Πάνω από 1,4 δισ. δολάρια σε εισόδημα από τα οικογενειακά του εγχειρήματα στον χώρο των κρυπτονομισμάτων δήλωσε για το 2025 ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ (Donald Trump), σύμφωνα με την τελευταία ετήσια δήλωση οικονομικών συμφερόντων που κατατέθηκε στο Γραφείο Κυβερνητικής Δεοντολογίας των ΗΠΑ. Τα στοιχεία αποτυπώνουν μια εντυπωσιακή μετατόπιση: ο Τραμπ, το brand του οποίου κάποτε ήταν συνώνυμο των ακινήτων, των ξενοδοχείων και των γηπέδων γκολφ, αντλεί πλέον το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων του από ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία - έναν κλάδο ο οποίος έχει ωφεληθεί σημαντικά από τις πολιτικές της κυβέρνησής του.
Η εικόνα που προκύπτει από τη δήλωση είναι πολιτικά εκρηκτική. Ο εν ενεργεία πρόεδρος όχι μόνο διατηρεί οικονομικά συμφέροντα σε έναν αναδυόμενο και ευαίσθητο ρυθμιστικά τομέα, αλλά η οικογένειά του φαίνεται να έχει αποκομίσει τεράστια κέρδη από αυτόν. Δεν πρόκειται απλώς για «πλούτο στα χαρτιά». Πρόκειται για εισπράξεις εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.
Οι χρυσές μπίζνες της World Liberty
Σύμφωνα με τη δήλωση οικονομικών συμφερόντων του Αμερικανού προέδρου, οι εταιρείες του Τραμπ έλαβαν σχεδόν 800 εκατ. δολάρια από τη World Liberty Financial, τη ναυαρχίδα των εγχειρημάτων της οικογένειας Τραμπ στον χώρο των κρυπτονομισμάτων την οποία συνίδρυσε ο ίδιος με τους γιους του. Από αυτά, περισσότερα από 520 εκατ. δολάρια προήλθαν από πωλήσεις tokens, ενώ πάνω από 250 εκατ. δολάρια συνδέονται με την πώληση συμμετοχών στην επιχείρηση.
Παράλληλα, ο Τραμπ δήλωσε άλλα 635 εκατ. δολάρια από την πώληση των Trump meme coins, τα οποία λανσαρίστηκαν λίγες ημέρες πριν από την ορκωμοσία του, το 2025.
Η World Liberty δεν περιορίστηκε όμως σε ένα απλό token. Έχει λανσάρει επίσης stablecoin συνδεδεμένο με το δολάριο, την ώρα που η κυβέρνηση Τραμπ προωθούσε πολιτικές τις οποίες η βιομηχανία των crypto θεώρησε ευνοϊκές: από ομοσπονδιακούς κανόνες για τα stablecoins έως τη χαλάρωση της εποπτείας από το Υπουργείο Δικαιοσύνης και την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ.
Το αποτέλεσμα είναι μια πρωτοφανής σύμπτωση πολιτικής εξουσίας και ιδιωτικού οικονομικού οφέλους.
Το οικονομικό όφελος άλλωστε για τον Αμερικανό πρόεδρο σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος είναι θεαματικά αυξημένο. Στην προηγούμενη ετήσια δήλωσή του, ο Τραμπ είχε εμφανίσει 57,35 εκατ. δολάρια από πωλήσεις tokens της World Liberty. Με άλλα λόγια, μέσα σε μόλις έναν χρόνο, το ποσό αυτό εκτοξεύθηκε περίπου εννέα φορές.
Το Reuters εκτίμησε δε πρόσφατα ότι η οικογένεια Τραμπ έχει αποκομίσει τουλάχιστον 2,3 δισ. δολάρια από projects που σχετίζονται με τα κρυπτονομίσματα αφότου ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο το 2025.
Οι μικροεπενδυτές έχασαν, ο πρόεδρος κέρδισε
Μια ακόμη ενδιαφέρουσα πτυχή είναι ότι το εγχείρημα του Τραμπ με το memecoin ήταν επωφελές για τον ίδιο, όχι όμως και για τους μικροεπενδυτές. Με το memecoin του, ο Τραμπ στόχευσε ευθέως στην πιστή πολιτική βάση του, φτάνοντας μάλιστα στο σημείο να προσφέρει στους κατόχους με υψηλή κατάταξη δείπνο με τον πρόεδρο στο Mar-a-Lago.
Η αγοραία αξία του νομίσματος εκτινάχθηκε κάποια στιγμή σχεδόν στα 15 δισ. δολάρια, προτού καταρρεύσει μέσα σε λίγες ημέρες από το λανσάρισμά του και υποχωρήσει πρόσφατα κάτω από τα 400 εκατ. δολάρια.
