Τη μετατόπιση της Ιαπωνίας έως και έξι χιλιοστά φέρεται να προκάλεσε ο ισχυρός σεισμός του 2011 που έπληξε την Ιαπωνία, σύμφωνα με νέα έρευνα.
Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Science. Όπως προκύπτει, η σεισμική δόνηση φαίνεται ότι προκλήθηκε από σεισμικά κύματα τα οποία ανακλάστηκαν στον πυρήνα της Γης μετά τον σεισμό μεγέθους 9,0.
Το πρωτοφανές αυτό φαινόμενο ενδέχεται να αποκαλύπτει έναν μέχρι σήμερα άγνωστο κίνδυνο, σύμφωνα με τη Σανγιούνγκ Παρκ, επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης και επίκουρη καθηγήτρια Γεωφυσικής στο Πανεπιστήμιο του Σικάγου.
Η Παρκ και οι συνεργάτες της αξιοποίησαν ένα εκτεταμένο σύνολο δεδομένων από το Παγκόσμιο Δορυφορικό Σύστημα Πλοήγησης (GNSS), προκειμένου να καταγράψουν ανεπαίσθητες μετακινήσεις σε διάφορες περιοχές της Ιαπωνίας λίγα λεπτά μετά τον σεισμό του 2011. Τα αποτελέσματα τους εξέπληξαν.
«Αρχικά δυσκολευτήκαμε να ερμηνεύσουμε αυτή την παρατήρηση», δήλωσε η καθηγήτρια. «Επειδή επρόκειτο για κάτι τόσο ασυνήθιστο, αφιερώσαμε πολύ χρόνο εξετάζοντας κάθε πιθανή εξήγηση».
Αφού απέκλεισαν το ενδεχόμενο σφαλμάτων στην επεξεργασία των δεδομένων GNSS και άλλες πιθανές αιτίες, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι υπεύθυνα ήταν τα λεγόμενα κύματα ScS: σεισμικά κύματα που διαδίδονται μέσω του μανδύα της Γης, ανακλώνται στον υγρό εξωτερικό πυρήνα και επιστρέφουν στην επιφάνεια.
«Μικρή» αλλά ιδιαίτερα σημαντική η μετατόπιση
Η μετακίνηση κατά πέντε ή έξι χιλιοστά, περίπου όσο το μήκος του νυχιού στο μικρό δάχτυλο ενός ενήλικα, μπορεί να φαίνεται αμελητέα. Ωστόσο, οι σεισμολόγοι δεν είχαν μέχρι σήμερα καταγράψει ποτέ μετατόπιση γης τέτοιας κλίμακας, κατά την οποία μια ολόκληρη χώρα επηρεάζεται από κύματα ScS. Συνήθως, αντίστοιχες μετακινήσεις του εδάφους περιορίζονται στις περιοχές που βρίσκονται κοντά στο επίκεντρο ενός σεισμού.
Από την πλευρά της, η γεωλόγος και σεισμολόγος Γουέντι Μπόχον επισημαίνει ότι η «δυναμική ενεργοποίηση σεισμών», δηλαδή η περίπτωση κατά την οποία τα σεισμικά κύματα ενός σεισμού ωθούν ένα ήδη επιβαρυμένο ρήγμα προς θραύση, είναι ένα γνωστό φαινόμενο. Ωστόσο, η νέα μελέτη αναδεικνύει μια άγνωστη έως σήμερα πηγή τέτοιων φαινομένων: τα κύματα ScS.
«Η διαπίστωση ότι αυτά τα κύματα προκάλεσαν ολίσθηση σε μια περιοχή έξι έως επτά φορές μεγαλύτερη από εκείνη που επηρεάστηκε κατά τον κύριο σεισμό είναι πραγματικά εντυπωσιακή», σημειώνει.
Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα για νέο κίνδυνο
Στην περίπτωση του σεισμού Τοχόκου-Όκι, όπως ονομάστηκε μεταγενέστερα, τα κύματα χρειάστηκαν περίπου 15 λεπτά για να διασχίσουν το εσωτερικό της Γης, να ανακλαστούν στον πυρήνα της και να επιστρέψουν στην επιφάνεια.
Η μετακίνηση του εδάφους φαίνεται ότι πραγματοποιήθηκε σταδιακά, μέσα σε περίπου 100 έως 200 δευτερόλεπτα, γεγονός που σημαίνει ότι οι κάτοικοι της Ιαπωνίας πιθανότατα δεν την αντιλήφθηκαν.
Παραμένει, ωστόσο, άγνωστο αν παρόμοια φαινόμενα στο μέλλον θα μπορούσαν να έχουν πιο αισθητές ή ακόμη και πιο επικίνδυνες συνέπειες.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για να κατανοηθεί γιατί ο συγκεκριμένος σεισμός προκάλεσε αυτή την ασυνήθιστη μετακίνηση και κατά πόσο ανάλογα φαινόμενα θα μπορούσαν να αποδειχθούν πιο καταστροφικά.
Ο σεισμός Τοχόκου-Όκι συγκαταλέγεται στους ισχυρότερους και πιο καταστροφικούς που έχουν καταγραφεί ποτέ.
Η αρχική δόνηση και το τσουνάμι που ακολούθησε προκάλεσαν τον θάνατο περισσότερων από 18.000 ανθρώπων και ζημιές που εκτιμώνται σε περίπου 220 δισεκατομμύρια δολάρια (σε τιμές του 2011).
Σύμφωνα με την Παρκ, τα νέα ευρήματα μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανόηση και προετοιμασία απέναντι σε κινδύνους που ενδέχεται να εκδηλωθούν αρκετά λεπτά μετά το πέρασμα της κύριας σεισμικής δόνησης.
«Πρέπει να γνωρίζουμε ότι ενδέχεται να υπάρξει ενεργοποίηση σεισμικών φαινομένων αρκετά λεπτά μετά τον κύριο σεισμό», αναφέρει.
Όπως τονίζει, πρόκειται για έναν νέο τύπο σεισμικού κινδύνου, που αξίζει να ληφθεί σοβαρά υπόψη στο μέλλον.
Όσα χρόνια και αν περάσουν η κόντρα μεταξύ Βραζιλιάνων και Αργεντινών
καλά κρατεί, τουλάχιστον σε ποδοσφαιρικό επίπεδο.
Οπαδοί της Σελεσάο έχουν συγκεντρωθεί από νωρίς στη Φιλαδέλφεια εκεί όπου θα
δώσουν τον δεύτερο αγώνα τους ενόψει της Β' αγωνιστικής του Μουντιάλ 2026 με
αντίπαλο την Αϊτή.
Τα τραγούδια και τα συνθήματα έδιναν και έπαιρναν στο δημαρχείο και στο κέντρο
της πόλης του Ρόκι Μπαλμπόα.
Κάτι που ξεχώρισε παραπάνω όμως ήταν ένα πανό με πρωταγωνιστές τους Πελέ,
Μαραντόνα και Μέσι.
Το πανό απεικόνιζε τον Πελε ως βασιλιά να κάθεται στο θρόνο του, ενώ οι δύο
Αργεντινοί θρύλοι είναι γονατιστοί δίπλα του.
Ο Μέσι του φιλάει το πόδι και ο Μαραντόνα του κάνει αέρα με το παραδοσιακό
φύλο φοίνικα.
Με αυτόν τον τρόπο οι Βραζιλιάνοι ήθελαν να δείξουν ποιος είναι ο πραγματικός
GOAT και ο βασιλιάς του αθλήματος.
Μακρόν και Μερτς ξεκαθάρισαν ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, ενώ ξεκαθάρισαν ότι όταν έρθει η ώρα τα ηνία πρέπει να αναλάβει η ισχυρή τριάδα των "E3", σύμφωνα με το Politico
Ένας… εμφύλιος φαίνεται να ξέσπασε στις Βρυξέλες, όταν η πρόσφατη νυχτερινή σύνοδος κορυφής μετατράπηκε σε πεδίο σφοδρής αντιπαράθεσης. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, στη πρωτοφανή σύγκρουση εμπλέκονται ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο Γερμανός καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, οι οποίοι επιτέθηκαν ανοιχτά κατά της στρατηγικής της ΕΕ απέναντι στον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Μακρόν και Μερτς δεν θέλουν απευθείας επαφές με τη Μόσχα
Ό λόγος της έντασης ήταν οι μυστικές διπλωματικές επαφές που είχε ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, με τη Μόσχα. Όπως αναφέρουν διπλωματικές πηγές, ο προθάλαμος του Κόστα ήρθε σε επικοινωνία με Ρώσους αξιωματούχους δύο φορές τις τελευταίες εβδομάδες. Η αποκάλυψη αυτή προκάλεσε την οργή πολλών ηγετών, οι οποίοι ενημερώθηκαν για το παρασκήνιο από τα ΜΜΕ.
Το γεγονός αυτό προκάλεσε και την αντίδραση του πρωθυπουργού της Εσθονίας, ο οποίος δήλωσε κοφτά: «Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν μπορεί να αναλάβει τον ρόλο του διαμεσολαβητή σε αυτές τις διαπραγματεύσεις». «Οι εισηγήσεις ότι χρειάζονται εναλλακτικά κανάλια ή κρυφές διπλωματικές οδοί είναι λανθασμένες… Η ιστορία προσφέρει μια σαφή προειδοποίηση για τις προσπάθειες επιδίωξης εναλλακτικών διαπραγματευτικών πλαισίων με δικτάτορες», πρόσθεσε ο Κρίστεν Μιχάλ.
Δύο αντίπαλα στρατόπεδα στη νυχτερινή Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ
Η δίωρη παράταση της κεκλεισμένων των θυρών συζήτησης, όπου απαγορεύτηκαν ακόμα και τα κινητά τηλέφωνα, ανέδειξε δύο αντίπαλα στρατόπεδα. Από τη μία πλευρά, Γαλλία και Γερμανία ξεκαθάρισαν ότι δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για συνομιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν. Η θέση τους είναι σαφής: όταν έρθει η ώρα, τα ηνία πρέπει να αναλάβει η ισχυρή τριάδα των «E3» (Γαλλία, Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία). Από την άλλη, μια μεγάλη ομάδα χωρών στήριξε τον Κόστα, θεωρώντας ότι η ΕΕ πρέπει να έχει θεσμικό ρόλο.
"Άκρως αντιεπαγγελματική" η στάση του Κόστα
«Το πρώτο ερώτημα είναι αν ο Πούτιν θέλει να διαπραγματευτεί. Μέχρι τότε… κανένας άλλος εκτός από τον Κόστα δεν μπορεί να εκπροσωπεί την Ευρωπαϊκή Ένωση» τόνισε ο Βέλγος πρωθυπουργός, Μπαρτ Ντε Βέβερ, συμπληρώνοντας: «Αν δείξει προθυμία για διαπραγμάτευση, τότε πιστεύω ότι θα πρέπει να αποφασίσουμε ξανά πώς θα προχωρήσουμε».
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το διπλωματικό θρίλερ περιπλέκεται καθώς η Ιταλία και η Πολωνία νιώθουν παραγκωνισμένες από τις διεργασίες της τριάδας. Παράλληλα, διπλωμάτης μεγάλης ευρωπαϊκής χώρας χαρακτήρισε τη στάση του Κόστα «άκρως αντιεπαγγελματική» επειδή απέκρυψε τις επαφές του με τη Ρωσία.
Από την πλευρά του, το περιβάλλον του Κόστα αμύνθηκε, τονίζοντας ότι οι κλήσεις «είχαν τον απλό στόχο της δημιουργίας ενός διαύλου επικοινωνίας ώστε, όταν έρθει η στιγμή, να υπάρχει ένα διπλωματικό κανάλι με τη Ρωσία για την υπεράσπιση των συμφερόντων της ΕΕ» και διευκρίνισε ότι έγιναν μετά από σχετικό αίτημα του Ζελένσκι, σύμφωνα με το Politico.
Η αγωνία στην Ευρώπη κορυφώνεται, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφει ξανά την προσοχή του στην Ουκρανία, με το μεγάλο ερώτημα να παραμένει: ποιος θα μιλήσει τελικά εξ ονόματος της Ευρώπης;
Πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, η Τζόρτζια Μελόνι ήταν από τους ελάχιστους
«φίλους» και σύμμαχους του Ντόναλντ Τραμπ στην Ευρώπη. Αυτή η σχέση πια δεν
υπάρχει.
Οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν τις προηγούμενες ημέρες στην σύνοδο της G7 στη
Γαλλία αλλά συμπεριφέρονταν τυπικά και ψυχρά, σαν δύο ξένοι, συμμετέχοντας
μόνο στις απαραίτητες πολιτικές συζητήσεις της Συνόδου.
