Σήμερα Πέμπτη η ελβετική ομοσπονδιακή υπηρεσία πληροφοριών δημοσιοποίησε έναν φάκελο 200 σελίδων που αφορά στον «διαβόητο» ναζί εγκληματία πολέμου Γιόζεφ Μένγκελε, τον Γερμανό γιατρό που έμεινε γνωστός με το προσωνύμιο «Άγγελος του Θανάτου», για τα ιατρικά πειράματα που πραγματοποιούσε σε κρατουμένους στο Άουσβιτς, στην κατεχόμενη Πολωνία, όπου περίπου 1,1 εκατομμύρια άνθρωποι δολοφονήθηκαν, εκ των οποίων περίπου 1 εκατομμύριο ήταν Εβραίοι.
Τα απάνθρωπα πειράματα διεξάγονταν σε κρατούμενους, ανάμεσά τους και παιδιά, τα οποία παρουσίαζε ως δήθεν επιστημονική έρευνα. Οι πράξεις του θεωρούνται από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας που διαπράχθηκαν από το ναζιστικό καθεστώς, τονίζει το AP.
Μετά την ήττα, ο Μένγκελε κατάφερε να διαφύγει χρησιμοποιώντας έγγραφο ταξιδιού του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού με ψευδή στοιχεία.
Όπως πολλοί πρώην αξιωματούχοι των Ναζί, κρύφτηκε για χρόνια στη Λατινική Αμερική, ενώ βρισκόταν υπό διεθνή καταδίωξη για τα εγκλήματά του.
Υποτίθεται, σύμφωνα με το επικρατέστερο σενάριο, ότι πέθανε το 1979 στη Βραζιλία, όταν πνίγηκε ενώ κολυμπούσε στις ακτές της χώρας.
Είναι όμως έτσι;
Τι αποκαλύπτουν τα έγγραφα
Τα νέα έγγραφα που δημοσιοποίησαν οι ελβετικές αρχές περιλαμβάνουν υλικό που είχε παραδοθεί στην αστυνομία και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο ο Μένγκελε να είχε επιστρέψει στην Ελβετία μετά τη διαφυγή του από τη Γερμανία ή να σχεδίαζε να εισέλθει στη χώρα χρησιμοποιώντας διαφορετικό όνομα.
Σύμφωνα με το γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων DPA, οι πληροφορίες αυτές είχαν αποτελέσει αντικείμενο ενδιαφέροντος για ιστορικούς που προσπαθούσαν εδώ και χρόνια να εξακριβώσουν αν ο Μένγκελε πέρασε από την Ελβετία ενώ καταζητούνταν ως εγκληματίας πολέμου χωρίς να εντοπιστεί από τις αρχές.
Οι ελβετικές αρχές υποστήριζαν ότι τα έγγραφα θα έπρεπε να παραμείνουν απόρρητα έως το 2071, επικαλούμενες λόγους ασφαλείας και την ανάγκη προστασίας των προσώπων που κατονομάζονται σε αυτά.
Όμως, ο ιστορικός Ζεράρ Βέτσταϊν προσέφυγε κατά των περιορισμών και δικαιώθηκε από το Ομοσπονδιακό Διοικητικό Δικαστήριο, γεγονός που οδήγησε στη δημοσιοποίηση του φακέλου στο Διαδίκτυο. Σύμφωνα με τις αρχές, ορισμένα τμήματα έχουν διαγραφεί ή αποκρυφτεί για την προστασία των πηγών και των προσωπικών δεδομένων τρίτων.
Ο φάκελος καταρτίστηκε από την αστυνομική υπηρεσία της ομοσπονδιακής εισαγγελίας, πρόδρομο των σημερινών ομοσπονδιακών υπηρεσιών πληροφοριών της Ελβετίας, και μεταφέρθηκε στα Ομοσπονδιακά Αρχεία το 2001.
Η δημοσιοποίηση των εγγράφων αναμένεται να προσφέρει νέα στοιχεία για τις κινήσεις του Μένγκελε μετά τον πόλεμο και να ρίξει περισσότερο φως στο δίκτυο διαφυγής που επέτρεψε σε αρκετούς ναζί εγκληματίες να αποφύγουν τη δικαιοσύνη για χρόνια.
Το πρωί της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 ήταν καθαρό στη Νέα Υόρκη. Στις 08:46, η πτήση 11 της American Airlines έπεσε πάνω στον Βόρειο Πύργο του Παγκόσμιου Κέντρου Εμπορίου. Δεκαεπτά λεπτά αργότερα, στις 09:03, η πτήση 175 της United Airlines χτύπησε τον Νότιο Πύργο και εξαφάνισε κάθε αμφιβολία ότι η Αμερική βρισκόταν υπό επίθεση.
Στις 09:37 ένα τρίτο αεροπλάνο έπεσε στο Πεντάγωνο. Στις 10:03, η πτήση 93 συνετρίβη στην Πενσιλβάνια, αφού επιβάτες και μέλη του πληρώματος επιχείρησαν να ανακτήσουν τον έλεγχο από τους αεροπειρατές. Μέχρι το τέλος εκείνου του πρωινού οι δύο Πύργοι είχαν καταρρεύσει και 2.977 άνθρωποι από περισσότερες από 90 χώρες είχαν σκοτωθεί. Δεκαεννέα μέλη της Αλ Κάιντα είχαν χρησιμοποιήσει τέσσερα επιβατικά αεροσκάφη ως όπλα εναντίον της οικονομικής και στρατιωτικής ισχύος των Ηνωμένων Πολιτειών.
Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, η εικόνα των αεροσκαφών που εξαφανίζονται μέσα στους Δίδυμους Πύργους παραμένει ίσως το πιο αναγνωρίσιμο τηλεοπτικό στιγμιότυπο αυτού του αιώνα και ο ορισμός του «σοκαριστικού». Για τους ανθρώπους που το έζησαν δεν έχει ακόμη μετατραπεί ολοκληρωτικά σε Ιστορία: το 83% των Αμερικανών που είχαν ήδη γεννηθεί το 2001 δηλώνει σήμερα ότι θυμάται πού ακριβώς βρισκόταν όταν έμαθε για τις επιθέσεις. Ταυτόχρονα, όμως, το 10% των ενηλίκων στις ΗΠΑ έχει γεννηθεί μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Για αυτούς οι Πύργοι, ο Μπους, ο Μπιν Λάντεν και το πρώτο βράδυ του πολέμου στο Αφγανιστάν ανήκουν ήδη στον κόσμο των σχολικών βιβλίων.
Αυτό που συνέβη εκείνη την ημέρα δεν άλλαξε μόνο τη Νέα Υόρκη. Άλλαξε την αντίληψη της Αμερικής για τον εαυτό της, άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύει ο πλανήτης, τα όρια ανάμεσα στην ασφάλεια και την ιδιωτικότητα, τον τρόπο με τον οποίο διεξάγονται οι πόλεμοι και τις σχέσεις της Δύσης με τον μουσουλμανικό κόσμο. Άνοιξε δύο πολέμους που κράτησαν δεκαετίες, συνέβαλε στη δημιουργία ενός τεράστιου παγκόσμιου μηχανισμού αντιτρομοκρατίας, επηρέασε την πολιτική ζωή της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής και απορρόφησε για χρόνια ένα σημαντικό μέρος της στρατηγικής προσοχής των Ηνωμένων Πολιτειών. Την ίδια ακριβώς περίοδο, σχεδόν αθόρυβα σε σύγκριση με τις εκρήξεις της εποχής, η Κίνα μεταμορφωνόταν σε παγκόσμια δύναμη.
Η 11η Σεπτεμβρίου δεν δημιούργησε μόνη της τον κόσμο του 2026. Χωρίς αυτήν, όμως, η διαδρομή προς αυτόν θα ήταν πολύ διαφορετική.
After 9/11, the World Trade Center site was a pile of 1.5 million tons of wreckage, with nearly 3,000 people buried beneath it. In May 2002, 60 Minutes returned to Ground Zero, then a gaping hole covering 16 acres and reaching 70 feet deep. pic.twitter.com/RM2ws5aipR
Η αίσθηση του σοκ προήλθε και από το πού βρισκόταν τότε η Αμερική. Η Σοβιετική Ένωση είχε πάψει να υπάρχει δέκα χρόνια νωρίτερα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν η μοναδική παγκόσμια υπερδύναμη, η οικονομία τους κυριαρχούσε και δεν υπήρχε αντίπαλος ικανός να τις απειλήσει συμβατικά στο έδαφός τους. Η γεωγραφία -δύο ωκεανοί και δύο φιλικά σύνορα τα οποία επικαλείται και σήμερα υπό διαφορετικό βέβαια πρίσμα ο Ντόναλντ Τραμπ - εξακολουθούσε να λειτουργεί ως μία σχεδόν αυτονόητη εγγύηση ασφαλείας.
Κι όμως, οι δράστες της μεγαλύτερης επίθεσης στο αμερικανικό έδαφος μετά το Περλ Χάρμπορ δεν χρησιμοποίησαν πολεμικά αεροσκάφη ή βαλλιστικούς πυραύλους. Χρησιμοποίησαν εισιτήρια αεροπορικών εταιρειών, μικρά μαχαίρια και τα ίδια τα αμερικανικά πολιτικά αεροσκάφη. Η Επιτροπή της 11ης Σεπτεμβρίου κατέληξε αργότερα ότι η χώρα ήταν απροετοίμαστη και ότι οι υφιστάμενες διαδικασίες FAA και NORAD ήταν ακατάλληλες για ένα σενάριο στο οποίο αεροπειρατές θα χρησιμοποιούσαν ένα επιβατικό αεροπλάνο ως πύραυλο. Η φράση που έμεινε από την τελική έκθεση ήταν ότι η 11η Σεπτεμβρίου υπήρξε «σοκ, αλλά όχι έκπληξη»: οι προειδοποιήσεις για την Αλ Κάιντα και τον Οσάμα μπιν Λάντεν υπήρχαν, αλλά δεν είχαν συνδεθεί εγκαίρως σε μια ενιαία εικόνα.
Από εκείνο το πρωινό άλλαξε και η ίδια η έννοια της απειλής. Ένα κράτος δεν χρειαζόταν πια να διαθέτει στρατό, στόλο ή πυρηνικά για να προκαλέσει στρατηγικό πλήγμα στην ισχυρότερη χώρα του κόσμου. Μια μη κρατική οργάνωση μπορούσε να μετατρέψει την παγκοσμιοποίηση –τις αεροπορικές συνδέσεις, την ελεύθερη μετακίνηση, το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα και τις ανοιχτές κοινωνίες– σε δικό της επιχειρησιακό πλεονέκτημα.
Twenty-five years ago, everything changed.
This is dedicated to the first responders who made the ultimate sacrifice, and to the lives we lost and continue to lose to World Trade Center–related illnesses.
Η πρώτη αντίδραση ήταν σχεδόν καθολική. Στις 12 Σεπτεμβρίου το ΝΑΤΟ ενεργοποίησε για πρώτη φορά στην ιστορία του το Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας. Μια συμμαχία που είχε δημιουργηθεί για να αντιμετωπίσει τη Σοβιετική Ένωση κλήθηκε για πρώτη φορά να εφαρμόσει τη σημαντικότερη ρήτρα της απέναντι σε ένα τρομοκρατικό δίκτυο χωρίς στρατό και σύνορα. Λιγότερο από έναν μήνα αργότερα, στις 7 Οκτωβρίου 2001, άρχισε η αμερικανική επέμβαση στο Αφγανιστάν. Η αρχική στρατιωτική επιχείρηση ήταν γρήγορη. Οι Ταλιμπάν έχασαν την Καμπούλ, η Αλ Κάιντα έχασε το ασφαλές καταφύγιό της και η Ουάσιγκτον πίστεψε ότι η τεχνολογική και στρατιωτική υπεροχή της μπορούσε να μεταφραστεί και σε πολιτικό αποτέλεσμα.
