Διαβάστε τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων της Κυριακής 4 Οκτωβρίου 2026
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ελλάδα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ελλάδα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
03 Οκτωβρίου 2026
Ηλίας Δημητρακόπουλος: Ο δημοσιογράφος που «έψαχναν» οι διαρρήκτες του Watergate - Τον μίσησε ο Νίξον, ο Κίσινγκερ τον ήθελε νεκρό
Αν κάποιος λίγο πριν τα μέσα της δεκαετίας του ‘70 έλεγε στα αμερικάνικα ΜΜΕ ότι το σκάνδαλο Watergate έγινε εξαιτίας των ενοχοποιητικών στοιχείων που είχε ένας έλληνας δημοσιογράφος για τον Ρίτσαρντ Νίξον, τα οποία αναζητούσαν οι πέντε διαρρήκτες που μπήκαν στα γραφεία της Εθνικής Επιτροπής του Δημοκρατικού Κόμματος, το πιθανότερο θα ήταν να μην τον πάρουν στα σοβαρά.
Χρειάστηκε να περάσουν χρόνια για να δικαιωθεί ο Ηλίας Δημητρακόπουλος, ο δημοσιογράφος που έμαθε για την παράνομη χρηματοδότηση της προεκλογικής καμπάνιας του Αμερικανού προέδρου του 1968 από κονδύλια μυστικών υπηρεσιών.
Μια καμπάνια στην οποία πρωτοστάτησε ο ελληνοαμερικανός μεγιστάνας Τομ Πάπας με λεφτά μεταξύ άλλων της ελληνικής ΚΥΠ τα οποία προέρχονταν από την χρηματοδότηση της CIA στην ελληνική υπηρεσία πληροφοριών!
Την μυθιστορηματική ζωή του Δημητρακόπουλου αποτύπωσε στο βιβλίο «The Greek Connection» ο James H. Baron και μέσα από τις σελίδες του αποκαλύπτεται η διαδρομή ενός δαιμόνιου ερευνητή, που ο Νίξον μίσησε και ο Κίσινγκερ μαζί με τη Χούντα ήθελαν νεκρό.
Σύμφωνα με τον ίδιο οι πέντε διαρρήκτες που πιάστηκαν στο συγκρότημα κτηρίων του Watergate να ψάχνουν τα γραφεία της Εθνικής Επιτροπής των Δημοκρατικών, έψαχναν τα στοιχεία που τους είχε δώσει ο Δημητρακόπουλος.
Ενδεικτικό του πόσο σοβαρά υπολόγιζαν τον έλληνα δημοσιογράφο ο πρόεδρος Νίξον και ο αντιπρόεδρός του Σπύρο Άγκνιου, ήταν ότι όταν εξελέγησαν το δεύτερο θέμα στην ατζέντα ενημέρωσης του Jay Edgar Hoover ήταν ο «Ηλίας» όπως τον φώναζαν όλοι.
Ο επίμονος ρεπόρτερ
Το γιατί είναι εύκολο να εξηγηθεί από ένα απόσπασμα του «The Greek Connection» όπου ο συγγραφέας αιτιολογεί ουσιαστικά τον τίτλο του βιβλίου για τον επίμονο ρεπόρτερ που η κυβέρνηση των ΗΠΑ θεωρούσε ένα μεγάλο πρόβλημα.
«Η ανάμιξη ξένων στις Αμερικάνικες εκλογές δεν ξεκίνησε το 2016. Το 1968 η ελληνική στρατιωτική χούντα, η οποία το προηγούμενο έτος είχε ανατρέψει την δημοκρατική κυβέρνηση της χώρας, προσπάθησε να εξασφαλίσει επιρροή διοχετεύοντας κρυφά-σχεδόν 4.000.000 σημερινά δολάρια-στην εκστρατεία του Νίξον, χρήματα που πιθανότατα προέρχονταν από μυστικά κονδύλια αμερικάνικης βοήθειας στην ΚΥΠ, την αντίστοιχη με την CIA ελληνική υπηρεσία ασφαλείας».
Ο όρος «μυστικά κονδύλια» παραπέμπει σχεδόν αυτόματα στην αμερικάνικη κεντρική υπηρεσία πληροφοριών, η οποία διαχειρίζεται τεράστια ποσά ετησίως για τα οποία ενίοτε δεν δίνει σαφή αναφορά που διοχετεύονται.
Το συγκεκριμένο ποσό των 549.000 δολαρίων δόθηκε σε τρεις δόσεις από τον τότε διοικητή της ΚΥΠ Μιχάλη Ρουφογάλη στον ελληνοαμερικανό Κροίσο Τομ Πάπας, στενότατο φίλο και υποστηρικτή του Ρίτσαρντ Νίξον.
Ο Πάπας με την σειρά του τα προώθησε στον John Mitchel, τον υπεύθυνο της προεκλογικής καμπάνιας του Νίξον και μετέπειτα υπουργό δικαιοσύνης, που παραιτήθηκε λόγω του σκανδάλου Watergate.
Όπως είπε o δημοσιογράφος που πέρασε από την «Καθημερινή» και την «Μακεδονία» χρόνια μετά σε συνέντευξή του στο Esquire «ψάχνοντας κατά τον Δημητρακοπουλέικο τρόπο ανακάλυψα το θέμα της χρηματοδότησης της προεκλογικής καμπάνιας του Νίξον».
Κάτι που μόνο τυχαία δεν έγινε αφού έχοντας ζήσει από νεαρός κατά μεγάλα διαστήματα στην Αμερική, ο Ηλίας Δημητρακόπουλος είχε αποκτήσει ένα εξαιρετικό σύστημα πολιτικών γνωριμιών και σοβαρών πηγών, τις οποίες ποτέ δεν αποκάλυψε.
Τα θέματα και ειδικά αυτά που αφορούσαν την Χούντα των συνταγματαρχών και την στήριξή τους από τις ΗΠΑ, ειδικά από τον Χένρι Κίσινγκερ, ήταν αυτά που κυνηγούσε περισσότερο.
Σταδιακά έγινε κάτι σαν «ανεπιθύμητος» από τον Λευκό Οίκο, αλλά οι εξαιρετικές σχέσεις του με Γερουσιαστές, μέλη του Κογκρέσου και αμερικάνικα ΜΜΕ δεν άφηναν πολλά περιθώρια στους εχθρούς του να τον αγγίξουν, παρόλο που το προσπάθησαν.
Persona non grata
«Η ανάμιξη ξένων στις Αμερικάνικες εκλογές δεν ξεκίνησε το 2016. Το 1968 η ελληνική στρατιωτική χούντα, η οποία το προηγούμενο έτος είχε ανατρέψει την δημοκρατική κυβέρνηση της χώρας, προσπάθησε να εξασφαλίσει επιρροή διοχετεύοντας κρυφά-σχεδόν 4.000.000 σημερινά δολάρια-στην εκστρατεία του Νίξον, χρήματα που πιθανότατα προέρχονταν από μυστικά κονδύλια αμερικάνικης βοήθειας στην ΚΥΠ, την αντίστοιχη με την CIA ελληνική υπηρεσία ασφαλείας».
Ο όρος «μυστικά κονδύλια» παραπέμπει σχεδόν αυτόματα στην αμερικάνικη κεντρική υπηρεσία πληροφοριών, η οποία διαχειρίζεται τεράστια ποσά ετησίως για τα οποία ενίοτε δεν δίνει σαφή αναφορά που διοχετεύονται.
Το συγκεκριμένο ποσό των 549.000 δολαρίων δόθηκε σε τρεις δόσεις από τον τότε διοικητή της ΚΥΠ Μιχάλη Ρουφογάλη στον ελληνοαμερικανό Κροίσο Τομ Πάπας, στενότατο φίλο και υποστηρικτή του Ρίτσαρντ Νίξον.
Ο Πάπας με την σειρά του τα προώθησε στον John Mitchel, τον υπεύθυνο της προεκλογικής καμπάνιας του Νίξον και μετέπειτα υπουργό δικαιοσύνης, που παραιτήθηκε λόγω του σκανδάλου Watergate.
Όπως είπε o δημοσιογράφος που πέρασε από την «Καθημερινή» και την «Μακεδονία» χρόνια μετά σε συνέντευξή του στο Esquire «ψάχνοντας κατά τον Δημητρακοπουλέικο τρόπο ανακάλυψα το θέμα της χρηματοδότησης της προεκλογικής καμπάνιας του Νίξον».
Κάτι που μόνο τυχαία δεν έγινε αφού έχοντας ζήσει από νεαρός κατά μεγάλα διαστήματα στην Αμερική, ο Ηλίας Δημητρακόπουλος είχε αποκτήσει ένα εξαιρετικό σύστημα πολιτικών γνωριμιών και σοβαρών πηγών, τις οποίες ποτέ δεν αποκάλυψε.
Τα θέματα και ειδικά αυτά που αφορούσαν την Χούντα των συνταγματαρχών και την στήριξή τους από τις ΗΠΑ, ειδικά από τον Χένρι Κίσινγκερ, ήταν αυτά που κυνηγούσε περισσότερο.
Σταδιακά έγινε κάτι σαν «ανεπιθύμητος» από τον Λευκό Οίκο, αλλά οι εξαιρετικές σχέσεις του με Γερουσιαστές, μέλη του Κογκρέσου και αμερικάνικα ΜΜΕ δεν άφηναν πολλά περιθώρια στους εχθρούς του να τον αγγίξουν, παρόλο που το προσπάθησαν.
Persona non grata
Ο Ηλίας Δημητρακόπουλος σύμφωνα με τα όσα γράφει ο James H. Baron βρισκόταν υπό συνεχή παρακολούθηση τόσο από το FBI του Jay Edgar Hoover όσο και απο την CIA του Ρίτσαρντ Χελμς, ενώ το τηλέφωνό του ήταν παγιδευμένο.
Όταν τον Δεκέμβριο του 1970 πεθαίνει ο πατέρας του, ο δημοσιογράφος σκέφτεται να μεταβεί στην Αθήνα για την κηδεία του, παρόλο που είναι persona non grata για τους συνταγματάρχες που του είχαν αφαιρέσει την ελληνική ιθαγένεια για τις αποκαλύψεις που έκανε.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα «ο Δημητρακόπουλος επί δεκαετίες ήταν γνωστός στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ και σε μεγαλουπόλεις της Ευρώπης απλά ως “Ηλίας”. Και το να είσαι διάσημος στην Ουάσιγκτον είναι διαφορετικό από το να είσαι διάσημος στον χώρο της μουσικής ή στο Χόλιγουντ».
Ο δημοσιογράφος ζητάει ειδική άδεια για να μεταβεί στην Αθήνα, την ίδια στιγμή που γύρω από το όνομά του στήνεται ένας χορός παρασκηνιακών διαβουλεύσεων από το State Department, την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα και την Χούντα.
Το τηλεγράφημα του Τζόζεφ Σίσκο-πρώην επιτελικός της CIA που έγινε το δεξί χέρι του Κίσινγκερ-προς τον Αμερικανό πρεσβευτή στην Αθήνα Χένρι Τάσκα δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης για τα αισθήματα που είχε ο διαβόητος υπουργός εξωτερικών του Νίξον.
«Αν η ελληνική κυβέρνηση επιτρέψει την είσοδο στον Δημητρακόπουλο είναι σαφές ότι πρέπει να αποφύγουμε να εγγυηθούμε τη δυνατότητά του να βγει από την χώρα».
Το σχέδιο απαγωγής
Όταν τον Δεκέμβριο του 1970 πεθαίνει ο πατέρας του, ο δημοσιογράφος σκέφτεται να μεταβεί στην Αθήνα για την κηδεία του, παρόλο που είναι persona non grata για τους συνταγματάρχες που του είχαν αφαιρέσει την ελληνική ιθαγένεια για τις αποκαλύψεις που έκανε.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα «ο Δημητρακόπουλος επί δεκαετίες ήταν γνωστός στην πρωτεύουσα των ΗΠΑ και σε μεγαλουπόλεις της Ευρώπης απλά ως “Ηλίας”. Και το να είσαι διάσημος στην Ουάσιγκτον είναι διαφορετικό από το να είσαι διάσημος στον χώρο της μουσικής ή στο Χόλιγουντ».
Ο δημοσιογράφος ζητάει ειδική άδεια για να μεταβεί στην Αθήνα, την ίδια στιγμή που γύρω από το όνομά του στήνεται ένας χορός παρασκηνιακών διαβουλεύσεων από το State Department, την πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα και την Χούντα.