Μάλιστα, κάποια στιγμή το γραφείο της Ιταλίδας πρωθυπουργού ανακοίνωσε ότι
Μελόνι και Τραμπ είχαν ένα σύντομο τετ α τετ στο περιθώριο της G7, «χωρίς
αστεία και χωρατά» αυτή τη φορά.
Την ίδια στιγμή, ένα βίντεο με την Ιταλίδα πρωθυπουργό να δυσφορεί και να
στρέφει το βλέμμα της αλλού, ενώ οι ηγέτες της Συνόδου συζητούν με τον Τραμπ
για τον αγώνα UFC που διοργάνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος στον Λευκό Οίκο, έγινε
viral στο Διαδίκτυο.
Το «ερωτικό» καβγαδάκι στη Σύνοδο
Στη διάρκεια της συνόδου της G7 ο Τραμπ εκδήλωσε την απογοήτευσή του από τις
κακές σχέσεις με τη Μελόνι, λέγοντας σε «πηγαδάκι» με τον πρόεδρο του
Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς
ότι η πρωθυπουργός της Ιταλίας τον «εγκατέλειψε».
Όταν ο Κόστα ρώτησε αν η Μελόνι και ο Τραμπ τα ξαναβρήκαν, η ίδια απάντησε
«ήμασταν πάντα φίλοι». Ο Τραμπ χαμογέλασε επαναλαμβάνοντας «με εγκατέλειψες»,
με την Ιταλίδα πρωθυπουργό να απαντά γελώντας «όχι, αυτό δεν συνέβη».
Μετά τη σύνοδο κορυφής η Μελόνι δήλωσε ότι οι σχέσεις της με τον Τραμπ δεν
έχουν αλλάξει, ότι δεν υπήρξαν «αντεγκλήσεις» και ότι οι δύο ηγέτες κατανοούν
τις απόψεις ο ένας του άλλου.
Τώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ αποφάσισε να μιλήσει δημοσίως για τη συνάντησή του με
την Τζόρτζια Μελόνι, χρησιμοποιώντας απαξιωτικά λόγια για την Ιταλίδα
πρωθυπουργό - και μάλιστα σε ιταλικό μέσο ενημέρωσης.
«Με ικέτευε για μια φωτογραφία, τη λυπήθηκα»
Σε συνένετυξή του σήμερα στην εκπομπή Aria che Tira του ιταλικού τηλεοπτικού
σταθμού La7, ο Αμερικανός Πρόεδρος έστρεψε αμέσως την συζήτηση στην Ιταλίδα
πρωθυπουργό.
«Πώς είναι η πρωθυπουργός σας; Τι είπε όταν με συνάντησε;» ρώτησε τον
δημοσιογράφο ο Τραμπ.
«Είναι πιθανόν χαρούμενη που της μίλησα», πρόσθεσε με το χαρακτηριστικό του
ύφος.
Μάλιστα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ συνέχισε λέγοντας: «Δεν ήμουν υποχρεωμένος να της
μιλήσω. Δεν ξέρω τι να πω. Με ικέτευε να βγάλω φωτογραφία μαζί της. Ήθελε τόσο
πολύ μια φωτογραφία μαζί μου. Δεν θα την είχα βγάλει, αλλά τη λυπήθηκα».
Στη συνέχεια ο Τραμπ μίλησε πιο... πολιτικά: «Οι Ευρωπαίοι τα έχουν κάνει όλα
λάθος με την ενέργεια και τα έχουν κάνει όλα λάθος με τη μετανάστευση, και αν
δεν λύσουν αυτά τα προβλήματα, η Ευρώπη δεν θα είναι ποτέ ξανά η ίδια.
Πιθανότατα δεν θα καταφέρουν να τα λύσουν. Η μετανάστευση είναι μια
καταστροφή, και η ενέργεια -με όλες αυτές τις ανεμογεννήτριες που είναι μια
αποτυχία- είναι μια καταστροφή» είπε χαρακτηριστικά.
Η απάντηση της Μελόνι -«Ούτε εγώ ούτε η Ιταλία παρακαλούμε ποτέ»
Σε μια παρόμοια περίπτωση πριν από λίγο καιρό, όταν ο Τραμπ επιτέθηκε στην
Μελόνι σε συνέντευξή του στην Corriere della Sera, η πρωθυπουργός της Ιταλίας
τότε δεν αντέδρασε επίσημα. Σήμερα, ωστόσο, τα πράγματα εξελίχθηκαν
διαφορετικά.
Η Μελόνι απάντησε, με ανάρτησή της στο Χ, ότι «οι δηλώσεις του Τραμπ είναι
εντεώς κατασκευασμένες. Είμαι, ειλικρινά, έκπληκτη. Δεν ξέρω γιατί ο Πρόεδρος
των Ηνωμένων Πολιτειών συμπεριφέρεται έτσι απέναντι στους συμμάχους του.
Άλλωστε, δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει».
Στη συνέχεια, πρόσθεσε ότι «είναι κρίμα που δεν δείχνει την ίδια
αποφασιστικότητα με τους εχθρούς της Δύσης, με τους εχθρούς των Ηνωμένων
Πολιτειών, με ηγέτες απέναντι στους οποίους, αντίθετα, αποδεικνύεται πολύ πιο
εξυπηρετικός».
«Αλλά πρέπει να θυμάται ένα πράγμα: Η Ιταλία και εγώ δεν παρακαλάμε ποτέ»
κατέληξε η Ιταλίδα πρωθυπουργός.
Ο Ταγιάνι ακύρωσε την επίσκεψή του στο Μαϊάμι
Οι απαξιωτικές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ για την Ιταλίδα πρωθυπουργό
προκάλεσαν κύμα αντιδράσεων και συμπαράστασης στη Μελόνι, τόσο στην κυβέρνηση
όσο και από την αντιπολίτευση.
Ο Ιταλός Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Σέρτζιο Ματαρέλα, εξέφρασε με τηλεφώνημα
του την αλληλεγγύη τους στην Ιταλίδα πρωθυπουργό.
Η πιο «δυναμική» απάντηση ήρθε από τον αναπληρωτή πρωθυπουργό και ΥΠΕΞ της
Ιταλίας, Αντόνιο Ταγιάνι, ο οποίος ακύρωσε την προγραμματισμένη επίσκεψή του
στο Μαϊάμι, στις αρχές της επόμενης εβδομάδας.
«Τα σοβαρά και προσβλητικά σχόλια του Προέδρου Τραμπ προς την πρωθυπουργό
Τζόρτζια Μελόνι αποτελούν προσβολή για ολόκληρη την Ιταλία. Για αυτόν τον λόγο
αποφάσισα να ακυρώσω την επίσκεψή μου στις Ηνωμένες Πολιτείες που είχε
προγραμματιστεί για τις 21 και 22 Ιουνίου» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Σαλβίνι: Όποιος επιτίθεται στην Τζόρτζια επιτίθεται σε όλους μας
Ο Ιταλός υπουργός μεταφορών και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Ματέο Σαλβίνι,
αναφέρθηκε στο περιστατικό τονίζοντας ότι «Όποιος προσβάλλει την Τζόρτζια,
προσβάλλει όλους μας».
«Με όλα τα μέτωπα πολέμου που είναι ανοικτά στον κόσμο, ελπίζουμε όχι για πολύ
ακόμη, είναι απαράδεκτο να υπάρχουν λεκτικές συγκρούσεις με συμμάχους και
φίλους οι οποίοι αποδείχθηκαν πάντα φερέγγυοι. Η Ιταλία και η κυβέρνησή της
δεν παρακαλούν κανέναν», υπογράμμισε σε επίσημο ανακοινωθέν της η Λέγκα.
Ο δε Ιταλός υπουργός άμυνας Γκουίντο Κροζέτο, σχολίασε: «δεν μπορώ να φανταστώ
την Τζόρτζια Μελόνι να εκλιπαρεί κάποιον για να βγάλει φωτογραφία, ούτε υπό
απειλή. Μπορώ να φανταστώ, αντιθέτως, πόσο της κόστισε να βάλει στην άκρη τα
όσα είχε πει ο Τραμπ πριν λίγες ημέρες, για να φροντίσει το συμφέρον της
Ιταλίας, της Ευρώπης και της Δύσης. Και φαντάζομαι πόσο θα της κοστίσει να μην
σχολιάσει, όπως θα έπρεπε, το νέο αυτό ολίσθημα του Αμερικανού προέδρου. Ο
όρος ολίσθημα, βέβαια, σε αυτή την περίπτωση αποτελεί μια έμμεση και χωρίς
αντικείμενο αναγνώριση. Αυτό που πληγώνει είναι ότι δηλώσεις αυτού του είδους
δεν κάνουν καλό σε κανέναν: ούτε στην Ιταλία, ούτε στις Ηνωμένες Πολιτείες,
ούτε στην συμμαχία».
Πώς από τις αγάπες Τραμπ-Μελόνι έφτασαν στην ψυχρότητα
Η σχέση μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Τζόρτζια Μελόνι χαρακτηριζόταν εδώ και
χρόνια «θερμή», μέχρι που ο πρόεδρος των ΗΠΑ έκανε κάτι αδιανόητο για τους
Ιταλούς: επέκρινε τον Πάπα.
Αυτό έδωσε την ευκαιρία στην Ιταλίδα πρωθυπουργό «να απεμπλακεί από μια σχέση
που είχε καταστεί τοξική τόσο στο εσωτερικό όσο και διεθνώς», σχολιάζουν οι
New York Times.
Από την πλευρά του, o πρόεδρος των ΗΠΑ στράφηκε εναντίον της άλλοτε συμμάχου
του Ιταλίδας πρωθυπουργού, αποκαλώντας εκείνη «απαράδεκτη». Μάλιστα, ο Τραμπ
εξέφρασε την απογοήτευσή του, λέγοντας ότι η Μελόνι δεν είναι πλέον η ηγέτιδα
που πίστευε ότι γνώριζε. «Είναι πολύ διαφορετική από ό,τι νόμιζα».
Πώς αναπτύχθηκε μια από τις στενότερες διατλαντικές σχέσεις
Η σχέση Τραμπ - Μελόνι ξεκίνησε το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Αμερικανού
προέδρου, όταν τότε η Ιταλίδα πρωθυπουργός ήταν μια ανερχόμενη πολιτικός« που
αναζητούσε πολιτικό οξυγόνο στον κορεσμένο λαϊκιστικό χώρο της Ιταλίας»
σύμφωνα με τους ΝΥΤ.
Τότε, προσκάλεσε τον πρώην κορυφαίο σύμβουλο του Τραμπ, Στίβεν Μπάνον, σε
πολιτικό της συνέδριο και την επόμενη χρονιά, προσκλήθηκε να μιλήσει στο
Conservative Political Action Conference στην Ουάσιγκτον. Εκεί συνάντησε τον
Ντόναλντ Τραμπ, επαίνεσε τις δηλώσεις του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και
ξεκίνησε η πολιτική τους φιλία.
Σύμφωνα με το Euronews, η πρώτη ουσιαστική συνάντηση μεταξύ Τραμπ και Μελόνι
χρονολογείται στα τέλη του 2024, στην τελετή επαναλειτουργίας του καθεδρικού
ναού της Παναγίας των Παρισίων, όπου ο πρόεδρο των ΗΠΑ χαρακτήρισε την Ιταλίδα
πρωθυπουργό ως «πραγματικό ζωντανό καλώδιο, φανταστική, γεμάτη ενέργεια».
Τον Ιανουάριο του 2025 η Μελόνι ήταν ένας από τους λίγους Ευρωπαίους ηγέτες
που προσκλήθηκαν στην 2η ορκωμοσία του Τραμπ στην Ουάσιγκτον. Στην παρουσία
της εκεί δόθηκε σημαντική πολιτική βαρύτητα, καθώς θεωρήθηκε η δεξιά ηγέτιδα
που μπορούσε να γεφυρώσει το χάσμα μεταξύ της Ευρώπης και του Αμερικανού
προέδρου.
Λίγες μέρες αργότερα στο Νταβός ο Τραμπ υπαινίχθηκε την πιθανότητα μιας
προσωπικής και πολιτικής σχέσης με την Ιταλίδα πρωθυπουργό. «Μου αρέσει πολύ,
ας δούμε τι θα συμβεί», είπε.
Τον περασμένο Οκτώβριο, σε σύνοδο στην Αίγυπτο για τη Γάζα, οι δύο ηγέτες
βρίσκονταν στο απόγειο της ισχύος τους και έδειχναν να έχουν εξαιρετική
χημεία. «Δεν σε πειράζει να σε αποκαλούν όμορφη, έτσι; Είσαι», είχε πει
δημοσίως ο Τραμπ στη Μελόνι.
