Γυμνό, χρυσό άγαλμα του Ντόναλντ Τραμπ τοποθετήθηκε στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, προκαλώντας έντονα σχόλια
Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο βρέθηκε ένα επιβλητικό, γυμνό άγαλμα του Ντόναλντ Τραμπ, ύψους 2,6 μέτρων. Τοποθετημένο σε πολυσύχναστο σημείο του κτιρίου και καλυμμένο με φύλλα χρυσού 23 καρατίων, το εκθεσιακό αυτό κομμάτι μαγνητίζει τα βλέμματα ευρωβουλευτών, υπαλλήλων και επισκεπτών.
Δημιουργός του γλυπτού είναι ο Δανός καλλιτέχνης Γενς Γκάλσιοτ. Το έργο, που φέρει τον τίτλο «Η Πορτοκαλί Πανούκλα» («The Orange Plague») αλλά είναι επίσης γνωστό ως «Βασιλιάς της Αδικίας» («King of Injustice»), απεικονίζει τον Αμερικανό πρόεδρο γυμνό, να επικάθεται στους ώμους μιας φανερά εξαντλημένης και μικρότερης ανθρώπινης μορφής.
Ο Τραμπ κρατά τις ζυγαριές της Δικαιοσύνης, ενώ δίπλα του βρίσκεται ένα μακρύ μπαστούνι του γκολφ και μια μπάλα σε σχήμα πλανήτη Γη. Το σώμα του, με την κοιλιά και τους μηρούς του, πιέζει τον άνδρα που βρίσκεται από κάτω όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ρεπορτάζ του CNNi..
Σύμφωνα με τον καλλιτέχνη, η χάλκινη γλυπτική κατασκευή έχει καλυφθεί με φύλλα χρυσού 23 καρατίων. Ο Γκάλσιοτ έχει συνδέσει την επιλογή του χρυσού με τη γνωστή προτίμηση του Τραμπ για το συγκεκριμένο υλικό, αλλά και με την εικόνα πλούτου και εξουσίας που θέλει να σατιρίσει.
«Ο Τραμπ αρέσκεται στον χρυσό. Κατά κάποιον τρόπο, νομίζω ότι θα του άρεσε αυτό το γλυπτό», είπε ο Γκάλσιοτ μετά τα αποκαλυπτήρια της Τρίτης.
Στη βάση του γλυπτού αναγράφεται ένα σατιρικό μήνυμα, το οποίο αποδίδεται στον «Βασιλιά της Αδικίας»: «Κάθομαι στην πλάτη ενός ανθρώπου. Βουλιάζει κάτω από το βάρος μου. Θα κάνω τα πάντα για να τον βοηθήσω. Εκτός από το να κατέβω από την πλάτη του».
Το μήνυμα παραπέμπει στη σχέση ισχύος που θέλει να αναδείξει ο καλλιτέχνης: έναν πανίσχυρο ηγέτη που παρουσιάζεται να επιβαρύνει κυριολεκτικά και συμβολικά έναν αδύναμο άνθρωπο.
"Ο Τραμπ καταστρέφει όλα όσα πιστεύω"
Ο Γκάλσιοτ υποστηρίζει ότι το έργο αποτυπώνει όσα θεωρεί απειλές από την πολιτική του Τραμπ για το περιβάλλον, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και τη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες και θεσμούς.
«Ο Τραμπ καταστρέφει όλα όσα πιστεύω», δήλωσε ο καλλιτέχνης στο CNN. Σε δήλωσή του έχει χαρακτηρίσει το έργο μια «σατιρική κραυγή» εναντίον της πολιτικής του Αμερικανού προέδρου και της αμερικανικής επίθεσης στην πράσινη μετάβαση και στη διεθνή τάξη που βασίζεται σε κανόνες.
Ο ίδιος έχει εξηγήσει ότι δεν θέλησε απλώς να κάνει ένα έργο που να προκαλεί. Θέλησε να θέσει το ερώτημα πόσο καιρό οι κοινωνίες θα επιτρέπουν στους ισχυρούς να «κάθονται στην πλάτη» των πιο αδύναμων.
Γιατί ο Τραμπ εμφανίζεται γυμνός
Η γυμνή απεικόνιση παραπέμπει στα «Καινούργια ρούχα του αυτοκράτορα» του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, όπου ένας ματαιόδοξος αυτοκράτορας πείθεται ότι φορά εξαιρετικά ρούχα, ενώ στην πραγματικότητα είναι γυμνός και οι υπήκοοί του προσποιούνται ότι δεν βλέπουν την αλήθεια.
Ο Γκάλσιοτ θεωρεί τον Τραμπ μια σύγχρονη εκδοχή του «γυμνού αυτοκράτορα». «Οι δικτάτορες δεν θέλουν να τους κοροϊδεύουν», είπε, εξηγώντας ότι η γελοιοποίηση μπορεί να λειτουργήσει ως χτύπημα στην εικόνα ισχύος ενός αυταρχικού ηγέτη.