Εκεί άρχισε όμως μια πολύ διαφορετική ιστορία. Ο στόχος από την εξουδετέρωση της Αλ Κάιντα μετακινήθηκε σταδιακά στην οικοδόμηση ενός νέου αφγανικού κράτους. Η αποστολή που είχε ξεκινήσει ως αντιτρομοκρατική εξελίχθηκε στον μακροβιότερο πόλεμο των Ηνωμένων Πολιτειών. Αμερικανικές και συμμαχικές δυνάμεις παρέμειναν στη χώρα επί δύο δεκαετίες. Ο Μπιν Λάντεν δεν βρέθηκε στο Αφγανιστάν αλλά στο Πακιστάν, όπου σκοτώθηκε από Αμερικανούς SEALs τον Μάιο του 2011.
Και στις 15 Αυγούστου 2021, σχεδόν είκοσι χρόνια μετά την πρώτη αμερικανική επίθεση, οι Ταλιμπάν επέστρεψαν στην Καμπούλ. Αυτό παραμένει ίσως η πιο σκληρή εικόνα ολόκληρου του κύκλου. Η οργάνωση που είχε εκδιωχθεί επειδή φιλοξενούσε τον Μπιν Λάντεν επέστρεψε στην εξουσία λίγο πριν συμπληρωθούν είκοσι χρόνια από την 11η Σεπτεμβρίου. Το 2026 οι Ταλιμπάν κυβερνούν ακόμη το Αφγανιστάν. Μόλις αυτή την εβδομάδα ο ΟΗΕ επανέλαβε την καταδίκη των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στις γυναίκες και τα κορίτσια, από την εκπαίδευση και την εργασία μέχρι την παρουσία τους στον δημόσιο χώρο.
Η ιστορία δεν γύρισε ακριβώς στο σημείο από το οποίο ξεκίνησε. Το Αφγανιστάν του 2026 δεν είναι εκείνο του 2001, η Αλ Κάιντα έχει αποδυναμωθεί δραστικά και η χώρα πλήρωσε τεράστιο τίμημα σε ζωές, εκτοπισμό και καταστροφή. Αλλά η υπόσχεση ότι ένας αμερικανικός στρατιωτικός θρίαμβος θα μπορούσε να μετασχηματίσει μόνιμα την αφγανική πολιτική πραγματικότητα δεν άντεξε στον χρόνο.
THE NIGHT BEFORE: It was 25 years ago, after midnight on September 11, 2001. At the end of our late-evening broadcast that night, our cameras streamed a live look at the World Trade Center, as Sam Champion forecasted the next day to be “sunny and pleasant."… pic.twitter.com/ToSJtdzU1k
Ιράκ: ο πόλεμος που δεν προκάλεσε η 11η Σεπτεμβρίου, αλλά δύσκολα θα είχε γίνει χωρίς αυτήν
Η μεγαλύτερη πολιτική συνέπεια της 11ης Σεπτεμβρίου έξω από το Αφγανιστάν ήρθε το 2003. Το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν δεν είχε οργανώσει τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Η εισβολή στο Ιράκ ήταν ξεχωριστή πολιτική απόφαση. Θα ήταν όμως δύσκολο να φανταστεί κανείς το πολιτικό περιβάλλον μέσα στο οποίο πραγματοποιήθηκε χωρίς τον φόβο που είχε δημιουργήσει η 11η Σεπτεμβρίου και χωρίς το νέο δόγμα που απαιτούσε την αντιμετώπιση απειλών προτού αυτές φτάσουν στο αμερικανικό έδαφος. Τον Μάρτιο του 2003 οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους εισέβαλαν στο Ιράκ με βασικό επιχείρημα την απειλή από τα όπλα μαζικής καταστροφής. Τα αποθέματα που παρουσιάζονταν ως άμεση απειλή δεν βρέθηκαν. Μεταγενέστερες έρευνες της αμερικανικής Γερουσίας κατέληξαν ότι βασικά συμπεράσματα των προπολεμικών υπηρεσιών πληροφοριών ήταν υπερβολικά ή δεν υποστηρίζονταν από τα διαθέσιμα στοιχεία και περιέγραψαν ένα περιβάλλον «σκιώδες» γύρω από την πεποίθηση ότι το Ιράκ διέθετε ενεργό πρόγραμμα όπλων μαζικής καταστροφής.
Η πτώση του Σαντάμ ήταν γρήγορη, ό,τι ακολούθησε δεν ήταν. Η διάλυση του παλιού κρατικού μηχανισμού, η αποστράτευση μεγάλου μέρους του ιρακινού στρατού, η εξέγερση και η έκρηξη της σουνιτοσιιτικής βίας δημιούργησαν ένα πεδίο στο οποίο αναπτύχθηκε η Αλ Κάιντα στο Ιράκ του Αμπού Μουσάμπ αλ Ζαρκάουι. Από αυτή τη γενεαλογία προέκυψε αργότερα το ISIS, το οποίο το 2014 κατέλαβε τη Μοσούλη και τεράστια τμήματα του Ιράκ και της Συρίας και κήρυξε την δημιουργία «Χαλιφάτου».
Η σύνδεση αυτή έχει σημασία επειδή αποκαλύπτει τη μεγαλύτερη αντίφαση του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας». Η Αλ Κάιντα που πραγματοποίησε την 11η Σεπτεμβρίου έχασε σταδιακά την ικανότητα να οργανώνει μια αντίστοιχη επιχείρηση στην αμερικανική επικράτεια. Ταυτόχρονα όμως, ο τζιχαντισμός διασπάστηκε, μεταλλάχθηκε και απέκτησε παρακλάδια σε πολύ μεγαλύτερο γεωγραφικό χώρο. Σε πρόσφατη αποτίμηση, το Council on Foreign Relations επισημαίνει ότι σήμερα υπάρχουν πάνω από πενήντα σαλαφιστικές-τζιχαντιστικές οργανώσεις στον αμερικανικό κατάλογο τρομοκρατικών ομάδων, περίπου πέντε φορές περισσότερες από το 2001.
Eyewitness News reporter N.J. Burkett and photographer Marty Glembotzky rushed down to the World Trade Center on September 11, 2001. While shooting a stand-up right below the burning towers, the first tower began to collapse. pic.twitter.com/8rCXnyCZqZ
Από τη Νέα Υόρκη στη Μαδρίτη, το Λονδίνο και το Παρίσι
Η Ευρώπη έμαθε σύντομα ότι η 11η Σεπτεμβρίου δεν ήταν αμερικανική υπόθεση. Στις 11 Μαρτίου 2004 οι βομβιστικές επιθέσεις στα τρένα της Μαδρίτης σκότωσαν 193 ανθρώπους. Τον Ιούλιο του 2005 τέσσερις βομβιστές αυτοκτονίας χτύπησαν το δίκτυο μεταφορών του Λονδίνου. Ακολούθησαν χρόνια διαφορετικών μορφών τζιχαντιστικής βίας, με αποκορύφωμα για την Ευρώπη το κύμα επιθέσεων του ISIS: το Παρίσι και το Bataclan τον Νοέμβριο του 2015, οι Βρυξέλλες το 2016, η Νίκαια και μια σειρά μικρότερων αλλά εξαιρετικά θανατηφόρων χτυπημάτων.
Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών άλλαξαν, οι λίστες επιβατών και η ανταλλαγή δεδομένων απέκτησαν άλλη σημασία, η φύλαξη συνόρων και οι αντιτρομοκρατικές νομοθεσίες έγιναν αυστηρότερες. Οι ξένοι μαχητές που ταξίδεψαν στη Συρία μετά το 2011 δημιούργησαν μία επιπλέον απειλή επιστροφής στην Ευρώπη. Και η τρομοκρατία μπήκε βαθιά στην πολιτική συζήτηση για τη μετανάστευση, το Ισλάμ, την ένταξη και την ασφάλεια, σε βαθμό που εξακολουθεί να επηρεάζει ευρωπαϊκές εκλογές ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα.
Η γραμμή από την 11η Σεπτεμβρίου στο Bataclan δεν είναι ευθεία. Το ISIS δεν ήταν η Αλ Κάιντα του 2001 και η ευρωπαϊκή ριζοσπαστικοποίηση είχε δικές της κοινωνικές και πολιτικές ρίζες. Πρόκειται όμως για την ίδια μεγάλη ιστορική περίοδο μέσα στην οποία η τρομοκρατία μετατράπηκε από ένα ζήτημα ασφαλείας σε παράγοντα που μπορούσε να μετακινήσει ολόκληρη την πολιτική συζήτηση μιας χώρας.
For a brief moment Wednesday night, an outline of the World Trade Center Twin Towers graced the Manhattan skyline again. The powerful drone tribute came on the eve of the 25th anniversary of the 9/11 attacks. 2,977 drones were used in the performance, one representing each victim… pic.twitter.com/v5DyEndq9a
Πριν από την 11η Σεπτεμβρίου ένας επιβάτης μπορούσε να φτάσει στο αεροδρόμιο λίγο πριν από την πτήση του, οι έλεγχοι πραγματοποιούνταν στις ΗΠΑ από ιδιωτικές εταιρείες και η ιδέα ενός αεροπειρατή ήταν συνδεδεμένη περισσότερο με την ομηρία και τη διαπραγμάτευση παρά με την δολοφονική χρήση του αεροσκάφους.
Δύο μήνες μετά τις επιθέσεις δημιουργήθηκε η Transportation Security Administration - TSA. Το 2003 άρχισε να λειτουργεί το Department of Homeland Security, στο οποίο ενσωματώθηκαν 22 διαφορετικές υπηρεσίες και οργανισμοί. Το 2004, οι μεταρρυθμίσεις στις υπηρεσίες πληροφοριών οδήγησαν στη δημιουργία του Director of National Intelligence και στην ενίσχυση του National Counterterrorism Center, με βασικό στόχο να μην επαναληφθεί η αποτυχία ανταλλαγής πληροφοριών που είχε προηγηθεί της 11ης Σεπτεμβρίου.
Οι πόρτες των cockpit ενισχύθηκαν. Οι έλεγχοι αποσκευών έγιναν καθολικοί. Τα υγρά στις χειραποσκευές, τα παπούτσια στους ελέγχους, οι λίστες απαγόρευσης πτήσεων, τα βιομετρικά δεδομένα και η πολύ στενότερη παρακολούθηση των διεθνών ταξιδιών έγιναν μέρος μιας νέας κανονικότητας. Μια γενιά που γεννήθηκε μετά το 2001 δεν γνωρίζει καν ότι υπήρχε διαφορετικός τρόπος αεροπορικού ταξιδιού. Η αλλαγή όμως δεν σταμάτησε στις ουρές των αεροδρομίων.
Patriot Act, παρακολουθήσεις και το τίμημα της ασφάλειας
Στις 26 Οκτωβρίου 2001, μόλις 45 ημέρες μετά τις επιθέσεις, ο Τζορτζ Μπους υπέγραψε τον USA PATRIOT Act. Ο νόμος διεύρυνε σημαντικά τις δυνατότητες των ομοσπονδιακών υπηρεσιών σε έρευνες, συλλογή πληροφοριών, παρακολουθήσεις και οικονομικές έρευνες που συνδέονταν με την τρομοκρατία. Από εκεί γεννήθηκε μια συζήτηση που δεν έχει τελειώσει. Πόση ιδιωτικότητα είναι μια κοινωνία διατεθειμένη να παραχωρήσει για περισσότερη ασφάλεια; Ποιος ελέγχει εκείνους που παρακολουθούν; Πότε μια έκτακτη εξουσία που δημιουργείται για μια έκτακτη απειλή γίνεται μόνιμο εργαλείο του κράτους; Η περίοδος μετά την 11η Σεπτεμβρίου έφερε το Γκουαντάναμο, τις μυστικές φυλακές της CIA, τις «ενισχυμένες ανακριτικές τεχνικές», τις έκτακτες μεταγωγές κρατουμένων και αργότερα τις αποκαλύψεις για τη μαζική συλλογή τηλεπικοινωνιακών δεδομένων. Η Αμερική απέκτησε πολύ μεγαλύτερη ικανότητα να εντοπίζει και να σταματά τρομοκρατικά δίκτυα. Ταυτόχρονα δημιούργησε νομικά και ηθικά προηγούμενα που προκάλεσαν σφοδρή κριτική εντός και εκτός της χώρας. Το ίδιο το πρόγραμμα Costs of War του Brown University εντάσσει τη διάβρωση πολιτικών ελευθεριών και ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα μακροχρόνια κόστη της μετα-11ης Σεπτεμβρίου περιόδου.