Ως αποκορύφωμα της στήριξης Μελόνι στον Τραμπ, τον Ιανουάριο του 2026 η
Ιταλίδα πρωθυπουργός τάχθηκε υπέρ της απονομής του Νόμπελ Ειρήνης στον
Αμερικανό πρόεδρο: «Ελπίζω να μπορέσουμε να δώσουμε το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης
στον Τραμπ και πιστεύω ότι μπορεί επίσης να κάνει τη διαφορά για μια δίκαιη
και διαρκή ειρήνη για την Ουκρανία» είχε δηλώσει χαρακτηριστικά.
Πότε άρχισε να χαλάει η σχέση
Παρά τις δημόσιες εκδηλώσεις συμπάθειας εκατέρωθεν, κατά τη δεύτερη θητεία
του, ο Τραμπ άρχισε να ασκεί όλο και μεγαλύτερη πίεση στους Ευρωπαίους
συμμάχους στο ΝΑΤΟ (και στην Τζόρτζια Μελόνι) να αυξήσουν τις στρατιωτικές
δαπάνες. Η Τζόρτζια Μελόνι αρνήθηκε.
Τον περασμένο Απρίλιο, όταν ο Τραμπ είχε εξαπολύσει τον πόλεμο των δασμών στην
ΕΕ και στον κόσμο, η Ιταλίδα πρωθυπουργός δεν τον υποστήριξε. «Νομίζω ότι η
επιλογή των ΗΠΑ είναι λανθασμένη» δήλωσε δημοσίως, αν και τάχθηκε κατά των
αντίμετρων από την Ευρώπη.
Οι σχέσεις άρχισαν να επιδεινώνονται περεταίρω τον Ιανουάριο, όταν ο Τραμπ
άρχισε να έχει επεκτατικές βλέψεις για τη Γροιλανδία. Τότε η Μελόνι είχε πει:
«Δεν πιστεύω στην ιδέα στρατιωτικής δράσης των ΗΠΑ στη Γροιλανδία. Δεν θα
συμφωνούσα».
Τον Απρίλιο του 2026, όταν ο Τραμπ αποφάσισε να επιτεθεί στο Ιράν, δεν βρήκε
στήριξη από την Ιταλίδα πρωθυπουργό, η οποία ακολούθησε τη γραμμή των
Ευρωπαίων συμμάχων στο ΝΑΤΟ.
Η απάντηση της κυβέρνησης Μελόνι ήταν σταθερή: «Η Ιταλία παραμένει προσηλωμένη
στη διεθνή ασφάλεια, αλλά κάθε απόφαση λαμβάνεται εντός του ΝΑΤΟ και του
πολυμερούς πλαισίου».
Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ οδήγησε σε εκτίναξη των τιμών του φυσικού
αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας στην Ιταλία. Η Μελόνι «ένιωσε τον πολιτικό
κίνδυνο», καθώς οι Ιταλοί ετοιμάζονταν να ψηφίσουν στο δημοψήφισμα για κρίσιμη
δικαστική μεταρρύθμιση που η ίδια υποστήριζε - και στο οποίο έχασε.
Η Ουκρανία εντείνει τις επιθέσεις σε διάφορες περιοχές, με στόχο να
παρεμποδίσει τον εφοδιασμό της Μόσχας και τη μεταφορά οπλισμού
Μια επίθεση κατά σιδηροδρομικών γεφυρών στην Κριμαία, που χρησιμοποιούνται από
τον ρωσικό στρατό ανακοίνωσε η Ουκρανία. Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με ανάρτηση
του γενικού επιτελείου του ουκρανικού στρατού στο Telegram, οι γέφυρες που
βρίσκονται στην περιοχή Ροζντόλνε και Βλαντισλάβιβκα, χρησιμεύουν για
μεταφορές οπλισμού και προμηθειών από τον στρατό της Ρωσίας. Γίνεται σαφές
πως, με τον τρόπο αυτό, το Κίεβο έχει εντείνει τις επιθέσεις σε σημαντικές
περιοχές, με στόχο να παρεμποδίσει τον εφοδιασμό της Μόσχας.
Ουκρανία: Βίντεο από τις επιθέσεις
Δείτε βίντεο από την επίθεση της Ουκρανίας σε γέφυρες στην Κριμαία, με στόχο
να παρεμποδίσει τον εφοδιασμό της Μόσχας και τη μεταφορά οπλισμού:
❗️On the night of June 18, Ukrainian drones attacked a railway bridge over the North Crimean Canal near the village of Rozdolne in the Ichkinsky district of the temporarily occupied Crimea. pic.twitter.com/3x2VNXuMIt
— 🪖MilitaryNewsUA🇺🇦 (@front_ukrainian) June 18, 2026
🇺🇦🎯 A subunit of Ukraine’s Unmanned Systems Forces, MiddleStrike Ballista, has disabled the railway bridge over the North Crimean Canal near the village of Razdolnoye with strikes carried out by FP-2 type kamikaze drones. ⁰This successful strike further disrupts Russian… pic.twitter.com/4O8XDGHzFl
Την ίδια ώρα, οι επιθέσεις με drones και πυρά πυροβολικού που πραγματοποιεί η
Ρωσία έχουν προκαλέσει σημαντικές ζημιές στις ενεργειακές εγκαταστάσεις του
ομίλου DTEK στην περιοχή Ντνιπροπετρόφσκ της Ουκρανίας. Η είδηση δημοσιεύθηκε
στο Telegram.
Υπενθυμίζεται πως δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και άλλοι δύο τραυματίστηκαν
έπειτα από ρωσική επίθεση στη βορειοανατολική περιφέρεια Σούμι της Ουκρανίας,
σύμφωνα με ανακοίνωση της ουκρανικής αστυνομίας την Παρασκευή. Η επίθεση
πραγματοποιήθηκε με τη χρήση βομβών, μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) και
πυραύλων.
Παράλληλα, νέοι βομβαρδισμοί σημειώθηκαν και στο Χάρκοβο, τη δεύτερη
μεγαλύτερη πόλη της Ουκρανίας. Σύμφωνα με τον περιφερειακό κυβερνήτη Όλεχ
Σινιεχουμπόφ, πέντε άτομα χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα μετά τα πλήγματα,
ανάμεσά τους και τρία παιδιά.
Η σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας εισέρχεται σε μια νέα και ανησυχητική
φάση ολοκληρωτικού πολέμου, καθώς οι ηγεσίες των δύο χωρών προβαίνουν σε
πρωτοφανείς απειλές αμοιβαίας ισοπέδωσης των πρωτευουσών τους.
Ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη έπληξαν για δεύτερη φορά μέσα σε
τρεις ημέρες διυλιστήριο πετρελαίου στα νοτιοανατολικά της Μόσχας, προκαλώντας
ισχυρή έκρηξη και εκτεταμένη πυρκαγιά, ενώ οι αρχές προχώρησαν σε διακοπές
πτήσεων και κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στην πρωτεύουσα της Ρωσίας.
Μάλιστα, η ισχύς της έκρηξης ήταν τέτοια, που το τεράστιο καπάκι μιας
δεξαμενής αποθήκευσης πετρελαίου εκτοξεύθηκε στον ουρανό... σαν φρίσμπι, σε
μεγάλη απόσταση από το σημείο της πρόσκρουσης, πριν καταλήξει στην περιοχή του
συγκροτήματος.
Σύμφωνα με βίντεο από άλλη κάμερα το οποίο κυκλοφόρησε, διακρίνεται πως η
συγκεκριμένη δεξαμενή φέρεται να χτυπήθηκε από πύραυλο της ρωσικής αεράμυνας,
που ξεκίνησε για να πλήξει ουκρανικό drone, ωστόσο ακολούθησε άλλη πορεία.
These footage clearly show that it was Russian air defense that blew the lid off a tank at the Moscow oil refinery.
Οι νέες επιθέσεις εντάσσονται, σύμφωνα με ουκρανικές πηγές, στην ευρύτερη
εκστρατεία με στόχο την ενεργειακή υποδομή της Ρωσίας, η οποία αποτελεί βασική
πηγή χρηματοδότησης για τον πόλεμο.
Το διυλιστήριο βρίσκεται εντός της περιφερειακής οδού της Μόσχας, περίπου 16
χιλιόμετρα από το Κρεμλίνο, γεγονός που, σύμφωνα με αναλυτές, προσδίδει στις
επιθέσεις και ισχυρή συμβολική διάσταση.
Η Ουκρανία υποστηρίζει ότι οι επιδρομές βαθιά στο ρωσικό έδαφος δείχνουν
μεταβολή των ισορροπιών στο πεδίο της σύγκρουσης, με τον υπουργό Εξωτερικών
Αντρίι Σιμπίχα να απευθύνεται δημόσια στους κατοίκους της Μόσχας μέσω
ανάρτησης, καλώντας τους να αναρωτηθούν για τη συνέχιση του πολέμου και να
ζητήσουν απαντήσεις από την ρωσική ηγεσία.
Smoke fills the sky over the Russian capital of Moscow early Thursday, rising from across the extent of the Moscow Oil Refinery, resulting from several dozen successful drone and missile strikes as part of a large-scale attack launched by the Armed Forces of Ukraine. pic.twitter.com/tjZ3ZjiaeI
Από την πλευρά του, το Κρεμλίνο απέρριψε τις εκτιμήσεις ότι η Ουκρανία αποκτά
στρατιωτικό πλεονέκτημα, ενώ σύμβουλοι της ρωσικής προεδρίας υποστήριξαν ότι
οι σχετικές αναφορές προς τη Δύση «παραποιούν την πραγματική εικόνα» της
σύγκρουσης. Δεν υπήρξε άμεση δημόσια τοποθέτηση του Βλαντίμιρ Πούτιν.
Σοβαρές διαταραχές στη Μόσχα και υπόσχεση για «απάντηση»
Οι επιθέσεις προκάλεσαν σοβαρές διαταραχές στη Μόσχα, με την κυβέρνηση να
υπόσχεται «απάντηση» στην Ουκρανία. Οι ρωσικές αρχές προχώρησαν σε αναστολή
πτήσεων σε όλα τα αεροδρόμια της πρωτεύουσας, ενώ διακόπηκε προσωρινά η
κυκλοφορία σε τμήματα του οδικού δικτύου γύρω από το διυλιστήριο. Το
αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο εκκενώθηκε για λόγους ασφαλείας.
Σε διαδικτυακές συζητήσεις, κάτοικοι της περιοχής ανέφεραν ότι δεν υπήρξε
προειδοποίηση ή ενεργοποίηση σειρήνων, ενώ καταγράφηκαν αναφορές για
υπολείμματα πετρελαίου σε οχήματα και επιφάνειες κατοικιών σε προάστια της
Μόσχας, πιθανό αποτέλεσμα της πυρκαγιάς.
⚡️Residents of the moscow region are reporting an “oil rain.”
According to residents of Zheleznodorozhny, dark traces resembling soot or petroleum products were left on cars, windowsills, and other surfaces after the rainfall.
Παράλληλα, οι επιθέσεις έχουν επιπτώσεις και στην ενεργειακή αγορά της Ρωσίας,
με αναφορές για ελλείψεις καυσίμων σε ορισμένες περιοχές της χώρας. Η Ρωσία,
ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου παγκοσμίως, φέρεται μάλιστα
να εξετάζει εισαγωγές καυσίμων μέσω θαλάσσης.
Οι αρχές της Μόσχας υποστήριξαν ότι η κατάσταση στην αγορά καυσίμων παραμένει
«σταθερή», ωστόσο οι ρυθμιστικές αρχές ζήτησαν εξηγήσεις από μεγάλες εταιρείες
για αυξήσεις τιμών.
Φιλοκυβερνητικοί κύκλοι στη Ρωσία υποστηρίζουν ότι η δημοσιοποίηση τέτοιων
εικόνων ενδέχεται να ενισχύει τη στόχευση νέων επιθέσεων, με ορισμένους να
κάνουν λόγο ακόμη και για «προδοτική συμπεριφορά» όσων διακινούν σχετικό υλικό
στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Ιρανή τραγουδίστρια και οκτώ μέλη μίας ομάδας παραγωγής, φέρονται να
καταδικάστηκαν σε 74 μαστιγώματα για συναυλία που μεταδόθηκε ζωντανά μέσω
YouTube το 2024.
Σύμφωνα με δικαστικά έγγραφα, το ποινικό δικαστήριο της επαρχίας Κομ
καταδίκασε την Παραστού Αχμαντί και τους υπόλοιπους οχτώ σε μαστίγωμα, διετή
απαγόρευση εξόδου από τη χώρα και διετή απαγόρευση συμμετοχής σε καλλιτεχνικές
δραστηριότητες. Οι κατηγορίες αφορούν, μεταξύ άλλων, προσβολή της δημόσιας
αιδούς μέσω της παραγωγής και δημοσίευσης «χυδαίου και ανήθικου περιεχομένου»
στο διαδίκτυο.