Με άλλα λόγια, ενώ τα crypto αποδείχθηκαν εξαιρετικά επικερδή για τον ίδιο τον Τραμπ, πολλοί traders και πολιτικοί υποστηρικτές που επένδυσαν σε projects με το εμπορικό σήμα του δεν είχαν την ίδια τύχη. Τα WLFI tokens της World Liberty κινήθηκαν επίσης πτωτικά, εντείνοντας τις επικρίσεις ότι το πολιτικό brand του προέδρου μετατράπηκε σε επενδυτικό όχημα υψηλού ρίσκου για τους πολλούς και υψηλού κέρδους για τους λίγους.
Διακανονισμοί, άδειες χρήσης και το «παλιό χρήμα»
Τα crypto έχουν εξελιχθεί στην κύρια πηγή πλούτου του Τραμπ, αλλά δεν είναι η μόνη.
Για το 2025, ο Τραμπ δήλωσε εισόδημα άνω των 80 εκατ. δολαρίων από νομικούς διακανονισμούς με μεγάλες εταιρείες μέσων ενημέρωσης και τεχνολογίας. Συνολικά, ο Αμερικανός πρόεδρος εισέπραξε τουλάχιστον 86,5 εκατ. δολάρια από νομικούς διακανονισμούς που αναφέρονταν αναλυτικά στη δήλωση. Σε αυτά περιλαμβάνονται 24,5 εκατ. δολάρια από τη Meta και από 16 εκατ. δολάρια από την Paramount και την Disney.
Παράλληλα, η παλιά συνταγή του ονόματος Trump συνέχισε να αποδίδει. Ο πρόεδρος δήλωσε 52 εκατ. δολάρια από αδειοδότηση του ονόματός του σε κατασκευαστές ακινήτων στο εξωτερικό, κυρίως μέσω συμφωνιών με εταίρους στη Μέση Ανατολή, αλλά και σε αγορές από τη Ρουμανία έως την Ινδία. Δήλωσε επίσης 4,7 εκατ. δολάρια από ρολόγια με το εμπορικό σήμα Trump και 1,9 εκατ. δολάρια σε δικαιώματα από το βιβλίο του «Save America».
Ακόμη και μια σύνταξη 6.484 δολαρίων τον μήνα από το Σωματείο Ηθοποιών Κινηματογράφου συνεχίζει να εμφανίζεται στη δήλωσή του - μικρό ποσό για τα δεδομένα του φακέλου, αλλά χαρακτηριστικό της έκτασης των πηγών εσόδων του.
Τα γκολφ, το Mar-a-Lago και τα ακίνητα
Οι παραδοσιακές επιχειρήσεις του Τραμπ εξακολουθούν επίσης να τού αποφέρουν εκατομμύρια. Τα έσοδα από γήπεδα γκολφ και θέρετρα αυξήθηκαν κατά 15% το 2025, ξεπερνώντας τα 500 εκατ. δολάρια. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν σε εγκαταστάσεις όπου ο πρόεδρος πέρασε σημαντικό χρόνο μετά την ορκωμοσία του.
Στο Mar-a-Lago της Φλόριντα, το οποίο ο ίδιος έχει αποκαλέσει «Χειμερινό Λευκό Οίκο», τα έσοδα εκτινάχθηκαν στα 77 εκατ. δολάρια, από 50 εκατ. δολάρια έναν χρόνο νωρίτερα, ενώ το Trump National Doral στο Μαϊάμι απέφερε 122 εκατ. δολάρια, από 110 εκατ. δολάρια το 2024. Αντίθετα, τα έσοδα στο γήπεδο του Τραμπ στο Λος Άντζελες μειώθηκαν.
Οι λέσχες αυτές δεν λειτουργούν μόνο ως επιχειρήσεις φιλοξενίας και αναψυχής. Έχουν εξελιχθεί σε χώρους συνάντησης δωρητών, υποστηρικτών και προσώπων που αναζητούν πρόσβαση στην εξουσία. Εκεί όπου η πολιτική συναντά το membership fee, η γραμμή ανάμεσα στην επιχειρηματική δραστηριότητα και την επιρροή γίνεται επικίνδυνα λεπτή.
Η Μελάνια, τα δώρα και οι επενδύσεις στο χρηματιστήριο
Η δήλωση οικονομικών συμφερόντων αποκαλύπτει επίσης εισόδημα 10,7 εκατ. δολαρίων για την πρώτη κυρία Μελάνια Τραμπ, συνδεδεμένο με το ντοκιμαντέρ «Melania» που υποστηρίζεται από την Amazon MGM Studios, καθώς και επιπλέον 6 εκατ. δολάρια από συμφωνία αδειοδότησης για την πώληση ψηφιακών συλλεκτικών αντικειμένων, γνωστών ως μη ανταλλάξιμων tokens ή NFTs.
Ο Τραμπ δήλωσε ακόμη δώρα συνολικής αξίας άνω των 370.000 δολαρίων, κυρίως εισιτήρια για μεγάλες αθλητικές διοργανώσεις.
Την ίδια ώρα, εμφανίζεται ενεργός και στο χρηματιστήριο, με σημαντικές συμμετοχές σε εταιρείες μεγάλης κεφαλαιοποίησης όπως η Amazon, η Meta, η Nvidia και η Tesla.
