όμως, συνέχιζαν να αντιστέκονται…

Βικτόριο: ο διάδοχος του Μάνγκους Κολοράντο και το μυστηριώδες τέλος του

Μία από τις ομάδες αυτές, των «απείθαρχων Απάτσι» είχε αρχηγό τον Βικτόριο, διάδοχο του Μάνγκους Κολοράντο, ο οποίος είχε μεγαλώσει δίπλα στον δολοφονημένο Μάνγκους. Αυτή η ομάδα «έδρασε» μεταξύ 1877-1880. Στις 2 Σεπτεμβρίου 1877, ο Βικτόριο με 300 άνδρες του έφυγαν από το Σαν Κάρλος. Περίπου 200 από αυτούς, ένα μήνα αργότερα παραδόθηκαν στο φρούριο Ουίνγκεϊτ στο Νέο Μεξικό. Ο Βικτόριο, με 80 περίπου πολεμιστές παρέμειναν στα ορεινά ελπίζοντας να εγκατασταθούν στον καταυλισμό των Μεσκαλέρο στο Όχο Καλιέντε, δυτικά του Νέου Μεξικού όμως οι σχετικές διαπραγματεύσεις ναυάγησαν. Στις 4 Σεπτεμβρίου 1879 ο Βικτόριο και οι πολεμιστές του επιτέθηκαν σε ένα στρατόπεδο Ιππικού σκοτώνοντας οχτώ φρουρούς. Με τη βοήθεια των Μεσκαλέρο, ο Βικτόριο οδήγησε την ομάδα του στο Μεξικό και μετά ξανά στις Η.Π.Α. (Τέξας, Νέο Μεξικό και Αριζόνα). ΗΠΑ και Μεξικό συμμάχησαν εναντίον του Βικτόριο. Αμερικανικές δυνάμεις, υπό τον Συνταγματάρχη Έντουαρντ Χατς στο Νέο Μεξικό, τον Συνταγματάρχη Μπέντζαμιν Γκρίερσον στο Τέξας και μεξικανικές, υπό τον Στρατηγό Τζερόνιμο Τρεβίνι καταδίωκαν τον Βικτόριο και τους άνδρες του.

Μάχη Αμερικανών με ινδιάνους

Αυτοί όμως κατόρθωναν να παραπλανούν τους διώκτες τους και να βγαίνουν αλώβητοι από πολλές μάχες. Στο μεταξύ, οι Αμερικανοί στρατιώτες μπαινόβγαιναν στο μεξικανικό έδαφος παραβαίνοντας την κυβερνητική εντολή για «μη επέμβαση στο εξωτερικό». Ο Βικτόριο συνελήφθη κάποιες φορές, κατόρθωνε όμως πάντα να δραπετεύει. Ακόμα και οι αντίπαλοί του τον σέβονταν για τη γενναιότητα και την επιμονή του.

Μάχη Αμερικανών στρατιωτών με ινδιάνους

Το φθινόπωρο του 1880, ο Βικτόριο προσπάθησε να διαφύγει από τον Συνταγματάρχη Τζόρτζ Μπιούελ. Μπήκε στην έρημο Τσιχουάουα και οδήγησε τους άνδρες του σε απόσταση βολής από 350 Μεξικανούς και ινδιάνους Ταραχουχαμάρα που, υπό τη διοίκηση του Συνταγματάρχη Γιοακίν Ταράτσας. Στη διήμερη μάχη των Τριών Κορυφών, τον Οκτώβριο του 1880, πολλοί Απάτσι σκοτώθηκαν. Ο Βικτόριο με μερικούς άντρες του περικυκλώθηκαν από Μεξικανούς στρατιώτες. Αποφάσισαν, αν και πολύ λιγότεροι, να πολεμήσουν μέχρι τέλους. Ο Βικτόριο βρέθηκε νεκρός. Είναι άγνωστο αν σκοτώθηκε σε συμπλοκή ή αν αυτοκτόνησε, για να μην πέσει στα χέρια των Μεξικάνων, σύμφωνα με τον θρύλο. Ο 80χρονος Νάνα, θείος του Βικτόριο ανέλαβε την ηγεσία της ομάδας μετά τον θάνατό του.

Τζερόνιμο: Ο θρυλικός Απάτσι, το όνομα του οποίου έγινε κραυγή στα χείλη των Αμερικανών αλεξιπτωτιστών

Ακόμα και όσοι γνωρίζουν ελάχιστα για τους Ινδιάνους, πιθανότατα έχουν ακούσει το όνομα του Τζερόνιμο, ίσως του σημαντικότερου αρχηγού των Απάτσι. Γεννήθηκε το 1829 στο φαράγγι Ντοντογιόν της Αριζόνα. Ήταν παιδί οκταμελούς οικογένειας, γνωστός αρχικά με το όνομα Κογιάτλα (αυτός που χασμουριέται). Το όνομα Τζερόνιμο προήλθε, κατά μία άποψη, γιατί οι Μεξικανοί παρακαλούσαν τον Άγιο Ιερώνυμο, μόλις τον έβλεπαν, να τους σώσει από τον άγριο Απάτσι! Κατά την άλλη άποψη, ο Τζερόνιμο είχε τον σεβασμό του ιερού προσώπου ως σαμάνος (μάγος,γιατρός-θεραπευτής). Είχε 8 συζύγους: 4 Απάτσι και 4 μιγάδες. Απέκτησε 8 παιδιά, 4 από τα οποία σκοτώθηκαν από τους Μεξικανούς και άλλα 4 φυλακίστηκαν από την κυβέρνηση των Η.Π.Α. Ζούσε με τη φυλή των ομάδων Νέντνι, του αρχηγού γιου, στη μεξικανική πλευρά των συνόρων, μετά τη διάλυση του καταυλισμού του «Περάσματος Απάτσι» το 1875. Οι Μεξικανοί επιτέθηκαν αρκετές φορές στον καταυλισμό τους, αλλά απωθήθηκαν. Οι Νέντνι άλλαζαν συχνά θέσεις για να μην γίνουν αντιληπτοί. Κάποια στιγμή, 60 Νέντνι βρέθηκαν απέναντι σε δύο ίλες μεξικάνικου ιππικού. Εξόντωσαν με μεθοδικό τρόπο όλα τα άλογα των Μεξικανών, οι οποίοι παρέμειναν καθηλωμένοι στους βράχους. Ξαφνικά, με εντολή του Τζερόνιμο, οι Απάτσι επιτέθηκαν και τους σκότωσαν όλους.

Από το 1876 ως το 1881, ο Τζερόνιμο ζούσε κατά καιρούς σε καταυλισμούς, από τους οποίους διέφευγε συχνά, αλλά επέστρεφε όταν ένιωθε ότι κινδυνεύει. Στις 30 Αυγούστου 1881, στρατιώτες από το Φορτ Απάτσι σκότωσαν τον Νακαϊντοκλίνι στον Κόλπο Κιμπέκουε. Αυτός δίδασκε μια νέα θρησκεία, με πίστη στην επιστροφή των νεκρών πολεμιστών, για να βοηθήσουν τους ιθαγενείς στις μάχες τους με τους λευκούς. Στο Σαν Κάρλος άρχισαν να φτάνουν πολλοί στρατιώτες, καθώς οι Ινδιάνοι είχαν εξαγριωθεί. Έναν μήνα μετά τη δολοφονία του Νακαϊντοκλίνι, ο Τζερόνιμο και ο Γιου, μαζί με τον Naiche, γιο του Κοτσίζ, τον γενναίο Τσάτο και άλλους 74 που τους ακολούθησαν, έφυγαν από το Σαν Κάρλος για το Μεξικό. Τον Απρίλιο του 1882 επέστρεψαν στον καταυλισμό, σκότωσαν τον αρχηγό της αστυνομικής δύναμης και ανάγκασαν τον Λόκο, αρχηγό τον Μεμπρένο Απάτσι με τους άνδρες του να τον ακολουθήσουν νότια. Εναντίον των Αμερικανών κινήθηκαν και πολεμιστές των Λευκών Ορέων, που δεν είχαν ξεχάσει τη δολοφονία του Νακαϊντοκλίνι (μάχη του Μπιγκ Ντάι Γουότς). Ο Τζερόνιμο άρχισε να γίνεται θρύλος. Οι αμερικανικές αρχές έστειλαν πάλι τον Κρουκ στην Αριζόνα. Ο Τζερόνιμο παραδόθηκε παρελκυστικά, τον Ιανουάριο του 1884, αλλά τράπηκε εκ νέου σε φυγή από την περιοχή του Σαν Κάρλος τον Μάιο του 1885, μαζί με τους Naiche, Νάνα και 150 άντρες, λόγω της απαγόρευσης του Τίσγουιν, του οινοπνευματώδους ποτού των Ινδιάνων στον καταυλισμό.

Ο Τζερόνιμο με άλλους ινδιάνους

Όλοι κατευθύνθηκαν προς την οροσειρά της Σιέρα Μάντρε. Ο Κρουκ άρχισε νέα ανηλεή καταδίωξη. Ο Τζερόνιμο παραδόθηκε στις 27 Μαρτίου 1886, στο φαράγγι Λος Εμπούδος συμφωνώντας με τους όρους του Κρουκ να εγκλειστεί σε περιοχή στα ανατολικά για δύο χρόνια. Λίγο πριν φτάσουν στο Φρούριο Μπάουι, ο Τζερόνιμο, ο Naiche και 24 ινδιάνοι διέφυγαν. Ο Κρουκ έπεσε σε δυσμένεια και αντικαταστάθηκε από έναν άλλον «ινδιανομάχο», τον Ταξίαρχο Νέλσον Μάιλς. Ο Μάιλς χρησιμοποίησε 5.000 στρατιώτες και 500 ινδιάνους «βοηθούς», για να συλλάβει τον Τζερόνιμο.

Στις 15 Ιουλίου 1886, ο Λοχαγός Χένρι Λότον συνέλαβε προσωρινά τον Τζερόνιμο, ο οποίος διέφυγε και πάλι. Στα τέλη Αυγούστου 1886 διαμήνυσε ότι θα παραδιδόταν μόνο στον Μάιλς. Είχε εντοπιστεί στα βουνά Σονόρα. Υπολογίζεται ότι είχε διανύσει 1.645 μίλια (περίπου 2.650 χιλιόμετρα, ένα μίλι= 1,609 μ.)! Στις 3-4 Σεπτεμβρίου 1886 στο Σκέλετον Κάνιον, στην Αριζόνα, ο Τζερόνιμο παραδόθηκε στον Μάιλς, που του υποσχέθηκε ότι θα μεταφερθούν στη Φλόριντα και μετά από κάποιο διάστημα θα γυρίσουν στην Αριζόνα. Αυτό δεν έγινε ποτέ… Ο Τζερόνιμο και 500 Απάτσι, ανάμεσά τους και πολλοί «βοηθοί» του Στρατού, μεταφέρθηκαν αλυσοδεμένοι (δείτε τη σχετική φωτογραφία) στο Φρούριο Πίκενς, στην Πενσακόλα της φλόριντα. Τον Μάιο του 1887 μόλις, του επιτράπηκε να δει την οικογένειά του. Στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στο στρατόπεδο του όρους Βέρνον στην Αλαμπάμα. Εκεί, από τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης πέθανε το ¼ των Απάτσι. Οι Αραβάιπα του Εσκομίνζιν επέστρεψαν στην Αριζόνα, οι κάτοικοι (έποικοι) της οποίας όμως δεν δέχονταν τον Τζερόνιμο και τους Τσιρικάουα! Οι Κομάντσι και οι Καϊόβα προσφέρθηκαν να μοιραστούν τη γη τους με τους Απάτσι. Ούτε αυτό έγινε. Οι τελευταίοι οδηγήθηκαν στο Φορτ Σιλ της Οκλαχόμα το 1894. Ο Τζερόνιμο προσπάθησε να ενταχθεί στην «κοινωνία των λευκών». Ασχολήθηκε με τη γεωργία και εντάχθηκε στην Ολλανδική Μεταρρυθμιστική Εκκλησία, από την οποία αποβλήθηκε, λόγω εθισμού του στον τζόγο! Δεν επέστρεψε ποτέ στην Αριζόνα. Με ειδική άδεια του Υπουργείου Πολέμου, του επιτράπηκε να πουλά φωτογραφίες του εαυτού του και χειροτεχνήματα σε εκθέσεις. Το 1905 υπαγόρευσε στον SS Barrett την αυτοβιογραφία του («Geronimo: His Own Story»). Πέθανε το 1909. Πάντως, το όνομά του χρησιμοποιείται σήμερα ως κραυγή από τους Αμερικανούς αλεξιπτωτιστές!