Η 11η Σεπτεμβρίου άλλαξε και τον τρόπο με τον οποίο η Αμερική πολεμά. Οι μεγάλες χερσαίες εισβολές στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ ακολούθησε σταδιακά ένα διαφορετικό μοντέλο: ειδικές δυνάμεις, υπηρεσίες πληροφοριών, επιχειρήσεις ακριβείας και κυρίως μη επανδρωμένα αεροσκάφη. Τα οπλισμένα drones μετατράπηκαν σε βασικό εργαλείο της αμερικανικής αντιτρομοκρατίας στο Πακιστάν, στην Υεμένη, στη Σομαλία και αλλού.
Επί Μπαράκ Ομπάμα η χρήση στοχευμένων πληγμάτων αυξήθηκε κατακόρυφα και η δυνατότητα ενός Προέδρου να εγκρίνει την εξόντωση ενός υπόπτου χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά, χωρίς να υπάρχει συμβατικό πεδίο μάχης, δημιούργησε μια νέα κατηγορία πολέμου. Σήμερα αυτή η τεχνολογική επανάσταση έχει ξεφύγει εντελώς από την αντιτρομοκρατία. Τα drones που αναπτύχθηκαν ως εργαλείο παρακολούθησης και στοχευμένης εξόντωσης είναι πλέον μαζικό όπλο στα πεδία της Ουκρανίας και της Μέσης Ανατολής. Η τεχνολογία έχει περάσει από το Predator και τον πύραυλο Hellfire στα φθηνά FPV, στα σμήνη, στα περιφερόμενα πυρομαχικά και στα μη επανδρωμένα θαλάσσια μέσα. Ο πόλεμος που ξεκίνησε ως κυνήγι μιας τρομοκρατικής οργάνωσης βοήθησε να επιταχυνθεί μια τεχνολογική μετάβαση που σήμερα χρησιμοποιείται σε συγκρούσεις ανάμεσα σε κράτη.
Ο ανθρώπινος και οικονομικός «λογαριασμός»
Οι αριθμοί δεν μπορούν να αποδώσουν μόνοι τους το αποτέλεσμα μιας εικοσιπενταετίας, αλλά δείχνουν την κλίμακα. Το Costs of War του Brown University υπολογίζει ότι οι αμερικανικές δαπάνες και μελλοντικές υποχρεώσεις που συνδέονται με τους μετα-11ης Σεπτεμβρίου πολέμους φτάνουν περίπου τα 8 τρισ. δολάρια. Σε αυτά περιλαμβάνονται οι στρατιωτικές επιχειρήσεις, η εσωτερική ασφάλεια, οι τόκοι του δανεισμού και οι μακροχρόνιες δαπάνες περίθαλψης των βετεράνων. Μόνο οι μελλοντικές δαπάνες για τους βετεράνους εκτιμάται ότι θα φτάσουν τα 2,2 έως 2,5 τρισ. δολάρια μέχρι το 2050.
Το ίδιο ερευνητικό πρόγραμμα υπολογίζει σε περισσότερους από 940.000 τους ανθρώπους που σκοτώθηκαν άμεσα στη βία των πολέμων μετά την 11η Σεπτεμβρίου σε Αφγανιστάν, Ιράκ, Συρία, Υεμένη, Πακιστάν και άλλα μέτωπα, από τους οποίους περισσότεροι από 432.000 ήταν άμαχοι. Όταν προσμετρώνται θάνατοι που συνδέονται έμμεσα με την καταστροφή συστημάτων υγείας, υποδομών και οικονομιών, η εκτίμησή του ανεβαίνει στα 4,5 έως 4,7 εκατομμύρια. Περίπου 38 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί στις χώρες που εντάσσονται σε αυτή την αποτίμηση. Οι αριθμοί αυτοί αποτελούν εκτιμήσεις με συγκεκριμένη μεθοδολογία και δεν σημαίνουν ότι κάθε ένας από αυτούς τους θανάτους «προκλήθηκε από την 11η Σεπτεμβρίου». Δείχνουν όμως πόσο μακριά έφτασε ο κύκλος των πολέμων που ακολούθησε.
Περισσότεροι από 7.000 Αμερικανοί στρατιωτικοί σκοτώθηκαν σε αυτούς τους πολέμους. Πολύ περισσότεροι επέστρεψαν με μόνιμες αναπηρίες ή ψυχικά τραύματα. Σύμφωνα με το Brown, οι αυτοκτονίες μεταξύ στρατιωτικών και βετεράνων της μετα-11ης Σεπτεμβρίου γενιάς έχουν προκαλέσει τουλάχιστον τετραπλάσιους θανάτους από εκείνους που σημειώθηκαν σε μάχη.
Οι μουσουλμάνοι της Αμερικής και μια πληγή που δεν έκλεισε
Υπήρξε και ένα εσωτερικό κοινωνικό κόστος. Ο Τζορτζ Μπους είχε επισκεφθεί ισλαμικό κέντρο στην Ουάσιγκτον έξι ημέρες μετά τις επιθέσεις προσπαθώντας να διαχωρίσει το Ισλάμ από την Αλ Κάιντα. Όμως η καχυποψία απέναντι στους μουσουλμάνους έγινε μέρος της αμερικανικής πολιτικής ζωής και παρέμεινε πολύ μετά το τέλος της προεδρίας του. Τα στοιχεία που δημοσίευσε το Pew για την 25η επέτειο είναι χαρακτηριστικά. Τα περιστατικά εγκλημάτων μίσους κατά μουσουλμάνων που καταγράφηκαν από το FBI αυξήθηκαν από 28 το 2000 σε 481 το 2001 και έκτοτε δεν επέστρεψαν ποτέ στα προ της 11ης Σεπτεμβρίου επίπεδα. Το 2026, το 51% των Αμερικανών δηλώνει ότι θεωρεί πως το Ισλάμ ενθαρρύνει περισσότερο τη βία από άλλες θρησκείες· τον Μάρτιο του 2002 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν μόλις 25%.
Η ίδια περίοδος, ωστόσο, έφερε και μία διαφορετική εξέλιξη. Ο μουσουλμανικός πληθυσμός των ΗΠΑ έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με τις πρώτες εκτιμήσεις του Pew, αριθμεί σήμερα περίπου 5,5 εκατομμύρια ανθρώπους και έχει πολύ μεγαλύτερη κοινωνική και πολιτική παρουσία. Η ιστορία των 25 χρόνων δεν είναι επομένως μόνο ιστορία φόβου και αποκλεισμού, αλλά και ενσωμάτωσης μιας κοινότητας που έζησε για μία ολόκληρη γενιά κάτω από τη σκιά της επίθεσης.
Ενώ η Αμερική κοιτούσε τη Μέση Ανατολή, η Κίνα άλλαζε τον κόσμο
Υπάρχει μία ημερολογιακή σύμπτωση που συνοψίζει ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο την αλλαγή των τελευταίων 25 ετών. Στις 11 Δεκεμβρίου 2001, ακριβώς τρεις μήνες μετά την επίθεση στους Δίδυμους Πύργους, η Κίνα έγινε το 143ο μέλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες πέρασαν μεγάλο μέρος των επόμενων δύο δεκαετιών επικεντρωμένες στο Αφγανιστάν, στο Ιράκ, στην τρομοκρατία και στη Μέση Ανατολή. Την ίδια περίοδο η Κίνα ενσωματωνόταν με πρωτοφανή ταχύτητα στην παγκόσμια οικονομία, οικοδομούσε βιομηχανική βάση, τεχνολογικές δυνατότητες και στρατιωτική ισχύ και μετατρεπόταν στον μοναδικό ανταγωνιστή που θα μπορούσε πραγματικά να αμφισβητήσει μακροπρόθεσμα την αμερικανική πρωτοκαθεδρία.
Δεν υπάρχει σοβαρός τρόπος να αποδειχθεί ότι η άνοδος της Κίνας συνέβη «επειδή» η Αμερική πολεμούσε στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. Θα είχε υπάρξει έτσι κι αλλιώς. Υπήρξε όμως ένα τεράστιο κόστος ευκαιρίας. Η Ουάσιγκτον χρειάστηκε περίπου μία δεκαετία μέχρι να μιλήσει συστηματικά για «pivot to Asia». Το 2011, όταν η κυβέρνηση Ομπάμα παρουσίαζε αυτή τη στροφή, οι αμερικανικές δυνάμεις βρίσκονταν ακόμη μαζικά στο Αφγανιστάν και μόλις αποχωρούσαν από το Ιράκ.
Το 2026, η αμερικανική συζήτηση για την εθνική ασφάλεια είναι σχεδόν ανεστραμμένη σε σχέση με εκείνη του 2001. Η τρομοκρατία παραμένει απειλή, αλλά οι υπηρεσίες και το Πεντάγωνο έχουν πλέον μπροστά τους την Κίνα, τη Ρωσία, το Ιράν, τη Βόρεια Κορέα, κυβερνοεπιθέσεις, υπερηχητικά όπλα, τεχνητή νοημοσύνη, διαστημικά συστήματα και μια επιστροφή του ανταγωνισμού ανάμεσα σε μεγάλες δυνάμεις. Η πρόσφατη κατάθεση του CSIS στο Κογκρέσο για τα 25 χρόνια από την 11η Σεπτεμβρίου αποτυπώνει ακριβώς αυτή τη μετατόπιση: το κέντρο βάρους έχει φύγει από έναν μη κρατικό εχθρό που κρυβόταν σε σπηλιές του Αφγανιστάν και έχει επιστρέψει σε κράτη με πυρηνικά, στόλους, δορυφόρους και βιομηχανίες μεγάλης κλίμακας.
Το τέλος της αμερικανικής αθωότητας - όχι το τέλος της τρομοκρατίας
Η Αλ Κάιντα απέτυχε σε έναν από τους βασικούς επιχειρησιακούς της στόχους. Δεν κατάφερε να επαναλάβει επίθεση αντίστοιχης κλίμακας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο μηχανισμός αντιτρομοκρατίας που δημιουργήθηκε μετά το 2001 έγινε εξαιρετικά αποτελεσματικότερος στην αναγνώριση δικτύων, στην ανταλλαγή πληροφοριών και στην αποτροπή σύνθετων επιχειρήσεων.
Αλλά η τρομοκρατία δεν εξαφανίστηκε. Άλλαξε μορφή. Οι μεγάλες, κεντρικά σχεδιασμένες επιθέσεις της Αλ Κάιντα έδωσαν σε μεγάλο βαθμό τη θέση τους σε αποκεντρωμένα δίκτυα, παρακλάδια, «μοναχικούς λύκους», διαδικτυακή ριζοσπαστικοποίηση και οργανώσεις που μπορούν να στρατολογούν από μία οθόνη κινητού τηλεφώνου. Το έδαφος στο οποίο γίνεται η στρατολόγηση δεν είναι πια μόνο ένα στρατόπεδο στο Αφγανιστάν· μπορεί να είναι μια κρυπτογραφημένη συνομιλία στην Ευρώπη ή στις ΗΠΑ. Κι αν κάτι απέδειξαν τα 25 χρόνια που πέρασαν, είναι ότι η στρατιωτική ισχύς μπορεί να διαλύσει ένα στρατόπεδο, να καταλάβει μία πρωτεύουσα και να σκοτώσει έναν ηγέτη. Είναι πολύ δυσκολότερο να εξαλείψει την ιδέα που γεννά τον επόμενο.