Παρότι η επίσημη δικαστική υπηρεσία ειδήσεων του Ιράν δεν έχει ακόμη
δημοσιεύσει την απόφαση, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δικηγόροι που
εξέτασαν τα σχετικά έγγραφα υποστηρίζουν ότι οι διώξεις καλλιτεχνών που
αψηφούν δημόσια το καθεστώς αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας
αποτροπής κάθε πολιτιστικής αμφισβήτησης.
Τον Δεκέμβριο του 2024, η 29χρονη τραγουδίστρια ερμήνευσε χωρίς χιτζάμπ το
πατριωτικό τραγούδι «Az Khoone Javanane Vatan» («Από το Αίμα των Νέων της
Πατρίδας») σε ζωντανή διαδικτυακή μετάδοση, η οποία έγινε γρήγορα viral. Λίγο
μετά τη δημοσίευση του βίντεο, η ίδια και αρκετοί μουσικοί συνελήφθησαν
προσωρινά και στη συνέχεια αφέθηκαν ελεύθεροι. Αργότερα, οι αρχές προχώρησαν
στην άσκηση επίσημης δίωξης για τη δημοσίευση του βίντεο, το οποίο έχει
συγκεντρώσει εκατομμύρια προβολές στο YouTube.
Another jaw dropping bravery by an Iranian woman. Singer Parastoo Ahmady did a live performance in Iran a few hours ago in an ancient road inn/caravansary.
This is while the regime not only continues to ban women from singing, it just passed a new law that imposes even more… pic.twitter.com/YMAK6y19Bl
Αντιδράσεις για τη σύλληψη της Ιρανής τραγουδίστριας
Η Μπαχάρ Γκαντεχαρί, διευθύντρια του Κέντρου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων με έδρα
τις ΗΠΑ, δήλωσε ότι η τιμωρία της Αχμαντί επειδή τραγούδησε και εμφανίστηκε
χωρίς χιτζάμπ αποτελεί ακόμα μία υπενθύμιση ότι οι συνθήκες ανθρωπίνων
δικαιωμάτων στη χώρα δεν έχουν αλλάξει, παρά τις προσπάθειες των ιρανικών
αρχών να βελτιώσουν τη διεθνή εικόνα τους. Όπως ανέφερε, η δίωξη καλλιτεχνών
αναδεικνύει το χάσμα ανάμεσα στην επίσημη προπαγάνδα και την πραγματικότητα.
Ο δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μοΐν Χαζαελί υποστήριξε ότι η απόφαση
στερείται νομικής βάσης, σημειώνοντας πως το τραγούδι, η μουσική ερμηνεία και
η παραγωγή μουσικών έργων από γυναίκες δεν ποινικοποιούνται από το ιρανικό
ποινικό δίκαιο. Πρόσθεσε ακόμη ότι η επιβολή ποινής μαστιγώματος εγείρει
σοβαρά ζητήματα σχετικά με τις διεθνείς υποχρεώσεις των κρατών για την
απαγόρευση των βασανιστηρίων και την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Η απόφαση έχει εντείνει τις ανησυχίες των Ιρανών καλλιτεχνών για περαιτέρω
κλιμάκωση της πολιτιστικής καταστολής. Η Ιρανοβρετανίδα ηθοποιός Ναζανίν
Μπονιαντί δήλωσε ότι η καταδίκη της Παραστού «αποτελεί μια έντονη υπενθύμιση
ότι, παρά τις συζητήσεις στην Ουάσιγκτον για ένα «νέο καθεστώς» στο Ιράν, ο
μηχανισμός καταστολής της Ισλαμικής Δημοκρατίας παραμένει αμετάβλητος». «Η
ανοχή απέναντι σε ένα καθεστώς που μαστιγώνει γυναίκες επειδή τραγουδούν και
εκτελεί πολίτες επειδή διεκδικούν τα δικαιώματά τους, το μόνο που πετυχαίνει
είναι να το ενθαρρύνει να συνεχίσει στον δρόμο της τυραννίας», δήλωσε.
Παρόμοια ήταν και η τοποθέτηση της ηθοποιού Σεταρέχ Μαλεκί, η οποία
αναγκάστηκε να ζει στο εξωτερικό μετά τον πρωταγωνιστικό της ρόλο στην
υποψήφια για Όσκαρ ταινία του Μοχάμεντ Ρασούλοφ, «Ο Σπόρος του Ιερού Σύκου». Η
ίδια ανέφερε σε δήλωσή της στον Guardian ότι η συναυλία της Αχμαντί
αναζωπύρωσε μέσα της το πνεύμα της αντίστασης. «Για μέρες, συνέχιζα να
παρακολουθώ τα βίντεο ξανά και ξανά και ένιωσα απίστευτα περήφανη για τον
Παραστού», είπε και τόνισε: «Γνωρίζοντας όλες τις συνέπειες που θα είχε να
αντιμετωπίσει, αρνήθηκε να παραιτηθεί από το δικαίωμά της, ως γυναίκα, να ζει,
να τραγουδάει και να ακούγεται. Οι Ιρανές δεν σταματούν ποτέ να αγωνίζονται
ενάντια στην τυραννία, ούτε για μια στιγμή, και αυτό είναι πραγματικά
αξιοσημείωτο».
Σύμφωνα με τη Μαλεκί, για κάθε καλλιτέχνη που αρνείται να συμμορφωθεί με τη
λογοκρισία, η καθημερινότητα στο Ιράν αποτελεί μια μορφή αντίστασης.
Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο οπαδοί των Νιου Γιορκ Νικς συγκεντρώθηκαν από
το πρωί στους δρόμους της Νέας Υόρκης για να θαυμάσουν από κοντά την ομάδα που
κατέκτησε πρωτάθλημα ΝΒΑ μετά από 53 χρόνια.
Παίκτες, προπονητές και οικογένειες επιβιβάστηκαν σε ένα ειδικά διαμορφωμένο
λεωφορείο με ανοιχτή οροφή στα χρώματα της ομάδας (μπλε και πορτοκαλί) και
έκαναν παρέλαση στον εμβληματικό για τέτοιες περιστάσεις δρόμο, Canyon of
Heroes, μέσα σε αποθέωση.
Ο δήμαρχος της Νέας Υόρκης, Ζοχράν Μαμντάνι, ο οποίος έχει δηλώσει ότι είναι
μεγάλος οπαδός των Νικς, δεν μπορούσε να λείπει από την παρέλαση. Μάλιστα,
φορώντας μία φανέλα της ομάδας ανέβηκε για λίγο στο λεωφορείο και χόρεψε με
τον σέντερ της ομάδας Καρλ Άντονι Τάουνς, ο οποίος κάπνιζε πούρο.
Μετά από λίγο το λεωφορείο έφτασε στο δημαρχείο, όπου οι παίκτες παρέλαβαν τα
κλειδιά της πόλης από τον δήμαρχο, μία εμβληματική και ιδιαίτερα τιμητική
κίνηση για το ιστορικό κατόρθωμά τους. Το δημαρχείο ήταν στολισμένο με μπλε
και πορτοκαλί λάβαρα, ενώ από τα παράθυρα κρέμονταν και τα ονόματα των παικτών
της ομάδας. Παρουσιαστής της τελετής ήταν ο γνωστός σχολιαστής των αγώνων των
Νικς, Μάικ Μπριν. Οι παίκτες της ομάδας τοποθέτησαν τα τρόπαια που κατέκτησαν
τη φετινή σεζόν, το Κύπελλο του ΝΒΑ, το πρωτάθλημα της Ανατολικής Περιφέρειας
και το πρωτάθλημα ΝΒΑ, σε κοινή θέα.
here is Mamdani's entire speech at the Knicks parade, which is easily the best speech I've ever heard at an event of this sort pic.twitter.com/FiTxy81Yq3
Δείτε όλα όσα έγιναν στην παρέλαση και στην εκδήλωση στο δημαρχείο:
Κατά τη διάρκεια της παρέλασης το λεωφορείο συνόδευαν και άλλα οχήματα γεμάτα
με οπαδούς που κρατούσαν σημαίες της ομάδας και μια μουσική μπάντα. Πολλοί
φίλαθλοι παρακολούθησαν από απόσταση την αγαπημένη τους ομάδα, καθώς τους
χώριζαν διαχωριστικές μπάρες. Κάποιοι οπαδοί, μάλιστα, σκαρφάλωσαν στην οροφή
του σταθμού του μετρό South Ferry για να έχουν καλύτερη θέα της παρέλασης.
The view is unbelievable! Knicks fans may look like ants from a helicopter above but they have absolutely packed the streets in a jaw-dropping aerial view. pic.twitter.com/aNr848ySKn
Ο «βασιλιάς» της Νέας Υόρκης Μπράνσον, οι θρύλοι της ομάδας και οι
διασημότητες
Τρομερή αποθέωση γνώρισε ο MVP των τελικών και «βασιλιάς» της Νέας Υόρκης,
Τζέιλεν Μπράνσον, ο οποίος δεν αποχωριζόταν με τίποτα το Larry O'Brien
Championship Trophy. Μάλιστα, στην εκδήλωση στο δημαρχείο είπε και δύο λόγια
για την κριτική και την αμφισβήτηση που δεχόταν ο ίδιος τα προηγούμενα χρόνια.
«Υπάρχουν πολλοί άνθρωποι που έχουν πολλές απόψεις. Αλλά όταν τους αποδείξεις
ότι κάνουν λάθος, δεν χρειάζεται να τους πεις τίποτα, δεν το αξίζουν».
Jalen Brunson holding the Larry O’ Brien Championship trophy at the Knicks Parade in NYC as the chant “MVP!” 🏆🗽
Το παρών έδωσαν ο θρύλος των Νικς και πρώην ΝΒΑερ και Hall of Famer, Καρμέλο
Άντονι, τόνισε ότι «οι Νεοϋορκέζοι είναι, όπως λένε, “σε φρενίτιδα" αυτή τη
στιγμή. Όλη η πόλη κέρδισε. Δεν έχω πάει ποτέ σε παρέλαση — ποτέ — και
χαίρομαι που είναι αυτή», δήλωσε ο πιο πιστός οπαδός της ομάδας, ο σκηνοθέτης,
Σπάικ Λι. Ο θρύλος των Νικς, ο Γουόλτ «Κλάιντ» Φρέιζερ, μέλος των
πρωταθλητριών ομάδων της δεκαετίας του ’70, συμμετείχε με στυλ, φορώντας τα
δαχτυλίδια των τίτλων του NBA που κατέκτησε. Το παρών έδωσαν και θρύλος Πάτρικ
Γιούιν και ο διάσημος ηθοποιός Τιμοτέ Σαλαμέ.
Carmelo Anthony at the Knicks parade: "New York is, as they would say, lit, right now!” pic.twitter.com/Wznxb79Rvs
Η Alicia Keys, η τραγουδίστρια που συνεργάστηκε με τον Jay-Z στο hit του 2009
«Empire State of Mind», το οποίο εκφράζει την αγάπη για τη Νέα Υόρκη,
εμφανίστηκε. «Πώς θα μπορούσα να μην το κάνω;» είπε η Keys την Τετάρτη σε ένα
βίντεο στα social media, στο οποίο εμφανίζεται να μιλάει στο τηλέφωνο με τον
φόργουορντ των Νικς, OG Anunoby.
Δρακόντεια μέτρα ασφαλείας στην πόλη
Κατά τη διάρκεια της παρέλασης επικράτησαν δρακόντεια μέτρα ασφαλείας στην
πόλη. Επί ποδός βρέθηκαν περισσότεροι από 10.000 αστυνομικοί για την ασφαλή
διεξαγωγή της εκδήλωσης. Εντυπωσιακό ήταν το γεγονός ότι η αστυνομία ανέφερε
ότι όλοι οι διαθέσιμοι χώροι για τους θεατές κατά μήκος της διαδρομής γέμισαν
τρεις ώρες πριν από την έναρξη της παρέλασης, στις 10:30 π.μ. Έγιναν και
κάποιες συλλήψεις.
Μπορεί ΗΠΑ και Ιράν να υπέγραψαν χθες το Μνημόνιο Κατανόησης, με το οποίο τερματίζεται ο πόλεμος, ωστόσο ο... επικοινωνιακός πόλεμος μαίνεται, καθώς κάθε πλευρά επιχειρεί να «περάσει», στο ακροατήριό της, ένα αφήγημα νίκης.
Υπό το πρίσμα αυτό, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, εμφανίστηκε σήμερα Πέμπτη με σειρά αναρτήσεων στο X όπου σχολιάζει τη συμφωνία με τις ΗΠΑ, για την οποία λέει ότι θα την τηρήσει, αν και αρχικά διαφωνούσε.