Το τηλεγράφημα του Τζόζεφ Σίσκο-πρώην επιτελικός της CIA που έγινε το δεξί χέρι του Κίσινγκερ-προς τον Αμερικανό πρεσβευτή στην Αθήνα Χένρι Τάσκα δεν αφήνει περιθώρια αμφισβήτησης για τα αισθήματα που είχε ο διαβόητος υπουργός εξωτερικών του Νίξον.
«Αν η ελληνική κυβέρνηση επιτρέψει την είσοδο στον Δημητρακόπουλο είναι σαφές ότι πρέπει να αποφύγουμε να εγγυηθούμε τη δυνατότητά του να βγει από την χώρα».
Το σχέδιο απαγωγής
Ο δημοσιογράφος περιμένει στωικά την άδεια και τότε ένα Σάββατο πρωί δέχεται τηλεφώνημα από τον γερουσιαστή Τεντ Κέννεντι ο οποίος του λέει επί λέξει: «Ελάιας ακόμη και αν σου εγγυηθούμε ασφαλή μετάβαση και επιστροφή μην πας. Δεν μπορώ να σου πω γιατί, αλλά άκουσέ με και μην πας».
Τα λόγια του γερουσιαστή ταράζουν τον Δημητρακόπουλο, που αποφεύγει το ταξίδι στην Ελλάδα, αυτό που πιθανότατα δεν θα είχε γυρισμό σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά μετά.
Τρία σχέδια απαγωγής είχε εκπονήσει όπως αναφέρει το «The Greek Connection» ο επικεφαλής της ΚΥΠ Μιχάλης Ρουφογάλης την περίοδο 1970-1971 σε αγαστή συνεργασία με τον στρατιωτικό ακόλουθο της ελληνικής πρεσβείας.
«Ο ταξίαρχος Φλώρος Αστρινίδης, επικεφαλής της στρατιωτικής αποστολής στην Ουάσιγκτον είχε πάρει διαταγή από τον Παπαδόπουλο το 1971 να εξετάσει τρόπους για την απαγωγή του Ηλία» επισημαίνει ο συγγραφέας.
Σε απόρρητα τηλεγραφήματα εκείνης της περιόδου προτάθηκαν τρία σχέδια για την αρπαγή και την μεταφορά του ανήσυχου δημοσιογράφου στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το πρώτο πράκτορες θα απήγαγαν τον Δημητρακόπουλο στην Ουάσιγκτον, θα τον μετέφεραν στη Νέα Υόρκη και από εκεί θα τον έφερναν με απευθείας πτήση της Ολυμπιακής στην Αθήνα.
Το δεύτερο που στην πορεία εγκαταλείφθηκε ήθελε την επιβίβασή του σε ελληνικό στρατιωτικό αεροπλάνο το οποίο όμως θα χρειαζόταν ανεφοδιασμό κατά την διάρκεια του ταξιδιού με ότι αυτό συνεπάγεται σε μια τέτοια αποστολή.
Στο τρίτο ο δημοσιογράφος θα μεταφερόταν εξουδετερωμένος-πιθανότατα αναίσθητος-στην Βιρτζίνια όπου και θα τον έβαζαν σε ελληνικό υποβρύχιο για να τον μεταφέρει στην Ελλάδα.
Τα υπόλοιπα θα τα αναλάμβαναν οι συνταγματάρχες.
Ο Κίσινγκερ και η δολοφονία
Τα λόγια του γερουσιαστή ταράζουν τον Δημητρακόπουλο, που αποφεύγει το ταξίδι στην Ελλάδα, αυτό που πιθανότατα δεν θα είχε γυρισμό σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά μετά.
Τρία σχέδια απαγωγής είχε εκπονήσει όπως αναφέρει το «The Greek Connection» ο επικεφαλής της ΚΥΠ Μιχάλης Ρουφογάλης την περίοδο 1970-1971 σε αγαστή συνεργασία με τον στρατιωτικό ακόλουθο της ελληνικής πρεσβείας.
«Ο ταξίαρχος Φλώρος Αστρινίδης, επικεφαλής της στρατιωτικής αποστολής στην Ουάσιγκτον είχε πάρει διαταγή από τον Παπαδόπουλο το 1971 να εξετάσει τρόπους για την απαγωγή του Ηλία» επισημαίνει ο συγγραφέας.
Σε απόρρητα τηλεγραφήματα εκείνης της περιόδου προτάθηκαν τρία σχέδια για την αρπαγή και την μεταφορά του ανήσυχου δημοσιογράφου στην Ελλάδα. Σύμφωνα με το πρώτο πράκτορες θα απήγαγαν τον Δημητρακόπουλο στην Ουάσιγκτον, θα τον μετέφεραν στη Νέα Υόρκη και από εκεί θα τον έφερναν με απευθείας πτήση της Ολυμπιακής στην Αθήνα.
Το δεύτερο που στην πορεία εγκαταλείφθηκε ήθελε την επιβίβασή του σε ελληνικό στρατιωτικό αεροπλάνο το οποίο όμως θα χρειαζόταν ανεφοδιασμό κατά την διάρκεια του ταξιδιού με ότι αυτό συνεπάγεται σε μια τέτοια αποστολή.
Στο τρίτο ο δημοσιογράφος θα μεταφερόταν εξουδετερωμένος-πιθανότατα αναίσθητος-στην Βιρτζίνια όπου και θα τον έβαζαν σε ελληνικό υποβρύχιο για να τον μεταφέρει στην Ελλάδα.
Τα υπόλοιπα θα τα αναλάμβαναν οι συνταγματάρχες.
Ο Κίσινγκερ και η δολοφονία
Ο Ηλίας Δημητρακόπουλος ήταν κατά κάποιο τρόπο η «Νέμεσις» του Κίσινγκερ, ένας πολύ ενοχλητικός δημοσιογράφος, που έβαλλε εναντίον του κυρίως για την στήριξη που πρόσφερε στο καθεστώς της Χούντας στην Ελλάδα και σε άλλα δικτατορικά καθεστώτα.
Σύμφωνα με το βιβλίο ανάμεσα στους χιλιάδες φακέλους που πήρε μαζί του ο υπουργός εξωτερικών όταν αποχώρησε, έκανε αντίγραφα και κατόπιν τους έδωσε στην βιβλιοθήκη του Κογκρέσου με τον όρο να μην δημοσιοποιηθούν πριν από τον θάνατό του, υπήρχε ένας που αφορούσε τον έλληνα δημοσιογράφο.
Ανακαλύφθηκε στα ευρετήρια των φακέλων, έφερε τον τίτλο «Θάνατος του κ. Δημητρακόπουλου στη φυλακή» και ζητήθηκε μέσω της νομικής οδού όμως το δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπούσε τον Κίσινγκερ εδέησε να απαντήσει μετά από επτά χρόνια με τέσσερις λέξεις: «Τα στοιχεία δεν ανευρέθησαν».
Υπάρχει μια χαρακτηριστική φωτογραφία του Ηλία Δημητρακόπουλου και του Χένρι Κίσινγκερ από κάποια δεξίωση με τους δύο άνδρες να είναι με black tie ένδυμα. Ο Έλληνας δημοσιογράφος χαμογελάει ελαφρώς, μιλώντας στον πανίσχυρο υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος τον παρατηρεί με βλοσυρό βλέμμα, αφού τον αντιπαθούσε σφόδρα για τα ρεπορτάζ του.
Αυτό που δεν ήξερε ο Κίσινγκερ ήταν ότι Δημητρακόπουλος ήταν ίσως ο μοναδικός έλληνας πολίτης που έμαθε για το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου μια μέρα πριν την εκδήλωσή του, όπως γράφει ο Baron στο βιβλίο του που κυκλοφόρησε το 2022 και στη χώρα μας.
Το έμαθε νωρίτερα«
Σύμφωνα με το βιβλίο ανάμεσα στους χιλιάδες φακέλους που πήρε μαζί του ο υπουργός εξωτερικών όταν αποχώρησε, έκανε αντίγραφα και κατόπιν τους έδωσε στην βιβλιοθήκη του Κογκρέσου με τον όρο να μην δημοσιοποιηθούν πριν από τον θάνατό του, υπήρχε ένας που αφορούσε τον έλληνα δημοσιογράφο.
Ανακαλύφθηκε στα ευρετήρια των φακέλων, έφερε τον τίτλο «Θάνατος του κ. Δημητρακόπουλου στη φυλακή» και ζητήθηκε μέσω της νομικής οδού όμως το δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπούσε τον Κίσινγκερ εδέησε να απαντήσει μετά από επτά χρόνια με τέσσερις λέξεις: «Τα στοιχεία δεν ανευρέθησαν».
Υπάρχει μια χαρακτηριστική φωτογραφία του Ηλία Δημητρακόπουλου και του Χένρι Κίσινγκερ από κάποια δεξίωση με τους δύο άνδρες να είναι με black tie ένδυμα. Ο Έλληνας δημοσιογράφος χαμογελάει ελαφρώς, μιλώντας στον πανίσχυρο υπουργό Εξωτερικών, ο οποίος τον παρατηρεί με βλοσυρό βλέμμα, αφού τον αντιπαθούσε σφόδρα για τα ρεπορτάζ του.
Αυτό που δεν ήξερε ο Κίσινγκερ ήταν ότι Δημητρακόπουλος ήταν ίσως ο μοναδικός έλληνας πολίτης που έμαθε για το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου μια μέρα πριν την εκδήλωσή του, όπως γράφει ο Baron στο βιβλίο του που κυκλοφόρησε το 2022 και στη χώρα μας.
Το έμαθε νωρίτερα«
Το πρωί της Πέμπτης 20 Απριλίου 1967, ο Ηλίας σηκώθηκε νωρίτερα από το συνηθισμένο επειδή δεν μπορούσε να κοιμηθεί...Για έναν πολυάσχολο δημοσιογράφο ήταν μια συνηθισμένη μέρα. Ενώ οι ξένοι τουρίστες, η κοσμοπολίτικη αφρόκρεμα της πόλης, ο βασιλιάς και η βασίλισσα αναζητούσαν καταφύγιο από την μεσημεριάτικη ζέστη στην πισίνα του Χίλτον, ο Ηλίας διάβασε μερικές αναφορές, έκανε κάποια τηλεφωνήματα, άκουσε τις ειδήσεις στο ραδιόφωνο και είχε ένα επαγγελματικό γεύμα...Το απόγευμα δέχθηκε ένα τηλεφώνημα από ανώνυμη πηγή του που του είπε: “Υπάρχει κινητικότητα”. Καμία λεπτομέρεια, μόνο μια πληροφόρηση ότι μπορεί να ετοιμαζόταν κάτι σημαντικό».
Το βράδυ έδωσε το παρόν σε μια δεξίωση στο διαμέρισμα της Βιργινίας Τσουδερού στο Κολωνάκι που «ήταν μια ευχάριστη βραδιά με ποτά και μεζέδες να προσφέρονται στην πνευματική ηγεσία και στην υψηλή κοινωνία της Αθήνας. Εν μέσω της ευχάριστης ατμόσφαιρας, κάποιος ζήτησε από τον Ηλία που έπινε ένα τζίντζερ έιλ, να κάνει μια πρόβλεψη για το αποτέλεσμα των εκλογών που είχαν προγραμματιστεί για τις 28 Μαΐου... Με ελαφρώς μελαγχολικό ύφος ο Ηλίας είπε: “Όχι μόνο δεν βλέπω τις εκλογές να διεξάγονται, αλλά νομίζω ότι κάτι πολύ κακό θα συμβεί λίαν συντόμως”».
Οι προσκεκλημένοι εξεπλάγησαν και κάποιοι του ζήτησαν να εξηγήσει «την απαισιόδοξη πρόβλεψή του», όμως ο ίδιος κατέστησε σαφές, με μια κίνηση του χεριού του, ότι δεν ήθελε να πει κάτι παραπάνω.
Λίγο πριν ο δείκτης του ρολογιού δείξει μεσάνυχτα ο Δημητρακόπουλος έφυγε απο την δεξίωση για να συναντήσει κάποιους φίλους του στο καφενείο που διατηρούσε ένας θείος του στην οδό Βουλής.
Μετά από κάποια ώρα είπε στην παρέα του να μην περιμένουν ένα φίλο που είχε αργήσει, να αφήσουν το φαγητό τους και να φύγουν αμέσως, διαισθανόμενος ίσως ότι τα χειρότερα έρχονταν για την χώρα.