Από τους Δίδυμους Πύργους στον κόσμο του 2026
Στις φωτογραφίες της 10ης Σεπτεμβρίου 2001 υπάρχει ένας κόσμος που μοιάζει παράξενα κοντινός και ταυτόχρονα εξαιρετικά μακρινός. Η Ρωσία του Βλαντίμιρ Πούτιν συζητούσε ακόμη συνεργασία με τη Δύση. Η Κίνα ετοιμαζόταν να μπει στον ΠΟΕ. Το Αφγανιστάν των Ταλιμπάν ήταν μια μακρινή χώρα που απασχολούσε ελάχιστους έξω από τους ειδικούς. Η χρήση drones σε πόλεμο βρισκόταν στα πρώτα της βήματα. Το ISIS δεν υπήρχε. Το Department of Homeland Security δεν υπήρχε. Η TSA δεν υπήρχε. Το Γκουαντάναμο ως φυλακή του «πολέμου κατά της τρομοκρατίας» δεν υπήρχε. Κανείς δεν είχε περάσει από έλεγχο αεροδρομίου βγάζοντας τα παπούτσια του εξαιτίας ενός τρομοκράτη. Και κυρίως, η Αμερική δεν είχε ακόμη ανακαλύψει τα όρια της δικής της δύναμης. Η 11η Σεπτεμβρίου προκάλεσε αρχικά μία πρωτοφανή επίδειξη αμερικανικής ισχύος. Είκοσι χρόνια μετά, η τελευταία αμερικανική στρατιωτική πτήση έφευγε από την Καμπούλ και οι Ταλιμπάν βρίσκονταν ξανά στην εξουσία. Στο μεταξύ, το Ιράκ είχε ανατραπεί και ξαναχτιστεί μέσα από πόλεμο, η Αλ Κάιντα είχε αποδυναμωθεί αλλά ο τζιχαντισμός είχε αποκτήσει δεκάδες νέες εκφράσεις, το ISIS είχε καταλάβει εδάφη δύο κρατών, η Ευρώπη είχε γνωρίσει τη Μαδρίτη, το Λονδίνο, το Bataclan και τις Βρυξέλλες, και η Κίνα είχε μετατραπεί στον βασικό στρατηγικό ανταγωνιστή της Ουάσιγκτον.
Αυτό είναι ίσως το πραγματικό μέτρο της 11ης Σεπτεμβρίου, 25 χρόνια αργότερα. Όχι μόνο οι 102 λεπτές της επίθεσης. Ούτε μόνο οι 2.977 άνθρωποι που δεν γύρισαν ποτέ στα σπίτια τους. Είναι τα 25 χρόνια που ακολούθησαν. Ένας ολόκληρος κόσμος που έμαθε να περνά από ανιχνευτές, να ζει με κάμερες και λίστες παρακολούθησης, να βλέπει πολέμους μέσω εικόνων από drones και να συζητά ξανά για σύνορα, ταυτότητα, φόβο και ασφάλεια. Μια Αμερική που ξεκίνησε τον αιώνα χωρίς ισάξιο αντίπαλο, πέρασε δύο δεκαετίες κυνηγώντας έναν εχθρό χωρίς κράτος και φτάνει στην 25η επέτειο αντιμέτωπη ξανά με κράτη που μπορούν να αμφισβητήσουν την ισχύ της. Οι Δίδυμοι Πύργοι έπεσαν μέσα σε λιγότερο από δύο ώρες. Η σκιά τους χρειάστηκε ένα τέταρτο του αιώνα για να φτάσει ως εδώ.
Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) διατηρεί σαφές προβάδισμα ενόψει των κρατιδιακών εκλογών στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία, οι οποίες θα διενεργηθούν στις 20 Σεπτεμβρίου. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ακόμη καταποντισμό του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος (CDU), αλλά και απώλειες για το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD) και μάλιστα σε ένα από τα προπύργιά του.
Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Insa για λογαριασμό της εφημερίδας BILD, η AfD συγκεντρώνει ποσοστό 36%, όπως και την προηγούμενη εβδομάδα, ενώ στις εκλογές του 2021 είχε λάβει 16,7%. Το SPD ακολουθεί με 33% (+4 από την προηγούμενη εβδομάδα, αλλά -6,6 από το 2021), ενώ το CDU περιορίζεται στο 7% (-3 από την τελευταία μέτρηση και -6,3 από το 2021). Η Αριστερά παραμένει στο 11% (+2,7 από το 2021) και οι Πράσινοι στο όριο του 5% (-1,3).
Σε άλλη δημοσκόπηση, του Ινστιτούτου Infratest-dimap για λογαριασμό του πρώτου καναλιού της γερμανικής δημόσιας τηλεόρασης ARD, η AfD φθάνει στο 38% (+3 από την προηγούμενη μέτρηση), με το SPD στο 33% (+1) και το CDU στο 7% (-1). Στην ίδια έρευνα, το 55% δηλώνει πάντως ότι επιθυμεί για το κρατίδιο κυβέρνηση υπό το SPD και το 32% έναν συνασπισμό υπό την AfD. Τη σημερινή μάλιστα πρωθυπουργό Μανουέλα Σβέσιγκ (SPD) θα επέλεγε το 59% των ψηφοφόρων, εάν μπορούσε να επιλέξει απευθείας τον υποψήφιο.
Το εκλογικό αποτέλεσμα στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση στον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, ο οποίος υφίσταται ήδη έντονη κριτική μετά την ήττα στις εκλογές της περασμένης Κυριακής στην Σαξονία-'Ανχαλτ. Ο αντιπρόεδρος μάλιστα του CDU στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία Τίνο Σόμαν έχει ζητήσει ήδη την παραίτηση του καγκελάριου.
Ο πρόεδρος της Μογγολίας, Ουχναγκίν Χουρελσούχ, έφερε εις πέρας όλες τις
ασκήσεις βγάζοντας μόνο… το σακάκι του
Εντυπωσιακή και… άκρως γυμναστηριακή ήταν η επίσκεψη του προέδρου της
Μογγολίας, Ουχναγκίν Χουρελσούχ σε στρατιωτική μονάδα της χώρας. Όπως φαίνεται
σε βίντεο, ο 58χρονος πολιτικός έκανε συνολικά 20 επαναλήψεις σηκώνοντας
100 κιλά σε πάγκο.
Ο Χουρεσλούχ σήκωσε τα βάρη βγάζοντας μόνο το σακάκι του και φορώντας
πουκάμισο με γραβάτα, με τους παριστάμενους να τον χειροκροτούν για την
επίδοσή του.
Ο Ουχναγκίν Χουρελσούχ είναι πρώην αξιωματικός του στρατού που παραιτήθηκε για
να συνεχίσει να είναι μέλος του κόμματος που υποστήριζε, ενώ διετέλεσε
βουλευτής και πρωθυπουργός. Το όνομά του σημαίνει «χάλκινο τσεκούρι, είναι ο
ιδρυτής του Harley-Davidson club στη Μογγολία και παίζει κιθάρα σε συγκρότημα.
Mongolia's President Khürelsükh, 58, bench-pressed 100 kg for 20 reps while visiting a military unit.
He's a former army officer, his name literally means "bronze axe," he founded Mongolia's Harley-Davidson club, plays guitar in a band, and follows predecessor Battulga who was a… pic.twitter.com/FnDevuljjf
Ένα απρόσμενο αίτημα του Ουκρανού προέδρου Βολόντιμιρ Ζελένσκι για πρόσθετη οικονομική ενίσχυση ύψους 27 δισεκατομμυρίων δολαρίων, φέρνει την Ευρωπαϊκή Ένωση προ εκπλήξεως, υπογραμμίζοντας το διαρκώς αυξανόμενο κόστος της πολεμικής σύγκρουσης.
Σε μια κρίσιμη καμπή του πολέμου, όπου οι ρωσικές επιθέσεις πυκνώνουν και η αμερικανική χρηματοδότηση υποχωρεί, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι καλούνται να ζυγίσουν τις αντοχές των εγχώριων προϋπολογισμών τους απέναντι στις κλιμακούμενες ανάγκες της Ουκρανίας.
Μια δυσάρεστη έκπληξη
Όταν μια ομάδα Ευρωπαίων αξιωματούχων έφτασε στο Κίεβο στα τέλη Αυγούστου για να παραστεί στους εορτασμούς της Ημέρας Ανεξαρτησίας της Ουκρανίας, ήρθε αντιμέτωπη με μια δυσάρεστη έκπληξη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, ένας από τους κύριους υποστηρικτές της χώρας, είχε οριστικοποιήσει νωρίτερα φέτος ένα δάνειο που ξεπερνούσε τα 100 δισεκατομμύρια δολάρια.
Ωστόσο, ο Βολόντιμιρ Ζελένσκι ενημέρωσε τους συμμάχους ότι η Ουκρανία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με ένα απροσδόκητα μεγάλο έλλειμμα στον αμυντικό της προϋπολογισμό, τονίζοντας ότι για να βγει η χρονιά απαιτούνται επιπλέον 27 δισεκατομμύρια δολάρια.
Το αίτημα της Ουκρανίας προκάλεσε έκπληξη και αναστάτωση σε πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους, σε μια στιγμή που το Κίεβο —έχοντας σοβαρές ελλείψεις σε αντιαεροπορική άμυνα απέναντι στις ασταμάτητες ρωσικές επιθέσεις με drones και πυραύλους— αντιμετωπίζει μία από τις πιο επικίνδυνες καμπές του από το 2022.
Σύμφωνα με τέσσερις Ευρωπαίους διπλωμάτες, οι οποίοι μίλησαν υπό το καθεστώς της ανωνυμίας στους New York Times, οι Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται ότι η Ουκρανία δίνει αγώνα επιβίωσης, αλλά δεν περίμεναν μια τόσο μεγάλη δημοσιονομική «αποκλίση».
Στο παρασκήνιο, ορισμένοι αμφισβητούν αν τα χρήματα δαπανώνται με διαφάνεια και αποδοτικότητα, ενώ δύο Ευρωπαίοι αξιωματούχοι διερωτήθηκαν μήπως οι πραγματικές ανάγκες υπερεκτιμώνται.
Πλέον, οι ευρωπαϊκές αρχές προσπαθούν να αποκωδικοποιήσουν την προέλευση του ελλείμματος, το ακριβές μέγεθός του, καθώς και το αν και πώς είναι εφικτό να σταλούν πρόσθετοι πόροι εντός του έτους.
Την ίδια στιγμή, το Κίεβο έχει απευθύνει αντίστοιχα αιτήματα στη Βρετανία, τον Καναδά και την Ιαπωνία για την κάλυψη της «τρύπας».
Η απρόσμενη αυτή απαίτηση απειλεί να επιβαρύνει τις σχέσεις της Ουκρανίας με τους συμμάχους της. Καθώς οι ΗΠΑ έχουν περιορίσει τη χρηματοδοτική τους στήριξη, τα ευρωπαϊκά κεφάλαια καθίστανται ζωτικής σημασίας.
Ωστόσο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στη στήριξη του Κιέβου και τις πιεστικές εσωτερικές προτεραιότητες των χωρών τους, ρισκάροντας αλλιώς τη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων τους.