Επιχρωματισμένη φωτογραφία ντροπής- Ο Τζερόνιμο και 500 άνδρες του μεταφέρονται αλυσοδεμένοι, σιδηροδρομικώς στη Φλόριδα, τον Σεπτέμβριο του 1886

Επίλογος

Με τα δύο αφιερώματα σε Κομάντσι και Απάτσι νομίζουμε ότι καλύψαμε σε μεγάλο βαθμό το θέμα «Ινδιάνοι της Β. Αμερικής». Εκτός από τις υποσχέσεις που δεν τήρησαν ποτέ, τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης στους καταυλισμούς και όλα τα άλλα, οι αμερικανικές Αρχές εξόντωναν τους ινδιάνους με άλλους τρόπους. Αν και καλλιεργούσαν τη γη, δεν είχαν αυτάρκεια και ήταν εξαρτημένοι από την τροφοδοσία του Στρατού. Υπήρξαν πολλές παρατυπίες και δολοφονικές ενέργειες: ψωμί ζυμωμένο με στρυχνίνη (!), κουβέρτες με ευλογιά και άλλες ασθένειες και δηλητηριασμένο νερό (!) οδήγησαν πολλούς ινδιάνους στον θάνατο. Ποιοι ήταν οι καλοί και ποιοι οι κακοί; Ποιοι ήταν οι άγριοι και βάρβαροι και ποιοι οι πολιτισμένοι τελικά;

Το 1976, το νοτιοαφρικανικό μουσικό ντουέτο Bolland and Bolland (που έγιναν ευρύτερα γνωστοί με το «You’re in the army now», το 1981) κυκλοφόρησαν το τραγούδι «The Last Apache». Ένα ακόμα χιτ των B&B, που μάλλον μόνο ο κύριος Γιάννης Πετρίδης γνωρίζει, είναι το «The dogs of war». Δείτε εδώ το «The Last Apache» και, ειδικά οι νεότεροι, αναζητήστε και τα άλλα δύο στο You Τube…

Πηγές: Δημήτριος Μπόπης, «1850-1886: Η 35ΕΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΤΩΝ ΑΠΑΤΣΙ», ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ, Τ.197, ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ 2008, ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΠΕΡΙΣΚΟΠΙΟ.

Μιχάλης Στούκας 

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ 

Συνέχεια...

Cartel de los Soles στο Προεδρικό Μέγαρο του Καράκας: Το δίκτυο διακίνησης ναρκωτικών που έστησε ο Τσάβες με τη Σιναλόα και κράτησε τον Μαδούρο στην εξουσία

Τα στοιχεία των αμερικανικών αρχών για το καρτέλ διακίνησης κοκαΐνης και φαιντανύλης που έστησε το καθεστώς Τσάβες, «κληρονόμησε» ο Μαδούρο και το χρησιμοποίησε για να παραμείνει στην εξουσία, «σπρώχνοντας» 250 τόνους ναρκωτικών κάθε χρόνο στις αμερικανικές και ευρωπαϊκές πιάτσες

Ο Λευκός Οίκος, ο ίδιος ο πρόεδρος των ΗΠΑ και οι αμερικανικές διωκτικές αρχές ισχυρίζονταν ότι η Βενεζουέλα ήταν ναρκωκράτος. Θεωρούσαν τον πρόεδρο τη χώρας ναρκωτρομοκράτη, επικεφαλής εγκληματικού δικτύου λαθρεμπορίου ναρκωτικών και διεθνή φυγά. Αλήθεια ή πρόσχημα; Το ερώτημα αιωρείται στον αέρα. Στο έδαφος, όμως, υπήρχαν σημάδια, ενδείξεις και αποτυπώματα. Ολες οι ενέργειες, πράξεις και συμπεριφορές του συλληφθέντος και απαχθέντος Μαδούρο αναμένεται να εξιχνιαστούν και να τεκμηριωθούν από τη Δικαιοσύνη στα αμερικανικά δικαστήρια.

Στις «εξηγήσεις» του προς το αμερικανικό έθνος για την πειρατική στρατιωτική επιχείρηση εισβολής στη Βενεζουέλα που διέταξε, δίχως την αδεία του Κογκρέσου, ο Ντόναλντ Τραμπ ήταν απροκάλυπτα ωμός. Αναβίωσε το «δόγμα Μονρόε» και έθεσε δικαιωματικά ως προτεραιότητα την εκμετάλλευση του πετρελαίου της νοτιοαμερικανικής χώρας. Στο όνομα επίσης του «πολέμου κατά των ναρκωτικών» επιχειρηματολόγησε υπέρ της νταηλίδικης απομάκρυνσης από την εξουσία του μη «νόμιμου ηγέτη» της Βενεζουέλας. Τον χαρακτήρισε απερίφραστα άμεση απειλή για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Υπεράσπισε με αυτό το αφήγημα την παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου υποστηρίζοντας εμμέσως ότι η χώρα του αντέδρασε επειδή βρισκόταν σε αυτοάμυνα. Πράγμα που μάλλον καθησύχασε τα διπλωματικά ακατέργαστα δίκτυα των ναρκέμπορων. Στον δικό τους ανήθικο κόσμο η ζυγαριά είναι πάντα ακριβείας. Προτιμούν τον ρόλο του καλολαδωμένου γραναζιού στον κινητήρα του βρώμικου αλλά κερδοφόρου τρένου παρά τον χαρακτήρα της αναλώσιμης μαριονέτας του μηχανοδηγού.

Οι λεωφόροι της κόκας

Ο 75χρονος Κάρλος Λέντερ, από τους συνιδρυτές του καρτέλ του Μεδεγίν, άκουσε στη γερμανική τηλεόραση την είδηση της σύλληψης και απαγωγής του Μαδούρο. Ο παρανοϊκός εγκληματίας και ναρκωβαρόνος που πέρασε 33 χρόνια στη φυλακή στις ΗΠΑ, αφότου απελευθερώθηκε, το 2020, ζει στη Γερμανία, τη χώρα καταγωγής του πατέρα του. Ο διαβόητος Κολομβιανός κακοποιός που διατράνωνε ότι η κοκαΐνη ήταν η «ατομική βόμβα» της Λατινικής Αμερικής υπήρξε στην εποχή του μετρ της χρηματοδότησης πολιτικών εκστρατειών με χρήματα από τα ναρκωτικά. Διετέλεσε σπεσιαλίστας στις σχέσεις μεταξύ ναρκέμπορων και ανταρτών, καθώς και μαέστρος της συνεργασίας των πρώτων με κυβερνήσεις χώρων της Καραϊβικής για τη διακίνηση ναρκωτικών. Ως βαθύς γνώστης της εκτεταμένης δομής του παράνομου αυτού συστήματος θα μπορούσε να αφηγηθεί πλήρως αποκαλυπτικά το τι συνέβαινε όλα αυτά τα χρόνια στην υποτιθέμενη σοσιαλιστική Βενεζουέλα. Μισό αιώνα τώρα, η μέθοδος δράσης των ναρκέμπορων δεν άλλαξε. Παρ’ όλα αυτά, δεν σχολίασε τίποτε. Ο ίδιος είχε καρφώσει στο παρελθόν τον de facto στρατιωτικό δικτάτορα του Παναμά Μανουέλ Νοριέγκα για λαθρεμπόριο ναρκωτικών και «μπουγάδα» μαύρου χρήματος, ο οποίος πέθανε στη φυλακή.

Πολύ θα ήθελε να το επαναλάβει για τον Μαδούρο και να εισπράξει τα 50 εκατ. δολάρια της προκήρυξης. Γνώριζε άριστα τον τρόπο, την τακτική, την τεχνική του Βενεζουελάνου, αλλά δεν διέθετε τις εσωτερικές λεπτομέρειες. Σίγουρα θα επωφελήθηκαν άλλοι στο στενό του περιβάλλον, οι πιο κοντινοί του καταδότες. Αναγκαστικά βυθίστηκε στις αναμνήσεις του για τον Πάμπλο Εσκομπάρ που δεν μπόρεσε ποτέ να μετατρέψει το κράτος της Κολομβίας σε ασπίδα και πλατφόρμα των εγκληματικών δραστηριοτήτων του. Πράγμα που κατάφερε η τυραννική απολυταρχία του Τσαβισμού στη Βενεζουέλα. Συγχώνευσε την πολιτική με την εγκληματική εξουσία σε έναν ενιαίο γκανγκστερικό μηχανισμό. Υπό την οπτική του Λέντερ, άξιζε συγχαρητήρια. Αλλά τώρα ήταν πολύ αργά για «μπράβο».

Οι Μεξικανοί βαρόνοι

Την ίδια ώρα, 10.000 χλμ. δυτικότερα, τα αφεντικά του πολυεθνικού και πιο εξελιγμένου συνδικάτου του οργανωμένου εγκλήματος της Σιναλόα συσκέπτονταν με μη ανιχνεύσιμη, αναβαθμισμένη τεχνολογική εφαρμογή βιντεοκλήσεων για το θέμα Μαδούρο. Δεν ήταν απροετοίμαστοι για μια τέτοια εξέλιξη. Τους αρκούσε, πάντως, για την ώρα ότι οι ίδιοι παρέμεναν ανέγγιχτοι και ασφαλείς στα πολυτελή κρησφύγετά τους στην πόλη Κουλιακάν στους πρόποδες της Σιέρα Μάντρε, καθώς και στην παραθαλάσσια Λος Μότσις στις ακτές του Ειρηνικού της επαρχίας Σιναλόα. Η χώρα τους άλλωστε είχε πρόσφατα δηλώσει ότι δεν έχει στοιχεία για δεσμούς μεταξύ του καθεστώτος Μαδούρο και των μεξικανικών καρτέλ. Τόσο αυτό των αιμοσταγών «Los Zetas» στο ανατολικό όσο και εκείνο της εγκληματικά φρικαλέας Σιναλόα στο δυτικό, όπως και του εξτρεμιστικά δολοφονικού της «Νέας Γενιάς του Χαλίσκο» στο βόρειο Μεξικό. Προφανώς η μεξικανική κυβέρνηση δεν διέθετε τεκμήρια, πειστήρια για να συνδέσει την οικογένεια Μαδούρο και τους κυβερνητικούς αξιωματούχους συνεργάτες της με τις νοτίως του Ρίο Γκράντε βίαιες ναρκωτρομοκρατικές οργανώσεις. Λες και τα ναρκωτικά που διακινούσαν περνούσαν από το τελωνείο. Με τέτοιο επίσημο ξέπλυμα οι πανίσχυροι επικεφαλής της ναρκωσυμμορίας της Σιναλόα αισθάνονταν απολύτως ικανοποιημένοι.

Στο τιμόνι της οργάνωσης δεν βρίσκεται πλέον ο «θρυλικός» ναρκωβαρόνος Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουσμάν, επονομαζόμενος και «Χουντίνι των αποδράσεων». Από το 2019 εκτίει ισόβια κάθειρξη συν 30 χρόνια στη φυλακή υπερμεγίστης ασφάλειας Φλόρενς στο Κολοράντο. Τον έχουν διαδεχτεί στο ζοφερό του πόστο οι γιοι του «Ελ Γκουέρο Μορένο» και ο «Ελ Τσαπίτο». Και οι δύο μετά την αμερικανική νυχτερινή καταδρομική επιχείρηση στο Καράκας δόξαζαν την τύχη της δικής τους χώρας. Μπορεί η πατρίδα τους να έχει ως πρόεδρο μια αυστηρή, αριστερή γυναίκα, εβραϊκής καταγωγής, αλλά όχι έναν έξαλλο εξτρεμιστή και φωνακλά αντι-ιμπεριαλιστή σαν τον «Νίνιο Γκουερέρο» -το «Παιδί του Πολέμου»-, όπως είναι το παρατσούκλι του Μαδούρο. Ισως την ίδια μέρα να έστελναν κάποια από τα γκανγκστερικά τσιράκια τους να ανάψουν ένα κερί στο παρεκκλήσι του ληστή Χεσούς Μαλβέρδε -στο κέντρο της Κουλιακάν, απέναντι από το Κυβερνητικό Μέγαρο-, ο οποίος λατρεύεται στην περιοχή ως ο άγιος προστάτης των εμπόρων ναρκωτικών.

Εν τω μεταξύ, οι πληροφορίες για τα γεγονότα στη Βενεζουέλα πέρασαν σχεδόν απαρατήρητες στο νεοσύστατο λιμάνι της Ποσόρχα του Ισημερινού στις νοτιοαμερικανικές ακτές του Ειρηνικού. Στις προβλήτες η φόρτωση παλετών σε κοντέινερ στα αμπάρια των πλοίων συνεχιζόταν ξέγνοιαστα. Τι κι αν πέρυσι σε αυτές κατασχέθηκαν 15,4 τόνοι κοκαΐνη κρυμμένη σε στοίβες από μπανάνες και μάνγκο; Τι κι αν η πλειονότητα των προϊόντων κόκας που καλλιεργείται στους γειτονικούς νομούς Ναρίνιο και Πουτουμάγιο της Κολομβίας συγκεντρώνεται εκεί; Πόσο μάλλον που το λιμάνι θεωρείται ο κορυφαίος εξαγωγέας κοκαΐνης στον κόσμο... Για τις δύο δολοφονικά σκληρές ναρκωσυμμορίες, τους Los Choneros και τους Los Lobos, που λυμαίνονται τις εγκαταστάσεις του, δεν κουνήθηκε φύλλο ανησυχίας. Αντίθετα, ευγνωμονούσαν τη μοίρα τους που η πατρίδα τους δεν ήταν μεγαλοπαραγωγός πετρελαίων όπως η Βενεζουέλα.