Το πρωί οι συνταγματάρχες είχαν ανατρέψει την κυβέρνηση, η Ελλάδα εισερχόταν στην σκοτεινή επταετία της δικτατορίας και αυτός ήξερε ότι έπρεπε να φύγει άμεσα, ώστε να παραμείνει ένας ελεύθερος άνθρωπος και ένας επίμονος ρεπόρτερ.
Το βράδυ έδωσε το παρόν σε μια δεξίωση στο διαμέρισμα της Βιργινίας Τσουδερού στο Κολωνάκι που «ήταν μια ευχάριστη βραδιά με ποτά και μεζέδες να προσφέρονται στην πνευματική ηγεσία και στην υψηλή κοινωνία της Αθήνας. Εν μέσω της ευχάριστης ατμόσφαιρας, κάποιος ζήτησε από τον Ηλία που έπινε ένα τζίντζερ έιλ, να κάνει μια πρόβλεψη για το αποτέλεσμα των εκλογών που είχαν προγραμματιστεί για τις 28 Μαΐου... Με ελαφρώς μελαγχολικό ύφος ο Ηλίας είπε: “Όχι μόνο δεν βλέπω τις εκλογές να διεξάγονται, αλλά νομίζω ότι κάτι πολύ κακό θα συμβεί λίαν συντόμως”».
Οι προσκεκλημένοι εξεπλάγησαν και κάποιοι του ζήτησαν να εξηγήσει «την απαισιόδοξη πρόβλεψή του», όμως ο ίδιος κατέστησε σαφές, με μια κίνηση του χεριού του, ότι δεν ήθελε να πει κάτι παραπάνω.
Λίγο πριν ο δείκτης του ρολογιού δείξει μεσάνυχτα ο Δημητρακόπουλος έφυγε απο την δεξίωση για να συναντήσει κάποιους φίλους του στο καφενείο που διατηρούσε ένας θείος του στην οδό Βουλής.
Μετά από κάποια ώρα είπε στην παρέα του να μην περιμένουν ένα φίλο που είχε αργήσει, να αφήσουν το φαγητό τους και να φύγουν αμέσως, διαισθανόμενος ίσως ότι τα χειρότερα έρχονταν για την χώρα.
Το πρωί οι συνταγματάρχες είχαν ανατρέψει την κυβέρνηση, η Ελλάδα εισερχόταν στην σκοτεινή επταετία της δικτατορίας και αυτός ήξερε ότι έπρεπε να φύγει άμεσα, ώστε να παραμείνει ένας ελεύθερος άνθρωπος και ένας επίμονος ρεπόρτερ.
Διονύσης Θανάσουλας
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
📺Φαράγγι Σαμαριάς: Εγκλωβισμένοι από εχθές 8 εργαζόμενοι του Εθνικού Δρυμού
Από εχθές Παρασκευή (3/10) παραμένουν εγκλωβισμένοι 8 εργαζόμενοι του Εθνικού Δρυμού στο Φαράγγι της Σαμαριάς, λόγω της σοβαρής κακοκαιρίας που πλήττει την Κρήτη.
Χανιά: «Φούσκωσε» η θάλασσα και βγήκαν τα κύματα στη στεριά στο παλιό λιμάνι – Εντυπωσιακές εικόνες
Οι εργαζόμενοι εγκλωβίστηκαν στο σημείο, καθώς η ένταση της κακοκαιρίας και οι τεράστιες ποσότητες νερού που έπεσαν στην περιοχή κατέστησαν αδύνατη την ασφαλή έξοδό τους.
Δείτε τα βίντεο από το φαράγγι της Σαμαριάς
Όπως αναφέρει το neakriti.gr, τα μεγάλα ύψη βροχής που καταγράφηκαν στην περιοχή προκάλεσαν ορμητικούς χειμάρρους μέσα στο φαράγγι, με αποτέλεσμα να μην είναι δυνατή η έξοδος των εργαζομένων υπό τις υπάρχουσες συνθήκες.
Καλά στην υγεία τους οι εγκλωβισμένοι
Σύμφωνα με ενημέρωση από την Πολιτική Προστασία της Περιφέρειας Κρήτης, και οι οκτώ είναι καλά στην υγεία τους και βρίσκονται σε ασφαλές σημείο.
Παράλληλα, διαθέτουν αποθέματα τροφίμων που επαρκούν μέχρι και τα μέσα της εβδομάδας, όταν εκτιμάται ότι τα έντονα καιρικά φαινόμενα θα έχουν πλέον υποχωρήσει.
Προβλήματα στο οδικό δίκτυο των Χανίων
Τα έντονα καιρικά φαινόμενα προκάλεσαν προβλήματα και σε σημεία του επαρχιακού οδικού δικτύου της Περιφερειακής Ενότητας Χανίων.
Ζητήματα καταγράφηκαν, μεταξύ άλλων, στις περιοχές Πέτρα Σελί και Αγία Ειρήνη, χωρίς να αναφέρονται μέχρι στιγμής προβλήματα μεγαλύτερης έκτασης.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η εικόνα και στο βόρειο παράκτιο μέτωπο, όπου η φουρτουνιασμένη θάλασσα κάλυψε σε αρκετά σημεία τις ακτές.
Χαρακτηριστική είναι η εικόνα από την παραλία της Νέας Χώρας, όπου η θάλασσα έχει προχωρήσει σημαντικά προς τη στεριά, αποτυπώνοντας τη σφοδρότητα των καιρικών συνθηκών που επικρατούν στα Χανιά.
Αγία Σοφία: Στο φως υπόγειο δίκτυο μήκους 9 χιλιομέτρων – Τι αποκαλύπτει ξεναγός στην Κωνσταντινούπολη
Νέα στοιχεία αποκαλύπτονται για τον υπόγειο κόσμο κάτω από την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη, καθώς οι έρευνες αναδεικνύουν ένα μεγάλο δίκτυο υπόγειων χώρων και διαδρομών κάτω από το ιστορικό μνημείο.
Σημειώνεται ότι πριν από λίγο καιρό, ο Τούρκος υπουργός Πολιτισμού Μεχμέτ Νουρί Ερσόι επιβεβαίωσε την ύπαρξη υπόγειου περάσματος κάτω από την Αγιά Σοφιά στην Κωνσταντινούπολη, κάνοντας λόγο για τμήματα τούνελ συνολικού μήκους περίπου 9 χιλιομέτρων, εκτείνονται σε διάφορα σημεία γύρω από την Αγία Σοφία, προς την περιοχή του Τοπ Καπί και τον Βυζαντινό Ιππόδρομο.
Όπως ανέφερε ο ξεναγός στην Κωνσταντινούπολη Γιάννης Κουρτέσογλου στο ertnews, παρόμοια υπόγεια διαδρομή είχε εντοπιστεί και στο παρελθόν, όταν κατά τη διάρκεια ερευνών αποκαλύφθηκε σύνδεση με υπόγειο χώρο κοντά σε κατάστημα της περιοχής. Σύμφωνα με τον ξεναγό, η ανάδειξη αυτών των υπόγειων δομών συνδέεται πλέον και με το αυξανόμενο τουριστικό ενδιαφέρον για την ιστορική και βυζαντινή κληρονομιά της Κωνσταντινούπολης.
Ένας υπόγειος κόσμος κάτω από την Κωνσταντινούπολη
Άλλωστε, η πόλη είναι χτισμένη πάνω σε ένα εκτεταμένο υπόγειο δίκτυο από δεξαμενές, στοές και άλλα αρχαιολογικά κατάλοιπα που προέρχονται από διαφορετικές ιστορικές περιόδους. Όπως εξήγησε ο Γιάννης Κουρτέσογλου, ακόμη και σήμερα, κατά τη διάρκεια εργασιών σε κεντρικά σημεία της πόλης, είναι πολύ πιθανό να εντοπιστούν αρχαιολογικά ευρήματα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, τα έργα μπορεί να σταματήσουν ώστε να προχωρήσουν οι απαραίτητες αρχαιολογικές έρευνες.
Παράλληλα, οι εργασίες ανάδειξης και αποκατάστασης των βυζαντινών καταλοίπων στην ευρύτερη περιοχή της Αγίας Σοφίας βρίσκονται σε πλήρη εξέλιξη, εξέλιξη που αναμένεται να προσθέσει νέους πόλους τουριστικού ενδιαφέροντος στην περιοχή.
Οι εργασίες συντήρησης στην Αγία Σοφία
Την ίδια στιγμή, στο επίκεντρο παραμένει η κατάσταση διατήρησης του ίδιου του μνημείου, ιδιαίτερα μετά τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας από μουσείο σε τζαμί το 2020. Ο Γιάννης Κουρτέσογλου τόνισε ότι τα τελευταία χρόνια πραγματοποιούνται εργασίες συντήρησης στο εσωτερικό του μνημείου, με στόχο, όπως είπε, την προστασία του τρούλου, του κτιρίου και του εσωτερικού διακόσμου.
Η συντήρηση της Αγίας Σοφίας παραμένει κομβικής σημασίας, καθώς πρόκειται για ένα μνημείο ανυπολόγιστης ιστορικής και πολιτιστικής αξίας, που αποτελεί παράλληλα ένα από τα σπουδαιότερα τοπόσημα της Κωνσταντινούπολης.
Η Αγία Σοφία παραμένει ο πρώτος προορισμός για τους Έλληνες
Παρά τη μετατροπή της σε τζαμί, η Αγία Σοφία εξακολουθεί να αποτελεί ίσως τον κύριο πόλο έλξης για τους Έλληνες επισκέπτες στην Κωνσταντινούπολη. «Στους δέκα, οι εννέα» Έλληνες επισκέπτες που έρχονται για πρώτη φορά στην πόλη έχουν ως βασικό σημείο ενδιαφέροντος την Αγία Σοφία, ανέφερε ο ξεναγός, υπογραμμίζοντας ότι η Κωνσταντινούπολη διαθέτει ένα τεράστιο πολιτιστικό απόθεμα, με βυζαντινά μνημεία, εκκλησίες και ιστορικούς χώρους που αξίζει να ανακαλύψει κανείς.
Η έλευση του φθινοπώρου σηματοδοτεί την έναρξη της περιόδου αιχμής για τους Έλληνες επισκέπτες. Ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος αποτελούν τους πλέον δημοφιλείς μήνες για μια απόδραση στην Κωνσταντινούπολη, ενώ η μικρή απόσταση από τη Βόρεια Ελλάδα καθιστά το ταξίδι ιδιαίτερα εύκολο.
Πολλοί ταξιδιώτες από τη Θεσσαλονίκη και τις γύρω περιοχές προτιμούν την οδική εκδρομή, επιλέγοντας οργανωμένα πακέτα με νυχτερινή αναχώρηση και άφιξη στην πόλη το επόμενο πρωί.
Η πόλη παραμένει ένας προορισμός που συνδυάζει μοναδικά την ιστορία, τον πολιτισμό και τη γαστρονομία, αν και οι ταξιδιώτες καλούνται να είναι προσεκτικοί στις επιλογές εστίασης, καθώς οι τιμές στα αμιγώς τουριστικά σημεία του κέντρου είναι συχνά αρκετά τσιμπημένες
Αυτά είναι τα 48 κειμήλια που επέστρεψαν στην Ελλάδα από τη Βουλγαρία-Στη Σόφια τα οστά του Τσάρου Σαμουήλ
Στην Ελλάδα επέστρεψαν, μετά από περισσότερο από έναν αιώνα, 48 ιστορικά κειμήλια που είχαν μεταφερθεί στη Βουλγαρία το 1917, κατά τη διάρκεια του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, στο πλαίσιο συμφωνίας πολιτιστικής ανταλλαγής μεταξύ των δύο χωρών. Στην ίδια συμφωνία συμπεριλαμβάνεται και η μεταφορά στη Σόφια των λειψάνων του Τσάρου Σαμουήλ της Βουλγαρίας.
Η συμφωνία χαρακτηρίζεται από την ελληνική κυβέρνηση ως ιστορικής σημασίας, καθώς αποτελεί αποτέλεσμα πολυετών διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο πλευρών.
Τα κειμήλια θα εκτεθούν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού έως τις 5 Νοεμβρίου 2026. Ακολούθως, θα παραδοθούν στις Ιερές Μονές Τιμίου Προδρόμου Σερρών, Εικοσιφοινίσσης και στην Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης, αναλόγως της προελεύσεώς τους.