Παράλληλα, το έλλειμμα υπενθυμίζει με ηχηρό τρόπο ότι το κόστος στήριξης της Ουκρανίας αυξάνεται εκθετικά. Η χώρα δέχεται ανελέητα πλήγματα σε λιμενικές υποδομές, στερώντας της βασικά έσοδα, ενώ παρουσιάζει κρίσιμες ελλείψεις σε αμερικανικούς πυραύλους αναχαίτισης βαλλιστικών στόχων, προσπαθώντας παράλληλα να αναπτύξει δικές της εγχώριες λύσεις.
«Ο πόλεμος έχει γίνει αντικειμενικά πολύ πιο ακριβός», ανέφερε η Ολένα Προκοπένκο, αναλύτρια εξωτερικής πολιτικής και ανώτερη ερευνήτρια στο German Marshall Fund.
«Εάν η Ουκρανία καταφέρει να αποδείξει στις ευρωπαϊκές χώρες ότι έχει πραγματικά ανάγκη αυτά τα χρήματα, πιστεύω ότι θα βρουν τον τρόπο — τόσο για το συμφέρον της Ουκρανίας όσο και για το δικό τους».
Από πού προέκυψε το δημοσιονομικό έλλειμμα;
Η ακριβής προέλευση του ελλείμματος παραμένει ασαφής και αποτελεί αντικείμενο διαφωνιών.
Μιλώντας στο Κίεβο τον περασμένο μήνα, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι μέρος των δαπανών πραγματοποιήθηκε επί θητείας του πρώην υπουργού Άμυνας, Μιχαΐλο Φεντόροφ, ο οποίος είχε προωθήσει σαρωτικές αλλαγές στην αμυντική βιομηχανία πριν την αποπομπή του.
«Το υπουργείο Άμυνας χρησιμοποίησε κονδύλια που είχαν προϋπολογιστεί για το τέλος αυτού του έτους, και φυσικά, το συνολικό έλλειμμα ανέρχεται στα 27 δισεκατομμύρια δολάρια», δήλωσε ο Ζελένσκι κατά τη διάρκεια συνάντησης με Ευρωπαίους ηγέτες στις 24 Αυγούστου.
Από την πλευρά του, ο Φεντόροφ αρνήθηκε την ύπαρξη μιας τόσο μεγάλης «τρύπας» επί των ημερών του, υποστηρίζοντας ότι η απόκλιση συνδέεται με νέα έργα υπό τη σημερινή ηγεσία του υπουργείου.
Αν και το Κίεβο δεν έχει δημοσιοποιήσει ακόμη μια πλήρη αναφορά των βραχυπρόθεσμων αναγκών του, ο Ζελένσκι δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι η κάλυψη του ελλείμματος αφορά την αγορά όπλων, τη μισθοδοσία των στρατιωτών και τις αποζημιώσεις προς τις οικογένειες των πεσόντων.
Η Ροξολάνα Πίντλασα, επικεφαλής της Επιτροπής Προϋπολογισμού του Ουκρανικού Κοινοβουλίου, σημείωσε ότι είχε ειδοποιηθεί νωρίτερα φέτος για ένα αναμενόμενο έλλειμμα περίπου 7,5 δισ. δολαρίων.
Ωστόσο, οι στρατιωτικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 17% κατά τους πρώτους οκτώ μήνες του 2026 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο.
«Αυτά τα κενά δημιουργούνται επειδή ο πόλεμος γίνεται κάθε χρόνο όλο και πιο ακριβός», δήλωσε η Πίντλασα. «Πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι η τακτική των Ρώσων αλλάζει, γεγονός που επιδεινώνει την κατάσταση για την Ουκρανία».
Η ίδια πρόσθεσε ότι η έξαρση των ρωσικών επιθέσεων στις ουκρανικές βιομηχανικές υποδομές, όπως τα μεταλλουργικά εργοστάσια και ο διάδρομος εξαγωγής σιτηρών, στοίχισε στην Ουκρανία περίπου τα μισά από τα αναμενόμενα έσοδά της μόνο τον περασμένο μήνα.
Ο πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Σερχίι Κορέτσκι, ζήτησε από τους βουλευτές την εφαρμογή μέτρων λιτότητας, ωστόσο τα περιθώρια περικοπών είναι περιορισμένα.
«Δεν μπορούμε να κάνουμε συμβιβασμούς στη στήριξη του στρατού μας, διότι πρόκειται για την ίδια μας την επιβίωση», δήλωσε ο Ολεξάντρ Μερέζκο, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Κοινοβουλίου, ξεκαθαρίζοντας ότι τυχόν περικοπές στους μισθούς των στρατιωτών ή στις αποζημιώσεις των οικογενειών τους είναι εκτός συζήτησης.
«Αυτά πρέπει να είναι ιερά για εμάς».
Πώς μπορεί να καλυφθεί το κενό
Αν και το αίτημα της Ουκρανίας αιφνιδίασε την ΕΕ, οι Βρυξέλλες αναζητούν τρόπους για την κάλυψή του, σημειώνουν οι New York Times.
Ο Επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, είχε συνομιλίες με τον Κορέτσκι τη Δευτέρα. Το πρώτο βήμα είναι «να αποκτήσουμε μια ξεκάθαρη εικόνα για το ποια είναι η προϋπολογιστική ή δημοσιονομική κατάσταση», δήλωσε ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Μπάλας Ουζβάρι.
Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι προτείνει εναλλακτικές λύσεις, όπως η ταχύτερη εκταμίευση των ήδη εγκεκριμένων δανείων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση οριστικοποίησε τον Απρίλιο το πακέτο δανειοδότησης των 100 και πλέον δισεκατομμυρίων δολαρίων έπειτα από σκληρές πολιτικές διαπραγματεύσεις. Το ποσό αυτό προοριζόταν να εκταμιευθεί σε βάθος διετίας, με το μισό να καταβάλλεται το 2026 και το υπόλοιπο το 2027.
Η επιτάχυνση των πληρωμών φαντάζει ως η μόνη άμεσα υλοποιήσιμη επιλογή για την παροχή ρευστότητας, σύμφωνα με οκτώ Ευρωπαίους διπλωμάτες.
«Θα συνεχίσουμε να παρέχουμε χρηματοδότηση μέσω του δανείου στήριξης της Ουκρανίας και, όπου είναι δυνατόν, θα μεταφέρουμε νωρίτερα αυτή τη χρηματοδότηση εκεί όπου απαιτείται», δήλωσε η υπουργός Εξωτερικών της Ιρλανδίας, Έλεν ΜακΈντι, μετά τη σύνοδο των υπουργών Άμυνας.
Ωστόσο, η απόφαση αυτή δεν θεωρείται δεδομένη, καθώς η Κομισιόν αποτιμά ακόμη το ακριβές μέγεθος της «τρύπας». Παράλληλα, μια τέτοια κίνηση δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα: τη μείωση διαθέσιμων πόρων για το επόμενο έτος.
Ταυτόχρονα, το Κίεβο πιέζει την Ευρωπαϊκή Ένωση να προχωρήσει στη δέσμευση των κρατικών ρωσικών περιουσιακών στοιχείων. Περισσότερα από 200 δισεκατομμύρια δολάρια σε παγωμένα ρωσικά κεφάλαια βρίσκονται στο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα Euroclear στο Βέλγιο.
Πέρυσι, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι εξέτασαν τη χρήση αυτών των κεφαλαίων ως εγγύηση για την έκδοση δανείου προς την Ουκρανία, αλλά το σχέδιο κατέρρευσε την τελευταία στιγμή λόγω των ενστάσεων του Βελγίου και άλλων κρατών.
Σήμερα, η Σουηδία και άλλα κράτη-μέλη προσπαθούν να επαναφέρουν την ιδέα αυτή, ώστε να ενισχυθεί το Κίεβο χωρίς να επιβαρυνθούν οι εθνικοί προϋπολογισμοί.
Εντούτοις, τα εμπόδια παραμένουν. Το Βέλγιο διατηρεί τις επιφυλάξεις του, υπό τον φόβο ότι η κατάσχεση περιουσιακών στοιχείων μιας ξένης χώρας θα μπορούσε να πυροδοτήσει χρηματοπιστωτική κρίση, στέλνοντας σήμα στους διεθνείς επενδυτές ότι τα κεφάλαιά τους κινδυνεύουν από πολιτικές αποφάσεις, οδηγώντας σε μαζική απόσυρση κεφαλαίων από το Euroclear και άλλα ευρωπαϊκά ιδρύματα.
Το Euroclear αρνήθηκε να σχολιάσει το θέμα.
Υπό αυτά τα δεδομένα, τυχόν συμφωνία για τη αξιοποίηση των παγωμένων ρωσικών κεφαλαίων θα απαιτούσε μήνες, αν τελικά καταστεί εφικτή.
Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, κάλεσε πρόσφατα τις ευρωπαϊκές χώρες να λάβουν άμεσα αποφάσεις και να μη αντιμετωπίζουν τα ρωσικά κεφάλαια απλώς ως μέσο πίεσης για το μέλλον.
«Οι διαπραγματεύσεις ανήκουν κάπου στο μέλλον», τόνισε ο Σιμπίχα, «ενώ τα κονδύλια τα χρειαζόμαστε τώρα».
Το παρασκήνιο των συζητήσεων ανάμεσα στους ενόρκους που κατέληξαν σε
αδιέξοδο σχετικά με το αν πρέπει να παραπεμφθεί σε δίκη η Λίντσεϊ Κλάνσι, η
36χρονη που στραγγάλισε τα τρία παιδιά της, την 5χρονη Κόρα, τον 3χρονο Ντόσον
και τον 8 μηνών Κάλαν, αποκάλυψαν τρεις από τις γυναίκες που ήταν μέλη του
12μελους σώματος που δεν κατέληξε σε απόφαση.
Σύμφωνα με τις μαρτυρίες τους στο NBC 10 Boston οι ένορκοι έφτασαν ένα βήμα
πριν να κρίνουν αθώα την Κλάνσι λόγω ψυχικής ασθένειας με έναν άνδρα να
διαφωνεί και να πυροδοτεί την κακοδικία.
«Παραδέχθηκε ότι είχε εύλογη αμφιβολία αφού παρακολουθήσαμε το βίντεο της
συνέντευξης της Κλάνσι. Είχα αρχίσει να συμπληρώνω τα έγγραφα, ήμουν τόσο
ενθουσιασμένη. Υπήρχαν τρία έντυπα που έπρεπε να συμπληρώσω και είχα ήδη βάλει
την υπογραφή μου σε καθένα από αυτά, αλλά τότε εκείνος είπε: “Παρόλα αυτά, δεν
πρόκειται να πω ότι είναι αθώα λόγω παραφροσύνης”» είπε η επικεφαλής του
σώματος των ενόρκων.
Οι τρεις ένορκοι που μίλησαν δημόσια ήταν η Πόλα, η οποία είναι πρώην
συνεργάτιδα κυβερνητικής υπηρεσίας, η Κέλι, η οποία εργάζεται ως σεφ, και η
Ρόνι, η επικεφαλής των ενόρκων και συνταξιούχος δασκάλα ειδικής αγωγής.
Οι τρεις γυναίκες χαρακτήρισαν τον ένορκο που διαφώνησε ως «αλαζόνα»,
υποστηρίζοντας ότι αρνούνταν να συνεργαστεί με τα υπόλοιπα μέλη και να
εξετάσει τις απόψεις τους για τα στοιχεία της υπόθεσης.
«Ήταν πολύ αλαζόνας. Πραγματικά δεν δεχόταν τίποτα από όσα έλεγαν οι άλλοι»,
ισχυρίστηκε η μια από τις γυναίκες. «Όλοι μας, μέσα στην απογοήτευσή μας,
σηκωνόμασταν και περπατούσαμε στην αίθουσα γιατί δεν αντέχαμε άλλο να
καθόμαστε. Πηγαίναμε όλοι στο καρότσι με τα αποδεικτικά στοιχεία. Εκείνος,
νομίζω, σηκώθηκε μόνο μία φορά για πολύ λίγο και μετά επέστρεψε στη θέση του»
πρόσθεσε μια άλλη από τις τρεις ενόρκους.