Αξιοσημείωτο είναι ότι η δήλωση δεν περιλαμβάνει όλα τα εγχειρήματα που συνδέονται με τους μεγαλύτερους γιους του Τραμπ, οι οποίοι πλέον ηγούνται του Trump Organization και μετά την επανεκλογή του έχουν επενδύσει σε εταιρείες κατασκευής drones, εταιρείες εξόρυξης bitcoin και άλλες δραστηριότητες.
Η δεοντολογία έξω από το παράθυρο
Η δήλωση οικονομικών συμφερόντων του Τραμπ, όπως είναι φυσικό, έχει δώσει τροφή στους επικριτές του Αμερικανού προέδρου.
Οργανώσεις εποπτείας της κυβερνητικής δεοντολογίας έχουν κατηγορήσει τον Τραμπ ότι επεκτείνει την επιχειρηματική του αυτοκρατορία ενώ βρίσκεται στην εξουσία. «Οι συγκρούσεις συμφερόντων του προέδρου με τη βιομηχανία των κρυπτονομισμάτων είναι άνευ προηγουμένου», δήλωσε ο Κέντρικ Πέιν, ανώτερος διευθυντής δεοντολογίας στο Campaign Legal Center, μια οργάνωση εποπτείας δεοντολογίας, σύμφωνα με τη The Wall Street Journal.
«Δεν έχουμε ξαναδεί ποτέ πρόεδρο να έχει άμεσες συγκρούσεις συμφερόντων με τις οικονομικές του συμμετοχές και τις πολιτικές που υποστηρίζει, και είναι ένα ακόμη παράδειγμα του γιατί χρειαζόμαστε τώρα εκτεταμένη μεταρρύθμιση της δεοντολογίας», πρόσθεσε ο Πέιν.
Ακόμη πιο αιχμηρός ήταν ο Ντον Φοξ, πρώην εκτελών χρέη επικεφαλής του ομοσπονδιακού γραφείου δεοντολογίας. Υπενθύμισε ότι οι πρόεδροι και οι αντιπρόεδροι εξαιρούνται από τους νόμους δεοντολογίας που απαγορεύουν τις συγκρούσεις συμφερόντων σε άλλους υπαλλήλους της εκτελεστικής εξουσίας. «Κάθε πρόεδρος στη μετα-Watergate εποχή έχει διαχειριστεί τα οικονομικά του σαν να υπόκειται σε κανόνες για τις συγκρούσεις συμφερόντων», τόνισε αλλά πρόσθεσε: «Με τον Τραμπ, αυτοί οι κανόνες έχουν απλώς πεταχτεί εντελώς από το παράθυρο».
Η υπόθεση Τραμπ δεν είναι απλώς άλλη μία ιστορία πλούτου, επιχειρηματικότητας ή πολιτικού branding. Είναι το πιο καθαρό μέχρι σήμερα παράδειγμα του πώς η εξουσία, η ρύθμιση και το προσωπικό οικονομικό όφελος μπορούν να συμπέσουν στον ίδιο άνθρωπο, την ίδια στιγμή και στον ίδιο κλάδο, σύμφωνα με επικριτές του Αμερικανού προέδρου.
Και αυτό, όσο κι αν επιχειρείται να παρουσιαστεί ως «διαφάνεια», μοιάζει περισσότερο με προειδοποιητικό σήμα για το τι συμβαίνει όταν η προεδρία μετατρέπεται σε πλατφόρμα monetization.
Λευκός Οίκος: «Δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων»
Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Άνα Κέλι πάντως, απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί σύγκρουσης συμφερόντων. «Ούτε ο πρόεδρος ούτε η οικογένειά του έχουν εμπλακεί ποτέ -ούτε πρόκειται ποτέ να εμπλακούν- σε συγκρούσεις συμφερόντων», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι ο Τραμπ «έκανε με υπερηφάνεια τις Ηνωμένες Πολιτείες την παγκόσμια πρωτεύουσα των κρυπτονομισμάτων».
Κατά την Κέλι, όλες οι ενέργειες του προέδρου και της κυβέρνησής του λαμβάνονται προς το συμφέρον του αμερικανικού λαού. Ο Λευκός Οίκος έχει επίσης υποστηρίξει στο παρελθόν ότι τα επιχειρηματικά συμφέροντα του Τραμπ εποπτεύονται σήμερα από τα παιδιά του. Ωστόσο, ο ίδιος παραμένει ο δικαιούχος των περιουσιακών στοιχείων στο καταπίστευμα που τελικά λαμβάνει το εισόδημα.
Η Trump Organization, από την πλευρά της, ανέφερε ότι η σχεδόν 1.000 σελίδων δήλωση οικονομικών συμφερόντων αποδεικνύει «δέσμευση στη διαφάνεια» και συνιστά μία από τις πιο ολοκληρωμένες οικονομικές δηλώσεις που έχουν ποτέ υποβληθεί από πρόεδρο. Εκπρόσωπος της World Liberty Financial αρνήθηκε να σχολιάσει.
Άντζελα και Ιβάν