Το ίδιο αμέριμνα συνεχίστηκαν οι ναρκωμπίζνες και στην Ονδούρα. Η χώρα της Κεντρικής Αμερικής λόγω γεωγραφικής θέσης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους κόμβους διέλευσης κοκαΐνης. Το κράτος της μαστίζεται από εκτεταμένη, ενδημική διαφθορά εξαιτίας της βαθιάς διασύνδεσης του οργανωμένου εγκλήματος, με επικεφαλής την ντόπια ναρκωσυμμορία Los Cachiros, με τα μεγάλα πολιτικά κόμματα, την οικονομική ελίτ, την αστυνομία και τον στρατό. Μόνο που όλοι οι εμπλεκόμενοι στο διαχρονικό έγκλημα αισθάνονται να βιώνουν διαρκή ασυλία. Με κορυφαίο παράδειγμα, την απονομή χάριτος από τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ στον πρώην πρόεδρο της Ονδούρας Χουάν Ορλάντο Ερνάντες. Εναν νταβατζή των ντόπιων καρτέλ που συνελήφθη στην πρωτεύουσα Τεγουσιγάλπα της χώρας, εκδόθηκε το 2022 στις ΗΠΑ και καταδικάστηκε από ομοσπονδιακό δικαστήριο σε 45 χρόνια φυλάκισης το 2024. Αφέθηκε ελεύθερος από τις φυλακές υψίστης ασφαλείας στο Χέιζελτον της Δυτικής Βιρτζίνια την 1η Δεκεμβρίου 2025.

Η επέμβαση στο Καράκας

Ολα αυτά συνέβαιναν στα διεθνή ναρκεμπορικά δίκτυα όταν ο δικτάτορας της Βενεζουέλας μαζί με τη σύζυγό του Σίλια Φλόρες, την primera combatiente, την «πρώτη μαχήτρια» όπως είναι γνωστή στη ρητορική των Τσαβιστών, άλλαζαν αναγκαστικά τοπίο. Είχαν κιόλας από τις πρώτες ώρες του περασμένου Σαββάτου αποχαιρετήσει την κατοικία τους στο στρατιωτικό συγκρότημα Fuerte Tiuna στο Καράκας.

Την ίδια στιγμή, στις απέραντες καλλιέργειες κόκας στην Κολομβία, στο Περού και τη Βολιβία η ζωή συνεχιζόταν σιωπηρά. Χωρίς να νοιάζεται για τα ζόρια ενός αυταρχικού δυνάστη μιας ολόκληρης χώρας. Σε μια έκταση που συνολικά αγγίζει τα τέσσερα εκατομμύρια στρέμματα οι φτωχοί αγρότες εξακολουθούσαν να μαζεύουν ρουτινιάρικα φύλλα κόκας και να τα μεταφέρουν για πολτοποίηση σε φρουρούμενα εργαστήρια στη νοτιοαμερικανική ζούγκλα. Παρά τη ρωγμή που υπέστη με την πτώση του Μαδούρο, το συμπαγές ναρκωσύστημα καλά κρατεί. Εμφανίζεται τόσο μασίφ που οι παραληρηματικοί κομπασμοί του Τραμπ για την εξάλειψη του «97% του λαθρεμπορίου ναρκωτικών» φάνταζαν παιδιάστικες υπερβολές. Ακόμη και ο αρχιψευταράς Νίξον που ξεκίνησε το 1973 τον πόλεμο κατά των ναρκωτικών ήταν λιγότερο άγαρμπος στο να αραδιάζει τερατολογίες. Σήμερα, όμως, οι τελευταίες δεν χρειάζονται δικαιολογίες. Βρίσκονται σε υπερβολική δόση στην ημερήσια διάταξη.

Το δίκτυο του Μαδούρο

Η αλήθεια είναι ότι οι κατηγορίες κατά του Μαδούρο βασίζονται σε ομοσπονδιακή έρευνα του 2020. Σύμφωνα με αυτήν, ο συλληφθείς πρόεδρος της Βενεζουέλας διοικούσε το Cartel del los Soles, το Καρτέλ των Ηλιων. Ενα λαθρεμπορικό δίκτυο του οποίου το όνομα προέρχεται από τα διακριτικά που κοσμούν τις στολές των υψηλόβαθμων στρατιωτικών της Βενεζουέλας. Αν και οι Αμερικανοί απέσυραν αθόρυβα τον ισχυρισμό περί οργανωμένου καρτέλ ναρκωτικών, δηλώνοντας ότι αποτελούσε «δίκτυο κρατικής διαφθοράς και πελατειακών σχέσεων», δεν άλλαζε και πολύ το νόημα των κατηγοριών τους. Γι’ αυτούς συνιστούσε μια σπείρα πατρωνίας, στον πυρήνα της οποίας βρισκόταν ο Μαδούρο. Ενα παράνομο κύκλωμα στο οποίο στρατηγοί επέβλεπαν τις διαδρομές και τις αποστολές ναρκωτικών. Υπουργοί και κυβερνήτες έλεγχαν λιμάνια, αεροδρόμια και σύνορα. Αξιωματικοί των μυστικών υπηρεσιών εξάλειφαν τα «εμπόδια». Διπλωμάτες διευκόλυναν τις συνδέσεις με διεθνή εγκληματικά δίκτυα και τους παρείχαν πολιτική προστασία. Εμπιστοι οικονομικοί παράγοντες και αφοσιωμένοι επιχειρηματίες ξέπλεναν με το αζημίωτο το μαύρο χρήμα και χρηματοδοτούσαν το ολοκληρωτικό καθεστώς. Μέλη της στρατιωτικά εκπαιδευμένης Μπολιβαριανής Εθνοφρουράς κάλυπταν βολικά στα φορτία ένα κιλό λιγότερο δίχως ένα εποπτικό βλέμμα παραπάνω ώστε να καβατζάρουν τη διαφορά.

Με δυο λόγια, επρόκειτο για ένα εγκαθιδρυμένο σύστημα με παράνομους και αθέμιτους σκοπούς που είχε μετατρέψει τους επίσημους κρατικούς θεσμούς σε δομές εξυπηρέτησης του λαθρεμπορίου ναρκωτικών προς τις ΗΠΑ. Με το αφεντικό του κράτους να είναι ο κυνικός διαχειριστής των ροών. Οχι βαριών, πυκνών και μαύρων σαν το πετρέλαιο, αλλά πιο ελαφρών, πιο λευκών, πιο εύκολα συσκευασμένων και απείρως πιο επικερδών. Ο ίδιος δεν παραδέχτηκε ποτέ ότι έκανε διακίνηση ναρκωτικών. Στο λεξιλόγιό του ίσως ταίριαζε περισσότερο η «κρατική εξαγωγική μέριμνα». Υπέρ του συμφέροντος της πάρτης, του σογιού και των κολλητών κυβερνητικών αξιωματούχων του. Παρότι η Βενεζουέλα δεν είναι χώρα παραγωγής κοκαΐνης αλλά τόπος διέλευσής της, η Ουάσινγκτον επέμενε ότι ο Μαδούρο συνεργαζόταν για χρόνια με τις τους Μαρξιστές - Λενινιστές αντάρτες των «Επαναστατικών Ενοπλων Δυνάμεων» της Κολομβίας (FARC). Τους παραχώρησε βάσεις στις χωρίς συνοριακούς ελέγχους αραιοκατοικημένες περιοχές μεταξύ Βενεζουέλας και Κολομβίας για να βολέψει τις εξαγωγές της «λευκής σκόνης» τους στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Τον συνέδεαν ακόμη με τον συντονισμό της διαβόητης συμμορίας «Tren de Aragua» (το τρένο της Αράγουα) που ξεκίνησε τη διεθνή εγκληματική της δραστηριότητα πριν από δέκα χρόνια μέσα στη φυλακή Τοκορόν της ομώνυμης Πολιτείας Αράγουα της Βενεζουέλας. Τον κατηγορούσαν ότι συνέχιζε τη λειτουργία των παράνομων εργαστηρίων κοκαΐνης και παράγωγης της συνθετικής οπιοειδούς φαιντανύλης. Αυτό το θανατηφόρο παρασκευαστήριο που πριν από 20 χρόνια εγκατέστησε στις εξαθλιωμένες γειτονιές του δυτικού Καράκας ο μακαρίτης τέως πρόεδρος Ούγκο Τσάβες σε συνεργασία με το μεξικάνικο καρτέλ της Σιναλόα. Σταδιακά από τότε αχανείς περιοχές της χώρας πέρασαν υπό την επιρροή εγκληματικών δικτύων που συνδέονταν άρρηκτα με την κρατική δομή. Ειδικότερα στις παραμεθόριες νότιες περιοχές του «μεταλλευτικού τόξου του Ορινόκο». Εκεί που έκαψαν να ισχύουν οι κρατικοί νόμοι επιβλήθηκαν οι νοσηροί μαφιόζικοι κανόνες των ναρκέμπορων.

Ο καθαιρεμένος στρατηγός Ούγκο Καρβαχάλ, άλλοτε έμπιστος του Τσάβες και διακινητής κοκαΐνης, παρείχε στις ΗΠΑ πληροφορίες σχετικά με το καθεστώς Μαδούρο

Με τους δύστυχους ντόπιους κατοίκους να δυσκολεύονται να διακρίνουν μεταξύ νόμιμων αρχών και κακοποιών. Ετσι κι αλλιώς, οι τελευταίοι αγόραζαν αστυνομικές και στρατιωτικές στολές από ιδιωτικά καταστήματα, τα περισσότερα από τα οποία δεν απαιτούν πιστοποιητικά, κολλούσαν ένα μούφα σήμα και έδιναν διαταγές. Παρόμοια προστάγματα μοίραζε αυστηρά ο «τσεγκεβαρικός» «Εθνικός Απελευθερωτικός Στρατός της Κολομβίας» (ELN) στον οποίο το ηγεμονεύον κυβερνών «Ενωμένο Σοσιαλιστικό Κόμμα της Βενεζουέλας» (PSUV) παραχώρησε στη δασώδη πεδιάδα κοντά στη λίμνη Μαρακαΐμπο βάσεις και αυτοσχέδιους αεροδιαδρόμους. Οι τελευταίοι ταίριαζαν γάντι για την κρυφή και αθόρυβη προώθηση ναρκωτικών από τη Βενεζουέλα με προορισμό τη Βόρεια Αμερική.

«Ελ Πόγιο»: Το βαθύ λαρύγγι

Σε μια αποδιαρθρωμένη, με διαλυμένες κρατικές δομές, τρύπια γεωγραφία, εκτεταμένο δίκτυο διαφθοράς, και σε βαθιά κοινωνική κρίση χώρα, ο Μαδούρο δεν έδινε λογαριασμό σε τίποτα και σε κανέναν. Του αρκούσε η αποδοχή του από τη Μόσχα, την Τεχεράνη, το Πεκίνο, την Αβάνα και λοιπές «προοδευτικές» δυνάμεις της υφηλίου. Γεγονός που ενθάρρυνε τη μνημειώδη περιφρόνησή του προς τους διεθνείς κανόνες. Κανονικά θα έπρεπε να του έρθει ταμπλάς όταν ο καθαιρεμένος πρώην αρχηγός των στρατιωτικών πληροφοριών, στρατηγός Ούγκο Καρβαχάλ, γνωστός ως «El Pollo» (το κοτόπουλο), άρχισε να κελαηδάει αντί να κακαρίζει για τα ναρκωνταραβέρια του πολιτικού προϊσταμένου του.

Αφότου ήρθε σε ρήξη με τον Μαδούρο, είχε διαφύγει με βάρκα από τη Βενεζουέλα στη Δομινικανή Δημοκρατία, προτού φθάσει με ψευδώνυμο στην Ισπανία, όπου και συνελήφθη. Εκδόθηκε κατόπιν εντάλματος στις ΗΠΑ όπου και παρείχε ενοχοποιητικές πληροφορίες σχετικά με το «βαθύ και σάπιο» κράτος του Μαδούρο και του ελεεινά διεφθαρμένου σιναφιού του. Δεν ήταν, άλλωστε, ο ίδιος καμιά παραστρατημένη μωρή παρθένα. Ως έμπιστος του Τσάβες, είχε συμμετάσχει σε «βρώμικες» δραστηριότητες.

Με πρώτη και καλύτερη την υπόθεση του αεροσκάφους DC-9 που πέταξε το 2006 από το προεδρικό υπόστεγο του αεροδρομίου του Καράκας για να προσγειωθεί στην παραθαλάσσια Σιουδάδ ντελ Κάρμεν, στον κόλπο του Νότιου Μεξικού. Κουβαλούσε 5,6 τόνους κοκαΐνης συσκευασμένους σε 128 βαλίτσες, με σκοπό αυτές να εισέλθουν παράνομα στις ΗΠΑ. Ηταν τα φεγγάρια που ο πρώην οδηγός λεωφορείου και συνδικαλιστής Μαδούρο υποδυόταν τον υπουργό Εξωτερικών αν και δεν μιλούσε καμία ξένη γλώσσα. Οπως και να ’χει, τις όποιες μαρτυρίες και τις εξομολογήσεις συνενοχής του Καρβαχάλ, από το περασμένο καλοκαίρι στις αμερικανικές εισαγγελικές αρχές, τις πέρασε στο ντούκου ο Βενεζουελάνος ηγέτης.