«Δεν ήθελε να αλληλεπιδράσει μαζί μας και να προσπαθήσει να καταλάβει. Του
διαβάσαμε πολλές φορές τον ορισμό της εύλογης αμφιβολίας, όπως τον είχε δώσει
στις οδηγίες του ο δικαστής Ουίλιαμ Σάλιβαν. Αλλά δυσκολευόταν πάρα πολύ να
ξεπεράσει το γεγονός ότι η Λίντσεϊ σκότωσε με τόσο βίαιο τρόπο τα παιδιά της»,
εξήγησε.
Οι τρεις γυναίκες ένορκοι δήλωσαν επίσης ότι η εισαγγελία δεν έδειξε αρκετή
κατανόηση απέναντι στην 36χρονη, η οποία – όπως έμαθαν κατά τη διάρκεια της
δίκης – αντιμετώπιζε σοβαρή αϋπνία, άγχος, κατάθλιψη, αυτοκτονικές σκέψεις και
σκέψεις να βλάψει τα παιδιά της τους τέσσερις μήνες πριν από τις δολοφονίες.
«Μου φάνηκε σκληρό – πολύ, πολύ σκληρό», είπε μία ένορκος. «Το γεγονός ότι δεν
υπήρξε κανένας μάρτυρας που να υποστηρίζει ότι η Λίντσεϊ ήταν κακή μητέρα...
το θεώρησα μεροληπτικό».
Η επικεφαλής των ενόρκων δήλωσε ότι όλοι οι μάρτυρες και τα στοιχεία
«απέδειξαν ότι αγαπούσε τα παιδιά της... άρα πρέπει να είχε χάσει τον έλεγχο».
Οι τρεις γυναίκες περιέγραψαν τον δικηγόρο της Κλάνσεϊ με επίθετα όπως
«χαρισματικός», «αλαζόνας», «συμπονετικός» και «αστείος», συμπληρώνοντας ότι
«η συμπόνια που έδειξε στη Λίντσεϊ ήταν εντυπωσιακή».
Ο δικαστής Σάλιβαν κήρυξε άκυρη τη δίκη την Παρασκευή, αφού οι ένορκοι
έστειλαν το τρίτο κατά σειρά σημείωμα στο οποίο ανέφεραν ότι αδυνατούσαν να
καταλήξουν σε ομόφωνη απόφαση.
Το σώμα των ενόρκων – αποτελούμενο από εννέα γυναίκες και τρεις άνδρες –
συνεδρίασε συνολικά περίπου 38 ώρες σε διάστημα επτά ημερών. Ενημέρωσε για
πρώτη φορά τον δικαστή ότι βρισκόταν σε αδιέξοδο την Τρίτη, ξανά την Τετάρτη
και για τρίτη και τελευταία φορά την Παρασκευή.
Ο δικηγόρος της Κλάνσι, Κέβιν Ρέντινγκτον, ζήτησε από τους ενόρκους να κρίνουν
ότι η 36χρονη πρώην νοσηλεύτρια δεν έφερε ποινική ευθύνη, υποστηρίζοντας ότι
βρισκόταν σε κατάσταση σοβαρής επιλόχειας ψύχωσης και άκουγε μια φωνή που της
έδινε εντολή να στραγγαλίσει τα τρία παιδιά της – την 5χρονη Κόρα, τον 3χρονο
Ντόσον και τον 8 μηνών Κάλαν – στις 24 Ιανουαρίου 2023.
Οι εισαγγελείς, από την άλλη πλευρά, υποστήριξαν ότι σχεδίασε προσεκτικά τις
δολοφονίες και επινόησε τους ισχυρισμούς περί φωνών και ψυχωτικού επεισοδίου
για να αποφύγει τον ποινικό καταλογισμό.
Έναν πρωτότυπο αλλά άκρως αποτελεσματικό τρόπο βρήκε ένας οδηγός ταξί
στη Βραζιλία για να αντιμετωπίσει τους δύο άνδρες που μπήκαν στα πίσω
καθίσματα του οχήματός του προκειμένου να τον ληστέψουν.
Στο βίντεο που έγινε viral στη Βραζιλία, ο ταξιτζής φαίνεται να παθαίνει...
κρίση όταν οι δύο επιβάτες αποκάλυψαν τις προθέσεις του.
Κάνοντας σπασμούς με άκρως πειστικό τρόπο, ο οδηγός ταξί προκάλεσε τρόμο στους
δύο επίδοξους ληστές που «πάγωσαν» όταν τον είδαν να κινείται ανεξέλεγκτα.
Όταν, δε, μετά από κάποια δευτερόλεπτα με την «κρίση» του ταξιτζή να μην
υποχωρεί οι δύο άνδρες αποβιβάστηκαν έντρομοι, ο επαγγελματίας που πάει για...
Όσκαρ συνήλθε και διέφυγε.
Δείτε το βίντεο:
🇧🇷 A Brazilian taxi driver FAKED a seizure when two thieves tried to rob him...
Ταραχές ξέσπασαν μεταξύ Αλβανών αστυνομικών και διαδηλωτών που είχαν
συγκεντρωθεί στα Τίρανα, διαμαρτυρόμενοι για το τουριστικό σχέδιο της
οικογένειας Τραμπ στη χώρα
Ταραχές ξέσπασαν μεταξύ Αλβανών αστυνομικών και διαδηλωτών που είχαν
συγκεντρωθεί στα Τίρανα, διαμαρτυρόμενοι για το τουριστικό σχέδιο της
οικογένειας Τραμπ στη χώρα και επιχείρησαν να αποκλείσουν τους βουλευτές μέσα
στο κτίριο της Βουλής.
Πολλές εκατοντάδες διαδηλωτές είχαν συγκεντρωθεί έξω από τις εισόδους του
κοινοβουλίου και προσπάθησαν να σπάσουν τον αστυνομικό κλοιό, τη στιγμή που
αποχωρούσαν από το κτίριο οι βουλευτές, σύμφωνα με μια δημοσιογράφο του
Γαλλικού Πρακτορείου. Στην τεταμένη αντιπαράθεση που ακολούθησε, πολλοί
διαδηλωτές συνελήφθησαν. Ορισμένοι από τους συγκεντρωμένους εκτόξευαν αυγά,
ντομάτες και μπουκάλια προς τα αυτοκίνητα των βουλευτών που περνούσαν από τον
«διάδρομο» που είχαν ανοίξει οι αστυνομικοί. Η αστυνομία δεν διευκρίνισε τον
αριθμό των προσαγωγών. Οι διαδηλωτές που κατευθύνθηκαν στη συνέχεια προς ένα
αστυνομικό τμήμα για να ζητήσουν «την απελευθέρωση των πολιτών» έκαναν λόγο
για περίπου 20 συλλήψεις.
Δείτε βίντεο και φωτογραφίες:
🇦🇱🚨 Thousands of officers plus unmarked men terrorizing and grabbing peaceful protesters off the street in Albania.
A state that beats its own citizens, sometimes to death, and lets the drug cartels walk free has no right to stand. @ediramaal must resign!
🚨🇦🇱 BREAKING: Police clash with and detain protesters outside Albania’s Parliament in Tirana
Protesters threw eggs at MPs’ cars during the ongoing anti-government demonstrations, while police moved in to disperse the crowd and detained several demonstrators.
Protests in Albania press on despite police crackdowns. Several students are now facing criminal prosecution, but citizens have responded by blocking Tirana’s main boulevard.
They refuse to back down: Cancel the Kushner deal and clear out the corrupt Rama-Berisha establishment🦩 https://t.co/WBvN3iMAWJpic.twitter.com/jLbb1FAD8k
Η σημερινή ήταν η 101η ημέρα διαδηλώσεων στην πρωτεύουσα της Αλβανίας, σε
ένδειξη διαμαρτυρίας για το φαραωνικό έργο τουριστικής αξιοποίησης που προωθεί
η οικογένεια του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Οι διαδηλωτές ζητούν
επίσης την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Οι κινητοποιήσεις άρχισαν στα
τέλη Μαΐου, αφού ξεκίνησαν τα προπαρασκευαστικά έργα σε μια προστατευόμενη
ζώνη, στην περιοχή του Ζβέρνετς. Οι διαδηλωτές, που κρατούσαν αλβανικές
σημαίες και χάρτινα ροζ φλαμίνγκο -το σύμβολο του κινήματός τους- ζήτησαν
επίσης να ακυρωθεί ο νόμος για τις προστατευόμενες περιοχές, που λένε ότι
ευνοεί τους επενδυτές.
Το περιστατικό του βιασμού ανηλίκου σημειώθηκε το 2024 στο ΝτεΡίντερ της
Λουιζιάνα των ΗΠΑ\
Μόλις 90 μέρες πέρασε πίσω από τα σίδερα της φυλακής πρώην δήμαρχος της
Λουιζιάνα, στις ΗΠΑ, για βιασμό ανήλικου. Το εν λόγω περιστατικό σημειώθηκε το
2024 στο ΝτεΡίντερ. Η οικογένεια του 16χρονου ζήτησε επανεξέταση της ποινής,
όμως ο δικαστής απέρριψε το αίτημα, με την πρώην δήμαρχο να αποφυλακίζεται.
Λουιζιάνα: Το χρονικό του βιασμού
Σύμφωνα με δημοσίευμα της New York Post, η Μίστι Ρόμπερτς το 2018 εξελέγη
δήμαρχος στο ΝτεΡίντερ. Σύμφωνα με όσα κατατέθηκαν στο δικαστήριο, η ίδια
μέθυσε τον ενήλικο, επειδή δεν ενέδιδε στο φλερτ της. Τελικά, τον πήγε σε
δωμάτιο του σπιτιού και τον βίασε, με παιδί να βιντεοσκοπεί το γεγονός.
Η Ρόμπερτς πήρε αντισυλληπτικό χάπι και κατηγόρησε τον νεαρό, σημειώνοντας πως
η ίδια είναι αθώα. Εν τέλει, κρίθηκε ένοχη και της επιβλήθηκε πρόστιμο 5.000
δολαρίων, καθώς και δυο ποινές, με αναστολή, με αποτέλεσμα να εκτίσει μόνο τις
90 ημέρες.
H πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ, έκανε λόγο για "κρίσιμη στιγμή στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας"
Το αποτέλεσμα στις εκλογές στη Σαξονία- Άνχαλτ σχολίασε η πρώην καγκελάριος της Γερμανίας, Άνγκελα Μέρκελ. «Ως μέλος του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος, ματώνει η καρδιά μου», δήλωσε η ίδια. Παράλληλα, έκανε λόγο για «κρίσιμη στιγμή στην ιστορία της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας» και επέκρινε το «τείχος προστασίας», με το οποίο το CDU και ο Μερτς προσπάθησαν να αποστασιοποιηθούν από την AfD.
Άνγκελα Μέρκελ: "Δεν μου αρέσει"
«Δεν το εφηύρα εγώ αυτό και δεν μου αρέσει. Δεν είναι αυτό που θα πείσει τους ανθρώπους. Πρέπει να πούμε τι θέλουμε για αυτή τη χώρα», δήλωσε η Άνγκελα Μέρκελ και τόνισε πως είναι ανάγκη να καθοριστούν συγκεκριμένοι στόχοι. Τα άλλα κόμματα πρέπει επίσης να απομακρυνθούν από την «εμμονή» τους με τους «δεξιούς λαϊκιστές», πρόσθεσε.
Η Άνγκελα Μέρκελ έκανε λόγο για «εξατομικευμένη επικοινωνία» με τους πολίτες, «προκειμένου να προσεγγίσουμε καλύτερα τον πληθυσμό και να εξηγήσουμε την πρόοδο πιο αποτελεσματικά». «Η εξατομικευμένη επικοινωνία με τους πολίτες έχει γίνει πιο σημαντική από πριν. Τα δημοκρατικά κόμματα πρέπει τώρα να επιδιώξουν ισχυρότερη επαφή με τους πολίτες», τόνισε.