Δείτε φωτογραφίες από τα 48 θρησκευτικά κειμήλια που επιστρέφουν στην Ελλάδα
Ποιος ήταν ο τσάρος Σαμουήλ και γιατί τα οστά του βρίσκονται στην Ελλάδα
Ο τσάρος Σαμουήλ υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους ηγεμόνες του Πρώτου Βουλγαρικού Κράτους, το οποίο κυβέρνησε ως τσάρος από το 997 έως το 1014, σε μια περίοδο συνεχών πολέμων με τη Βυζαντινή Αυτοκρατορία. Κέντρο της εξουσίας του βρισκόταν στην ευρύτερη περιοχή της Μακεδονίας, με ιδιαίτερη σημασία για την Πρέσπα και αργότερα την Αχρίδα.
Στη νησίδα του Αγίου Αχιλλείου, στη Μικρή Πρέσπα, ο Σαμουήλ έχτισε στα τέλη του 10ου αιώνα μεγάλη βασιλική, προκειμένου να στεγάσει το λείψανο του Αγίου Αχιλλείου, το οποίο είχε μεταφέρει από τη Λάρισα. Η περιοχή αποτελούσε τότε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά και εκκλησιαστικά κέντρα του κράτους του.
«Τα ιστορικά κειμήλια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου»
Στη νησίδα του Αγίου Αχιλλείου, στη Μικρή Πρέσπα, ο Σαμουήλ έχτισε στα τέλη του 10ου αιώνα μεγάλη βασιλική, προκειμένου να στεγάσει το λείψανο του Αγίου Αχιλλείου, το οποίο είχε μεταφέρει από τη Λάρισα. Η περιοχή αποτελούσε τότε ένα από τα σημαντικότερα πολιτικά και εκκλησιαστικά κέντρα του κράτους του.
«Τα ιστορικά κειμήλια δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου»
Με αφορμή την υπογραφή των πρωτοκόλλων της συμφωνίας πολιτιστικής ανταλλαγής Ελλάδας και Βουλγαρίας ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης τόνισε: «Στην πατρίδα μας γυρίζουν τώρα 48 αντικείμενα ανεκτίμητης πολιτιστικής, πνευματικής, αλλά και συναισθηματικής αξίας».
Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, πρόκειται για ιερές εικόνες και σταυρούς, άμφια, λειψανοθήκη, αλλά και τον επισκοπικό θρόνο, κειμήλια που είχαν αποσπαστεί το 1917, μέσα στη δίνη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτας και τις μονές του Τιμίου Προδρόμου και της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας. Τα αντικείμενα θα φιλοξενηθούν αρχικά στο Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια θα επιστρέψουν στις ιστορικές τους εστίες.
Την ίδια ώρα, όπως σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης, η Ελλάδα εκπληρώνει τη δική της πλευρά της συμφωνίας, παραδίδοντας στη Βουλγαρία τα λείψανα του τσάρου Σαμουήλ και τα οστά από τέσσερις σαρκοφάγους, που είχαν ανασκαφεί το 1964 από τον καθηγητή Μουτσόπουλο στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην παρουσία της συζύγου του Βούλγαρου πρωθυπουργού στην εκδήλωση, λέγοντας ότι συγκινείται από την παρουσία της. «Αυτά κρατήθηκαν και φυλάχθηκαν επί δεκαετίες από την ελληνική πολιτεία και στο εξής επιστρέφουν στον λαό της Βουλγαρίας, ώστε να τιμηθούν στη χώρα του με τον τρόπο με τον οποίο εσείς οι ίδιοι θα θεωρήσετε ότι είναι ο πιο κατάλληλος», ανέφερε απευθυνόμενος στον Βούλγαρο πρωθυπουργό.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η συμφωνία ολοκληρώνει μια διαπραγμάτευση που ξεκίνησε πριν από περίπου μισό αιώνα. Όπως είπε, οι πρώτες συζητήσεις είχαν γίνει από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή τη δεκαετία του 1970 με τον τότε ηγέτη της Βουλγαρίας, Τόντορ Ζίβκοφ.
«Χρειάστηκε όμως να περάσει καιρός και κυρίως να υπάρξει βούληση και αποφασιστικότητα ώστε να ξεπεραστούν αγκυλώσεις του παρελθόντος», σημείωσε.
Ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε τον Βούλγαρο ομόλογό του, τις προηγούμενες κυβερνήσεις των δύο χωρών, τα δύο υπουργεία Πολιτισμού, καθώς και τη διοίκηση και το προσωπικό του Βυζαντινού Μουσείου που εργάστηκαν για την επίτευξη της συμφωνίας. «Αυτός ο δίαυλος της διμερούς συνεργασίας τώρα ανοίγει», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η σημερινή συμφωνία αποτελεί το πρώτο βήμα για μια ακόμη στενότερη συνεργασία Ελλάδας και Βουλγαρίας, με στόχο την επιστροφή και άλλων πολιτιστικών αντικειμένων στις δύο χώρες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη συμφωνία κατέστη δυνατή έπειτα από δεκαετίες αδράνειας. Όπως είπε, σε πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν επικράτησαν «η ακινησία και η λογική, μερικές φορές, των μαξιμαλιστικών απαιτήσεων».
Αναφερόμενος στην πολιτιστική διπλωματία, υποστήριξε ότι «κινείται αθόρυβα αλλά και απολύτως παραγωγικά», φέρνοντας ως παράδειγμα τη συμφωνία για την επιστροφή του θραύσματος του «Θαύματος των Εφέσων» από τη Σικελία. Όπως σημείωσε, η συγκεκριμένη φόρμουλα είχε επαινεθεί από την UNESCO.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη διεθνή συζήτηση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, επισημαίνοντας ότι η σημερινή συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλλαγή προσέγγισης. «Τα μνημεία, τα ιστορικά κειμήλια, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου, ούτε ως θύματα συγκυριών μεταγενέστερων της δημιουργίας τους», υπογράμμισε.
Όπως ανέφερε ο πρωθυπουργός, πρόκειται για ιερές εικόνες και σταυρούς, άμφια, λειψανοθήκη, αλλά και τον επισκοπικό θρόνο, κειμήλια που είχαν αποσπαστεί το 1917, μέσα στη δίνη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τη Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτας και τις μονές του Τιμίου Προδρόμου και της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας. Τα αντικείμενα θα φιλοξενηθούν αρχικά στο Βυζαντινό Μουσείο Θεσσαλονίκης και στη συνέχεια θα επιστρέψουν στις ιστορικές τους εστίες.
Την ίδια ώρα, όπως σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης, η Ελλάδα εκπληρώνει τη δική της πλευρά της συμφωνίας, παραδίδοντας στη Βουλγαρία τα λείψανα του τσάρου Σαμουήλ και τα οστά από τέσσερις σαρκοφάγους, που είχαν ανασκαφεί το 1964 από τον καθηγητή Μουτσόπουλο στη Βασιλική του Αγίου Αχιλλείου.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην παρουσία της συζύγου του Βούλγαρου πρωθυπουργού στην εκδήλωση, λέγοντας ότι συγκινείται από την παρουσία της. «Αυτά κρατήθηκαν και φυλάχθηκαν επί δεκαετίες από την ελληνική πολιτεία και στο εξής επιστρέφουν στον λαό της Βουλγαρίας, ώστε να τιμηθούν στη χώρα του με τον τρόπο με τον οποίο εσείς οι ίδιοι θα θεωρήσετε ότι είναι ο πιο κατάλληλος», ανέφερε απευθυνόμενος στον Βούλγαρο πρωθυπουργό.
Ο κ. Μητσοτάκης υπογράμμισε ότι η συμφωνία ολοκληρώνει μια διαπραγμάτευση που ξεκίνησε πριν από περίπου μισό αιώνα. Όπως είπε, οι πρώτες συζητήσεις είχαν γίνει από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή τη δεκαετία του 1970 με τον τότε ηγέτη της Βουλγαρίας, Τόντορ Ζίβκοφ.
«Χρειάστηκε όμως να περάσει καιρός και κυρίως να υπάρξει βούληση και αποφασιστικότητα ώστε να ξεπεραστούν αγκυλώσεις του παρελθόντος», σημείωσε.
Ο πρωθυπουργός ευχαρίστησε τον Βούλγαρο ομόλογό του, τις προηγούμενες κυβερνήσεις των δύο χωρών, τα δύο υπουργεία Πολιτισμού, καθώς και τη διοίκηση και το προσωπικό του Βυζαντινού Μουσείου που εργάστηκαν για την επίτευξη της συμφωνίας. «Αυτός ο δίαυλος της διμερούς συνεργασίας τώρα ανοίγει», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι η σημερινή συμφωνία αποτελεί το πρώτο βήμα για μια ακόμη στενότερη συνεργασία Ελλάδας και Βουλγαρίας, με στόχο την επιστροφή και άλλων πολιτιστικών αντικειμένων στις δύο χώρες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης στάθηκε ιδιαίτερα στο γεγονός ότι η συγκεκριμένη συμφωνία κατέστη δυνατή έπειτα από δεκαετίες αδράνειας. Όπως είπε, σε πολλές περιπτώσεις στο παρελθόν επικράτησαν «η ακινησία και η λογική, μερικές φορές, των μαξιμαλιστικών απαιτήσεων».
Αναφερόμενος στην πολιτιστική διπλωματία, υποστήριξε ότι «κινείται αθόρυβα αλλά και απολύτως παραγωγικά», φέρνοντας ως παράδειγμα τη συμφωνία για την επιστροφή του θραύσματος του «Θαύματος των Εφέσων» από τη Σικελία. Όπως σημείωσε, η συγκεκριμένη φόρμουλα είχε επαινεθεί από την UNESCO.
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στη διεθνή συζήτηση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, επισημαίνοντας ότι η σημερινή συμφωνία Ελλάδας και Βουλγαρίας εντάσσεται σε μια ευρύτερη αλλαγή προσέγγισης. «Τα μνημεία, τα ιστορικά κειμήλια, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως λάφυρα πολέμου, ούτε ως θύματα συγκυριών μεταγενέστερων της δημιουργίας τους», υπογράμμισε.
Άνοια: Επένδυση 5,5 εκατ. ευρώ για το νέο Εθνικό Πρότυπο Κέντρο – Τι θα προσφέρει
Ένα σημαντικό έργο για την αντιμετώπιση της άνοιας περνά στη φάση της υλοποίησης, με τη δημιουργία του Εθνικού Πρότυπου Κέντρου για την Άνοια και τις Συναφείς Διαταραχές στο Περιστέρι.Η σύμβαση για τη δημιουργία του Κέντρου παρουσιάστηκε και υπογράφηκε την Πέμπτη στο Μέγαρο Μαξίμου, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με τη χρηματοδότηση να περιλαμβάνει δωρεά ύψους 5,5 εκατ. ευρώ από σημαντικά κοινωφελή ιδρύματα της χώρας.
Πρόκειται για ένα μοντέλο συνεργασίας δημόσιου και κοινωφελούς τομέα, με στόχο τη δημιουργία μιας εξειδικευμένης δομής για την πρόληψη, την έγκαιρη διάγνωση και τη φροντίδα ανθρώπων που αντιμετωπίζουν άνοια και συναφείς γνωστικές διαταραχές.
Το νέο Κέντρο στο Περιστέρι
Το Εθνικό Πρότυπο Κέντρο προβλέπεται να λειτουργήσει στα δυτικά προάστια της Αθήνας, στο Περιστέρι.Ο σχεδιασμός προβλέπει μια δομή που δεν θα περιορίζεται αποκλειστικά στην αντιμετώπιση ανθρώπων με προχωρημένη νόσο.
Έμφαση δίνεται στην έγκαιρη αναγνώριση των προβλημάτων μνήμης και στη δυνατότητα παρέμβασης από τα πρώτα στάδια, όταν η οργανωμένη παρακολούθηση μπορεί να βοηθήσει τόσο τον ασθενή όσο και την οικογένειά του.Η επιλογή των δυτικών προαστίων έχει παράλληλα σημασία για την πρόσβαση ενός μεγάλου πληθυσμού σε εξειδικευμένες υπηρεσίες που σήμερα δεν είναι συγκεντρωμένες σε μία ενιαία δομή.