Τα ανίψια με τον έναν τόνο

Δέκα χρόνια πριν, ένα βράδυ του Νοεμβρίου του 2015, δύο ανιψιοί του Μαδούρο, ο 29χρονος Εφρέν Αντόνιο Κάμπο Φλόρες και ο 30χρονος «Φράνκι» Φρανσίσκο Φλόρες δε Φρέιτας, συνελήφθησαν κοντά στο αεροδρόμιο «Τουσέν Λουβερτίρ», στην πρωτεύουσα Πορτ-ο-Πρενς της Αϊτής. Μετέφεραν 800 κιλά κοκαΐνης με ένα ιδιωτικό αεροσκάφος Τσέσνα, που είχε απογειωθεί από τον τερματικό σταθμό 4 του αεροδρομίου Μαϊκετία «Σιμόν Μπολιβάρ», κοντά στο Καράκας, ο οποίος εξυπηρετεί αποκλειστικά προεδρικές πτήσεις. Οι δύο άνδρες συνοδεύονταν από στρατιωτικούς της Μπολιβαριανής Υπηρεσίας Πληροφοριών (SEBIN) ως τιμητική προεδρική φρουρά. Κατείχαν αμφότεροι διπλωματικά διαβατήρια Βενεζουέλας, αλλά δεν είχαν διπλωματική ασυλία, ενώ σχεδίαζαν το καβατζωμένο ναρκωφορτίο να το εξαγάγουν στη Νέα Υόρκη. Η DIA των ΗΠΑ που συμμετείχε στη σύλληψη τούς μετέφερε σε αμερικανικό έδαφος για ανάκριση. Εκεί αποκάλυψαν ότι ήταν ανίψια της προεδρικής συζύγου Σίλια Φλόρες, ενώ ο ένας εκ των δύο είχε υιοθετηθεί από τον πρόεδρο της Βενεζουέλας. Ομολόγησαν ότι τα χρήματα από τη ναρκωσυναλλαγή ύψους 5 εκατ. δολαρίων προορίζονταν για τη χρηματοδότηση της καμπάνιας της θείας τους για το Κογκρέσο και την εκστρατεία του προέδρου.

Toν Νοέμβριο του 2015 δύο ανιψιοί του Μαδούρο, ο 29χρονος Εφρέν Αντόνιο Κάμπο Φλόρες και ο 30χρονος Φρανσίσκο Φλόρες ντε Φρέιτας, συνελήφθησαν στη Αϊτή καθώς μετέφεραν 800 κιλά κοκαΐνης με ένα ιδιωτικό αεροσκάφος Τσέσνα

Ακολούθησε επιδρομή στην έπαυλη «Casa de Campo» και το γιοτ του ανιψιού Εφρέν στη Δομινικανή Δημοκρατία, όπου αποκαλύφθηκαν επιπλέον 130 κιλά κοκαΐνης και 10 κιλά ηρωίνης. Μεταγενέστερα, συνελήφθη και ο πιλότος του Τσέσνα Αντόνιο Λάμας Ροντόν, στο αεροδρόμιο «El Dorado», στην Μπογκοτά της Κολομβίας. Ενα τύπος που είχε σπείρει σε περισσότερες από 100 πτήσεις αμέτρητους τόνους ναρκωτικών από τη Λατινική Αμερική σε ιδιωτικά αεροδρόμια στη μέση του πουθενά σε όλες τις ερημιές των ΗΠΑ. Ηταν η εποχή που ο επικεφαλής της Δίωξης Ναρκωτικών της Βενεζουέλας Νέστορ Λουίς Ρεβερόλ Τόρες, φυγάς έκτοτε, δωροδοκούνταν με 100.000 δολάρια για κάθε παράνομη πτήση ναρκωφορτίου από τη χώρα.

Οι δύο «ναρκωσομπρίνος», δηλαδή τα ναρκωανίψια, καταδικάστηκαν τον Δεκέμβριο του 2017 από ομοσπονδιακό δικαστήριο σε 18 χρόνια φυλάκισης έκαστος. Τα χειραγωγούμενα ΜΜΕ της Βενεζουέλας για τη σκανδαλώδη αυτή υπόθεση πέταξαν την μπάλα στη κερκίδα. Απέφυγαν κάθε νύξη για τη συγγενική σχέση τους -αυτό έλειπε...- με την οικογένεια του προέδρου που θα έθιγε τη μεγαλοπρεπή θεσμική αξιοπρέπειά του. Το πράγμα ήταν φως φανάρι και αυτά επιδίδονταν σε γκροτέσκο συγκαλύψεις. Από τη μεριά του, ο αγέρωχος θείος τους στο γνωστό του αντιαμερικανικό τροπάριο έκανε λόγο για πραξικοπηματική απαγωγή πολιτών, για ιμπεριαλιστικές ενέδρες και συστηματικά ύπουλη απόπειρα ενάντια στο φιλολαϊκό πολίτευμα της χώρας. Αυτού που εδραζόταν, μεταξύ άλλων δεινών , στο «σπρώξιμο» μερικών τόνων ναρκωτικών προς τους εχθρούς που το τορπίλιζαν. Για καλή τους τύχη τα δύο ανίψια την έβγαλαν σχετικά γρήγορα καθαρή. Τον Οκτώβριο του 2022 αφέθηκαν ελεύθερα στο πλαίσιο ανταλλαγής κρατουμένων. Αποφυλακίτηκαν πέντε στελέχη της CITGO, του αμερικανικού βραχίονα της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Βενεζουέλας. Κρατούνταν μέχρι τότε επί πέντε χρόνια, για την ακρίβεια 1.200 ημέρες, στην εφιαλτική φυλακή «El Helicoide», κατασκευασμένη δήθεν για υψηλού προφίλ κρατούμενους. Απελευθερώθηκαν και επέστρεψαν στις ΗΠΑ προκειμένου να γυρίσουν με δόξα και τιμή στο Καράκας τα ταλαιπωρημένα στις αμερικανικές φυλακές ανιψούδια του πρόεδρου. Χωρίς καμία δημόσια αναφορά στο επονείδιστο αδίκημά τους για διακίνηση ναρκωτικών.

Οι «colectivos», φιλοκυβερνητικοί ένοπλοι μοτοσικλετιστές-πολιτοφύλακες, επιδίδονται σε εκφοβισμούς, προπηλακισμούς και απειλές κατά όσων θεωρούν αντιφρονούντες του καθεστώτος

Η «Μπολιμπουρζουάζια», λεκτικό μείγμα της Μπολιβαριανής Επανάστασης και της ευνοημένης νεοσύστατης αστικής τάξης, συγκροτούσε μια διεφθαρμένη ληστρικά πλουτοκρατική και αδίστακτα άπληστη ολιγαρχία που φύτρωσε και αναπτύχθηκε υπό την προστασία του μηχανισμού των Τσαβομαδουριστών. Σε βάρος ενός κατατρεγμένου από την αμείλικτη καταστολή και καταδικασμένου σε δραματική φτώχεια λαού χωρίς φάρμακα, μισθούς και φωνή, η νέα κοινωνική ελίτ των υπερασπιστών του καθεστώτος πλούτιζε υπό το πρόσχημα του σοσιαλισμού. Απολάμβανε φανταχτερά οικονομικά και λουσάτα ψυχαγωγικά οφέλη στο Μαϊάμι, στην Ισπανία, στον Παναμά. Την ίδια ώρα που 8 εκατομμύρια Βενεζουελάνοι, βυθισμένοι στην ανυπόφορη ανέχεια και τρομοκρατημένοι από τις αμείλικτες διώξεις, τραβούσαν ανυπεράσπιστοι τον δρόμο της μετανάστευσης και της προσφυγιάς.
Στην ίδια προνομιούχα κάστα δεν καιγόταν καρφάκι αν δεκάδες χιλιάδες συμπατριώτες της υπέφεραν από αυθαίρετες συλλήψεις, βασανιστήρια, απαγωγές, εξαφανίσεις, δολοφονίες. Δεν έδινε δεκάρα τσακιστή όταν οι Colectivos (οι συλλογικότητες) -οι φιλοκυβερνητικές ένοπλες παραστρατιωτικές πολιτοφυλακές από μοτοσικλετιστές που φορούσαν κόκκινα μπερέ- εκφόβιζαν, προπηλάκιζαν και απειλούσαν όχι μόνο τους αντιφρονούντες, αλλά και όσους θεωρούσαν ύποπτους για επικριτική στάση απέναντι στο καθεστώς. Πάντα υπό τη συναίνεση, τον συντονισμό και την αγαστή συνεργασία με τις εγχώριες δυνάμεις ασφαλείας. Ολη αυτή η στρατιά φανατικών πραιτοριανών που «βολευόταν» από τα ρέστα των χοντρών deal ναρκωτικών από τα μεγάλα κυβερνητικά αφεντικά ήταν δρομολογημένη στην περίπτωση στραβής και πτώσης του καθεστώτος να παίξει τον ρόλο του αντάρτικου πόλης. Υπό τη συνοδεία αυτής της παρακρατικής ορχήστρας, η προνομιούχα ομάδα των ευημερούντων συνέχιζε ξέγνοιαστη το παράφωνο βιολί της. Τι κι αν υπήρχαν ήδη 254 ανοιχτές υποθέσεις διαφθοράς που αφορούν πολιτικούς και πολίτες της Βενεζουέλας σε 31 χώρες, οι περιουσίες των οποίων ανέρχονται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια; Σιγά μη χολόσκαγαν για την περίπτωση λογοδοσίας τους κολλημένοι και προστατευόμενοι μέσα στο ξέφραγο αμπέλι του Μαδουριστάν.
Αχαλίνωτοι, μετέφεραν ύστερα από λεηλασία των κρατικών κεφαλαίων της χώρας τα περιουσιακά τους στοιχεία σε τραπεζικούς λογαριασμούς στην Τουρκία, στα Αραβικά Εμιράτα, στα offshore νησιά της Καραϊβικής. Αγόραζαν ασύδοτα επαύλεις στη Φλόριντα, ιδιωτικά γιοτ και τζετ. Γέμιζαν τα πάρκινγκ τους με υπερπολυτελή αυτοκίνητα, πρόσθεταν στους στάβλους τους καθαρόαιμα άλογα κούρσας, προμηθεύονταν ξέφρενα ανεκτίμητα μέταλλα, πολύτιμους λίθους, ολόχρυσα τιμαλφή. Επένδυαν το ξεπλυμένο μαύρο χρήμα σε κρυπτονομίσματα, εμπορικά ακίνητα και επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο. Περνούσαν ζωή χαρισάμενη, όταν σύμφωνα με τον ΟΗΕ περίπου 8 ακόμη εκατομμύρια κάτοικοι της χώρας χρειάζονταν επειγόντως ανθρωπιστική βοήθεια.
Αυτό το ολέθριο έργο δεν θα πήγαινε μακριά. Η χωρίς φραγμούς αναιδής αυτοπεποίθηση του ακαταδίωκτου από το ζοφερό δικτατορικό πολίτευμα της Βενεζουέλας με την αβάντα των διεθνών απολυταρχικών καθεστώτων είχε όρια. Η εθιστική παράνοιά του ότι η εκβιαστική χρησιμοποίηση των ναρκωτικών ως όπλο κατά της εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, όπως την αντιλαμβάνονται οι Αμερικανοί, είχε ημερομηνία λήξης. Το πείραμα Μαδούρο θα πληρωνόταν ακριβά. Πρώτα απ’ όλα γιατί επιβεβαίωνε ότι δεν χρειάζεται κανείς ένα τσούρμο εγκληματίες για να τελέσει έγκλημα. Του αρκεί να διευθύνει ένα διεφθαρμένο και ανελεύθερο κράτος θεσμικής παρακμής για να διαπράττει κατ’ εξακολούθηση κακουργήματα. Γεγονός που δεν θα γινόταν διεθνώς ανεκτό τόσο από τους πολιτικά άξεστους υποκριτές όσο και από τους εκλεπτυσμένους ηθικολογούντες.

Δημήτρης Παγαδάκης

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ 

Συνέχεια...

Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο Ιρανός ηγέτης που... πέθανε ήδη μία φορά: Ο απευθείας απόγονος του Μωάμεθ, η σφαγή στο «Mykonos», τα αιματοβαμμένα χέρια

Πώς ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν αναρριχήθηκε στην εξουσία και εδραίωσε την κυριαρχία του - Οι εκτελέσεις, οι μαζικές διαδηλώσεις που απειλούν να τον εκθρονίσουν και τα σενάρια ότι αναζητά καταφύγιο ακόμα και στη Ρωσία

Ένας λογαριασμός στο Χ ανεβάζει φωτογραφία μελών της οικογενείας του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ σε αεροδρόμιο. Υποστηρίζει ότι έχουν φύγει όλοι -μαζί τους και ο διάδοχος, ο 67χρονος γιος του, Μοζντάμπα, προς τη Ρωσία. Άλλος λογαριασμός ισχυρίζεται ότι, όπως είπε και ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ -σ.σ. «ψάχνεται να πάει κάπου»- υπάρχει ή εξυφαίνεται σχέδιο διαφυγής του Χαμενεΐ και 20 μελών της οικογένειάς του στη Μόσχα, εάν η εξέγερση πετύχει να ρίξει τους μουλάδες από την εξουσία.