Επικρίνει, δε τον Αμερικανό πρόεδρο για το ότι πίεσε με κάθε μέσο για την υπογραφή, λέγοντας ότι είναι «απελπισμένος». Δίνει, αφετέρου, μια εικόνα των εσωτερικών διαφωνιών στο Ιράν, λέγοντας ότι ο ίδιος για λόγους αρχής διαφωνούσε, αλλά πείστηκε έπειτα από τις διαβεβαιώσεις του προέδρου Πεζεσκιάν και άλλων αξιωματούχων ότι διαφυλάσσονται τα δικαιώματα του Ιράν.
Καταλήγει λέγοντας ότι οι επόμενες φάσεις των διαπραγματεύσεων θα γίνουν «πρόσωπο με πρόσωπο».
Στα μηνύματά του γράφει:
«Στο Όνομα του Θεού, του Ελεήμονος, του Φιλεύσπλαχνου. Προς τον παθιασμένο και πιστό λαό του Ιράν.
» Όπως έχετε ενημερωθεί, υπογράφηκε μνημόνιο κατανόησης μεταξύ των προέδρων του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.
» Κατά τη διάρκεια της πορείας προς την επίτευξη αυτού του σταδίου, οι αρμόδιοι αξιωματούχοι, με ειλικρινή ενδιαφέρον και καλή θέληση, κατέβαλαν εκτεταμένες προσπάθειες — και, φυσικά, ήταν ο Αμερικανός πρόεδρος που, από απελπισία, χρησιμοποίησε κάθε είδους μέσο πίεσης για να το επιτύχει αυτό.
» Εγώ, από θέμα αρχής, είχα διαφορετική άποψη· ωστόσο, λόγω της δέσμευσης που μου έδωσε ο αξιότιμος πρόεδρος —ως επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας— εκ μέρους του ιδίου και εκ μέρους των άλλων μελών όσον αφορά τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων του ιρανικού έθνους και του Μετώπου Αντίστασης, καθώς και λόγω της ρητής αποδοχής αυτής της ευθύνης εκ μέρους του, έδωσα τη συγκατάθεσή μου.
» Δήλωσε επίσης ρητά ότι, εάν η αμερικανική πλευρά επιδιώξει να θέσει υπερβολικές απαιτήσεις, δεν θα υποκύψουν σε αυτές. Από αυτή τη στιγμή και στο εξής, εμείς -δηλαδή εσείς, το περήφανο έθνος, και αυτός ο ταπεινός υπηρέτης— θα περιμένουμε την υλοποίηση των προαναφερθέντων όρων.
» Δήλωσε επίσης ρητά ότι, εάν η αμερικανική πλευρά επιδιώξει να θέσει υπερβολικές απαιτήσεις, δεν θα υποκύψουν σε αυτές. Από αυτή τη στιγμή και στο εξής, εμείς —δηλαδή εσείς, το περήφανο έθνος, και αυτός ο ταπεινός υπηρέτης— θα περιμένουμε την εκπλήρωση των προαναφερθέντων όρων.
» Ωστόσο, είναι αυτονόητο ότι οι μελλοντικές διαπραγματεύσεις πρόσωπο με πρόσωπο δεν θα σημαίνουν αποδοχή της θέσης του εχθρού. Ελπίζουμε ότι οι ευλογημένες προσευχές του Κυρίου μας (ας επισπεύσει ο Θεός την ευγενή επανεμφάνισή του) θα φέρουν κάθε είδους νίκες και θριάμβους στον ένδοξο ιρανικό λαό».
Τραμπ: Η συμφωνία είναι νίκη για τις ΗΠΑ
Ο Ντόναλντ Τραμπ από την πλευρά του, έχοντας να αντιμετωπίσει τις επικρίσεις στο εσωτερικό των ΗΠΑ, δήλωσε σήμερα ότι η συμφωνία με το Ιράν, την οποία οι αντίπαλοί του θεωρούν υπερβολικά ευνοϊκή για την Τεχεράνη, είναι μια «νίκη» για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Δεν υπάρχει πληρωμή 300 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Ιράν από τις ΗΠΑ. Αυτές είναι ψευδείς πληροφορίες! Το μόνο που βρίσκουν οι Ηνωμένες Πολιτείες σε αυτό είναι επιτυχία, τις τιμές του πετρελαίου σε πτώση και μια νίκη. Κοιτάξτε τη χρηματιστηριακή αγορά», έγραψε ο Αμερικανός πρόεδρος στο Truth Social, το δικό του μέσο κοινωνικής δικτύωσης.
Οι ανόητοι είτε ζηλεύουν, είτε είναι κακοί άνθρωποι
Νωρίτερα, επίσης με μια ανάρτηση στο Truth Social είχε απαντήσει ο Τραμπ σε όσους τον επικρίνουν για τη συμφωνία με το Ιράν που υπέγραψε το βράδυ της Τετάρτης στις Βερσαλλίες.
«Αυτοί οι ανόητοι, που νομίζουν ότι δεν ήμουν αρκετά αυστηρός με το Ιράν, όταν το Χρηματιστήριο μόλις έφτασε σε υψηλό ρεκόρ και οι τιμές του πετρελαίου «πέφτουν» προς τα κάτω, είτε ζηλεύουν, είτε είναι κακοί άνθρωποι, είτε είναι ηλίθιοι. ΚΑΝΤΕ ΤΗΝ ΑΜΕΡΙΚΗ ΞΑΝΑ ΜΕΓΑΛΗ!!! Πρόεδρος DJT» έγραψε ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
Είχε προηγηθεί σειρά δημοσιευμάτων από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης που στάθηκαν επικριτικά στη συμφωνία των 14 σημείων υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη πήρε πολλά περισσότερα και οι ΗΠΑ δεν πέτυχαν τους στόχους τους.
«Ο Τραμπ απαίτησε την "άνευ όρων παράδοση» του Ιράν. Αντίθετα πήρε μία έκπληξη. Ενώ οι Ιρανοί υπέστησαν σημαντικές απώλειες κατά τη διάρκεια του πολέμου, βγήκαν από τη σύγκρουση έχοντας αποδείξει ότι μπορούν να χρησιμοποιήσουν το οικονομικό χάος ως όπλο» γράφουν χαρακτηριστικά οι New York Times.
«Ο Τραμπ συμβιβάζεται με μια συμφωνία με το Ιράν που δεν ανταποκρίνεται στις υποσχέσεις του» γράφει το Axios σχολιάζοντας - με αφορμή τη συνέντευξη τύπου του προέδρου των ΗΠΑ χθες, Τετάρτη - ότι «φάνηκε να χαμηλώνει τον πήχη της επιτυχίας του και να προειδοποιεί ότι θα μπορούσε να βομβαρδίσει ξανά το Ιράν εάν οι πυρηνικές συνομιλίες αποτύχουν».
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε επισήμως συμφωνία με το Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν αεροπορικές επιδρομές στην Τεχεράνη και σε άλλες περιοχές της χώρας.
Οι όροι του Μνημονίου Κατανόησης (MoU) των 14 σημείων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν έχουν δεχθεί επικρίσεις τόσο για όσα περιλαμβάνουν όσο και για όσα αφήνουν εκτός. Ο Τραμπ επιμένει ότι η συμφωνία που πέτυχε είναι καλύτερη από εκείνη που είχε συνάψει ο Μπαράκ Ομπάμα το 2015. Ωστόσο, οι επικριτές του υποστηρίζουν ότι μέχρι στιγμής η Ουάσινγκτον έχει εξασφαλίσει λιγότερα από την Τεχεράνη, ενώ έχει προσφέρει σημαντικά περισσότερες παραχωρήσεις.
Παράλληλα, έχουν διατυπωθεί ερωτήματα σχετικά με το πώς η συμφωνία, η οποία θέτει το πλαίσιο για συνομιλίες γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, θα επηρεάσει τις οικονομικές κυρώσεις και την πρόσβαση στα Στενά του Ορμούζ.
Οι συγκρίσεις με την πυρηνική συμφωνία του 2015 επί προεδρίας Ομπάμα, γνωστή ως Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA), από την οποία ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ κατά την πρώτη του θητεία, θεωρούνται αναπόφευκτες.
Για να κατανοήσει κανείς τη τωρινή συμφωνία, το BBC Verify εξέτασε βασικά στοιχεία των σχετικών εγγράφων και συνέκρινε τρεις διαφορετικές περιόδους:
Την περίοδο εφαρμογής του JCPOA μεταξύ 2016 και 2018.
Την περίοδο πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου 2026.
Τη σημερινή κατάσταση μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης.
Όπλα
Ο βασικός στόχος του JCPOA, στο οποίο συμμετείχαν η Βρετανία, η Γαλλία, η Ευρωπαϊκή Ένωση, η Κίνα και η Ρωσία, ήταν η επιβολή συγκεκριμένων περιορισμών στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η συμφωνία περιόριζε το απόθεμα πυρηνικού υλικού στα 300 κιλά και απαγόρευε τον εμπλουτισμό ουρανίου πάνω από το 3,67% για 15 χρόνια, ενώ επέτρεπε στη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) να επιβλέπει τη συμμόρφωση της Τεχεράνης. Σύμφωνα με την IAEA, το Ιράν τηρούσε τους όρους της συμφωνίας μέχρι το 2018, όταν ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από το JCPOA, χαρακτηρίζοντάς το «παρηκμασμένο και σάπιο».
Μετά την κατάρρευση της συμφωνίας, το Ιράν επιτάχυνε σημαντικά το πυρηνικό του πρόγραμμα. Κατά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου 2026, διέθετε περίπου 440 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%, το οποίο μπορεί σχετικά γρήγορα να φτάσει το όριο του 90% που απαιτείται για ουράνιο κατάλληλο για πυρηνικά όπλα.
Παρότι το νέο Μνημόνιο Κατανόησης αναφέρει ότι το Ιράν «επαναβεβαιώνει ότι δεν θα αποκτήσει ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα», περιέχει ελάχιστες λεπτομέρειες για το ζήτημα. Αντίστοιχη διατύπωση υπήρχε και στο JCPOA, ενώ σύμφωνα με το Reuters και οι δύο συμφωνίες περιλαμβάνουν γραπτή δέσμευση της Τεχεράνης ότι δεν θα επιδιώξει την απόκτηση πυρηνικού όπλου. Το πρακτορείο σημειώνει ότι ο Τραμπ έχει υποστηρίξει λανθασμένα πως το Ιράν δεν είχε αναλάβει ανάλογη δέσμευση στο παρελθόν.
Το νέο μνημόνιο προβλέπει ότι οι δύο πλευρές θα συζητήσουν το μέλλον του εμπλουτισμού ουρανίου και τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού στο πλαίσιο των επερχόμενων διαπραγματεύσεων. Σύμφωνα με το Reuters, αφήνει επίσης ανοικτό το ενδεχόμενο το Ιράν να επιλύσει τη διαμάχη γύρω από το σχεδόν οπλικού βαθμού απόθεμα ουρανίου που διαθέτει, ακόμη και μέσω αραίωσης του υλικού υπό την επίβλεψη της IAEA, χωρίς όμως να λαμβάνεται οριστική απόφαση στο παρόν στάδιο.
Παρότι ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι το εναπομείναν πυρηνικό υλικό του Ιράν θα απομακρυνθεί από τη χώρα και Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η συμφωνία θέτει ως ελάχιστο στόχο την καταστροφή του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου, το ίδιο το κείμενο του μνημονίου δεν περιλαμβάνει τέτοια πρόβλεψη. Επιπλέον, σε αντίθεση με το JCPOA, που προέβλεπε εκτεταμένους διεθνείς ελέγχους και επιθεωρήσεις, το νέο Μνημόνιο Κατανόησης δεν προβλέπει την επαναφορά αντίστοιχου μηχανισμού παρακολούθησης.
Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι το JCPOA ήταν μια τελική και λεπτομερής συμφωνία που διαπραγματεύθηκε επί δύο χρόνια, ενώ το νέο Μνημόνιο Κατανόησης αποτελεί απλώς το πλαίσιο για διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών γύρω από μια μελλοντική πυρηνική συμφωνία.
Το μνημόνιο δεν περιλαμβάνει επίσης καμία αναφορά στους βαλλιστικούς πυραύλους του Ιράν. Αυτό παρουσιάζει ενδιαφέρον, καθώς λίγες ημέρες μετά την έναρξη της σύγκρουσης ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι οι ΗΠΑ καταστρέφουν τις πυραυλικές δυνατότητες της Τεχεράνης, ενώ το 2018 είχε επικρίνει το JCPOA επειδή δεν αντιμετώπιζε το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν. Παρ’ όλα αυτά, στις 17 Ιουνίου δήλωσε ότι θα ήταν «άδικο» να μην διαθέτει το Ιράν τέτοιους πυραύλους, δεδομένου ότι και άλλες χώρες της περιοχής διαθέτουν αντίστοιχα οπλικά συστήματα.