Ιατρείο Μνήμης και ημερήσια φροντίδα
Στις υπηρεσίες του Κέντρου προβλέπεται να περιλαμβάνεται Ιατρείο Μνήμης, όπου θα μπορούν να πραγματοποιούνται αξιολογήσεις μνήμης, νευροψυχολογικές και λειτουργικές εξετάσεις.Παράλληλα προβλέπονται υπηρεσίες ημερήσιας υποστήριξης και δημιουργικής απασχόλησης, με δραστηριότητες που θα στοχεύουν στην ενίσχυση των γνωστικών και σωματικών δεξιοτήτων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δυνατότητα παροχής υπηρεσιών και κατ' οίκον, μέσω κινητών παρεμβάσεων, αλλά και με τη χρήση τηλεϊατρικής και τηλεσυμβουλευτικής.Αυτό μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα σημαντικό για ανθρώπους που δυσκολεύονται να μετακινηθούν ή κατοικούν μακριά από εξειδικευμένες δομές.
Στήριξη και στους φροντιστές
Η οικονομική και κοινωνική διάσταση της άνοιας δεν περιορίζεται στον ίδιο τον ασθενή.Σε μεγάλο αριθμό περιπτώσεων, σημαντικό μέρος της καθημερινής φροντίδας αναλαμβάνουν μέλη της οικογένειας, τα οποία καλούνται να συνδυάσουν εργασία, προσωπικές υποχρεώσεις και φροντίδα ενός ανθρώπου με σταδιακά αυξανόμενες ανάγκες.
Η δημιουργία οργανωμένων υπηρεσιών ημερήσιας φροντίδας, συμβουλευτικής και υποστήριξης μπορεί επομένως να λειτουργήσει και ως βοήθεια προς τις οικογένειες και τους φροντιστές.
Τη λειτουργία αναλαμβάνει η ΑΕΜΥ
Το θεσμικό πλαίσιο για τη λειτουργία του Κέντρου έχει ήδη διαμορφωθεί.Η Ανώνυμη Εταιρεία Μονάδων Υγείας (ΑΕΜΥ Α.Ε.) αποκτά τη δυνατότητα να αναπτύξει και να λειτουργήσει το Εθνικό Πρότυπο Κέντρο, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Υγείας και σε συνεργασία με το Εθνικό Παρατηρητήριο Άνοιας - Alzheimer.Η ΑΕΜΥ μπορεί επίσης να αποδέχεται δωρεές φυσικών και νομικών προσώπων για τη δημιουργία, ανάπτυξη και υποστήριξη της δομής.
Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται ένα πλαίσιο στο οποίο δημόσιοι πόροι, δωρεές και ευρωπαϊκά χρηματοδοτούμενα προγράμματα μπορούν να συνδυαστούν για τη λειτουργία του Κέντρου.
Η οικονομική διάσταση της άνοιας
Η δημιουργία της νέας δομής έχει και μια ευρύτερη οικονομική διάσταση.Η γήρανση του πληθυσμού αυξάνει τις ανάγκες μακροχρόνιας φροντίδας, ενώ η άνοια δημιουργεί σημαντικό άμεσο και έμμεσο κόστος: ιατρική περίθαλψη, φάρμακα, φροντιστές, απώλεια παραγωγικού χρόνου για συγγενείς και ανάγκη για εξειδικευμένες κοινωνικές υπηρεσίες.
Παγκοσμίως περίπου 57 εκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με άνοια το 2021, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ενώ κάθε χρόνο εμφανίζονται σχεδόν 10 εκατομμύρια νέα περιστατικά.Η δημιουργία δομών που συνδυάζουν πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση, θεραπευτική παρακολούθηση και υποστήριξη των οικογενειών αποκτά επομένως ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Το στοίχημα για το νέο Κέντρο στο Περιστέρι είναι η επένδυση των 5,5 εκατ. ευρώ να μετατραπεί σε μια λειτουργική δομή που θα προσφέρει πραγματική και σταθερή υποστήριξη σε ασθενείς και οικογένειες.
Άλκης Δαυίδ: Τα 90.000.000 δολάρια και τα 5 «κατηγορώ» από γυναίκες
Χθες δικαστήριο του Λος Άντζελες επιδίκασε το ποσό των 90.000.000 δολαρίων σε μια από τις καταγγέλλουσες, η οποία επέλεξε να μην δημοσιοποιηθεί το όνομά της.
Πρωτόδικα το ποσό που της είχε επιδικαστεί τον Ιούνιο του 2024 ήταν 900.000.000 δολάρια, εν αντιθέσει με τις τέσσερις άλλες γυναίκες στις οποίες επιδικάστηκαν σημαντικά μεν, αλλά πολύ μικρότερα ποσά.
Ο γιος του Ανδρέα Δαυίδ δεν κατάφερε τελικά να ανατρέψει την καταδικαστική απόφαση στο Εφετείο αλλά τα χρήματα που επιδίκασε τελικά στην καταγγέλλουσα γυναίκα είναι 90.000.000 δολάρια.
Το καλοκαίρι του 2024 με αγωγή που κατέθεσε εναντίον έξι ατόμων ο Δαυίδ είχε περάσει στην αντεπίθεση, κατέθεσε στο Πρωτοδικείο ενώ παρέδωσε στο δικαστήριο και συμπληρωματικό υπόμνημα με στοιχεία αλλά τελικά δεν κατάφερε και πολλά πράγματα.
Η νίκη της Λόρεν Ριβς -πρώην εργαζόμενης σε επιχείρησή του-σε δικαστήριο του Λος Άντζελες το 2019 που της επιδίκασε 4.350.000 δολάρια ως αποζημίωση, την οποία αμφισβήτησε ο Δαυίδ, στοίχισε στον επιχειρηματία την ονειρική κατοικία του στις Σπέτσες.
Κι αυτό επειδή η Ριβς, αφού δεν βρήκε περιουσιακά στοιχεία του Δαυίδ στις ΗΠΑ τα αναζήτησε στην Ελλάδα και πέτυχε να βγάλει την αγαπημένη βίλα του στο σφυρί η οποία κατέληξε στα χέρια του ξαδέρφου του.
Την ίδια περίοδο-το καλοκαίρι του 2024-ο Άλκης Δαυίδ είχε καταθέσει μήνυση εναντίον της Ριβς, άλλων δύο γυναικών και των δικηγόρων που τις εκπροσώπησαν κατηγορώντας τους για σύσταση εγκληματικής οργάνωσης που τον στοχοποίησε.
Ταυτόχρονα όμως είχε να αντιμετωπίσει και μια νέα δικαστική ήττα, αυτή από την ανώνυμη καταγγέλλουσα η οποία αρχικά συνοδεύτηκε από μια αποζημίωση μαμούθ 900.000.000 δολαρίων την οποία εξέδωσε δικαστήριο του Λος Άντζελες τον Ιούνιο του 2024.
Η υπόθεση αφορούσε γυναίκα το όνομα της οποίας δεν δημοσιοποιήθηκε η οποία κατηγόρησε τον Άλκη Δαυίδ, για σεξουαλική παρενόχληση και βιασμό από το 2016 μέχρι το 2019, όταν εργαζόταν σε εταιρία του όπως και οι τρεις γυναίκες για τις οποίες κατέθεσε μήνυση πριν από δύο χρόνια.
Οι καταγγελίες και οι ήττες
Οι καταγγελίες και οι ήττες
Μια συνηθισμένη μέρα πριν από επτά χρόνια το σκηνικό ήταν κατά τι σουρεαλιστικό, όπως ακριβώς είναι και η ζωή του Άλκη Δαυίδ, ενός κληρονόμου πολύ διαφορετικού από τους άλλους.
Περπατώντας μέσα στην καινούργια παραθαλάσσια κατοικία του στο Λος Άντζελες, την ανακαίνιση της οποίας έδειχνε καθημερινά σχεδόν μέσα από το Instagram του, ο έλληνας γόνος της πασίγνωστης επιχειρηματικής οικογένειας ξέσπασε κατά πάντων.
Αιτία; Τα 58.000.000 δολάρια που κλήθηκε να πληρώσει στην πρώην υπάλληλο του Μαχίτ Καν, την οποία είχε δικαιώσει πρωτόδικα δικαστήριο του Λος Άντζελες μετά από αγωγή που κατέθεσε κατά του πρώην εργοδότη της για σεξουαλική παρενόχληση και προσβολή της προσωπικότητας της.
«Δεν ήταν δίκη αυτή. Δεν με άφησαν να αποδείξω την αθωότητα μου, δεν είναι δικαιοσύνη αυτή...» και πολλά άλλα ήταν τα σχόλια του Δαυίδ λίγες ώρες μετά την απόφαση που «τσαλάκωσε» για τα καλά την ούτως ή άλλως εκρηκτική περσόνα του.
Η πρώτη του κίνηση ήταν να ασκήσει έφεση ευελπιστώντας ότι στην δεύτερη διαδικασία θα δικαιωθεί, αφού το συγκεριμένο αδίκημα θεωρείται από τα πιο σοβαρά και επισύρει τεράστιες ποινές στην Αμερική.
Τελικά δεν δικαιώθηκε και αυτή ήταν η τέταρτη φορά που πρώην υπάλληλος του Δαυίδ τον έσυρε στα δικαστήρια με την ίδια κατηγορία, κάτι που φαίνεται ότι μέτρησε πολύ, σε ό,τι αφορά το υπέρογκο πρόστιμο που του επιβλήθηκε τελεσίδικα και ήταν 58.000.000 δολάρια.
Ο ίδιος από την άλλη ισχυρίζεται ότι δεν έχει κάνει τίποτε από όσα του προσάπτουν, όμως οι καταγγελίες και τα δικαστήρια φαίνεται ότι έχουν διαφορετική άποψη.
Έχουν δικαιώσει όλες τις καταγγέλλουσες οι οποίες προσέφυγαν σε αυτά αρνούμενες να δεχτούν το χοντροκομμένο χιούμορ του επιχειρηματία και entrepreneur, όπως το χαρακτηρίζουν οι φίλοι του, το οποίο εύκολα ανακαλύπτει κανείς, μέσα από εκατοντάδες βίντεο που έχει ανεβάσει κατά καιρούς.
Τρεις καταδίκες για το ίδιο αδίκημα!
Περπατώντας μέσα στην καινούργια παραθαλάσσια κατοικία του στο Λος Άντζελες, την ανακαίνιση της οποίας έδειχνε καθημερινά σχεδόν μέσα από το Instagram του, ο έλληνας γόνος της πασίγνωστης επιχειρηματικής οικογένειας ξέσπασε κατά πάντων.
Αιτία; Τα 58.000.000 δολάρια που κλήθηκε να πληρώσει στην πρώην υπάλληλο του Μαχίτ Καν, την οποία είχε δικαιώσει πρωτόδικα δικαστήριο του Λος Άντζελες μετά από αγωγή που κατέθεσε κατά του πρώην εργοδότη της για σεξουαλική παρενόχληση και προσβολή της προσωπικότητας της.
«Δεν ήταν δίκη αυτή. Δεν με άφησαν να αποδείξω την αθωότητα μου, δεν είναι δικαιοσύνη αυτή...» και πολλά άλλα ήταν τα σχόλια του Δαυίδ λίγες ώρες μετά την απόφαση που «τσαλάκωσε» για τα καλά την ούτως ή άλλως εκρηκτική περσόνα του.
Η πρώτη του κίνηση ήταν να ασκήσει έφεση ευελπιστώντας ότι στην δεύτερη διαδικασία θα δικαιωθεί, αφού το συγκεριμένο αδίκημα θεωρείται από τα πιο σοβαρά και επισύρει τεράστιες ποινές στην Αμερική.
Τελικά δεν δικαιώθηκε και αυτή ήταν η τέταρτη φορά που πρώην υπάλληλος του Δαυίδ τον έσυρε στα δικαστήρια με την ίδια κατηγορία, κάτι που φαίνεται ότι μέτρησε πολύ, σε ό,τι αφορά το υπέρογκο πρόστιμο που του επιβλήθηκε τελεσίδικα και ήταν 58.000.000 δολάρια.
Ο ίδιος από την άλλη ισχυρίζεται ότι δεν έχει κάνει τίποτε από όσα του προσάπτουν, όμως οι καταγγελίες και τα δικαστήρια φαίνεται ότι έχουν διαφορετική άποψη.
Έχουν δικαιώσει όλες τις καταγγέλλουσες οι οποίες προσέφυγαν σε αυτά αρνούμενες να δεχτούν το χοντροκομμένο χιούμορ του επιχειρηματία και entrepreneur, όπως το χαρακτηρίζουν οι φίλοι του, το οποίο εύκολα ανακαλύπτει κανείς, μέσα από εκατοντάδες βίντεο που έχει ανεβάσει κατά καιρούς.