«Τα λένε αυτά επειδή δεν τον ξέρουν» λέει Ιρανός αξιωματούχος. «Ο Χαμενεΐ δεν πρόκειται να φύγει από την Τεχεράνη, ακόμα και αν Β-52 (σ.σ. τα διάσημα αμερικανικά βομβαρδιστικά αεροσκάφη) πετάνε πάνω από το κεφάλι του». Η αλήθεια είναι πως ο Χαμενεΐ, είτε τον συμπαθεί κανείς είτε όχι, είναι πολύ σκληρός για να φοβηθεί μια εξέγερση, στην οποία χιλιάδες κόσμου φωνάζουν «θάνατος στον δικτάτορα», έναν βομβαρδισμό, ακόμα και μια επιχείρηση «απαγωγής» του από τους Αμερικανούς, όπως έγινε με τον Νικολάς Μαδούρο. Αν και για τον Χαμενεΐ, κάτι τέτοιο θα ήταν αδύνατο να του συμβεί. Γιατί ο Αγιατολάχ έχει εναποθέσει τη μοίρα του ολοκληρωτικά στα χέρια των Φρουρών της Επανάστασης, οι οποίοι θεωρεί ότι «δεν έχουν ψεγάδι» και τους οποίους εμπιστεύεται απόλυτα. Ούτε τον θάνατο φοβάται. Άλλωστε, τον έχει ξανασυναντήσει...

Ο ηγέτης που… πέθανε μία φορά

Ο Χαμενεΐ λέει εδώ και πολλά χρόνια, σε κάθε τόνο, ότι είναι συμβιβασμένος με την ιδέα του θανάτου. Ότι είναι κάτι που δεν φοβάται. Και ότι ευχαρίστως θα δώσει τη ζωή του για την Επανάσταση. “Στα 86 του χρόνια, είναι εύκολο να το λέει” θα πει κανείς. Στην πραγματικότητα ωστόσο, δεν είναι κάτι που δεν έχει ξανακάνει. Ναι, ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ έχει… πεθάνει μια φορά για την Επανάσταση. Καλά διαβάσατε.

Εδώ και κοντά μισό αιώνα, το 1981, ο Χαμενεΐ... πέθανε. Κυριολεκτικά, αφού οι γιατροί, στη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης, τον κήρυξαν νεκρό. Δεν φαντάζονταν ότι, λίγη ώρα αργότερα, θα επέστρεφε στη ζωή… Ήταν 27 Ιουνίου 1981. Ο πόλεμος Ιράν - Ιράκ κορυφωνόταν και στην Τεχεράνη, το θεοκρατικό καθεστώς συνέχιζε τις εκτελέσεις των εναπομείναντων μελών της κυβέρνησης του ανατραπέντος Σάχη Παχλαβί.

Ο εκπρόσωπος του Χομεϊνί, ανώτερος θρησκευτικός ηγέτης και σύμβουλός του σε θέματα άμυνας, Αλί Χαμενεΐ, βρισκόταν στο τζαμί Αμπουζάρ στην Τεχεράνη, για να διαβάσει την προσευχή της Παρασκευής. Είχε επιστρέψει από το μέτωπο του πολέμου, καθώς ήταν ο πιο πολύτιμος άνθρωπος του Ρουχολάχ Χομεϊνί. Το άλλο “δεξί χέρι” του Χομεϊνί, ο Μουσταφά Τσαμράν, είχε σκοτωθεί στο μέτωπο του πολέμου με το Ιράκ, νωρίτερα εκείνη την εβδομάδα. Μπροστά στον Χαμενεΐ, ο οποίος συνήθιζε να βγάζει πύρινους λόγους μετά την προσευχή, κρατώντας το μικρόφωνο στο ένα χέρι και το καλάσνικοφ στο άλλο, τοποθετήθηκε ένα κασετοφωνάκι. Το άφησε ένας άνθρωπος, που του σύστησαν ως “δυτικό δημοσιογράφο”, ένας μεσαίου αναστήματος μυστηριώδης άνδρας με κατσαρά μαλλιά. Μετά από λίγη ώρα, το κασετόφωνο άρχισε να κάνει έναν θόρυβο σαν να σφυρίζει. Γρήγορα, εξερράγη, τραυματίζοντας βαριά τον Χαμενεΐ. Ήταν παγιδευμένο με εκρηκτικά και, στα συντρίμμια του βρέθηκε σημείωμα, που έγραφε ότι είναι “ένα δωράκι από την ομάδα Φορκάν (σ.σ. μια τρομοκρατική οργάνωση κληρικών του Ιράν) στην Ισλαμική Δημοκρατία”. Ο Χαμενεΐ έπεσε στο έδαφος τραυματισμένος.

Στο νοσοκομείο, μετά την απόπειρα δολοφονίας του

Στο νοσοκομείο, οι γιατροί έδιναν μάχη, η οποία φαινόταν να είναι χαμένη από χέρι. Ο Χαμενεΐ πέθαινε, παραδομένος στα βαριά τραύματά του. Λίγο αργότερα, στη διάρκεια χειρουργικής επέμβασης, οι ζωτικές του λειτουργίες σταμάτησαν. Από την ομάδα των γιατρών, ο επικεφαλής τον κήρυξε νεκρό και σημείωσε την ώρα θανάτου. Κάποιοι από αυτούς ωστόσο, συνέχισαν το χειρουργείο. Και δικαιώθηκαν...

«Fast forward» στο δωμάτιο του νοσοκομείου, όπου ο Χαμενεΐ ανακτά τις αισθήσεις του. Είναι βαρύτατα τραυματισμένος στο δεξί του χέρι, στους πνεύμονες, στις φωνητικές χορδές και αλλού. Καθώς δεν μπορούσε να μιλήσει, συνεννοήθηκε με τους γιατρούς για την κατάσταση της υγείας του, γράφοντας με το αριστερό του χέρι σε ένα μπλοκάκι. Τον ενημέρωσαν ότι δεν θα μπορέσει να ξανακουνήσει το δεξί του χέρι. Ότι έχει πάθει μόνιμους τραυματισμούς και στους πνεύμονες. “Το μυαλό μου έπαθε κάτι; Θα συνεχίσει να λειτουργεί;”, έγραψε στο σημειωματάριο. Και όταν οι γιατροί τον διαβεβαίωσαν πως ο εγκέφαλός του δεν έπαθε κάτι από την επίθεση, έγραψε πως “αυτό μόνο μου χρειάζεται”. Έκτοτε, έχει συνήθως το δεξί του χέρι του καλυμμένο κάτω από τη ρόμπα, γράφει και χαιρετά με το αριστερό και συχνά μετακινεί το δεξί του χέρι, το οποίο είναι εντελώς παράλυτο, με το αριστερό. “Έχω μια φτωχή ψυχή, ένα ατελές σώμα και την ελάχιστη αξιοπρέπεια που μου δόθηκε. Θα τα θυσιάσω όλα για την Επανάσταση και το Ισλάμ” συνηθίζει να λέει έκτοτε.

Ο Χαμενεΐ χρησιμοποιεί μόνο το αριστερό του χέρι, αφού το δεξί είναι παράλυτο, μετά τη βομβιστική επίθεση σε βάρος του

Απευθείας απόγονος του Μωάμεθ στην εξουσία

Ο Χαμενεΐ δεν ήταν ποτέ ένα “αποστειρωμένο” παιδί υψηλής μόρφωσης που βρέθηκε στην εξουσία. Πρόκειται για έναν μπαρουτοκαπνισμένο ηγέτη, γιο ενός Αζέρου και μιας Περσίδας. Στην κυριολεξία μπαρουτοκαπνισμένο, καθώς συμμετείχε στις αιματηρές διαδηλώσεις του 1979, που κατέληξαν να ρίξουν τον Σάχη από τον θρόνο, πολέμησε στην πρώτη γραμμή του μετώπου Ιράν - Ιράκ και γενικά ήταν σχεδόν πάντα ντυμένος με στρατιωτικά ρούχα και με όπλο στα χέρια, έτοιμος και πρόθυμος να σκοτώσει για χάρη της Επανάστασης και του Ισλάμ. Ήταν πρόσωπο-κλειδί της Επανάστασης και είχε συλληφθεί έξι φορές και εξοριστεί για τρία χρόνια από τον Παχλαβί.

Μια σπάνια φωτογραφία: Ο Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ χωρίς μούσι, στα νιάτα του

Από την άλλη, δεν ήταν κανένας τυχαίος. Προέρχεται από τη δυναστεία των Χαμενεΐ, οικογένεια η οποία συνδέεται απευθείας με τον Μωάμεθ, ως απόγονοί του. Είχε τον τίτλο “σαΐντ”, που δίνεται στους απευθείας συγγενείς του Προφήτη. Αν και δεν επιβεβαιώθηκε, ο Χαμενεΐ φέρεται να είναι συγγενής του Μωάμεθ (και για την ακρίβεια 38ος απευθείας απόγονός του Μωάμεθ), μέσω του εγγονού του Ιμάμη, Χουσεΐν και του απογόνου του Ιμάμη, Ζαΐν ουλ Αμπιντίν.

Κάπως έτσι, αλλά και με τη σκληρή του στάση απέναντι σε αντιφρονούντες, ο Χαμενεΐ έγινε ένα από τα δύο δεξιά χέρια (τι ειρωνεία!) του Αγιατολάχ Χομεϊνί (είχε θητεύσει ως μαθητής του από τα παιδικά του χρόνια) και το μόνο που απέμεινε, μετά την απώλεια του Τσαμράν στον πόλεμο. Του ανέθεσε λοιπόν θέσεις ευθύνης στο καθεστώς που “έχτισε” και, όταν πέθανε, ο Χαμενεΐ ήταν αυτός που διάβασε δημόσια τη διαθήκη του. Σχεδόν “μοιραία”, έγινε ο πρώτος πρόεδρος του Ιράν, από το 1981 έως το 1989 (μάλιστα στην ψηφοφορία του 1985 φέρεται να έλαβε το 87% των ψήφων) και ο δεύτερος Ανώτατος Ηγέτης της χώρας.

President Ali Khamenei visited China and stood on the Great Wall in Beijing, May 1989.

The very next month, Ayatollah Khomeini passed away, and Khamenei became Supreme Leader.

Since then, he has never left Iran for any foreign trip.

China was the last country he ever visited… pic.twitter.com/2hJjttYuDJ

— China in Pictures (@tongbingxue) January 11, 2026

Ο Χαμενεΐ είναι ο μακροβιότερος ηγέτης του Ιράν, μετά τον Σάχη Μοχάμαντ Ρεζά Παχλαβί -ο γιος του οποίου, Ρεζά Παχλαβί, επιχειρεί σήμερα να τον ανατρέψει, για να ξανανέβει στον Θρόνο του Παγωνιού- και ο μακροβιότερος ηγέτης στη Μέση Ανατολή. Διατηρεί τη θέση του Ανώτατου Ηγέτη του Ιράν εδώ και 36 χρόνια.

Στην εξουσία, καθώς δεν είχε το χάρισμα του Χομεϊνί, προσπάθησε να διατηρήσει μια ισορροπία μεταξύ του κλήρου και του στρατού, επιχειρώντας να μην έχει καμία από τις δύο πλευρές την απαραίτητη δύναμη για να αρπάξει την εξουσία. Και καθώς προχωρούσε το σχέδιό του να μεταμορφώσει το Ιράν σε “ενεργειακή υπερδύναμη” και στον εναγκαλισμό με τη Ρωσία, έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εξέλιξη του Σώματος της Ισλαμικής Επαναστατικής Φρουράς, δηλαδή των Φρουρών της Επανάστασης, τους οποίους διαμόρφωσε στο πρωταρχικό, παντοδύναμο εργαλείο εγχώριου ελέγχου.

Η σφαγή της Μυκόνου και τα αιματοβαμμένα χέρια

Στα 36 αυτά χρόνια που είναι ανώτατος ηγέτης του Ιράν, ο Χαμενεΐ κυβερνά με σιδηρά πυγμή και με όπλο τον τρόμο. Το θεοκρατικό καθεστώς είναι παντοδύναμο, καθώς έχει μάτια παντού και τιμωρεί σκληρά. Κάποιοι από τους αμφισβητίες του, άλλωστε, εξαφανίζονται για πάντα.

Το ίδιο συμβαίνει και με τις γυναίκες, που αναπολούν τις ελευθερίες που απολάμβανε η δυτικού τρόπου ζωής ιρανική κοινωνία των 60's-70's.

Great country of Iran ; This is what Ayatollah Ali Khamenei took away from the Iranian people in 1979. It’s coming back. #Iran pic.twitter.com/2Etz0B3TV5

— Kanwaljit Arora (@mekarora) January 10, 2026

Είναι τρομερά ειρωνικό τα κορίτσια του σήμερα να έχουν πρόσβαση σε (κρυμμένες) φωτογραφίες των γιαγιάδων τους με μπικίνι στην παραλία, μίνι φούστες και καυτά σορτς στις εξόδους, αβυσσαλέα ντεκολτέ και έντονα βαψίματα, τσιγάρα στα χέρια ή και βιβλία στο πανεπιστήμιο.

Για κάποιους, ο Χαμενεΐ είναι ο δολοφόνος της ζωής τους και των δικών τους ανθρώπων. Όχι μόνο για τις γυναίκες. Σκεφτείτε ότι και άντρες, Ιρανοί, συχνά διακινούν στα κοινωνικά δίκτυα -μιλώντας με δυτικούς- φωτογραφίες “πριν και μετά” την Επανάσταση. Το δημοφιλέστερο “τρεντ” είναι φωτογραφίες των μαμάδων και γιαγιάδων τους πριν την Επανάσταση, με όμορφα ρούχα και χτενίσματα και μετά, με το υποχρεωτικό χιτζάμπ και την πλήρη κάλυψη, αν όχι του σώματος και του κεφαλιού, τουλάχιστον των μαλλιών.