Χρήματα
Σε αντίθεση με τη συμφωνία του 2015, η οποία δεν προέβλεπε νέα χρηματοδότηση προς το Ιράν αλλά χαλάρωση των κυρώσεων και αποδέσμευση μέρους των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων, το νέο Μνημόνιο Κατανόησης προσφέρει σημαντικά ευρύτερες οικονομικές παραχωρήσεις. Αξιωματούχοι του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών είχαν εκτιμήσει τότε ότι η Τεχεράνη θα μπορούσε να αποκτήσει πρόσβαση σε περίπου 50 δισ. δολάρια από αποδεσμευμένα κεφάλαια, ενώ μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ από το JCPOA οι κυρώσεις επανήλθαν και ενισχύθηκαν σταδιακά.
Πριν από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, οι αμερικανικές και διεθνείς κυρώσεις είχαν προκαλέσει σοβαρά οικονομικά προβλήματα στο Ιράν, συμβάλλοντας σύμφωνα με αναλυτές στις μαζικές διαδηλώσεις που ξέσπασαν στη χώρα τον Ιανουάριο. Παράλληλα, οι κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου δυσκόλευαν σημαντικά τις πωλήσεις αργού στο εξωτερικό, αν και η Τεχεράνη κατάφερνε εν μέρει να τις παρακάμπτει μέσω ενός «σκιώδους στόλου» δεξαμενόπλοιων.
Το νέο μνημόνιο προβλέπει τον τερματισμό όλων των κυρώσεων κατά του Ιράν βάσει συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος, ενώ σε αντίθεση με τη συμφωνία του 2015 προβλέπει άμεσες διευκολύνσεις από την πρώτη στιγμή. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται εξαιρέσεις που επιτρέπουν την εξαγωγή ιρανικού πετρελαίου και πετρελαϊκών προϊόντων, καθώς και συναφείς τραπεζικές, ασφαλιστικές και μεταφορικές υπηρεσίες.
Το BBC επισημαίνει ότι οι παραχωρήσεις αυτές δεν συνοδεύονται από άμεσες υποχρεώσεις για το Ιράν και φαίνεται να το τοποθετούν σε σαφώς καλύτερη θέση από αυτήν που βρισκόταν κατά την έναρξη του πολέμου. Παράλληλα, το μνημόνιο προβλέπει τη δημιουργία σχεδίου χρηματοδότησης ύψους τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων για την «ανοικοδόμηση και ανάπτυξη» του Ιράν, με τη συμμετοχή των ΗΠΑ και περιφερειακών εταίρων τους.
Σύμφωνα με το Reuters, η πρόβλεψη αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις ακόμη και στο εσωτερικό του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, με υποστηρικτές σκληρής γραμμής απέναντι στο Ιράν να κατηγορούν τον Τραμπ ότι προχωρά σε υπερβολικές παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη. Το πρακτορείο υπενθυμίζει επίσης ότι ο Αμερικανός πρόεδρος επέκρινε επί χρόνια τον Μπαράκ Ομπάμα για την επιστροφή 1,7 δισ. δολαρίων στο Ιράν από έσοδα πωλήσεων όπλων που είχαν παγώσει από το 1981, ενώ τώρα η νέα συμφωνία ενδέχεται να οδηγήσει σε πολύ μεγαλύτερα οικονομικά οφέλη για την Τεχεράνη.
Πλοία
Πριν από την πρόσφατη σύγκρουση, τα πλοία που μετέφεραν πετρέλαιο, φυσικό αέριο και λιπάσματα διέρχονταν ελεύθερα από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία δεν αναφέρονταν καθόλου στο JCPOA. Σύμφωνα με το Reuters, η κυβέρνηση Ομπάμα είχε επιλέξει συνειδητά να περιορίσει τη συμφωνία αποκλειστικά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, εκτιμώντας ότι η προσθήκη ευρύτερων περιφερειακών ζητημάτων θα καθιστούσε αδύνατη την επίτευξη τελικής συμφωνίας.
Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το 2025 διέρχονταν κατά μέσο όρο 94 εμπορικά πλοία ημερησίως από τα Στενά. Μετά την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, ο αριθμός αυτός κατέρρευσε στα μόλις έξι πλοία ημερησίως, εξαιτίας των ιρανικών επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων και του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών.
Το Μνημόνιο Κατανόησης προβλέπει ότι οι ΗΠΑ θα τερματίσουν πλήρως τον ναυτικό αποκλεισμό του Ιράν εντός 30 ημερών, ενώ η Τεχεράνη δεσμεύεται να διασφαλίσει, χωρίς χρέωση, την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ για διάστημα 60 ημερών. Στη συνέχεια προβλέπεται διάλογος μεταξύ Ιράν και Ομάν για τον καθορισμό του μελλοντικού καθεστώτος διοίκησης και των ναυτιλιακών υπηρεσιών στην περιοχή.
Στις 21 Μαΐου το Ιράν ανακοίνωσε μονομερώς τη δημιουργία της Αρχής Στενών του Περσικού Κόλπου για τη ρύθμιση της ναυσιπλοΐας, ενώ το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας έχει αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο επιβολής τελών για τη χρήση των Στενών ως αντάλλαγμα για παρεχόμενες υπηρεσίες. Όπως επισημαίνει το BBC, ούτε η συμφωνία ούτε οι ανακοινώσεις του Λευκού Οίκου περιλαμβάνουν πρόβλεψη που να εμποδίζει το Ιράν να επιβάλει τέτοιες χρεώσεις στο μέλλον, γεγονός που θα μπορούσε να ενισχύσει την οικονομική και γεωπολιτική του επιρροή.
Το Reuters σημειώνει ότι το μνημόνιο αποτελεί το διπλωματικό σημείο εκκίνησης για τον οριστικό τερματισμό του πολέμου και ότι η επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ αποτελεί έναν από τους βασικούς στόχους της συμφωνίας. Παράλληλα, η επιδίωξη του Ιράν να διατηρήσει ρόλο στη διαχείριση της στρατηγικής θαλάσσιας οδού, κάτι που δεν διέθετε πριν από τον πόλεμο, ενδέχεται να αποτελέσει ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα των επερχόμενων διαπραγματεύσεων.
Η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η πρώτη που υπέγραψαν ένας Αμερικανός και ένας Ιρανός πρόεδρος μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, χαιρετίζεται από τους υποστηρικτές της ως η συμφωνία του αιώνα.
Αλλά για τους αντιπάλους της Τεχεράνης στη Μέση Ανατολή -από το Ισραήλ μέχρι τις χώρες του Κόλπου και ορισμένα κόμματα στον Λίβανο- μοιάζει περισσότερο με την κατάρα του αιώνα: μια συμφωνία που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα Ιράν πιο ασφαλές, νομιμοποιημένο και, εντέλει, με μεγαλύτερη επιρροή.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο Ιρανός ομόλογός του Μασούντ Πεζεσκιάν υπέγραψαν την Τετάρτη αυτό το πρωτόκολλο, τερματίζοντας τον πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου. Ο Τραμπ επέλεξε να το υπογράψει στις Βερσαλλίες, στο περιθώριο της συνόδου της G7 -ένα σκηνικό που θεωρήθηκε συμβολικό για την αναδιαμόρφωση της διεθνούς τάξης μετά τη σύρραξη.
Το πρωτόκολλο των 14 σημείων παρατείνει την κατάπαυση του πυρός (συμπεριλαμβάνεται και ο Λίβανος) για 60 ημέρες, ώστε να δοθεί χρόνος και χώρος για διαπραγματεύσεις που θα οδηγήσουν σε μια μόνιμη διευθέτηση και θα αντιμετωπίσουν ζητήματα όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.
«Για την Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη, είναι μια μεγάλη ευκαιρία -η συμφωνία του αιώνα, από την οποία δεν υπάρχει πισωγύρισμα» είπε ο Λιβανέζος σχολιαστής Σαρκίς Ναούμ. «Η πιθανότητα επιτυχίας υπερέχει του κινδύνου αποτυχίας. Το Ιράν δεν μπορεί να αντέξει περαιτέρω οικονομική τιμωρία μέσω κυρώσεων και ο Τραμπ δεν έχει κίνητρο να ξεκινήσει έναν νέο πόλεμο».
Η συμφωνία θεωρείται ήττα για το Ισραήλ
Ο Ισραηλινός αναλυτής Ντάνι Σιτρίνοβιτς περιέγραψε τη συμφωνία ως στρατηγική «καταστροφή». Αυτό που είχε ξεκινήσει ως μια κοινή, αμερικανοϊσραηλινή εκστρατεία για την αποδυνάμωση ή ακόμη και την ανατροπή του καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, μετατράπηκε, κατά την άποψή του, σε αναγνώριση του Ιράν από τις ΗΠΑ.
«Πήγαμε να ανατρέψουμε το καθεστώς με τη στήριξη των ΗΠΑ και καταλήξαμε με την Ουάσινγκτον να νομιμοποιεί και να ενισχύει αυτό το ίδιο καθεστώς που θέλαμε να ρίξουμε» είπε ο Σιτρίνοβιτς, που είναι ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ.
Η συμφωνία δεν ικανοποιεί κανένα από τα βασικά αιτήματα του Ισραήλ: δεν προβλέπει περιορισμούς στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή στους πληρεξουσίους του και δεν περιλαμβάνει κανένα σαφές πλάνο για τη διάλυση των πυρηνικών εγκαταστάσεών του. Ακόμη και η εκστρατεία του ισραηλινού στρατού στον Λίβανο περιορίζεται από το πλαίσιο της συμφωνίας που επιβλήθηκε κατ’ απαίτηση της Τεχεράνης.
Οι επιπτώσεις είναι πολιτικές και στρατηγικές. Η συμφωνία υπονομεύει το αφήγημα του Ισραηλινού πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου για το Ιράν και εκθέτει τα όρια της επιρροής του σε έναν Αμερικανό πρόεδρο που θεωρούνταν μέχρι τώρα ευθυγραμμισμένος με το Ισραήλ.
Ο Σιτρίνοβιτς είπε ότι το Ιράν κέρδισε χώρο για ελιγμούς και με τη συμφωνία μπορεί να εδραιώσει τη θέση του, βαθαίνοντας παράλληλα την απομόνωση του Ισραήλ. «Όλα είναι άσχημα. Και θα χειροτερεύσουν», προέβλεψε.
Εάν η συμφωνία αντέξει, το Ιράν φαίνεται να εξασφαλίζει το ισχυρότερο αποτέλεσμα: τον τερματισμό του πολέμου, σταδιακή άρση των κυρώσεων, ανανέωση των εξαγωγών πετρελαίου και την προοπτική τεράστιων κονδυλίων για ανοικοδόμηση -παράλληλα με την έμμεση αποδοχή του πολιτικού του συστήματος.
H Ουάσινγκτον, αντίθετα, δεν κατάφερε να πετύχει τους στόχους που μοιραζόταν με το Ισραήλ: να ανατρέψει το θρησκευτικό καθεστώς, να διαλύσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και να περιορίσει την επιρροή του στην περιοχή. Αντί να αναδιαμορφώσει τη θέση του Ιράν, η συμφωνία την αποκαθιστά.
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, σκοτώνοντας, την πρώτη ημέρα, τον 86χρονο ανώτατο ηγέτη αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ και άλλα υψηλόβαθμα στελέχη του καθεστώτος. Η σύγκρουση κλιμακώθηκε, προκαλώντας τον θάνατο περισσότερων από 7.000 ανθρώπων, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, ενώ παράλληλα οδήγησε σε αύξηση των τιμών της ενέργειας και ενέτεινε τους φόβους για επισιτιστική κρίση στα αναπτυσσόμενα κράτη.
Το Ιράν ανακτά το πάνω χέρι στον Λίβανο
Για τον Λίβανο, η συμφωνία γέρνει την πλάστιγγα προς το μέρος του Ιράν, ενισχύοντας τον ρόλο της υποστηριζόμενης από την Τεχεράνη Χεζμπολάχ και εντάσσοντας τη χώρα σε ένα ευρύτερο πλαίσιο σχέσεων ΗΠΑ-Ιράν, παραμερίζοντας παράλληλα τις συνομιλίες μεταξύ Βηρυτού και Ισραήλ. Δεσμεύει τον Λίβανο στην 60ήμερη κατάπαυση του πυρός, υποχρεώνοντας όλες τις πλευρές να σταματήσουν τις επιχειρήσεις σε όλα τα μέτωπα.