Τρεις καταδίκες για το ίδιο αδίκημα!
Ήδη και πριν από το 2019 τρεις γυναίκες πρώην υπάλληλοι σε εταιρίες του τον είχαν σύρει στα δικαστήρια κατηγορώντας τον για σεξουαλική παρενόχληση, προσβολή προσωπικότητας, προσβολή της γενετήσιας αξιοπρέπειας ενώ η ανώνυμη καταγγέλλουσα κατέθεσε ότι την βίασε.
Οι δύο πρώτες κέρδισαν τόσο πρωτόδικα όσο και στην έφεση που άσκησε κατά της απόφασης ο δισεκατομμυριούχος entrepreneur, που μέχρι πρότινος ζούσε κυρίως μεταξύ Γκστάαντ και Λος Άντζελες, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια έχει εγκατασταθεί στην Αντίγκουα.
Οι δύο πρώτες κέρδισαν τόσο πρωτόδικα όσο και στην έφεση που άσκησε κατά της απόφασης ο δισεκατομμυριούχος entrepreneur, που μέχρι πρότινος ζούσε κυρίως μεταξύ Γκστάαντ και Λος Άντζελες, ενώ τα τελευταία δύο χρόνια έχει εγκατασταθεί στην Αντίγκουα.
Η τρίτη ήταν η Μαχίτ Καν, η οποία είδε πρωτόδικα τον δικαστή στο ανώτερο δικαστήριο της Κομητείας του Λος Άντζελες να της επιδικάζει 58.000.000 δολάρια ως αποζημίωση για την σεξουαλική παρενόχληση από το πρώην αφεντικό της.
Στο εφετείο που ακολούθησε, είχε ήδη εισπράξει μια εβδομάδα πριν από την απόφαση 8.000.000 δολάρια στα οποία προστέθηκαν τα πενήντα της πρώτης δίκης, ενώ πριν από την Καν είχαν προηγηθεί άλλες δύο αγωγές κατά του επιχειρηματία.
Αυτές της Τσάσιτι Τζόουνς και της Λορίν Ριβς, οι οποίες υπέστησαν ότι και η Καν σύμφωνα με τα έγγραφα της δικογραφίας και τα όσα αποκαλύφθηκαν στις δίκες που ακολούθησαν, οι οποίες είχαν αρκετή ένταση.
Ο γόνος της πασίγνωστης επιχειρηματικής οικογένειας ξέσπασε ουκ ολίγες φορές κατά των συνηγόρων υπεράσπισης πετώντας τους το πορτοφόλι του και αποκαλώντας τους βαμπίρ που ήθελαν να του πιουν το αίμα, εννοώντας την οικονομική του αφαίμαξη.
Μόνο που τα όσα έπραξε εντός της δικαστικής αίθουσας δεν έπεισαν κανέναν, όπως και η εμμονή του ότι ποτέ δεν είχε αγγίξει καμία από τις τρεις γυναίκες, οι οποίες αποφάσισαν να κινηθούν νομικά εναντίον του.
Η περιγραφή
Στο εφετείο που ακολούθησε, είχε ήδη εισπράξει μια εβδομάδα πριν από την απόφαση 8.000.000 δολάρια στα οποία προστέθηκαν τα πενήντα της πρώτης δίκης, ενώ πριν από την Καν είχαν προηγηθεί άλλες δύο αγωγές κατά του επιχειρηματία.
Αυτές της Τσάσιτι Τζόουνς και της Λορίν Ριβς, οι οποίες υπέστησαν ότι και η Καν σύμφωνα με τα έγγραφα της δικογραφίας και τα όσα αποκαλύφθηκαν στις δίκες που ακολούθησαν, οι οποίες είχαν αρκετή ένταση.
Ο γόνος της πασίγνωστης επιχειρηματικής οικογένειας ξέσπασε ουκ ολίγες φορές κατά των συνηγόρων υπεράσπισης πετώντας τους το πορτοφόλι του και αποκαλώντας τους βαμπίρ που ήθελαν να του πιουν το αίμα, εννοώντας την οικονομική του αφαίμαξη.
Μόνο που τα όσα έπραξε εντός της δικαστικής αίθουσας δεν έπεισαν κανέναν, όπως και η εμμονή του ότι ποτέ δεν είχε αγγίξει καμία από τις τρεις γυναίκες, οι οποίες αποφάσισαν να κινηθούν νομικά εναντίον του.
Η περιγραφή
Η Μαχίτ Καν κατέθεσε ότι δυο με τρεις φορές την εβδομάδα ο Δαυίδ την άρπαζε από τον λαιμό και πίεζε το κεφάλι της στην περιοχή των γεννητικών του οργάνων, κουνώντας το σαν η γυναίκα να του έκανε στοματικό έρωτα.
Όταν τελείωνε έκανε ότι κουμπώνει το φερμουάρ του, της έλεγε «ευχαριστώ Μαχίτ» και αποχωρούσε γελώντας σαν να μην είχε γίνει τίποτε.
Η νεαρή γυναίκα είπε στην κατάθεση της ότι έμεινε για ημέρες μέσα στο διαμέρισμα της φοβούμενη να βγει έξω και ότι σκέφθηκε ακόμη και την αυτοκτονία, κάτι που επιβεβαίωσαν και δικοί της ανθρωποι.
Τα ίδια είχαν συμβεί και με τις Τζόουνς και Ριβς οι οποίες υπέστησαν την ίδια ακριβώς παρενόχληση από τον Δαυίδ, ο οποίος τόσο κατά την διάρκεια των δικών όσο και μέσω της σελίδας του στο Instagram καταφερόταν εναντίον τους.
Η Ριβς μάλιστα υποχρεώθηκε να μείνει μόνη της στο γραφείο του και αφού ο Δαυίδ κατέβασε το παντελόνι του, την άρπαξε και έτριβε το πρόσωπο της πάνω στο εσώρουχο του.
Είναι πολλά τα λεφτά...
Όταν τελείωνε έκανε ότι κουμπώνει το φερμουάρ του, της έλεγε «ευχαριστώ Μαχίτ» και αποχωρούσε γελώντας σαν να μην είχε γίνει τίποτε.
Η νεαρή γυναίκα είπε στην κατάθεση της ότι έμεινε για ημέρες μέσα στο διαμέρισμα της φοβούμενη να βγει έξω και ότι σκέφθηκε ακόμη και την αυτοκτονία, κάτι που επιβεβαίωσαν και δικοί της ανθρωποι.
Τα ίδια είχαν συμβεί και με τις Τζόουνς και Ριβς οι οποίες υπέστησαν την ίδια ακριβώς παρενόχληση από τον Δαυίδ, ο οποίος τόσο κατά την διάρκεια των δικών όσο και μέσω της σελίδας του στο Instagram καταφερόταν εναντίον τους.
Η Ριβς μάλιστα υποχρεώθηκε να μείνει μόνη της στο γραφείο του και αφού ο Δαυίδ κατέβασε το παντελόνι του, την άρπαξε και έτριβε το πρόσωπο της πάνω στο εσώρουχο του.
Είναι πολλά τα λεφτά...
Σε δυο τουλάχιστον δίκες τα ξεσπάσματα του ανάγκασαν τον δικαστή να τον αποβάλλει από την αίθουσα, ενώ όπως έγινε γνωστό τα 58.000.000 δολάρια που επιδικάστηκαν συνολικά στην Μαχίτ Καν είναι μια από τις μεγαλύτερες αποζημιώσεις που έχουν δοθεί στις ΗΠΑ.
Το σύνολο των αποζημιώσεων που κλήθηκε να καταβάλλει ο έλληνας δισεκατομμυριούχος ξεπερνάει πλέον μετά την τελευταία απόφαση τα 164.000.000 δολάρια.
Μόνο σε μια περίπτωση μετά την πρώτη απόφαση κατέφυγε σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με την καταγγέλλουσα το όνομα της οποίας επίσης δεν έγινε γνωστό.
Η Καν δήλωσε μετά την πρώτη δίκη ότι «η ετυμηγορία του δικαστηρίου ήταν μια υπενθύμιση σε όσους πιστεύουν ότι μπορούν να ξεφύγουν από τον νόμο και να πληγώνουν τους άλλους».
Ο εκρηκτικός Άλκης Δαυίδ από την πλευρά του είπε τότε: «Τι δικαιοσύνη είναι αυτή που δεν με αφήνει να υπερασπιστώ καθόλου τον εαυτό μου;» εμμένοντας στο ότι δεν άγγιξε ποτέ αυτές τις γυναίκες. Μόνο που δεν τον πίστεψε κανείς.
Το σύνολο των αποζημιώσεων που κλήθηκε να καταβάλλει ο έλληνας δισεκατομμυριούχος ξεπερνάει πλέον μετά την τελευταία απόφαση τα 164.000.000 δολάρια.
Μόνο σε μια περίπτωση μετά την πρώτη απόφαση κατέφυγε σε εξωδικαστικό συμβιβασμό με την καταγγέλλουσα το όνομα της οποίας επίσης δεν έγινε γνωστό.
Η Καν δήλωσε μετά την πρώτη δίκη ότι «η ετυμηγορία του δικαστηρίου ήταν μια υπενθύμιση σε όσους πιστεύουν ότι μπορούν να ξεφύγουν από τον νόμο και να πληγώνουν τους άλλους».
Ο εκρηκτικός Άλκης Δαυίδ από την πλευρά του είπε τότε: «Τι δικαιοσύνη είναι αυτή που δεν με αφήνει να υπερασπιστώ καθόλου τον εαυτό μου;» εμμένοντας στο ότι δεν άγγιξε ποτέ αυτές τις γυναίκες. Μόνο που δεν τον πίστεψε κανείς.
Διονύσης Θανάσουλας
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
Εφορία: Πώς κόβονται έως και στο μισό τα πρόστιμα - Τα 5 «παράθυρα» για τους οφειλέτες
Έως και πέντε ευκαιρίες για να μειώσουν ακόμα και στο μισό τα πρόστιμα από φορολογικό έλεγχο έχουν οι φορολογούμενοι, εφόσον αποδεχθούν την κύρια οφειλή, μέσα στα χρονικά όρια που προβλέπει η διαδικασία. Το ύψος του προστίμου της Εφορίας δεν εξαρτάται πλέον έτσι μόνο από το αποτέλεσμα του ελέγχου, αλλά και από το πότε θα επιλέξει ο φορολογούμενος να κλείσει την υπόθεση.
Ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας προβλέπει τέσσερα διαδοχικά στάδια αποδοχής, με έκπτωση που κλιμακώνεται από 25% και φτάνει έως 50%. Η διαδικασία γίνεται σε μεγάλο βαθμό αυτοματοποιημένα, μέσω ειδικής πλατφόρμας την οποία έχει θέσει σε λειτουργία η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων για δήλωση Αποδοχής Πράξεων Ελέγχου.
Για τους μικρομεσαίους, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αυτοαπασχολούμενους που βρίσκονται συχνά αντιμέτωποι με φορολογικούς ελέγχους, ο χρόνος αντίδρασης μπορεί να αποδειχθεί καθοριστικός. Όσο νωρίτερα γίνει η αποδοχή της οφειλής, τόσο μεγαλύτερη είναι η μείωση του προστίμου.
Όσο νωρίτερα, τόσο καλύτερα
Η ρύθμιση περιλαμβάνεται στο νέο άρθρο 75 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας και προβλέπει κλιμακωτή μείωση των προστίμων, ανάλογα με το στάδιο στο οποίο έχει φτάσει ο φορολογικός έλεγχος.
Ο οφειλέτης που επιθυμεί να κλείσει με συνοπτικές διαδικασίες τον έλεγχο, πρέπει να κάνει χρήση της ψηφιακής υπηρεσίας για την υποβολή της δήλωσης αποδοχής, στον υπηρεσία myAADE (στη διεύθυνση myaade.gov.gr) επιλέγοντας: Εφαρμογές - Φορολογικές Υπηρεσίες - Δήλωση Αποδοχής Πράξεων Ελέγχου, άρθρο 75 ν.5104/24.
Η μεγαλύτερη έκπτωση (50%) παρέχεται όταν ο φορολογούμενος αποδεχθεί τα αποτελέσματα του ελέγχου στο αρχικό στάδιο, πριν καν την οριστικοποίηση του καταλογισμού. Πρόκειται για το σημείο στο οποίο ο ελεγχόμενος έχει ήδη ενημερωθεί για τα ευρήματα της φορολογικής διοίκησης, αλλά δεν έχει ακόμη περάσει στη διαδικασία της ενδικοφανούς προσφυγής.