Ιρανικό περιοδικό του 1969 με τη διάσημη ηθοποιό Φορουζάν έχει τίτλο: «Η Φορουζάν και η νέα μόδα που λανσάρει. Θα αρέσει στις κοπέλες της Τεχεράνης;»

Κατά έναν ειρωνικό τρόπο, τη φοβερή και τρομερή Θρησκευτική Αστυνομία που “κερνάει” άγριους ξυλοδαρμούς, φυλακίσεις και διαπομπεύει ως πόρνη όποια γυναίκα τολμήσει να διαφοροποιηθεί και να μην καλύπτεται πλήρως, ενισχύουν σε μεγάλο βαθμό γυναίκες. Υποστηρίκτριες του καθεστώτος των μουλάδων. Ο τρόπος τιμωρίας βέβαια, δεν είναι πάντα ίδιος. Κάποιες θα δαρθούν ανηλεώς επί τόπου με ραβδιά. Κάποιες άλλες θα φυλακιστούν και κάποιες θα εκτελεστούν. Εσχάτως -και επειδή τα βλέμματα είναι πάνω στο Ιράν- είναι της “μόδας” οι εξαφανίσεις.

Για παράδειγμα, η φοιτήτρια Αχου Νταριαΐ, η οποία το 2024 έμεινε με τα εσώρουχά της στο πανεπιστήμιο και περπάτησε στους δρόμους της Τεχεράνης για να διαμαρτυρηθεί για την υποχρεωτική χιτζάμπ, αρχικά “συνελήφθη βίαια”. Αργότερα, με το παγκόσμιο κύμα συμπαράστασης να φουντώνει, το καθεστώς μας ενημέρωσε πως “πρόκειται για ψυχικά διαταραγμένο άτομο, που βρίσκεται σε ψυχιατρικό κέντρο για να λάβει την κατάλληλη φροντίδα”. Και έπειτα, σκοτάδι…

Το καθεστώς Χαμενεΐ είναι γενικώς γνωστό για τις τιμωρίες που επιφυλάσσει σε όσους χαρακτηρίζει “βλάσφημους”, “προδότες”, “κατασκόπους” ή εχθρούς τους. Δημοσιογράφοι και μπλόγκερ που τόλμησαν να διατυπώσουν τις απόψεις τους, όταν προσβάλλουν τον ανώτατο ηγέτη Χαμενεΐ, δικάζονται συχνά με την κατηγορία της βλασφημίας. Πολλοί φυλακίστηκαν και κάποιοι πέθαναν στη φυλακή. Οι κατηγορίες ανθρωπιστικών οργανώσεων προς τον Χαμενεΐ ότι πρόκειται για έναν καταπιεστικό δικτάτορα που είναι υπεύθυνος για μαζικές δολοφονίες και άλλες πράξεις αδικίας, δεν είναι υπερβολικές. Είναι μάλλον διάσημες οι εικόνες απαγχονισμένων “εχθρών του καθεστώτος”, Ιρανών των οποίων τα άψυχα σώματα κρέμονται “για παραδειγματισμό” από κρεμάλες, το ένα δίπλα στο άλλο, φωτιζόμενα από το αχνό φως του σούρουπου.

Επισήμως, έως τις 7 Ιανουαρίου εκτελέστηκαν τουλάχιστον 15 κρατούμενοι, κυρίως για υποθέσεις ναρκωτικών και δολοφονιών. Πέρυσι, εκτελέστηκαν περισσότεροι από 1.500 και το 2024 τουλάχιστον 901. Ο αριθμός των εκτελέσεων είναι τόσο μεγάλος, που θα νόμιζε κανείς ότι οι Ιρανοί είναι κάποιο φύσει βίαιο έθνος -ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για μια φιλήσυχη, ειρηνική κοινωνία και λαό. Διεθνείς εμπειρογνώμονες και οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως η Διεθνής Αμνηστία και η Human Rights Watch, καταδικάζουν συστηματικά τη χρήση της θανατικής ποινής από το Ιράν, επικαλούμενοι παραβιάσεις της δίκαιης δίκης, εξαναγκαστικές ομολογίες και τη χρήση της θανατικής ποινής για αδικήματα που δεν πληρούν τα κριτήρια των «σοβαρότερων εγκλημάτων», σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Για τον Χαμενεΐ και το καθεστώς του, οποιοσδήποτε “ενοχλητικός” μπορεί να βαφτιστεί βλάσφημος, δολοφόνος ή πράκτορας του Ισραήλ και των ΗΠΑ.

Iranian women and girls, in memory of Mahsa Amini, demand justice, are burning a photo of Ayatollah Ali Khamenei as an act of defiance.

Mahsa's murder by Iran’s morality police sparked Iran's anti-impunity movement “Woman, Life, Freedom.” #3E #IranProtests #womenlifefreedom pic.twitter.com/aKJnvmUbn1

— Anonymous (@YourAnonCentral) January 10, 2026

Il video in cui una ragazza dà fuoco alla foto dell’Ayatollah Ali Khamenei e, con la fiammata, si accende una sigaretta è diventato virale e iconico dell’ondata di proteste del 2026 in Iran. Si tratta di un gesto carico di simbolismo, che dalla città di Toronto in Canada,… pic.twitter.com/Vio05bmf7V

— La Stampa (@LaStampa) January 11, 2026

Αλλά αυτό δεν είναι κάτι καινούριο. Δεκαετίες τώρα, ο Χαμενεΐ έχει αποδείξει ότι τιμωρεί πολύ σκληρά τους επικριτές του και τους εχθρούς του καθεστώτος του. Χαρακτηριστική της σκληρότητάς του είναι η υπόθεση της “σφαγής στο εστιατόριο της Μυκόνου”. Στις 17 Σεπτεμβρίου 1992, στο ελληνικό εστιατόριο «Mykonos» στο Βερολίνο, οι ηγέτες της κουρδικής αντιπολίτευσης του Ιράν, Σαντέχ Σαραφκαντί, Φατάχ Αμπντολί, Χομαγιούν Αρνταλάν και ο μεταφραστής τους, Νουρί Ντεκορντί, εκτελέστηκαν άγρια.

Αν και η εκτέλεση θύμιζε μαφία, οι γερμανικές αρχές διαπίστωσαν ότι οι τέσσερις δολοφόνοι συνεργάζονταν με τις ιρανικές μυστικές υπηρεσίες. Στη δίκη που ακολούθησε, ο έκπτωτος πρώτος πρόεδρος του Ιράν και πρώην υπουργός Εξωτερικών της χώρας, Αμπολχασάν Μπανισάντρ (ο οποίος στο μεταξύ είχε διαφύγει ντυμένος γυναίκα από το Ιράν, καταγγέλλοντας τη βιαιότητα του καθεστώτος και ζητώντας άσυλο στο Παρίσι και μετά στο Βερολίνο), κατέθεσε ότι την εντολή της δολοφονίας την είχε δώσει προσωπικά ο Χαμενεΐ. Και ότι με αυτό τον τρόπο “αποκεφάλισε” τα αποσχιστικά κουρδικά κινήματα στο Ιράν.

Κάτι τέτοιο πιστεύει ο Χαμενεΐ ότι θα γίνει και τώρα. Με τους νεκρούς -κατά κάποιες ανθρωπιστικές οργανώσεις- να ξεπερνούν τους 2.000, θεωρεί ότι το θεοκρατικό καθεστώς και ο ίδιος θα παραμείνουν στην εξουσία. Γι’ αυτό και έδειξε προκλητική στάση στα πρώτα του σχόλια για τις διαμαρτυρίες που έχουν κλιμακωθεί από τις 3 Ιανουαρίου, αποκαλώντας τους διαδηλωτές «βάνδαλους» και «σαμποτέρ», σε ομιλία που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση.

Ο Χαμενεΐ είπε ότι τα χέρια του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ «είναι λερωμένα με το αίμα περισσότερων από 1.000 Ιρανών», σε προφανή αναφορά στον πόλεμο του Ιουνίου του Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, τον οποίο οι ΗΠΑ υποστήριξαν και συμμετείχαν με δικές τους επιθέσεις. Προέβλεψε ότι ο «αλαζονικός ηγέτης των ΗΠΑ θα ανατραπεί», όπως η αυτοκρατορική δυναστεία που κυβέρνησε το Ιράν μέχρι την Επανάσταση του 1979. «Χθες το βράδυ στην Τεχεράνη, μια ομάδα βανδάλων ήρθε και κατέστρεψε ένα κτίριο που τους ανήκει, για να ευχαριστήσει τον πρόεδρο των ΗΠΑ» είπε σε ομιλία του προς τους υποστηρικτές του, ενώ άνδρες και γυναίκες στο ακροατήριο φώναζαν το σύνθημα «θάνατος στην Αμερική». «Όλοι γνωρίζουν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία ήρθε στην εξουσία με το αίμα εκατοντάδων χιλιάδων έντιμων ανθρώπων και δεν θα υποχωρήσει μπροστά στους σαμποτέρ» συνέχισε.

Θα γλιτώσει και αυτή τη φορά ο Χαμενεΐ;

Γιώργος Καραγιάννης

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Συνέχεια...

Financial Times: Διπλωμάτες απορρίπτουν τους ισχυρισμούς Τραμπ ότι ρωσικά και κινεζικά πλοία πλέουν κοντά στη Γροιλανδία

Το δημοσίευμα συνέπεσε με τις αναφορές σε διεθνή ΜΜΕ ότι ο Τραμπ ζήτησε από ανώτερους στρατιωτικούς διοικητές να προετοιμάσουν σχέδια για μια πιθανή εισβολή στη Γροιλανδία

Τους ισχυρισμούς του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι ρωσικά και κινεζικά πλοία πλέουν κοντά στη Γροιλανδία απορρίπτουν διπλωμάτες από χώρες της Βόρειας Ευρώπης. Μάλιστα, δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ρωσικά και κινεζικά πλοία ή υποβρύχια πλέουν τα τελευταία χρόνια γύρω από τη Γροιλανδία, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times επικαλούμενο υψηλόβαθμους διπλωμάτες, από τις βόρειες χώρες που έχουν πρόσβαση σε διαβαθμισμένες ενημερώσεις ασφάλειας του ΝΑΤΟ. Το δημοσίευμα συνέπεσε με τις αναφορές σε διεθνή ΜΜΕ ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε από ανώτερους στρατιωτικούς διοικητές να προετοιμάσουν σχέδια για μια πιθανή εισβολή στη Γροιλανδία.

FT: "Θέλουν να κινηθούν γρήγορα για να καταλάβουν το νησί"

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, ο Τραμπ έδωσε εντολή στην Κοινή Διοίκηση Ειδικών Επιχειρήσεων (JSOC) να διερευνήσει στρατιωτικές επιλογές για την ανάληψη του ελέγχου τoυ νησιού στην Αρκτική.

Πολλά γεράκια στο περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου μετά την επιτυχία της Ουάσινγκτον στην πραγματοποίηση μιας στρατιωτικής επιχείρησης στη Βενεζουέλα στις 3 Ιανουαρίου, η οποία οδήγησε στη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, «θέλουν να κινηθούν γρήγορα για να καταλάβουν το νησί πριν η Ρωσία ή η Κίνα κάνουν κάποια κίνηση» αναφέρει το σχετικό δημοσίευμα.

Ωστόσο, οι Αρχηγοί του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων αντιτίθενται στην κίνηση, υποστηρίζοντας ότι θα ήταν παράνομη και δεν θα είχε την υποστήριξη του Κογκρέσου.

Συνέχεια...

📺Εικόνες φρίκης στα νοσοκομεία του Ιράν: «Βλέπουμε στοιβαγμένα πτώματα» καταγγέλλουν διαδηλωτές – Φουντώνουν τα σενάρια για επέμβαση των ΗΠΑ

Εικόνες χάους επικρατούν στο Ιράν, όπου μαίνονται οι αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις εδώ και δύο εβδομάδες, με πολίτες να καταγγέλλουν ακραία βία στους δρόμους και να περιγράφουν σκηνές αδιανόητης φρίκης στα νοσοκομεία. Ο αριθμός των νεκρών στις διαδηλώσεις έχει αυξηθεί σε τουλάχιστον 116, ενώ αναφορές κάνουν λόγο για εκατόμβες θυμάτων και πάνω από 2.600 συλλήψεις.

Γιατρός σε ένα νοσοκομείο της Τεχεράνης που επικαλείται το BBC περιγράφει πρωτόγνωρο αριθμό τραυματιών από σφαίρες στο κεφάλι και την καρδιά. Το BBC Persian επιβεβαίωσε ότι 70 σοροί μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο Poursina στην πόλη Rasht το βράδυ της Παρασκευής. «Δεν μπορούσα να κοιτάξω, ήταν 20-25 ετών», είπε αυτόπτης μάρτυρας, προσθέτοντας ότι «ο αριθμός ήταν τόσο μεγάλος που δεν υπήρχε αρκετός χώρος στο νεκροτομείο».

Μία γυναίκα ανέφερε στο CNN ότι είδε «πτώματα στοιβαγμένα το ένα πάνω στο άλλο» σε νοσοκομείο. Γυναίκα γύρω στα 60 και άνδρας 70 ετών περιέγραψαν ότι είδαν ανθρώπους όλων των ηλικιών να βρίσκονται στους δρόμους της Τεχεράνης την Πέμπτη και την Παρασκευή. Ωστόσο, το βράδυ της Παρασκευής, δυνάμεις ασφαλείας με στρατιωτικά τουφέκια ανά χείρας σκότωσαν «πολλούς ανθρώπους», όπως είπαν, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας για λόγους ασφαλείας.