Ο πρόεδρος του Λιβάνου Ζοζέφ Αούν προειδοποίησε την περασμένη εβδομάδα ότι το Ιράν δεν μπορεί να διαπραγματεύεται εξ ονόματος του Λιβάνου για ζητήματα όπως η κατάπαυση του πυρός και η αποχώρηση του Ισραήλ από το νότιο τμήμα της χώρας του.
Ωστόσο, πηγές προσκείμενες στη Χεζμπολάχ υποστηρίζουν το αντίθετο: ότι ο δίαυλος ΗΠΑ-Ιράν ενισχύει τη θέση του Λιβάνου, αναβαθμίζοντάς τον σε μια διαπραγμάτευση υψηλότερου επιπέδου. Κατά την άποψή τους, η Τεχεράνη και η Ουάσινγκτον μπορούν να πιέσουν τους συμμάχους τους -τη Χεζμπολάχ και το Ισραήλ αντίστοιχα- για την εξεύρεση μιας λύσης.
Οι ανησυχίες είναι εντονότερες στις χώρες του Κόλπου, όπου οι ιρανικές επιθέσεις κλόνισαν την εμπιστοσύνη στις ρυθμίσεις ασφαλείας που ίσχυαν έως τώρα. Τα κράτη του Κόλπου έχουν αναδειχθεί στους κύριους χαμένους του πολέμου: ήταν θεατές σε αποφάσεις που αναδιαμόρφωσαν το τοπίο της ασφάλειάς τους και θα υποστούν τις επιπτώσεις.
Πηγές από τον Κόλπο αναφέρουν ότι η συμφωνία αναδιαμορφώνει ήδη τη στρατηγική σκέψη: διαβρώνει την εμπιστοσύνη στην αμερικανική προστασία, εδραιώνει το Ιράν ως μια διαρκή περιφερειακή δύναμη και επιταχύνει μια στροφή προς τον συμβιβασμό παρά προς την αντιπαράθεση.
Ωστόσο, ο ειδικός σε θέματα Ιράν, Άλεξ Βατάνκα, διαφωνεί με αυτόν τον προβληματισμό. Αντί για συνθηκολόγηση, βλέπει τη συμφωνία ως το λιγότερο κακό αποτέλεσμα μετά από χρόνια αποτυχημένων πιέσεων.
«Προσπάθησαν να καταβάλουν το Ιράν στρατιωτικά. Δεν τα κατάφεραν. Η εναλλακτική λύση θα ήταν καταστροφική. Ένας ευρύτερος πόλεμος θα μπορούσε να ρημάξει τον Κόλπο για δεκαετίες», δήλωσε ο Βατάνκα, που συνεργάζεται με το Ινστιτούτο Μέσης Ανατολής στην Ουάσινγκτον.
Η πραγματική δοκιμασία βρίσκεται στο μέλλον, στην εφαρμογή της συμφωνίας, τις ανεπίλυτες πυρηνικές διαπραγματεύσεις και τις περιφερειακές αντιδράσεις που θα προκαλέσει, ανέφερε ο ίδιος: «Είναι κάτι μεγάλο, αλλά δεν είναι το τέλος. Είναι μόνο η αρχή».
Αστάθμητος παράγοντας το Ισραήλ;
Ορισμένοι αναλυτές βλέπουν το Ισραήλ ως τον κύριο αστάθμητο παράγοντα. Αν και θεωρούν απίθανο να εκτροχιάσει μια διαδικασία που τελεί υπό την αιγίδα του Τραμπ, προειδοποιούν ότι ο κίνδυνος παραμένει, ιδίως στον Λίβανο.
«Το Ισραήλ έχει απομονωθεί μετά τον πόλεμο αυτό, τόσο στην περιοχή όσο και στον κόσμο» δήλωσε ένας Ιρανός αξιωματούχος, ο οποίος ζήτησε να μην κατονομαστεί.
«Το Ιράν πήρε αυτό που ήθελε... Δεν εγκαταλείψαμε τους φίλους μας, όπως τη Χεζμπολάχ, αντιθέτως, ήμασταν προετοιμασμένοι να φτάσουμε μέχρι το σημείο να αποχωρήσουμε από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων και να επιστρέψουμε στον πόλεμο εξαιτίας τους» πρόσθεσε ένας άλλος Ιρανός αξιωματούχος.
Για γενιές θεατών και αναγνωστών, ο Ρομπέν των Δασών υπήρξε το σύμβολο της δικαιοσύνης - Ωστόσο oι πρώτες μεσαιωνικές αφηγήσεις σκιαγραφούν μια εντελώς διαφορετική μορφή
Για τους περισσότερους, ο Ρομπέν των Δασών είναι ο λαϊκός ήρωας που κλέβει από τους πλούσιους για να δίνει στους φτωχούς. Ωστόσο, η εικόνα αυτή που καθιερώθηκε μέσα από κινηματογραφικές μεταφορές και κυρίως από το κλασικό animation της Disney του 1973, απέχει σημαντικά από τον χαρακτήρα που περιγράφουν οι πρώτοι μεσαιωνικοί θρύλοι.
Όπως επισημαίνει το BBC σε σχετικό αφιέρωμα, οι νεότερες κινηματογραφικές και λογοτεχνικές μεταφορές του Ρομπέν των Δασών επιχειρούν να φωτίσουν μια λιγότερο γνωστή πλευρά του θρύλου, μακριά από την εξιδανικευμένη εικόνα που επικράτησε τις τελευταίες δεκαετίες.
Αφορμή για τη νέα συζήτηση αποτελεί η ταινία «The Death of Robin Hood», με πρωταγωνιστή τον Χιου Τζάκμαν, η οποία παρουσιάζει έναν ηλικιωμένο και καταπονημένο Ρομπέν να αναμετριέται με το παρελθόν του και τον μύθο που χτίστηκε γύρω από το όνομά του.
«Βίαιος, ασεβής, τυχοδιώκτης»
Σύμφωνα με το BBC, οι περισσότεροι ιστορικοί συμφωνούν ότι ο Ρομπέν των Δασών δεν υπήρξε ως συγκεκριμένο ιστορικό πρόσωπο. Αντίθετα, ο θρύλος του γεννήθηκε μέσα από τις έντονες κοινωνικές ανισότητες της μεσαιωνικής Αγγλίας και μεταδόθηκε αρχικά προφορικά ήδη από τον 12ο αιώνα.
Οι πρώτες γραπτές αναφορές εμφανίζονται περίπου δύο αιώνες αργότερα και περιγράφουν έναν χαρακτήρα πολύ διαφορετικό από εκείνον που γνωρίζει σήμερα το ευρύ κοινό.
Δεν ήταν αριστοκράτης, ούτε ένας αψεγάδιαστος προστάτης των φτωχών. Αντίθετα, παρουσιάζεται ως ένας βίαιος και πανούργος παράνομος που συγκρούεται με διεφθαρμένους κληρικούς και ισχυρούς γαιοκτήμονες.
Το BBC φιλοξενεί επίσης τις απόψεις της μεσαιωνολόγου Έιμι Σ. Κάουφμαν, η οποία χαρακτηρίζει τον αρχικό Ρομπέν ως έναν «ηθικά γκρίζο μεσαιωνικό απατεώνα» και έναν «βίαιο, ασεβή τυχοδιώκτη», επισημαίνοντας ότι οι πρώτες αφηγήσεις απέχουν σημαντικά από την εξιδανικευμένη εικόνα που επικράτησε αργότερα.
Η μεταμόρφωση του θρύλου ξεκίνησε τον 16ο αιώνα, όταν ο Ρομπέν άρχισε να συνδέεται με την αριστοκρατία και την υπεράσπιση του νόμιμου βασιλιά Ριχάρδου απέναντι στον πρίγκιπα Ιωάννη. Στη συνέχεια, τα παιδικά βιβλία του 19ου αιώνα και ο κινηματογράφος του 20ού αιώνα διαμόρφωσαν οριστικά την εικόνα του γενναίου και δίκαιου ήρωα.
Όπως σημειώνει το BBC, η νέα ταινία του Μάικλ Σαρνόσκι επιστρέφει στις μεσαιωνικές ρίζες του μύθου, παρουσιάζοντας έναν Ρομπέν που αμφισβητεί τον ίδιο τον θρύλο του και έρχεται αντιμέτωπος με τις συνέπειες των πράξεών του.
Η προσέγγιση αυτή αντανακλά μια ευρύτερη τάση της σύγχρονης αφήγησης, η οποία απομακρύνεται από τους απόλυτα καλούς ή κακούς χαρακτήρες και αναζητά πιο σύνθετες προσωπικότητες.
Σύμφωνα με το βρετανικό μέσο, οι νέες εκδοχές του Ρομπέν των Δασών μιλούν όχι μόνο για το παρελθόν αλλά και για το παρόν, σε μια εποχή όπου οι κοινωνίες επανεξετάζουν την έννοια της εξουσίας, των ηρώων και των μύθων που τους περιβάλλουν.
Το βίντεο καταγράφει τη στιγμή που ένα ουκρανικό drone ανατίναξε μια
ρωσική δεξαμενή πετρελαίου σε διυλιστήριο στη Μόσχα, προκαλώντας μια τεράστια
πυρκαγιά, ενώ θραύσματα σκόρπισαν στον ουρανό.
Η Ουκρανία εξαπέλυσε την Πέμπτη τη μεγαλύτερη επίθεση με drones εναντίον της
Μόσχας τα τελευταία χρόνια, προκαλώντας πυρκαγιές μέσα και γύρω από τη ρωσική
πρωτεύουσα και αναγκάζοντας τις Αρχές να προχωρήσουν σε εκκενώσεις στο
μεγαλύτερο αεροδρόμιο της χώρας, σύμφωνα με αξιωματούχους.
Footage of a Ukrainian attack drone hitting a storage tank at the Moscow Oil Refinery this morning, sending the tank lid perfectly soaring hundreds of feet. pic.twitter.com/2GIHEGk52M
Ukrainian drones struck the Moscow Oil Refinery for the second time in a week, sending flames and thick smoke over the Russian capital. President Zelenskiy called it a 'fair' response to Russian strikes on Ukrainian cities https://t.co/jY3FVie2vopic.twitter.com/ahuYzL7m9P
Βίντεο στα κοινωνικά δίκτυα φέρονται να δείχνουν μεγάλες στήλες μαύρου καπνού
πάνω από τον ορίζοντα της πόλης, ενώ ένα άλλο βίντεο έδειχνε drones να πετούν
πάνω από την πόλη.
Χτύπημα σε διυλιστήριο στη Μόσχα
Ένα από τα βίντεο που κάνει τον γύρο του κόσμου κατέγραψε τη στιγμή που ένα
ουκρανικό drone προκαλεί την τρομακτική έκρηξη στην δεξαμενή πετρελαίου.
Η μεγάλης κλίμακας επίθεση έλαβε χώρα λίγες ώρες πριν ο Ρώσος πρόεδρος
Βλαντίμιρ Πούτιν συναντηθεί με ηγέτες της Νοτιοανατολικής Ασίας σε μια σύνοδο
κορυφής στην πόλη Καζάν, περίπου 700 χιλιόμετρα ανατολικά της πρωτεύουσας.
Το Κίεβο έχει εντείνει τις επιθέσεις με drones εναντίον της Ρωσίας τους
τελευταίους μήνες, χτυπώντας διυλιστήρια πετρελαίου που χρηματοδοτούν τον
πολεμικό προϋπολογισμό της Μόσχας, καθώς οι διπλωματικές συνομιλίες για τον
τερματισμό της σύγκρουσης που διαρκεί πάνω από τέσσερα χρόνια παραμένουν σε
αδιέξοδο.
«Οι δυνάμεις αεροπορικής άμυνας συνεχίζουν να αποκρούουν μια επίθεση μεγάλης
κλίμακας. Αρκετά drones κατάφεραν να φτάσουν στο MNPZ (Διυλιστήριο Πετρελαίου
της Μόσχας)», έγραψε ο δήμαρχος της Μόσχας Σεργκέι Σομπιανίν στο Telegram, ενώ
οι Αρχές έκλεισαν την κυκλοφορία στους δρόμους κοντά στο διυλιστήριο.
Δεν διευκρίνισε τις ζημιές στις εγκαταστάσεις, αλλά τα βίντεο δείχνουν ότι
είχε ξεσπάσει πολύ μεγάλη πυρκαγιά.
Το μνημόνιο κατανόησης ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν δεν είναι – και δεν θα μπορούσε να είναι - ένα απλό κείμενο κατάπαυσης πυρός. Είναι η πρώτη αποτύπωση μιας νέας, εύθραυστης ισορροπίας στη Μέση Ανατολή αλλά και ένας οδικός χάρτης 14 βασικών σημείων για την επόμενη ημέρα όχι μόνο στις σχέσεις Τεχεράνης–Ουάσιγκτον αλλά για ολόκληρη την Μέση Ανατολή.