Έξι στους δέκα θέλουν να κυβερνήσει η ΑfD
Σημειώνεται πως η AfD ενισχύει την πίεση προς τα υπόλοιπα γερμανικά κόμματα μετά την άνετη επικράτησή της στις εκλογές της Κυριακής (6/9) στη Σαξονία-Άνχαλτ, καθώς νέα δημοσκόπηση δείχνει ότι σχεδόν έξι στους δέκα πολίτες του κρατιδίου θεωρούν πως το πρώτο κόμμα πρέπει να αναλάβει και τη διακυβέρνηση. Το αποτέλεσμα έρχεται σε μια στιγμή έντονης πολιτικής αντιπαράθεσης στη Γερμανία, καθώς μία ημέρα μετά τις κάλπες χιλιάδες πολίτες συμμετείχαν σε κινητοποιήσεις κατά του κόμματος στο Βερολίνο και σε άλλες πόλεις.
Τον εφιάλτη που έζησε στα χέρια ενός παράνομου μετανάστη από την Νιγηρία, περιέγραψε σήμερα σε δικαστήριο της Ουαλίας μια 20χρονη που βιάστηκε άγρια το 2025 από τον 24χρονο Γκιφτ Ολαντέλε, ο οποίος καταδικάστηκε σε συνολική ποινή 25 ετών, εκ των οποίων 17 χρόνια φυλάκιση και οκτώ χρόνια υπό αυστηρή επιτήρηση μετά την αποφυλάκισή του. Μάλιστα, κατά την κατάθεσή της η νεαρή γυναίκα ανέφερε ότι ο δράστης μετά το περιστατικό της είπε «νομίζω ότι έχεις χορτάσει τώρα, τουλάχιστον βιάστηκε από κάποιον όμορφο».
Σύμφωνα με τη Daily Mail, ο δράστης, ο οποίος είχε αποφύγει στο παρελθόν την απέλασή του από τη Βρετανία επικαλούμενος δικαιώματα που απορρέουν από την προσωπική και οικογενειακή του ζωή, κρίθηκε ένοχος για τον βιασμό και τη σεξουαλική επίθεση εις βάρος της νεαρής γυναίκας σε δικαστήριο του Mold.
Το περιστατικό σημειώθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου 2025 στο Wrexham της Ουαλίας, όταν η 19χρονη επέστρεφε στο σπίτι της μετά από βραδινή έξοδο με φίλους. Σύμφωνα με την κατάθεσή της, ο Ολαντέλε την πλησίασε και της είπε ότι κατευθυνόταν προς την ίδια περιοχή, προσφερόμενος να περπατήσουν μαζί. Όταν όμως έφτασαν σε ένα πιο απομονωμένο σημείο, ο 24χρονος την άρπαξε, της έκλεισε το στόμα και την έσυρε σε δασική περιοχή, όπου τη βίασε.
«Ήταν πολύ μεγαλύτερος από εμένα, με νίκησε»
Η νεαρή γυναίκα περιέγραψε στο δικαστήριο τις στιγμές τρόμου που έζησε, λέγοντας ότι προσπάθησε να αντισταθεί, αλλά ο δράστης ήταν σωματικά ισχυρότερος.
«Ήταν πολύ μεγαλύτερος από εμένα. Προσπάθησα να τον απομακρύνω, αλλά με νίκησε», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως είπε, ο άνδρας τη χτύπησε στο κεφάλι έξι φορές και της προκάλεσε μώλωπες.
Η σοκαριστική φράση μετά την επίθεση
Η 20χρονη αποκάλυψε ότι μετά τον βιασμό ο Ολαντέλε της είπε μια φράση που, όπως τόνισε, δεν θα ξεχάσει ποτέ. «Νομίζω ότι έχεις χορτάσει τώρα. Τουλάχιστον έχεις βιαστεί από κάποιον όμορφο», φέρεται να της είπε.
Παράλληλα, την απείλησε ότι θα τη βρει αν ενημέρωνε την αστυνομία και ότι θα δημοσίευε φωτογραφίες της στο διαδίκτυο.
Ωστόσο, όταν επέστρεψε στο σπίτι της περίπου στις 03:30 τα ξημερώματα, ενημέρωσε αμέσως τους γονείς της και κάλεσαν τις Αρχές.
«Μπήκα ουρλιάζοντας και είπα στη μητέρα μου: "Πρέπει να καλέσεις την αστυνομία". Της είπα ότι με βίασαν», περιέγραψε. Οι αστυνομικοί έφτασαν περίπου δέκα λεπτά αργότερα.
Το παρελθόν του δράστη και η απόφαση για την απέλαση
Η υπόθεση απέκτησε επιπλέον διαστάσεις λόγω του παρελθόντος του 24χρονου.
Την περίοδο που διέπραξε τον βιασμό, ο Ολαντέλε βρισκόταν ήδη υπό καθεστώς εγγύησης για άλλη καταγγελία βιασμού στο Μάντσεστερ, ενώ το 2022 είχε καταδικαστεί σε φυλάκιση δύο ετών για υπόθεση παράνομης κατακράτησης γυναίκας με σεξουαλικά κίνητρα.
Μετά την πρώτη του καταδίκη είχε ξεκινήσει διαδικασία απέλασής του στη Νιγηρία, όμως ο ίδιος προσέφυγε κατά της απόφασης, υποστηρίζοντας ότι η απομάκρυνσή του θα παραβίαζε το δικαίωμά του στην ιδιωτική και οικογενειακή ζωή, βάσει του άρθρου 8 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.
Το μεταναστευτικό δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή του, κρίνοντας ότι η απέλαση θα ήταν «δυσανάλογη», καθώς είχε μεγαλώσει στη Βρετανία και θα αποτελούσε «πλήρη ξένο» σε περίπτωση επιστροφής στη Νιγηρία.
Ο δικαστής είχε πάντως αναγνωρίσει ότι το αδίκημα που είχε διαπράξει ήταν «πολύ σοβαρό» και ότι υπήρχε ισχυρό δημόσιο συμφέρον για την απέλασή του.
«Πού είναι τα δικαιώματα της κόρης μου;»
Η μητέρα της νεαρής γυναίκας εξέφρασε την οργή και την αγανάκτησή της για το γεγονός ότι ο δράστης παρέμεινε στη χώρα.
«Πού είναι τα δικαιώματα της κόρης μου; Αυτό θέλω να μάθω. Έχει το δικαίωμα να επιστρέφει σπίτι μετά από μια βραδινή έξοδο χωρίς να βιάζεται», δήλωσε.
Ο επικεφαλής της αστυνομίας του Ρέξαμ χαρακτήρισε τον Ολαντέλε «επικίνδυνο θηρευτή», σημειώνοντας ότι η επίθεση άφησε τη νεαρή γυναίκα να φοβάται για τη ζωή της.
Η ίδια η 20χρονη δήλωσε ότι ο βιασμός είχε σοβαρές συνέπειες στην ψυχική της υγεία, καθώς υπήρχαν στιγμές που δεν ήθελε να συνεχίσει να ζει, ενώ χρειάστηκε ιατρική βοήθεια επειδή αδυνατούσε να φάει.
Το δικαστήριο επέβαλε επίσης στον δράστη ισόβια εντολή πρόληψης σεξουαλικής βλάβης και περιοριστικά μέτρα προστασίας της γυναίκας για όλη της τη ζωή.
Αποτροπιασμό προκαλεί βίντεο από το Αφγανιστάν στο οποίο ένας διοικητής
των Ταλιμπάν εκτελεί στη μέση του δρόμου έναν άνδρα τον οποίο νωρίτερα αρχικά
είχε ξυλοκοπήσει και στη συνέχεια του έδεσε τα χέρια.
Το βάρβαρο περιστατικό με θύμα τον Αμπντούλ Καντίρ Παχλαβανζάντε σημειώθηκε
στην επαρχία Χεράτ την περασμένη, με δράστη τον διοικητή της αστυνομίας των
Ταλιμπάν και τους συνοδούς του στην περιοχή.
Στο βίντεο φαίνεται η ομάδα των Ταλιμπάν να ξυλοκοπεί τον άνδρα, να του δένει
τα χέρια και να τον ρίχνει στο έδαφος, πριν ο ένας εξ αυτών που κρατάει
καλάσνικοφ να ανοίγει πυρ και να σκοτώνει τον Παχλαβανζάντε.
ΣΚΛΗΡΟ ΒΙΝΤΕΟ
In Taliban-ruled Afghanistan, an armed Pashtun man can act as judge, jury, and executioner. Yesterday, Ahmad Najim, a Tajik shopkeeper, was shot dead outside his shop in Herat after refusing to refund men for a generator they had bought a month earlier, used, and damaged. pic.twitter.com/oc6dysExAJ
Μετά το σάλο που προκλήθηκε από τη δημοσιοποίηση του βίντεο, η τοπική διοίκηση
των Ταλιμπάν επιχείρησε να αποποιηθεί κάθε ευθύνη για το περιστατικό και να το
αποδώσει σε προσωπικά κίνητρα.
Όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, ο κυβερνήτης της διοίκησης των Ταλιμπάν στη
Χεράτ, επικοινώνησε με την οικογένεια του θύματος και υποστήριξε ότι η
δολοφονία είχε προσωπικό υπόβαθρο και δεν θα έπρεπε να συνδεθεί με τη διοίκηση
των Ταλιμπάν. Φέρεται, μάλιστα, να υποστήριξε ότι το περιστατικό ήταν
αντίποινα για μια ανθρωποκτονία που είχε σημειωθεί πριν από έναν χρόνο.
Ωστόσο οι πηγές της τοπικής διοίκησης των Ταλιμπάν δεν έδωσαν λεπτομέρειες
σχετικά με την ταυτότητα του ατόμου που σκοτώθηκε πριν από έναν χρόνο.
Μετά τη διαρροή αυτή, ο πατέρας του άνδρα που έπεσε νεκρός από τα πυρά των
Ταλιμπάν στη μέση του δρόμου, απάντησε ότι «δεν είχαμε καμία έχθρα με τον
οποιονδήποτε. Οι Ταλιμπάν λένε ψέματα και όλα όσα κυκλοφορούν για το
περιστατικό είναι τελείως αβάσιμα.
Rustam Pahlawan Zada, father of the young man killed in Herat:
“We have no personal enmity with anyone. The Taliban are lying, and all the reports published about this incident are completely baseless.” pic.twitter.com/gUq7uQILKZ
Σοκ προκαλεί η αντίδραση ενός άνδρα στο Λούισβιλ των ΗΠΑ όταν η γυναίκα
με την οποία είχε βγει μόλις το δεύτερο ραντεβού, φέρεται να τον απέρριψε.
Στο βίντεο από κάμερα ασφαλείας στο μπαρ στο οποίο πραγματοποιήθηκε το
ραντεβού, φαίνεται ο άνδρας που ονομάζεται Νέιθαν Στιλ να επιτίθεται άγρια
στην Άμπερι Μαρί Μίτσελ.
Το βίντεο έδωσε στη δημοσιότητα φίλη της γυναίκας που δέχθηκε την επίθεση
προκείμενου, όπως είπε, να προειδοποιήσει άλλες γυναίκες στην περιοχή που
ενδέχεται στο μέλλον να βρεθούν αντιμέτωπες με τον συγκεκριμένο άνδρα.