Άλλοι διαδηλωτές ανέφεραν στο αμερικανικό δίκτυο ότι ο αριθμός των διαδηλωτών είναι πρωτοφανής και δεν συγκρίνεται με οτιδήποτε είχαν ζήσει ποτέ στο παρελθόν, περιγράφοντας τις σκηνές ως «απίστευτα όμορφες και γεμάτες ελπίδα».

Ιρανή κοινωνική λειτουργός που συμμετείχε σε διαμαρτυρία στην Τεχεράνη την Παρασκευή είπε ότι η κατάσταση επιδεινώθηκε και μετατράπηκε σε «εφιάλτη» όταν οι αρχές επιτέθηκαν στους διαδηλωτές. «Σφαίρες, ποιος ξέρει τι άλλο, δακρυγόνα, ό,τι μπορείτε να φανταστείτε, τα χρησιμοποιούσαν. Ήταν τρομακτικό», τόνισε.

Ανέφερε ότι είδε ένα κορίτσι να δέχεται πλήγμα από τέιζερ στον λαιμό «μέχρι που λιποθύμησε» και ότι ο γιος μιας συναδέλφου της ήταν ανάμεσα σε αρκετούς ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους. Ιρανοί υγειονομικοί και αυτόπτες μάρτυρες περιέγραψαν και άλλες φρικιαστικές σκηνές στο φιλομεταρρυθμιστικό μέσο IranWire.

Την Παρασκευή, στη νότια πόλη Σιράζ, το ιατρικό προσωπικό περιέθαλπε γυναίκα που είχε πυροβοληθεί στο κεφάλι. «Δεν έχω ξαναδεί τέτοιες σκηνές στη ζωή μου» ακούγεται να λέει ένας από τους υγειονομικούς σε βίντεο που κοινοποιήθηκε στο IranWire. «Οι αναίσχυντοι τη χτύπησαν με σφαίρα στο κεφάλι και στον λαιμό. Έχετε ιδέα πόσους ασθενείς έχουμε μέχρι τώρα;».

Γιατρός στην ανατολική πόλη Νεϊσαμπούρ δήλωσε ότι ελεύθεροι σκοπευτές πυροβολούσαν τους διαδηλωτές από τις ταράτσες κτιρίων την Παρασκευή. Μία εξαμελής οικογένεια που περνούσε από το σημείο δέχθηκε πυρά, όπως και η νοσηλεύτρια μιας ηλικιωμένης γυναίκας, την ώρα που επέστρεφε στο σπίτι της, είπε ο γιατρός.

Αφού οι δυνάμεις ασφαλείας άνοιξαν πυρ εναντίον πολιτών στο Νατζαφαμπάντ την Πέμπτη, οι τραυματίες μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο Μονταζερί, σύμφωνα με ιατρική πηγή από την περιοχή. «Οι άνθρωποι έτρεχαν στο νοσοκομείο για να πάρουν τα σώματα των παιδιών τους και τα έπαιρναν και τα έθαβαν με τα ίδια ρούχα που φορούσαν», είπε μέλος του ιατρικού προσωπικού. Σημειώνεται ότι στον ιρανικό μουσουλμανικό πολιτισμό, οι νεκροί συνήθως πλένονται και στη συνέχεια τυλίγονται με σάβανο πριν από την ταφή.

#Breaking: the number of murdered protesters across #Iran is estimated to be above 400. The #IRGC is using its sniper to murder protesters in #Tehran. According to eyewitness reports who recorded the following videos at the Kahrizak Forensic Medicine Center, south of #Tehran… pic.twitter.com/4UXOlD0Smw

— Babak Taghvaee – The Crisis Watch (@BabakTaghvaee1) January 11, 2026

Ο Μοχάμαντ Λεσανπεζέσκι, γιατρός στο Σικάγο με σπουδές στην Τεχεράνη, είπε από την πλευρά του στο CNN ότι φίλοι του που εργάζονται σε ιρανικά νοσοκομεία δεν προλαβαίνουν να περιθάλπουν διαδηλωτές. «Ορθοπεδικός χειρουργός είπε ότι είχαν πολλά πτώματα στα επείγοντα, τουλάχιστον 30 άτομα που είχαν πυροβοληθεί στα άκρα» ανέφερε ο Λεσανπεζέσκι. Οι φίλοι του τού είπαν επίσης ότι στο Οφθαλμολογικό Νοσοκομείο Φαραμπί στην Τεχεράνη καταγράφηκαν περίπου 200-300 περιστατικά ασθενών με σκάγια στα μάτια.

Η Human Rights Activists News Agency (HRANA), με έδρα τις ΗΠΑ, εκτίμησε το Σάββατο ότι τουλάχιστον 78 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί τις τελευταίες 14 ημέρες. Η ίδια οργάνωση, που επικεντρώνεται στο Ιράν, ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι συνολικά τουλάχιστον 116 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στις διαδηλώσεις, συμπεριλαμβανομένων 38 μελών των δυνάμεων ασφαλείας. Τουλάχιστον επτά από τους διαδηλωτές που σκοτώθηκαν ήταν κάτω των 18 ετών, σύμφωνα με τη HRANA. Η οργάνωση ανέφερε επίσης ότι τουλάχιστον 2.638 άνθρωποι έχουν συλληφθεί.

«Με βάση τα συγκεντρωτικά δεδομένα έως το τέλος της 14ης ημέρας, έχουν καταγραφεί 574 σημεία διαμαρτυριών σε 185 πόλεις και σε όλες τις 31 επαρχίες της χώρας», ανέφερε η οργάνωση. Ο αριθμός των σημείων είναι αθροιστικός, ξεκινώντας από την έναρξη των διαδηλώσεων στις 28 Δεκεμβρίου.

Θανατική ποινή ως απειλή κατά των διαδηλωτών

Οι αεροπορικές εταιρείες ακύρωσαν ορισμένες πτήσεις προς το Ιράν, με την Austrian Airlines να μιλά για «προληπτικό μέτρο» έως τη Δευτέρα και την Turkish Airlines να ακυρώνει 17 πτήσεις προς τρεις πόλεις του Ιράν. Διαδικτυακό βίντεο που επαληθεύτηκε από το Associated Press, δείχνει χαοτικές διαδηλώσεις στην περιοχή Saadat Abad της βόρειας Τεχεράνης, με χιλιάδες να βρίσκονται στους δρόμους.

Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars, το οποίο πιστεύεται ότι είναι κοντά στην παραστρατιωτική Φρουρά της Επανάστασης του Ιράν δημοσίευσε υλικό από κάμερα παρακολούθησης που, όπως ισχυρίζεται, προερχόταν από διαδηλώσεις στο Ισφαχάν. Σε αυτό, ένας διαδηλωτής φαίνεται να πυροβολεί, ενώ άλλοι έβαλαν φωτιές και έριξαν μολότοφ σε κυβερνητικό συγκρότημα.

Η Λέσχη Νέων Δημοσιογράφων, που συνδέεται με την κρατική τηλεόραση, ανέφερε ότι διαδηλωτές σκότωσαν τρία μέλη της εθελοντικής δύναμης Basij της Φρουράς στην πόλη Gachsaran. Ανέφερε επίσης ότι αξιωματούχος ασφαλείας μαχαιρώθηκε μέχρι θανάτου στην επαρχία Hamadan, ένας αστυνομικός σκοτώθηκε στην πόλη-λιμάνι Bandar Abbas και ένας άλλος στο Gilan, καθώς και ένα άτομο δολοφονήθηκε στη Mashhad.

Στο τέλος της δέκατης τέταρτης ημέρας, έχουν εντοπιστεί 574 τοποθεσίες διαμαρτυρίας σε 185 πόλεις και στις 31 επαρχίες της χώρας, σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το CNN.

Iran’s 2nd-largest city Mahhsad has been fully blocked off for a 2nd consecutive night by a massive crowd of anti-regime protesters 100 000+ strong.

They’re blocking roads & setting fires on the streets, creating smoke that makes it difficult for regime snipers to fire at them pic.twitter.com/eKezE0OP3Z

— Visegrád 24 (@visegrad24) January 11, 2026

Σημειώνεται ότι το Ιράν αντιμετωπίζει πλήρη διακοπή του διαδικτύου για περισσότερο από δύο ημέρες και σε αυτό προστέθηκε διακοπή ηλεκτροδότησης. «Ωστόσο, τα κινητά τηλέφωνα των διαδηλωτών λειτουργούν», έγραψε ο γιος του Ντόναλντ Τραμπ Barron, σε ανάρτηση με σχετικό βίντεο.

Οι ιρανικές αρχές άφησαν να εννοηθεί ότι μπορεί να εντείνουν την καταστολή των μεγαλύτερων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων εδώ και χρόνια, με τους Φρουρούς της Επανάστασης ν’ αποδίδουν το κύμα της λαϊκής οργής σε τρομοκράτες και να δεσμεύονται να διαφυλάξουν το κυβερνών σύστημα. Η ιρανική κρατική τηλεόραση αναφέρεται στις απώλειες των δυνάμεων ασφαλείας και αποκαλεί τους διαδηλωτές «τρομοκράτες». Ο γενικός εισαγγελέας του Ιράν, Μοχάμεντ Μοβαχέντι Αζάντ, προειδοποιεί ότι όποιος συμμετέχει σε διαμαρτυρίες θα θεωρείται «εχθρός του Θεού», με κατηγορία που επισύρει τη θανατική ποινή.

Iran is not a Muslim country.

I might be early.

But I’m never wrong.

I told you so 🙂

I’ve never been more proud. pic.twitter.com/laf0hW4b7H

— Goldie Ghamari | گلسا قمری (@gghamari) January 10, 2026

Iran: Footage show Karaj’s municipal building ablaze as unrest intensifies, a striking image of anger now aimed squarely at the pillars of state authority. pic.twitter.com/DCMUM7RWqE

— Open Source Intel (@Osint613) January 10, 2026

Ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών περιέγραψε την κατάσταση ως «παιχνίδι αντοχής». Η αντιπολίτευση προσπαθεί να διατηρήσει την πίεση έως ότου βασικά κυβερνητικά στελέχη αναγκαστούν είτε να φύγουν είτε να αλλάξουν στρατόπεδο, ενώ οι αρχές προσπαθούν να σπείρουν αρκετό φόβο ώστε να εκκενώσουν τους δρόμους, χωρίς να δώσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες δικαιολογία για να παρέμβουν, δήλωσε ο αξιωματούχος.

Wall Street Journal: Σενάρια για πιθανό πλήγμα στο Ιράν εξετάζουν οι ΗΠΑ

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με την Wall Street Journal, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει προκαταρκτικές συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής μιας επίθεσης κατά του Ιράν, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο για την υλοποίηση των απειλών του Τραμπ, συμπεριλαμβανομένων των στόχων που ενδέχεται να επιλεγούν.

Μία από τις επιλογές που συζητείται είναι μια μεγάλης κλίμακας αεροπορική επίθεση σε πολλαπλούς ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους, σύμφωνα με έναν από τους αξιωματούχους. Ένας άλλος αξιωματούχος δήλωσε ότι δεν έχει επιτευχθεί συναίνεση σχετικά με την πορεία δράσης που θα ακολουθηθεί και ότι δεν έχει μετακινηθεί στρατιωτικός εξοπλισμός ή προσωπικό σε προετοιμασία για μια επίθεση.

Μετά την προειδοποίηση ότι οι δολοφονίες διαδηλωτών στο Ιράν δικαιολογούν στρατιωτική απάντηση, ο Ντόναλντ Τραμπ διαμηνύει ότι «το Ιράν κοιτάζει την ελευθερία όπως ποτέ άλλοτε και οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν», ενώ το Στέιτ Ντιπάρτμεντ προειδοποιούσε: «Μην παίζετε παιχνίδια με τον Πρόεδρο Τραμπ. Όταν λέει ότι θα κάνει κάτι, το εννοεί».

Σημειώνεται ότι ο Αμερικανός Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Ο Μάρκο Ρούμπιο είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου, σύμφωνα με τον ιστότοπο Axios ενώ νωρίτερα σε αναρτησή του τόνιζε ότι «οι ΗΠΑ στηρίζουν τον γενναίο λαό του Ιράν».

Σε «κατάσταση συναγερμού» βρίσκεται το Ισραήλ ενόψει του ενδεχομένου αμερικανικής παρέμβασης στο Ιράν, καθώς οι αρχές στην Τεχεράνη αντιμετωπίζουν τις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων ετών, όπως ανέφεραν στο Reuters τρεις ισραηλινές πηγές που γνωρίζουν το θέμα. Οι πηγές, που συμμετείχαν σε διαβουλεύσεις ασφαλείας στο Ισραήλ κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου, δεν διευκρίνισαν τι σημαίνει στην πράξη η «κατάσταση συναγερμού». Υπενθυμίζεται ότι Ισραήλ και Ιράν είχαν εμπλακεί σε πόλεμο διάρκειας 12 ημερών τον Ιούνιο.