Ο καλλιτέχνης έχει επίσης συνδέσει το έργο με την ευρύτερη ιδέα ότι η σάτιρα μπορεί να εκφράσει πράγματα τα οποία η πολιτική γλώσσα συχνά δεν μπορεί να πει.
Πώς βρέθηκε το άγαλμα μέσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Η έκθεση δεν διοργανώθηκε ούτε αποτελεί επίσημη καλλιτεχνική τοποθέτηση του ίδιου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Την πρωτοβουλία ανέλαβε ο Δανός ευρωβουλευτής Περ Κλάουσεν, μέλος του αριστερού κόμματος Enhedslisten, το οποίο ανήκει στην πολιτική ομάδα The Left στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο Κλάουσεν εξελέγη ευρωβουλευτής το 2024.
Οι ευρωβουλευτές μπορούν να φιλοξενούν πολιτιστικές εκδηλώσεις και εκθέσεις σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους του Κοινοβουλίου, αφού προηγουμένως δοθεί η απαραίτητη έγκριση.
Οι κανόνες απαγορεύουν εκδηλώσεις ή εκθέσεις που κρίνονται προσβλητικές ή εμπρηστικές, αντίθετες προς τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή επιζήμιες για την αξιοπρέπεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Εκπρόσωπος της υπηρεσίας Τύπου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου διευκρίνισε ότι η συγκεκριμένη έκθεση εγκρίθηκε από τους κοσμήτορες (quaestors), μια διακομματική ομάδα ευρωβουλευτών που είναι αρμόδια για διοικητικά ζητήματα και εξετάζει αν οι εκθέσεις συμμορφώνονται με τους ισχύοντες κανόνες. Κάθε ευρωβουλευτής δικαιούται να υποστηρίξει δύο πολιτιστικές εκδηλώσεις ή εκθέσεις ανά κοινοβουλευτική περίοδο.
Η έγκριση, πάντως, δεν σημαίνει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθετεί το μήνυμα ή το περιεχόμενο της έκθεσης.
Ο ίδιος ο Γκάλσιοτ είχε εκφράσει φόβους ότι η αίτηση θα απορριφθεί. Τελικά, η άδεια δόθηκε και ο καλλιτέχνης την αντιμετώπισε ως ένδειξη ότι οι ευρωπαϊκοί θεσμοί είναι διατεθειμένοι να φιλοξενήσουν ακόμη και ιδιαίτερα προκλητικές πολιτικές καλλιτεχνικές παρεμβάσεις.
"Να συζητήσουμε πώς θα προστατευθεί η Ευρώπη"
Ο Κλάουσεν υποστηρίζει ότι στόχος του δεν ήταν απλώς να προκαλέσει τον Τραμπ, αλλά να ανοίξει συζήτηση για τον τρόπο με τον οποίο ασκείται η ισχύς διεθνώς και για το πώς η Ευρώπη μπορεί να περιορίσει την εξάρτησή της από τις αποφάσεις της Ουάσιγκτον.
«Πρέπει να έχουμε μια συζήτηση για την ισχύ στον κόσμο και για τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιείται», είπε.
«Ο τρόπος με τον οποίο ενεργεί ο Τραμπ αποτελεί πολύ μεγάλο πρόβλημα για τους ανθρώπους στην Ευρώπη. Θέλω να ανοίξω τη συζήτηση στην Ευρώπη για το πώς μπορούμε να προστατευθούμε από τον Τραμπ και πώς μπορούμε να διαμορφώσουμε πολιτική που δεν εξαρτάται από εκείνον».
Ο Δανός ευρωβουλευτής δήλωσε ότι οι αντιδράσεις ήταν κατά κύριο λόγο θετικές, με εξαίρεση, όπως είπε, «ορισμένους ανθρώπους από την άκρα δεξιά».
«Είναι πολύ σημαντικό να έχουμε στο Κοινοβούλιο τη δυνατότητα να παρουσιάζουμε πράγματα με τα οποία δεν συμφωνούν όλοι», υποστήριξε.
Σε ακόμη πιο αιχμηρή δήλωσή του, ο Κλάουσεν είπε ότι όποιος είναι τόσο «ευαίσθητος» ώστε να μην μπορεί να ανεχθεί την έκθεση ενός τέτοιου γλυπτού στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, «δεν έχει θέση στην παγκόσμια σκηνή».
Χιλιάδες μικρά αντίγραφα ως "σύμβολα διαμαρτυρίας"
Το άγαλμα θα παραμείνει στο Στρασβούργο έως την Πέμπτη, 8 Οκτωβρίου.
Δίπλα του έχουν τοποθετηθεί μικρά αντίγραφα της γλυπτικής σύνθεσης, κατασκευασμένα με τρισδιάστατη εκτύπωση, τα οποία προσφέρονται στους επισκέπτες ως «σύμβολα διαμαρτυρίας».