Για μια μικρή επιχείρηση ή έναν αυτοαπασχολούμενο, η επιλογή αυτή μπορεί να περιορίσει σημαντικά το συνολικό βάρος, υπό τον όρο ότι η παράβαση και ο καταλογισμός γίνονται δεκτοί από τον ελεγχόμενο και υπό την προϋπόθεση ότι ο φορολογούμενος διαθέτει και την οικονομική ευχέρεια να τηρήσει τους όρους της διαδικασίας.
Και αυτό διότι η αποδοχή δεν είναι απλά μιας δήλωση πρόθεσης. Συνδέεται με συγκεκριμένες προθεσμίες και προϋποθέτει την εμπρόθεσμη καταβολή των ποσών που απαιτούνται.
Η έκπτωση μειώνεται όσο εκκρεμεί η υπόθεση
Εάν ο φορολογούμενος δεν αποδεχθεί τα ευρήματα στο αρχικό στάδιο, διατηρεί τη δυνατότητα να περιορίσει το πρόστιμο έως 40% μετά την κοινοποίηση της οριστικής πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, τέλους ή εισφοράς.
Η επιλογή αυτή είναι διαθέσιμη όσο διαρκεί η προθεσμία για την άσκηση ενδικοφανούς προσφυγής στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών. Ο φορολογούμενος γνωρίζει πλέον το ακριβές ποσό που του καταλογίζεται και μπορεί είτε να αμφισβητήσει την πράξη ώστε να ακυρώσει πλήρως τα πρόστιμα αν δεν αποδέχεται την παράβαση, είτε να κλείσει τη διαφορά αποδεχόμενος την κύρια οφειλή. Στο στάδιο αυτό πια όμως εξασφαλίζει μικρότερη έκπτωση από εκείνη στο αρχικό σταδίου, ανάλογα με τα πραγματικά περιστατικά και τους λόγους που επικαλείται.
Η διαδικασία έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους δεν διαθέτουν την οικονομική άνεση να πληρώνουν δικηγόρους, λογιστές και έξοδα της δίκης για να φτάσουν μέχρι τέλους την φορολογική αντιδικία τους με το δημόσιο. Αν και συχνά αρκεί μία δωρεάν αίτηση που υποβάλλεται ηλεκτρονικά προς την Διεύθυνση Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών (ΔΕΔ) μέσω της πλατφόρμας της ΑΑΔΕ, η προσφυγή στη ΔΕΔ απαιτεί χρόνο, προετοιμασία και σοβαρή νομική τεκμηρίωση. Επιπλέον η εκκρεμότητα παραμένει ανοικτή έως ότου ο ελεγχόμενος λάβει την απόφαση της ΔΕΔ, ή μέχρι να παρέλθει η προβλεπόμενη προθεσμία για να εκδοθεί απάντηση ("σιωπηρή απόρριψη").
Ακόμη και αν δεν δικαιωθεί όμως με την προσφυγή στη ΔΕΔ, υπάρχει «παράθυρο» συμβιβασμού και έκπτωσης: στο στάδιο αυτό όμως, η μείωση του προστίμου περιορίζεται στο 30%. Η αποδοχή των αποτελεσμάτων του ελέγχου μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά και μετά την κοινοποίηση της απόφασης της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών της ΑΑΔΕ, ή και μετά από σιωπηρή απόρριψη, εφόσον διαρκεί η προθεσμία για άσκηση δικαστικής προσφυγής.
Το στάδιο αυτό επιτρέπει στον φορολογούμενο να αλλάξει πορεία, ακόμη και αν αρχικά είχε επιλέξει να αμφισβητήσει τον καταλογισμό. Το οικονομικό όφελος είναι μικρότερο μεν σε σχέση με τα προηγούμενα στάδια, για τον ελεγχόμενο όμως παραμένει μία διαθέσιμη λύση για οριστική διευθέτηση της φορολογικής εκκρεμότητας, με μειωμένο κόστος.
Ακόμη και πριν από τη δικάσιμο
Η τέταρτη δυνατότητα προβλέπει μείωση του προστίμου κατά 25%, όταν πλέον η διαφορά έχει οδηγηθεί στα διοικητικά δικαστήρια. Η αποδοχή όμως μπορεί και πάλι να γίνει, μέχρι και την προηγουμένη ακριβώς ημέρα από την αρχικά ορισθείσα ημερομηνία συζήτησης της υπόθεσης.
Με αυτόν τον τρόπο, ο ελεγχόμενος μπορεί να σταματήσει τη δικαστική διαμάχη ακόμη και σε προχωρημένο στάδιο, λίγες ώρες πριν φτάσει στο δικαστήριο. Η έκπτωση είναι η μικρότερη από τις τέσσερις εναλλακτικές, λειτουργεί όμως ως ύστατο περιθώριο αποφυγής της συνέχισης της αντιδικίας.
Σε κάθε περίπτωση απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στις ημερομηνίες. Η απώλεια της σχετικής προθεσμίας σε κάθε στάδιο, μπορεί να σημαίνει απώλεια και του αντίστοιχου ευεργετήματος. Για τον λόγο αυτό, η επιλογή ανάμεσα στην αποδοχή και στην αμφισβήτηση της πράξης πρέπει να γίνεται αφού έχει υπολογιστεί το συνολικό ποσό, το περιθώριο πληρωμής και η πιθανότητα επιτυχίας κάθε βήματος ή προσφυγής.
Η προκαταβολή και μέχρι 12 δόσεις το υπόλοιπο
Κοινός όρος για την κατοχύρωση της μείωσης σε όλα τα στάδια, είναι η καταβολή του 25% του οφειλόμενου ποσού μέσα σε μόλις τρεις ημέρες από την αποδοχή των αποτελεσμάτων του ελέγχου.
Για το υπόλοιπο ποσό (75%) προβλέπεται δυνατότητα εξόφλησης μέσω της πάγιας ρύθμισης σε έως και 12 δόσεις, ενώ για φορολογούμενους που δεν μπορούν να καταβάλουν ολόκληρη την οφειλή εφάπαξ, προσφέρεται ειδική διευκόλυνση -η οποία δεν αίρει όμως την ανάγκη για αυστηρή τήρηση του προγράμματος πληρωμών.
Αν οι δόσεις δεν καταβάλλονται κανονικά και χαθούν οι όροι της διαδικασίας, υπάρχει κίνδυνος να χαθεί και η μείωση, με την οφειλή να επανέρχεται στο αρχικό ύψος της, αφού συνυπολογιστούν οι χρηματικές καταβολές που έχουν ήδη γίνει.
Η βασική λογική του συστήματος είναι: μεγαλύτερη έκπτωση στην αρχή του καταλογισμού, μικρότερη όσο η υπόθεση προχωρά από τον φορολογικό έλεγχο μέχρι την οριστική πράξη, τη ΔΕΔ ή τελικά στα δικαστήρια. Η διαδικασία αυτή συνδέεται με την προσπάθεια αποσυμφόρησης των δικαστηρίων και μείωσης των εκκρεμών υποθέσεων, καθώς και με την σύγχρονη τάση προς μία φορολογική διοίκηση που δεν περιορίζεται στην επιβολή κυρώσεων, αλλά δίνει πραγματικό περιθώριο συμμόρφωσης και τακτοποίησης. Στο πνεύμα αυτό, όπως έχει αναφέρει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, «ρόλος της Πολιτείας είναι να δίνει το χέρι και όχι να κουνάει το δάχτυλο στον πολίτη».
Η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης
Παράλληλα και πέρα από τη διαδικασία του άρθρου 75, η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών εξακολουθεί να αποτελεί και έναν επιπλέον μηχανισμό εξωδικαστικής διευθέτησης, για υποθέσεις που εμπίπτουν στο πεδίο της αρμοδιότητός της.
Με τον νόμο που δημοσιεύθηκε στις 25 Ιουνίου 2026, προβλέφθηκαν νέες προθεσμίες λειτουργίας και ολοκλήρωσης των διαδικασιών της Επιτροπής, τροποποιώντας το άρθρο 16 του ν. 4714/2020.
Με βάση το νέο νόμο που ψηφίστηκε το καλοκαίρι (ν.5313/2026) η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως τις 30 Ιουνίου 2027. Το αίτημα πρέπει να αφορά μόνον υποθέσεις που εκκρεμούν -αλλά δεν έχουν ακόμα συζητηθεί- ενώπιον του Συμβουλίου της Επικρατείας ή των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων έως τις 29 Ιουνίου 2027.
Η ρύθμιση καταλαμβάνει και τις υποθέσεις που παραμένουν εκκρεμείς ενώπιον της Επιτροπής. Επίσης επιτρέπεται, εντός της ίδιας προθεσμίας, η υποβολή νέας αίτησης για υποθέσεις στις οποίες είχε ήδη υποβληθεί αρχικά αλλά απορρίφθηκε από την Επιτροπή για τυπικούς λόγους, καθώς και για ματαιωθείσες υποθέσεις ή απορριφθείσες αιτήσεις για τις οποίες έχουν προκύψει νέα στοιχεία ή νομολογία, ή έχει εκδοθεί αμετάκλητη απόφαση ποινικού δικαστηρίου.
Η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης δεν ταυτίζεται πάντως με τη διεύθυνση επίλυσης φορολογικών διαφορών της ΑΑΔΕ , ούτε με τη ηλεκτρονική δήλωση αποδοχής του άρθρου 75. Πρόκειται για διαφορετικές διαδικασίες, με διαφορετικό πεδίο και προϋποθέσεις. Για τον φορολογούμενο, ιδίως για μια μικρή ή μεσαία επιχείρηση, η κρίσιμη παράμετρος είναι να ελεγχθεί εγκαίρως ποια διαδικασία είναι διαθέσιμη και ποια προθεσμία εξακολουθεί να ισχύει για τη συγκεκριμένη υπόθεση.
📺Ο βασιλιάς με τα 4 σπαθιά – Αποκαλύπτεται το «χρυσό» μυστικό των Μυκηναϊκών τάφων
Στον κόσμο των αρχαίων πολιτισμών, ο θάνατος σπάνια σήμαινε απλώς το τέλος της ζωής· συχνά αποτελούσε την απόλυτη σκηνή επίδειξης δύναμης, πλούτου και θρησκευτικής ευλάβειας. Πουθενά αλλού αυτό δεν γίνεται πιο φανερό όσο στους μυστηριώδεις τάφους των Μυκηνών, όπου οι νεκροί ηγεμόνες ταξίδευαν στο επέκεινα λουσμένοι στο χρυσάφι.
Μια νέα, ανατρεπτική μελέτη από αρχαιολόγο του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ έρχεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε αυτά τα αρχαία μνημεία. Εστιάζοντας στον εντυπωσιακό θολωτό τάφο του μυκηναϊκού νεκροταφείου των Δενδρών, ο οποίος χτίστηκε πριν από 3.400 χρόνια, ο ερευνητής υποστηρίζει ότι οι πλουσιότερες ταφές δεν ήταν απλώς τελετουργίες αποχαιρετισμού.
Αντίθετα, ήταν σχολαστικά σκηνοθετημένες οπτικές συνθέσεις — μια μορφή αρχαίας «performance art» όπου τα σώματα των νεκρών, καλυμμένα με πολύτιμα μέταλλα και γυαλί, μεταμορφώνονταν σε αιώνια, λαμπερά γλυπτά. Η αρχαιολογική σκαπάνη στα Δενδρά φέρνει στο φως μια συγκλονιστική εικόνα. Από τον τάφο ενός πολεμιστή θαμμένου με τέσσερα σπαθιά, μέχρι τις γυναίκες της ελίτ διακοσμημένες με χρυσές ροζέτες, κάθε λεπτομέρεια ήταν σχεδιασμένη για να καθηλώνει το βλέμμα των ζωντανών.
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Ένας αρχαιολόγος από το Κέιμπριτζ υποστηρίζει ότι οι πλουσιότερες ταφές στον μυκηναϊκό τάφο των Δενδρών, ο οποίος κατασκευάστηκε πριν από περίπου 3.400 χρόνια, είχαν στηθεί ως οπτικές συνθέσεις. Σε αυτές, τα σώματα που ήταν καλυμμένα με χρυσό, ασήμι και γυαλί μετατρέπονταν σε έργα τέχνης.