«Αυτό συνέβη μετά από δύο ραντεβού και αφού εκείνη τον απέρριψε. Αυτό έγινε
αφού γνωρίζονταν περίπου 30 ημέρες. Είχε κακό προαίσθημα και ήθελε να το
διακόψει, και αυτό ήταν το αποτέλεσμα. Πήγε σε δημόσιο χώρο, αλλά δυστυχώς
ήταν πολύ αργά και η αυλή ήταν άδεια. Ευτυχώς υπήρχαν κάμερες» έγραψε η φίλη
του θύματος.
Η επίθεση που σημειώθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου, ξεκίνησε με τον Σιλ να πετάει ένα
ποτήρι μπίρα στην Μίτσελ. Στη συνέχεια η κατάσταση κλιμακώνεται με τον Σιλ να
ρίχνει τη Μίτσελ στο πάτωμα και να την κλωτσάει. Όταν, δε, εκείνη πήρε ένα
μπουκάλι και κινήθηκε προς το μέρος του, ο δράστης τη χτύπησε με δύναμη στο
λαιμό και τη σώριασε.
🇺🇸 ABD’nin Louisville kentinde bir kadın, yaklaşık 30 gündür tanıdığı ve iki kez buluştuğu Nathan Seale tarafından bir barda saldırıya uğradı.
Kadın, aldığı kötü hisler nedeniyle ilişkiyi sonlandırmak istedi. Ancak bu kararın ardından Nathan gerçek bir erkek gibi sessizce… pic.twitter.com/cVuODmtP4U
Σύμφωνα με τη φίλη του θύματος που ανήρτησε το επίμαχο βίντεο, ο δράστης έχει
απολυθεί από τις εταιρείες στις οποίες εργαζόταν ενώ έχει γίνει και καταγγελία
στην αστυνομία.
Τον Αμερικανό πρέσβη στο Ρέικιαβικ κάλεσε χθες, Δευτέρα, η Ισλανδία, μετά την ανάρτηση του Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ενός χάρτη που εμφανίζει την Ισλανδία και σειρά άλλων χωρών και εδαφών να καλύπτονται από την αμερικανική σημαία.
Σύμφωνα με το δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο RUV, η εικόνα που ανήρτησε ο Αμερικανός πρόεδρος στην πλατφόρμα του, Truth Social, χωρίς οποιαδήποτε συνοδευτική εξήγηση, εμφάνιζε τις Ηνωμένες Πολιτείες, τον Καναδά, τη Γροιλανδία, την Ισλανδία, το Μεξικό, την Κεντρική Αμερική και την Καραϊβική κάτω από την αμερικανική σημαία, με το σύνολο των εδαφών να παρουσιάζεται ως «Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής».
Η υπουργός Εξωτερικών της Ισλανδίας, Τόργκερντουρ Γκουναρσντότιρ, κάλεσε τον Αμερικανό πρέσβη Μπίλι Λονγκ, ο οποίος ανέλαβε επισήμως τα καθήκοντά του μόλις τον περασμένο μήνα.
«Διατυπώθηκε ξεκάθαρα η θέση πως η ανάρτηση ήταν εντελώς ανάρμοστη», δήλωσε το ισλανδικό υπουργείο Εξωτερικών στο RUV.
Μέχρι στιγμής, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, οι αμερικανικές πρεσβείες στην Κοπεγχάγη και το Ρέικιαβικ, καθώς και το αμερικανικό προξενείο στο Νούουκ, δεν έχουν σχολιάσει την υπόθεση.
Η νέα ανάρτηση του Τραμπ ήρθε λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για επένδυση 200 εκατομμυρίων ευρώ στη Γροιλανδία, κατά την επίσκεψη της προέδρου της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στο νησί.
Από το Νούουκ, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν επανέλαβε ότι η θέση της Γροιλανδίας απέναντι στις αμερικανικές επιδιώξεις παραμένει ξεκάθαρη.
«Η γροιλανδική κυβέρνηση και ο γροιλανδικός λαός έχουν πει ξανά και ξανά ότι δεν θέλουν να είναι Αμερικανοί», δήλωσε στο δανικό πρακτορείο ειδήσεων Ritzau, προσθέτοντας: «Ελπίζω πως κανένας δεν αμφιβάλλει γι' αυτό, είτε στις Ηνωμένες Πολιτείες είτε στον υπόλοιπο κόσμο».
Νέα πολιτική πραγματικότητα διαμορφώνεται στη Γερμανία μετά τη μεγάλη εκλογική νίκη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, με την κοινωνία να εμφανίζεται διχασμένη απέναντι στο ακροδεξιό κόμμα, αλλά ταυτόχρονα να στέλνει σαφές μήνυμα προς τα παραδοσιακά κόμματα.
Σύμφωνα με νέα δημοσκόπηση της infratest dimap για το ARD-Deutschlandtrend, το 51% των Γερμανών θεωρεί ότι τα υπόλοιπα κόμματα θα πρέπει στο εξής να συνομιλούν και να συνεργάζονται περισσότερο με το AfD, παρά το σκληρό πρόγραμμά του, στο πλαίσιο της πολιτικής διαδικασίας.
Αντίθετη άποψη έχει το 45%.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τις εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου το AfD αναδείχθηκε την Κυριακή πρώτη δύναμη με το εντυπωσιακό 43,8%, χωρίς όμως να εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία.
Το αποτέλεσμα ανοίγει εκ νέου τη συζήτηση στη Γερμανία για το λεγόμενο «τείχος» απέναντι στο AfD και για το αν τα υπόλοιπα κόμματα θα πρέπει να συνεχίσουν να την αποκλείουν από κάθε μορφή πολιτικής συνεννόησης.
Το AfD πρώτο, αλλά οι περισσότεροι ανησυχούν
Παρά την εκλογική επιτυχία του AfD στο κρατίδιο της πρώην ανατολικής Γερμανίας, η πλειοψηφία των Γερμανών αντιμετωπίζει το αποτέλεσμα με ανησυχία.
Το 64% δηλώνει ότι βλέπει με προβληματισμό τη νίκη του ακροδεξιού κόμματος, ενώ μόλις το 24% δηλώνει ικανοποιημένο. Οι υπόλοιποι εμφανίζονται αδιάφοροι απέναντι στο αποτέλεσμα.
Την ίδια στιγμή, όμως, σχεδόν ένας στους δύο Γερμανούς θεωρεί ότι ο υποψήφιος του AfD για την πρωθυπουργία του κρατιδίου, Ούλριχ Ζίγκμουντ, θα πρέπει να αναλάβει το αξίωμα.
Συγκεκριμένα, το 45% τάσσεται υπέρ της εκλογής του, ενώ το 48% διαφωνεί.
Η στήριξη στον Ζίγκμουντ δεν περιορίζεται στους ψηφοφόρους του AfD. Υπέρ της εκλογής του τάσσεται το 36% των ψηφοφόρων της Ένωσης (CDU/CSU), το 18% των Πρασίνων, το 12% του SPD και το 10% της Αριστεράς.
Το στοιχείο αυτό αποτυπώνει το μέγεθος της πολιτικής μετατόπισης που προκαλεί η άνοδος του AfD στη Γερμανία.
«Χαστούκι» στην κυβέρνηση Μερτς
Το εκλογικό αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ δεν αποτελεί μόνο επιτυχία του AfD. Για ένα μεγάλο μέρος της γερμανικής κοινωνίας αποτελεί ταυτόχρονα μήνυμα αποδοκιμασίας προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση.
Το 76% των Γερμανών θεωρεί ότι η κυβέρνηση άξιζε ένα εκλογικό «χαστούκι» μέσω της συγκεκριμένης κάλπης.
Η εικόνα για την κυβέρνηση του Φρίντριχ Μερτς είναι ιδιαίτερα αρνητική: το 88% δηλώνει ότι είναι λίγο ή καθόλου ικανοποιημένο από το έργο της, ενώ μόλις το 10% εκφράζει ικανοποίηση.
Η μεγαλύτερη δυσαρέσκεια στρέφεται μάλιστα εναντίον του κόμματος του ίδιου του καγκελαρίου.
Μεταξύ όλων όσοι δηλώνουν δυσαρεστημένοι από την κυβέρνηση, το 63% λέει ότι ενοχλείται περισσότερο από τη CDU, ενώ ακολουθούν το SPD με 22% και η CSU με 7%.
Μόλις 14% εμπιστεύεται τον Μερτς
Ακόμη πιο δύσκολη είναι η εικόνα για τον ίδιο τον καγκελάριο.
Μόλις 14% των Γερμανών πιστεύει ότι ο Φρίντριχ Μερτς μπορεί να οδηγήσει τη χώρα με επιτυχία απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις που έχει μπροστά της.
Αντίθετα, το 82% δεν του έχει εμπιστοσύνη.
Η δυσπιστία μάλιστα δεν περιορίζεται στους ψηφοφόρους των κομμάτων της αντιπολίτευσης. Ακόμη και μεταξύ των ψηφοφόρων της Ένωσης, περίπου ένας στους δύο δεν θεωρεί ότι ο Μερτς είναι σε θέση να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η Γερμανία.
Οι Γερμανοί ζητούν αλλαγές στις μεταρρυθμίσεις
Η δυσαρέσκεια αποτυπώνεται και στην κοινωνική πολιτική της κυβέρνησης.
Μόλις το 13% των ερωτηθέντων θέλει να προχωρήσουν χωρίς αλλαγές οι σχεδιαζόμενες μεταρρυθμίσεις στους τομείς της σύνταξης και της υγείας.
Αντίθετα, το 59% ζητά να γίνουν διορθώσεις, ενώ το 22% θεωρεί ότι η κυβέρνηση θα πρέπει να εγκαταλείψει εντελώς τα σχέδιά της.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συζήτηση για τη λεγόμενη «σύνταξη στα 63».
Σήμερα, εργαζόμενοι που έχουν συμπληρώσει 45 χρόνια ασφαλιστικών εισφορών μπορούν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα χωρίς περικοπή στη σύνταξή τους.
Το 74% των Γερμανών θέλει να διατηρηθεί αυτή η δυνατότητα, ακόμη και αν αυτό σημαίνει αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών.
Μόλις το 18% διαφωνεί.
SPD ή CDU; Οι Γερμανοί θέλουν περισσότερη Αριστερά στην κυβέρνηση
Όσον αφορά την κατεύθυνση που θα πρέπει να ακολουθήσει η κυβέρνηση τους επόμενους μήνες, οι Γερμανοί εμφανίζονται διχασμένοι.
Το 39% θα ήθελε να έχουν μεγαλύτερη επιρροή οι θέσεις του SPD, ενώ το 33% προτιμά να επικρατήσουν περισσότερο οι θέσεις της CDU/CSU.
Η εικόνα που προκύπτει από τη δημοσκόπηση είναι επομένως ιδιαίτερα σύνθετη.
Το AfD κερδίζει έδαφος και αναδεικνύεται σε κυρίαρχη πολιτική δύναμη στη Σαξονία-Άνχαλτ, προκαλώντας ταυτόχρονα έντονη ανησυχία σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας.
Την ίδια στιγμή, όμως, περισσότεροι από τους μισούς Γερμανούς θεωρούν ότι τα παραδοσιακά κόμματα δεν μπορούν πλέον απλώς να αγνοούν το AfD και θα πρέπει να συνομιλούν και να αλληλεπιδρούν περισσότερο μαζί του.
Το ακόμη πιο ηχηρό μήνυμα αφορά την κυβέρνηση: σχεδόν εννέα στους δέκα Γερμανούς δηλώνουν δυσαρεστημένοι από το έργο τους, ενώ ο Φρίντριχ Μερτς καταγράφει εξαιρετικά χαμηλή προσωπική αξιοπιστία.
Η δημοσκόπηση της infratest dimap πραγματοποιήθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου σε δείγμα 1.051 ψηφοφόρων, μέσω διαδικτύου και τηλεφώνου. Το περιθώριο στατιστικού σφάλματος κυμαίνεται μεταξύ 2 και 3 ποσοστιαίων μονάδων.