Το CNN αναφέρει ότι περισσότερα από 1.000 τέτοια αντίγραφα διανέμονται στους περαστικούς. Ο ίδιος ο Γκάλσιοτ έχει αναφέρει, ωστόσο, ότι για τη συγκεκριμένη δράση είχε τυπώσει περίπου 20.000 μικρά γλυπτά, τα οποία προορίζονταν όχι μόνο για τους επισκέπτες αλλά και για εργαζομένους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Έχει μάλιστα διαθέσει ελεύθερα τα αρχεία σχεδιασμού ώστε οποιοσδήποτε να μπορεί να τυπώσει το δικό του αντίγραφο.
Η ιδέα για τις μικρογραφίες έχει τις ρίζες της στο έργο «Pillar of Shame» («Πυλώνας της Ντροπής»). Ακτιβιστές στο Χονγκ Κονγκ είχαν σαρώσει και εκτυπώσει σε μικρότερη κλίμακα το έργο, μετά την απομάκρυνση και διάλυσή του από πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ.
Από την Τιενανμέν στο "Orange Plague"
Ο Γκάλσιοτ είναι γνωστός για έργα με έντονο πολιτικό και κοινωνικό περιεχόμενο. Ανάμεσά τους βρίσκεται το «Pillar of Shame», μνημείο για τα θύματα της σφαγής στην πλατεία Τιενανμέν το 1989, το οποίο απομακρύνθηκε το 2021 από το Πανεπιστήμιο του Χονγκ Κονγκ.
Το 2024 είχε παρουσιάσει αντίγραφο του ίδιου έργου μπροστά από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στις Βρυξέλλες, στο πλαίσιο έκθεσης αφιερωμένης σε έργα τέχνης που είχαν λογοκριθεί ή απαγορευτεί.
Ο ίδιος θεωρεί ότι υπάρχει άμεση σύνδεση ανάμεσα στο «Pillar of Shame» και στο «The Orange Plague»: και τα δύο έργα πραγματεύονται τη σύγκρουση ανάμεσα στους ισχυρούς και στους ανθρώπους που υφίστανται τις συνέπειες της εξουσίας τους.
«Αυτό αφορά τους ισχυρούς και τους ανίσχυρους», έχει πει ο Γκάλσιοτ, εξηγώντας ότι με παρόμοιο τρόπο λειτουργεί και ο «Πυλώνας της Ντροπής».
Το "Orange Plague" έχει ταξιδέψει από την COP30 έως το Μόναχο
Η συγκεκριμένη γλυπτική σύνθεση δεν εμφανίζεται για πρώτη φορά.
Η «The Orange Plague» είχε παρουσιαστεί τον Νοέμβριο του 2025 στη σύνοδο COP30 του ΟΗΕ για το κλίμα στη Βραζιλία, όπου χρησιμοποιήθηκε ως καλλιτεχνική διαμαρτυρία για την πολιτική του Τραμπ απέναντι στην κλιματική αλλαγή και την πράσινη μετάβαση.
Στη συνέχεια εμφανίστηκε στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου τον Φεβρουάριο του 2026. Φωτογραφίες από εκείνη την παρουσίαση δείχνουν το έργο ανάμεσα στις αντιπροσωπείες και τους συμμετέχοντες στη διεθνή διάσκεψη.
Ο Γκάλσιοτ σχεδιάζει να παρουσιάσει ξανά το έργο στην COP31, η οποία θα πραγματοποιηθεί τον Νοέμβριο στην Αττάλεια της Τουρκίας, όπου αναμένεται επίσης να διανεμηθούν μικρές τρισδιάστατες εκτυπώσεις στους συμμετέχοντες.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει σχολιάσει μέχρι στιγμής το γλυπτό.
Μία ακόμη λεπτομέρεια για το έργο
Ο Γκάλσιοτ δεν παρουσιάζει το «Orange Plague» ως ένα εντελώς καινούργιο εικαστικό σύμβολο. Το έργο αποτελεί νέα εκδοχή της παλαιότερης γλυπτικής του σύνθεσης «Survival of the Fattest», στην οποία ένα υποσιτισμένο παιδί κουβαλά στους ώμους του μια υπέρβαρη γυναίκα.
Η σύνθεση χρησιμοποιείται ως μεταφορά για την παγκόσμια ανισότητα και τη σχέση ανάμεσα σε αυτούς που διαθέτουν πλούτο και δύναμη και σε εκείνους που σηκώνουν το βάρος τους.
Έτσι, στο νέο έργο η φιγούρα του Τραμπ παίρνει τη θέση του πανίσχυρου και υπέρβαρου προσώπου, μεταφέροντας την ίδια ιδέα από την παγκόσμια ανισότητα στην πολιτική ισχύ και την αμερικανική επιρροή.