Σε τηλεφωνική επικοινωνία το Σάββατο, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο συζήτησαν το ενδεχόμενο αμερικανικής παρέμβασης στο Ιράν, σύμφωνα με ισραηλινή πηγή που ήταν παρούσα στη συνομιλία. Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι οι δύο άνδρες μίλησαν, χωρίς ωστόσο να αποκαλύψει τα θέματα που τέθηκαν.

Γιατί ο χρόνος είναι σημαντικός

Αναλυτές σημειώνουν ότι στιγμές όπως αυτές, όταν διακόπτεται η επικοινωνία, ιστορικά έχουν αποδειχθεί από τις πιο επικίνδυνες. Όταν εξαφανίζονται οι εικόνες, οι ζωντανές μαρτυρίες και η ανεξάρτητη επαλήθευση, οι αρχές αντιμετωπίζουν λιγότερο δημόσιο έλεγχο.

Αυτό που θα συμβεί τις επόμενες ώρες μπορεί να καθορίσει:

• Αν οι διαμαρτυρίες θα συνεχίσουν να εξαπλώνονται ή αν θα κατασταλούν βίαια,
• Αν οι δυνάμεις ασφαλείας θα συγκρατηθούν ή θα κινητοποιηθούν πλήρως,
• Αν η διεθνής προσοχή θα λειτουργήσει ως ανασταλτικός παράγοντας ή αν η απουσία της θα οδηγήσει σε κλιμάκωση.
• Οι παρατηρητές λένε ότι το επίκεντρο δεν είναι να προβλέψουμε πώς θα τελειώσουν τα γεγονότα, αλλά να αναγνωρίσουμε τα κρίσιμα σημεία καμπής.

Οι εμπειρίες του παρελθόντος στο Ιράν δείχνουν ότι οι περίοδοι επιβεβλημένης σιωπής συχνά συνοδεύονταν από απότομη κλιμάκωση της βίας.

Εκτός από την διακοπή του διαδικτύου, το ισλαμικό καθεστώς έκοψε απόψε το ρεύμα σε πολλά μέρη της Τεχεράνης.

Οι διαδηλωτές που αντιτίθενται στο καθεστώς χρησιμοποιούν τους φακούς των κινητών τους τηλεφώνων για να δείξουν πόσοι από αυτούς βρίσκονται στους δρόμους.

Δυνάμεις ασφαλείας: Θα παραμείνουν ενωμένες ή θα διαλυθούν;

Ένα βασικό ερώτημα που παραμένει είναι αν οι συνεχιζόμενες διαμαρτυρίες θα μπορούσαν να δημιουργήσουν διχασμούς εντός των δυνάμεων ασφαλείας, με αποτέλεσμα ορισμένοι στρατιώτες να συνταχθούν με το κοινό.

Τα σχόλια του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος εξήρε τους διαδηλωτές σε πόλεις όπως το Μασχάντ, γενέτειρα του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, σε συνδυασμό με τις φήμες για υποχώρηση των δυνάμεων ασφαλείας, έχουν τροφοδοτήσει τις εικασίες. Οι ανεξάρτητες επιβεβαιώσεις παραμένουν περιορισμένες, αλλά οι αναλυτές σημειώνουν ότι οι οικονομικές δυσκολίες επηρεάζουν τους στρατιώτες και τις οικογένειές τους όσο και τους πολίτες.

Ταυτόχρονα, άλλοι προειδοποιούν να μην βγαίνουν πρόωρα συμπεράσματα. Ορισμένοι πιστεύουν ότι το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) μπορεί να αποφασίσει ότι μόνο μια πλήρης επέμβαση μπορεί να αποκαταστήσει τον έλεγχο, ακόμη και με τον κίνδυνο να επιδεινωθεί η εσωτερική ένταση.

«Δεν υπάρχουν ακόμη σαφή σημάδια αποφασιστικής μεταβολής στην ισορροπία δυνάμεων», δήλωσε ένας αναλυτής της περιοχής. «Το σύστημα μπορεί να επιλέξει την παρατεταμένη καταστολή αντί της κατάρρευσης, ακόμη και αν αυτό οδηγήσει σε μακροπρόθεσμη αστάθεια».

Ο Ρεζά Παχλαβί και η «αλλαγή στρατηγικής»

Ένας άλλος καθοριστικός παράγοντας που διαμορφώνει την τρέχουσα πραγματικότητα του Ιράν είναι η άνευ προηγουμένου ανταπόκριση του κοινού σε ένα κάλεσμα που εξέδωσε ο Ρεζά Παχλάβι, ο πρίγκιπας και γιος του τελευταίου μονάρχη του Ιράν.

Στον απόηχο των μαζικών διαδηλώσεων, προέτρεψε τους Ιρανούς να παραμείνουν στους δρόμους, θέτοντας ρητά ως στόχο την κατάληψη και διατήρηση του ελέγχου των κέντρων των πόλεων.

Ταυτόχρονα, κάλεσε τον Τραμπ να είναι έτοιμος να αναλάβει δράση για να υποστηρίξει τον ιρανικό λαό. Επίσης, κάλεσε τους βασικούς οικονομικούς τομείς, ιδίως τον πετρελαϊκό και τον ενεργειακό, να συμμετάσχουν σε πανεθνικές απεργίες, μια κίνηση που θυμίζει τη στρατηγική που χρησιμοποιήθηκε κατά τους τελευταίους μήνες της διακυβέρνησης του πατέρα του το 1979.

Για πολλούς Ιρανούς, αυτή η στρατηγική έχει βαθιά ιστορική σημασία. Το 1978-79, οι απεργίες σε στρατηγικούς κλάδους έπαιξαν κρίσιμο ρόλο στην αποδυνάμωση του κράτους. Δεν είναι ακόμη σαφές εάν μια παρόμοια προσέγγιση μπορεί να επιτύχει υπό τις σημερινές συνθήκες ασφάλειας, αλλά οι αναλυτές υποστηρίζουν ότι η ίδια η έκκληση σηματοδοτεί την πεποίθηση ότι η κατάσταση έχει φτάσει σε μια αποφασιστική φάση.

Με πληροφορίες από CNN, Euronews, AFP, Wall Street Journal, ERTNEWS

Συνέχεια...

Διχάζει την Ουάσινγκτον η Γροιλανδία: Σχέδιο εισβολής ζητά ο Τραμπ από τις Ειδικές Δυνάμεις, αντιδρούν ανώτατοι στρατιωτικοί και το Κογκρέσο

Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να έχει δώσει εντολή στους επικεφαλής των ειδικών δυνάμεων να εκπονήσουν σχέδιο για εισβολή στη Γροιλανδία, σύμφωνα με ρεπορτάζ της Daily Mail. Η πρωτοβουλία αυτή, όμως, συναντά σθεναρή αντίσταση από ανώτατους στρατιωτικούς αξιωματούχους, οι οποίοι θεωρούν ότι μια τέτοια κίνηση θα είναι παράνομη και δεν θα υποστηριχθεί από το Κογκρέσο των ΗΠΑ.

Τι ακριβώς ζητήθηκε και γιατί προκαλεί αντιδράσεις

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Τραμπ φέρεται να διέταξε το Joint Special Operations Command (JSOC) να ετοιμάσει αναλυτικό σχέδιο εισβολής στη Γροιλανδία -ένα αυτόνομο έδαφος της Δανίας με στρατηγική σημασία στον Αρκτικό Κύκλο, που έχει ήδη αμερικανική στρατιωτική παρουσία βάσει συμφωνιών του 1951.

Ωστόσο, οι ανώτατοι στρατιωτικοί διοικητές αντιδρούν έντονα, υποστηρίζοντας ότι μια στρατιωτική επίθεση θα ήταν παράνομη και δεν θα είχε νομική κάλυψη ή έγκριση από το αμερικανικό Κογκρέσο. Η αντίθεση αυτή έχει προκαλέσει έντονες συζητήσεις εντός της στρατιωτικής ιεραρχίας.

Πολιτικές και γεωπολιτικές προεκτάσεις

Οι υποστηρικτές της προτεινόμενης πρωτοβουλίας γύρω από τον Τραμπ, με επικεφαλής τον πολιτικό σύμβουλο Στίβεν Μίλερ, πιστεύουν ότι η κατάκτηση της Γροιλανδίας θα πρέπει να γίνει πριν από πιθανές κινήσεις της Ρωσίας ή της Κίνας στην περιοχή, ειδικά μετά την επιτυχία της πρόσφατης στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα.

Βρετανοί διπλωμάτες σημειώνουν επίσης ότι ο Τραμπ ενδέχεται να επιδιώκει κάτι τέτοιο για να αποπροσανατολίσει την προσοχή των Αμερικανών ψηφοφόρων ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, όπου οι Ρεπουμπλικανοί κινδυνεύουν να χάσουν τον έλεγχο του Κογκρέσου.

Αντιδράσεις από διεθνείς ηγέτες και τη Γροιλανδία

Οι πολιτικοί ηγέτες της Γροιλανδίας και της Δανίας έχουν ξεκάθαρα απορρίψει την προοπτική εξωτερικής επέμβασης, υπογραμμίζοντας ότι η απόφαση για το μέλλον του νησιού πρέπει να λαμβάνεται από τους κατοίκους του και το βασίλειο της Δανίας. Επιπλέον, η ιδέα μιας στρατιωτικής δράσης έχει προκαλέσει ανησυχίες για τη συνοχή του NATO, καθώς μια τέτοια επίθεση σε μέλος της συμμαχίας θα έθετε σε σοβαρό κίνδυνο το ίδιο το σύστημα συλλογικής άμυνας.

Ανώτατες στρατιωτικές πηγές στις ΗΠΑ φέρονται να προσπαθούν να αποπροσανατολίσουν τον Τραμπ προτείνοντας άλλες στρατιωτικές ενέργειες, όπως την αντιμετώπιση των ρωσικών «φανταστικών» πλοίων ή ενδεχόμενη δράση εναντίον του Ιράν, για να αποφευχθεί η άμεση εστίαση στην εισβολή στη Γροιλανδία. Η στρατιωτική ηγεσία φέρεται να θεωρεί το σχέδιο «τρελό και παράνομο».

Τι σημαίνουν όλα αυτά για το μέλλον

Ενώ προς το παρόν δεν υπάρχει καμία επίσημη επιβεβαίωση από τον Λευκό Οίκο ή το αμερικανικό Πεντάγωνο ότι ένα τέτοιο σχέδιο θα υλοποιηθεί, η αποκάλυψη ότι τουλάχιστον ζητήθηκε σχεδιασμός εισβολής έχει προκαλέσει διεθνείς εντάσεις, απειλές για κρίση στο NATO και ανησυχίες για μια νέα μορφή γεωπολιτικής αντιπαράθεσης στον Αρκτικό.

Η αναφορά ότι ο Ντόναλντ Τραμπ διέταξε την εκπόνηση σχεδίου εισβολής στη Γροιλανδία δείχνει βαθιά ρήγματα μεταξύ της εκτελεστικής εξουσίας, των ενόπλων δυνάμεων και των διεθνών συμμάχων, ενώ εγείρει σοβαρά νομικά, στρατηγικά και πολιτικά ερωτήματα για την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ.

Συνέχεια...

📺Γροιλανδία: «Δεν θέλουμε να είμαστε Αμερικανοί» – Τι απαντούν οι επικεφαλής των κομμάτων στις νέες απειλές Τραμπ

«Δεν θέλουμε να είμαστε Αμερικανοί», επανέλαβαν χθες Παρασκευή το βράδυ τα κόμματα της Γροιλανδίας σε κοινή τους ανακοίνωση, αφού ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν το τεράστιο νησί της Αρκτικής «με τον εύκολο τρόπο ή με τον δύσκολο».

«Δεν θέλουμε να είμαστε Αμερικανοί, δεν θέλουμε να είμαστε Δανοί, θέλουμε να είμαστε Γροιλανδοί», τόνισαν οι επικεφαλής των πέντε κομμάτων της Γροιλανδίας που εκπροσωπούνται στο τοπικό κοινοβούλιο.

«Το μέλλον της Γροιλανδίας θα πρέπει να το αποφασίσει ο γροιλανδικός λαός», πρόσθεσαν, επαναλαμβάνοντας την έκκλησή τους «οι ΗΠΑ να πάψουν να περιφρονούν τη χώρα μας».

Χθες το βράδυ ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους στον Λευκό Οίκο, κατά τη διάρκεια συνάντησής του με στελέχη πετρελαϊκών εταιρειών: «Θα κάνουμε κάτι για τη Γροιλανδία, είτε τους αρέσει είτε όχι. Επειδή εάν δεν το κάνουμε, η Ρωσία ή η Κίνα θα καταλάβουν τη Γροιλανδία. Και δεν πρόκειται να έχουμε γείτονα τη Ρωσία ή την Κίνα».

«Οι χώρες θα πρέπει να έχουν ιδιοκτησία. Υπερασπίζεσαι την ιδιοκτησία. Δεν υπερασπίζεσαι τις μισθώσεις. Και εμείς θα πρέπει να υπερασπιστούμε τη Γροιλανδία», τόνισε ο Αμερικανός πρόεδρος, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα αποκτήσουν το νησί «με τον εύκολο τρόπο» ή με τον «δύσκολο».

PRESIDENT TRUMP on the importance of Greenland:

"If we don't take Greenland, you're going to have Russia or China as your next door neighbor. That's not going to happen." pic.twitter.com/BRBEn5cDV9

— Fox News (@FoxNews) January 9, 2026

Συνέχεια...