Στα χαρτιά τερματίζει τις εχθροπραξίες, ανοίγει ξανά τα Στενά του Ορμούζ και επαναφέρει την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη στο τραπέζι των πυρηνικών διαπραγματεύσεων. Στην πράξη, όμως, κάνει κάτι πιο δομικό: μεταφέρει το βάρος από το πεδίο της στρατιωτικής πίεσης στο πεδίο της πολιτικής συναλλαγής.
Η πρώτη και πιο φορτισμένη διατύπωση αφορά τον Λίβανο. Το κείμενο δεν μιλά απλώς για λήξη των επιχειρήσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν. Προβλέπει άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων «σε όλα τα μέτωπα», συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, και δέσμευση για σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας και κυριαρχίας του. Αυτό είναι το σημείο που διαβάζεται στο Ισραήλ ως κόκκινος συναγερμός. Διότι ο Λίβανος δεν εμφανίζεται ως παράπλευρη κρίση. Μπαίνει στον πυρήνα ενός αμερικανοϊρανικού κειμένου. Η Τεχεράνη αποκτά έτσι ένα διπλωματικό εργαλείο για κάθε μελλοντικό ισραηλινό πλήγμα κατά της Χεζμπολάχ ή για κάθε συζήτηση γύρω από τη νότια ζώνη ασφαλείας.
Για το Ισραήλ, αυτό είναι ίσως το πιο επικίνδυνο προηγούμενο. Η κυβέρνηση Νετανιάχου δεν θέλει σε καμία περίπτωση να συνδεθεί το ιρανικό ζήτημα με τον Λίβανο. Δεν θέλει η Χεζμπολάχ να περάσει έμμεσα κάτω από μια ομπρέλα αμερικανοϊρανικής συνεννόησης και δεν θέλει να περιοριστεί η ελευθερία δράσης του ισραηλινού στρατού από μια συμφωνία στην οποία το ίδιο δεν έχει υπογράψει.
Το δεύτερο θεμέλιο του μνημονίου είναι η αμοιβαία δέσμευση μη επέμβασης. Οι δύο πλευρές αναλαμβάνουν να σέβονται η μία την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της άλλης και να μην παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις τους. Η φράση μοιάζει τυπική. Δεν είναι. Έρχεται μετά από χρόνια ανοιχτής εχθρότητας, κατηγοριών για επιχειρήσεις επιρροής, σχεδίων αποσταθεροποίησης, στοχευμένων ενεργειών και ρητορικής αλλαγής καθεστώτος. Για την Τεχεράνη, η διατύπωση αυτή λειτουργεί ως πολιτική ασφάλεια. Για τον Τραμπ, είναι μια υποχώρηση από τη γλώσσα της πλήρους ανατροπής προς τη γλώσσα της διαχείρισης.
Το χρονοδιάγραμμα που προβλέπεται είναι ασφυκτικό: τελική συμφωνία μέσα σε 60 ημέρες, με δυνατότητα παράτασης. Στην πραγματικότητα, δύσκολα μπορεί κανείς να πιστέψει ότι μέσα σε δύο μήνες θα λυθούν το πυρηνικό πρόγραμμα, οι κυρώσεις, τα δεσμευμένα κεφάλαια, το καθεστώς του Ορμούζ, ο ρόλος των περιφερειακών δυνάμεων και η παρουσία αμερικανικών δυνάμεων κοντά στο Ιράν. Οι 60 ημέρες είναι περισσότερο πολιτικό παρά τεχνικό χρονοδιάγραμμα. Ο Τραμπ χρειάζεται άμεση εικόνα επιτυχίας. Το Ιράν χρειάζεται άμεση οικονομική ανάσα. Και οι δύο χρειάζονται χρόνο χωρίς πόλεμο.
Εκεί όπου η συμφωνία γίνεται αμέσως χειροπιαστή είναι στη θάλασσα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεσμεύονται να αρχίσουν αμέσως την άρση του ναυτικού αποκλεισμού και να τον τερματίσουν πλήρως μέσα σε 30 ημέρες. Παράλληλα, μετά την τελική συμφωνία, προβλέπεται απομάκρυνση αμερικανικών δυνάμεων από την εγγύτητα του Ιράν. Πρόκειται για καθαρή νίκη της Τεχεράνης. Το Ιράν αποκτά ξανά δυνατότητα εξαγωγών, εισαγωγών και οικονομικής λειτουργίας. Για την Ουάσιγκτον, όμως, υπάρχει τίμημα: χάνει έναν από τους βασικούς μοχλούς πίεσης πριν κλείσει το δυσκολότερο κομμάτι της διαπραγμάτευσης.
Ακόμη πιο ευαίσθητο είναι το σημείο για τα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν δεσμεύεται να εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων χωρίς χρέωση - αλλά μόνο για 60 ημέρες. Η λεπτομέρεια αυτή μπορεί να αποδειχθεί στρατηγική. Αν μετά το δίμηνο η Τεχεράνη αποκτήσει δυνατότητα επιβολής τελών ή νέο ρόλο στη διαχείριση της διέλευσης, τότε το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας δεν επιστρέφει ακριβώς στην προπολεμική κανονικότητα. Μπαίνει σε ένα νέο καθεστώς, όπου ο έλεγχος ενός από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους του κόσμου θα περνά μέσα από πολιτική συνεννόηση με το Ιράν και το Ομάν, αλλά και με τα υπόλοιπα παράκτια κράτη του Περσικού Κόλπου.
Το οικονομικό σκέλος είναι εξίσου βαρύ. Το μνημόνιο προβλέπει σχέδιο τουλάχιστον 300 δισ. δολαρίων για την ανοικοδόμηση και οικονομική ανάπτυξη του Ιράν, με συμμετοχή περιφερειακών εταίρων. Ο Τραμπ επιμένει ότι οι ΗΠΑ δεν θα βάλουν οι ίδιες τα χρήματα. Αφήνει, όμως, ανοικτό τον δρόμο για χρηματοδότηση από κράτη του Κόλπου. Για την Τεχεράνη, αυτό ισοδυναμεί με προοπτική επανένταξης. Για τις μοναρχίες του Κόλπου, μπορεί να είναι το τίμημα μιας δύσκολης σταθερότητας. Για τον Τραμπ, είναι πολιτικός κίνδυνος, καθώς θυμίζει - σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα - τις κατηγορίες που ο ίδιος απηύθυνε κατά της συμφωνίας του 2015.
Στην καρδιά του παζαριού βρίσκονται οι κυρώσεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναλαμβάνουν να τερματίσουν, βάσει συμφωνημένου χρονοδιαγράμματος, τις κυρώσεις του ΟΗΕ, τις αποφάσεις της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας και τις αμερικανικές πρωτογενείς και δευτερογενείς κυρώσεις. Αυτή είναι η πραγματική ανταμοιβή που ζητά το Ιράν. Χωρίς άρση κυρώσεων, καμία ιρανική ηγεσία δεν θα δεχθεί ουσιαστικές πυρηνικές παραχωρήσεις. Το κρίσιμο ερώτημα είναι η σειρά: τι αίρεται πρώτο, τι μένει ως εγγύηση και ποιος θα πιστοποιεί ότι η Τεχεράνη τηρεί τις δεσμεύσεις της.
Το πυρηνικό ζήτημα, παρά τη σημασία του, παραμένει το πιο ασαφές τμήμα του κειμένου. Το Ιράν «επαναβεβαιώνει» ότι δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Η λέξη έχει βάρος, αλλά όχι νέα ουσία. Η Τεχεράνη έχει ήδη αναλάβει αντίστοιχη δέσμευση στο πλαίσιο της Συνθήκης Μη Διάδοσης. Το νέο στοιχείο είναι η πρόβλεψη για υποβάθμιση του εμπλουτισμένου υλικού υπό την εποπτεία της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας. Όμως το υλικό δεν προβλέπεται να φύγει από τη χώρα. Και αυτό αφήνει ανοιχτό το μεγάλο ερώτημα: αν το Ιράν θα χάσει πραγματικά την πυρηνική του δυνατότητα ή αν απλώς θα την παγώσει σε χαμηλότερη ένταση.
Μέχρι την τελική συμφωνία, οι δύο πλευρές συμφωνούν να διατηρήσουν το σημερινό status quo. Το Ιράν δεν θα προχωρήσει το πυρηνικό του πρόγραμμα. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις ούτε θα αναπτύξουν πρόσθετες δυνάμεις στην περιοχή. Αυτό δημιουργεί μια γραμμή βάσης για τις διαπραγματεύσεις. Περιορίζει, όμως, και την αμερικανική δυνατότητα κλιμάκωσης. Ουσιαστικά, το πρόγραμμα δεν λύνεται. Παγώνει όπως βρίσκεται μετά τα πλήγματα, με εγκαταστάσεις κατεστραμμένες ή ημιλειτουργικές και με το εμπλουτισμένο υλικό να παραμένει το μεγάλο αγκάθι.
Η άμεση οικονομική ανάσα για την Τεχεράνη δεν περιορίζεται εκεί. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει εξαιρέσεις για τις εξαγωγές ιρανικού αργού, πετρελαϊκών προϊόντων και συναφών υπηρεσιών - από τραπεζικές συναλλαγές μέχρι ασφάλειες και μεταφορές. Επιπλέον, τα παγωμένα ή περιορισμένα ιρανικά κεφάλαια θα καταστούν διαθέσιμα με την εφαρμογή του μνημονίου. Η διατύπωση είναι ευρεία: τα χρήματα μπορούν να χρησιμοποιηθούν για πληρωμές προς οποιονδήποτε τελικό δικαιούχο ορίσει η Κεντρική Τράπεζα του Ιράν. Αυτό είναι ίσως από τα σημεία που θα προκαλέσουν τις πιο σφοδρές αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον, καθώς μπορεί να διαβαστεί ως υπερβολικά μεγάλη οικονομική χαλάρωση πριν υπάρξει τελική πυρηνική συμφωνία.
Για να μη μείνει το μνημόνιο απλώς πολιτική δήλωση, προβλέπεται εκτελεστικός μηχανισμός παρακολούθησης της εφαρμογής του και της μελλοντικής συμμόρφωσης. Εκεί θα κριθεί μεγάλο μέρος της αξιοπιστίας του. Οι ΗΠΑ θα ζητήσουν επαληθεύσιμες δεσμεύσεις. Το Ιράν θα προσπαθήσει να αποφύγει ένα καθεστώς μόνιμης επιτήρησης. Το ίδιο ισχύει και για τη σειρά των επόμενων βημάτων: πρώτα ξεκινούν η παύση των επιχειρήσεων, η άρση του αποκλεισμού, το άνοιγμα του Ορμούζ, οι πετρελαϊκές εξαιρέσεις και η αποδέσμευση κεφαλαίων - και μετά η ουσιαστική διαπραγμάτευση για την τελική συμφωνία. Αυτό είναι το πιο ευάλωτο σημείο για την Ουάσιγκτον και το πιο χρήσιμο για την Τεχεράνη. Το Ιράν παίρνει μπροστά τα άμεσα οφέλη. Οι ΗΠΑ παίρνουν μπροστά την παύση του πολέμου και την επαναλειτουργία του Ορμούζ. Το πυρηνικό, όμως, μένει για τη δεύτερη φάση.
Η τελική συμφωνία, αν υπάρξει, θα εγκριθεί με δεσμευτικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Αυτό θα της έδινε θεσμικό βάρος και διεθνή κάλυψη. Αλλά το «αν» είναι τεράστιο. Το χάσμα στα πυρηνικά παραμένει. Το Ισραήλ δεν έχει λόγο να αισθάνεται ασφαλές. Οι επικριτές του Τραμπ θα μιλήσουν για πρόωρες παραχωρήσεις. Η Τεχεράνη θα προσπαθήσει να μετατρέψει την οικονομική ανάσα σε διαπραγματευτικό χρόνο.
Η συγκεκριμένη συμφωνία δεδομένα δεν λύνει τον ιρανικό γόρδιο δεσμό. Τον παγώνει. Δεν διαλύει το πυρηνικό πρόγραμμα. Το μεταφέρει σε νέο γύρο διαπραγμάτευσης. Δεν επαναφέρει πλήρως την παλιά τάξη στον Περσικό Κόλπο. Δημιουργεί μια νέα, πιο σύνθετη ισορροπία, όπου το Ιράν βγαίνει τραυματισμένο αλλά όχι ηττημένο, οι ΗΠΑ εμφανίζονται ως δύναμη που σταμάτησε τον πόλεμο αλλά έχασε μέρος της πίεσης, και το Ισραήλ μένει με το πιο δύσκολο ερώτημα: μέχρι πού μπορεί να δεχθεί μια συμφωνία που περιορίζει τον πόλεμο, αλλά δεν εξαφανίζει την απειλή.