Στα τέλη Ιουλίου του 1926, ο Σουηδός αρχαιολόγος Άξελ Πέρσον και η ομάδα του έσκαβαν επί τρεις εβδομάδες τον θολωτό τάφο στα Δενδρά της νότιας Πελοποννήσου και ήταν κουρασμένοι. Το δάπεδο του θαλάμου αποδείχθηκε συλημένο, έτσι στράφηκαν στους τέσσερις λάκκους που είχαν ανοιχτεί κάτω από αυτό. Στην αρχαιολογική τάφρο, σε βάθος περίπου 1,5 μέτρου, ήρθε στο φως ένα ανθρώπινο μηριαίο οστό.
Στο φως οι «χρυσοί» σκελετοί: Η στιγμή που ο Άξελ Πέρσον άνοιξε τους λάκκους των Δενδρών
Σύντομα ακολούθησαν χρυσές ροζέτες, οι οποίες κείτονταν δίπλα στον λαιμό και το στήθος του σκελετού. Βρίσκονταν κάτω από τους σπονδύλους που ενώνουν το κρανίο με τη σπονδυλική στήλη, γεγονός που σημαίνει ότι είχαν σχηματίσει ένα περιδέραιο το οποίο φορούσε το σώμα όταν τοποθετήθηκε στον λάκκο.
Γύρω από τον κορμό υπήρχαν σπειροειδή χρυσά μενταγιόν, τα οποία σήμερα αναπαρίστανται ως ζώνη. Ο Πέρσον περιέγραψε τον ένοικο ως μια μικρή πριγκίπισσα. Στη συνέχεια άνοιξε τον δυτικό λάκκο, όπου δύο ακόμη σκελετοί σε έκταση, ένας άνδρας και μια γυναίκα, κείτονταν περιτριγυρισμένοι από εκατοντάδες αντικείμενα κατασκευασμένα από πολύτιμα μέταλλα και λίθους. Τα οστά μελετήθηκαν από τον Καρλ Φιρστ, ο οποίος αναγνώρισε τους δύο σκελετούς στον δυτικό λάκκο ως ενήλικες και εκείνον στον πρώτο λάκκο ως έφηβο.
Από εκεί προέρχονται τα ονόματα που χρησιμοποιούνται ακόμα και σήμερα: Ο βασιλιάς, η βασίλισσα και η πριγκίπισσα. Ωστόσο, είναι προτιμότερο να αντιμετωπίζονται με επιφύλαξη, καθώς τα λείψανα δεν έχουν επανεξεταστεί ποτέ με σύγχρονες οστεολογικές τεχνικές.
Η πιθανολογούμενη ταφή γυναίκας στον Λάκκο Ι του θολωτού τάφου στο μυκηναϊκό νεκροταφείο των Δενδρών. Το μεταλλικό κύπελλο και ο σφραγιδόλιθος από σάρδιο (καρνεόλη) διακρίνονται in situ (στην αρχική τους θέση) πάνω στον σκελετό. Φωτογραφία: Σουηδικό Ινστιτούτο Αθηνών / Υπουργείο Πολιτισμού – Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων
Ένας τάφος από την εποχή του Τουταγχαμών: Το ελληνικό «παράλληλο» της χρυσής Αιγύπτου
Ο τάφος ανήκει στη φάση που οι αρχαιολόγοι ονομάζουν Υστεροελλαδική ΙΙΙΑ1, γύρω στο 1400 π.Χ., αν και το άρθρο της Ρέιτσελ Έμμα Φίλιπς σημειώνει ότι η χρονολόγηση αυτή εξακολουθεί να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης. Αυτό τον καθιστά λιγότερο από έναν αιώνα παλαιότερο από τον Τουταγχαμών, και σύγχρονο με μια Αίγυπτο που διατηρούσε τους νεκρούς της μέσω της μουμιοποίησης. Στο Αιγαίο, αντίθετα, τα σώματα αφήνονταν απλώς να αποσυντεθούν κάτω από τη γη.
Το μνημείο διαθέτει έναν θολωτό θάλαμο διαμέτρου περίπου 7,30 μέτρων, έναν διάδρομο εισόδου μήκους 17,90 μέτρων και μια πύλη ύψους 3,40 μέτρων. Φαίνεται ότι συνδέεται με τον μυκηναϊκό οικισμό της Μιδέας. Η Φίλιπς είναι ερευνήτρια στη Βρετανική Σχολή Αθηνών και στη Σχολή Κλασικών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ.
Δημοσιεύει την ανάλυσή της στο Cambridge Archaeological Journal, και η αφετηρία της είναι απλή στη διατύπωση αλλά ασυνήθιστη για την αρχαιολογία των ταφικών εθίμων: Ότι η ταφή κάποιου αποτελούσε μια δημιουργική πράξη. Τα Δενδρά δεν αποτελούσαν εξαίρεση.
Στην ηπειρωτική Ελλάδα μεταξύ 2100 και 1700 π.Χ., οι περισσότερες ταφές γίνονταν σε κιβωτιόσχημους τάφους (επενδυμένους με πέτρινες πλάκες) ή σε απλούς λάκκους με ελάχιστα αντικείμενα, περιλαμβάνοντας συνήθως ένα σώμα σε συνεσταλμένη (συνεστραμμένη) στάση και ένα ή δύο αγγεία κοντά στο κεφάλι.
Η πρώιμη μυκηναϊκή περίοδος (1700–1400 π.Χ.) άλλαξε αυτό το πρότυπο. Τα σώματα τοποθετούνταν πλέον σε πλήρη έκταση, οι τάφοι έγιναν συλλογικοί και τα κτερίσματα πολλαπλασιάστηκαν. Αυτή η τάση εκτείνεται από τους διάσημους λακκοειδείς τάφους των Μυκηνών μέχρι τους θαλαμωτούς και τους θολωτούς τάφους που είναι διάσπαρτοι σε ολόκληρη την περιοχή.
Η ταφική πολυτέλεια κατά τη διάρκεια αυτών των αιώνων δεν περιοριζόταν μόνο στο Αιγαίο. Γύρω στον 17ο αιώνα π.Χ., στη νοτιοανατολική Ισπανία, ένας άνδρας και μια γυναίκα της κοινωνίας Ελ Αργκάρ (El Argar) θάφτηκαν κάτω από το δάπεδο ενός μεγάλου κτιρίου στη Λα Αλμολόγια (Μούρθια), και η γυναίκα φορούσε ένα ασημένιο διάδημα. Αυτό το παράλληλο παράδειγμα βρίσκεται εκτός του άρθρου της Φίλιπς, αλλά βοηθά στην τοποθέτηση του φαινομένου σε έναν ευρύτερο χάρτη της Εποχής του Χαλκού.
Χρυσό περιδέραιο με χάντρες σε σχήμα ροζέτας από τον Λάκκο ΙΙΙ του θολωτού τάφου των Δενδρών. Φωτογραφία: Φωτογραφικό Αρχείο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Αθήνα / Υπουργείο Πολιτισμού – Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων
Από σύμβολο ισχύος σε έργο τέχνης: Η θεατρική σκηνοθεσία του θανάτου
Μέχρι τώρα, εξηγεί ο Φίλιπς, η έρευνα για τα Δενδρά έχει επικεντρωθεί στην κοινωνικοοικονομική πλευρά. Ο Πέρσον έβλεπε τους νεκρούς ως μέλη της βασιλικής οικογένειας της Μιδέας. Πιο πρόσφατοι μελετητές ερμηνεύουν την εναπόθεση αντικειμένων, πολλά από τα οποία είχαν εισαχθεί από την Κρήτη ή την ανατολική Μεσόγειο, ως μια μορφή επιδεικτικής κατανάλωσης: έναν τρόπο να αποσυρθούν από την κυκλοφορία «εξωτικά» κομμάτια και να υπογραμμιστεί το κοινωνικό στάτους του θανόντος.
Η Φίλιπς προτείνει μια άλλη προσέγγιση, η οποία βασίζεται σε δύο έννοιες. Η πρώτη είναι η επιμέλεια (curation), την οποία ορίζει ως το σύνολο της επιλογής και της τοποθέτησης αντικειμένων. Η δεύτερη είναι η αισθητική, η οποία νοείται ως η επίδραση που έχουν οι φυσικές ιδιότητες των πραγμάτων στις αισθήσεις.
Γιατί μέταλλο και γιατί λάμψη; Στη δική της ερμηνεία, ο τάφος αποτελεί ένα υβριδικό έργο που συνδυάζει τη σορό με άλλα υλικά. Η ίδια παραδέχεται ότι οι περισσότεροι προϊστορικοί αρχαιολόγοι δεν θα αποδέχονταν αυτόν τον χαρακτηρισμό. Η πρώτη της ένδειξη είναι μια απουσία.
Στους λάκκους Ι και ΙΙΙ δεν υπάρχει ούτε ένα κεραμικό αγγείο, παρόλο που η κεραμική ήταν συνηθισμένη στους πρώιμους μυκηναϊκούς τάφους της Πελοποννήσου και εμφανίζεται σε έναν άλλο λάκκο καθώς και στο δάπεδο του θαλάμου. Στη θέση τους, υπάρχουν μεταλλικά αγγεία.
Μέχρι τώρα, εξηγεί ο Φίλιπς, η έρευνα για τα Δενδρά έχει επικεντρωθεί στην κοινωνικοοικονομική πλευρά. Ο Πέρσον έβλεπε τους νεκρούς ως μέλη της βασιλικής οικογένειας της Μιδέας. Πιο πρόσφατοι μελετητές ερμηνεύουν την εναπόθεση αντικειμένων, πολλά από τα οποία είχαν εισαχθεί από την Κρήτη ή την ανατολική Μεσόγειο, ως μια μορφή επιδεικτικής κατανάλωσης: έναν τρόπο να αποσυρθούν από την κυκλοφορία «εξωτικά» κομμάτια και να υπογραμμιστεί το κοινωνικό στάτους του θανόντος.
Η Φίλιπς προτείνει μια άλλη προσέγγιση, η οποία βασίζεται σε δύο έννοιες. Η πρώτη είναι η επιμέλεια (curation), την οποία ορίζει ως το σύνολο της επιλογής και της τοποθέτησης αντικειμένων. Η δεύτερη είναι η αισθητική, η οποία νοείται ως η επίδραση που έχουν οι φυσικές ιδιότητες των πραγμάτων στις αισθήσεις.
Γιατί μέταλλο και γιατί λάμψη; Στη δική της ερμηνεία, ο τάφος αποτελεί ένα υβριδικό έργο που συνδυάζει τη σορό με άλλα υλικά. Η ίδια παραδέχεται ότι οι περισσότεροι προϊστορικοί αρχαιολόγοι δεν θα αποδέχονταν αυτόν τον χαρακτηρισμό. Η πρώτη της ένδειξη είναι μια απουσία.
Στους λάκκους Ι και ΙΙΙ δεν υπάρχει ούτε ένα κεραμικό αγγείο, παρόλο που η κεραμική ήταν συνηθισμένη στους πρώιμους μυκηναϊκούς τάφους της Πελοποννήσου και εμφανίζεται σε έναν άλλο λάκκο καθώς και στο δάπεδο του θαλάμου. Στη θέση τους, υπάρχουν μεταλλικά αγγεία.
Αργυρό κύπελλο με εσωτερική χρυσή επένδυση από τον Λάκκο Ι του θολωτού τάφου των Δενδρών. Φωτογραφία: Φωτογραφικό Αρχείο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Αθήνα / Υπουργείο Πολιτισμού – Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων
Βρέθηκαν επίσης καρνεόλη, αχάτης και γυαλί. Τα περισσότερα από αυτά τα υλικά ήταν εισαγόμενα, όπως ο χρυσός και το ασήμι, αν και η προέλευση του υλικού από τα Δενδρά δεν έχει προσδιοριστεί ποτέ μέσω εργαστηριακής ανάλυσης. Αν ο στόχος ήταν απλώς η επίδειξη εξωτικών αγαθών, επιχειρηματολογεί η Φίλιπς, η εισαγόμενη κεραμική θα ήταν εξίσου αποτελεσματική, καθώς ήταν διαθέσιμη και αναγνωρίσιμη ως ξένη.
Η επιλογή του μετάλλου υποδηλώνει ότι οι οπτικές ιδιότητες είχαν σημασία. Μία από αυτές τις ιδιότητες είναι η λάμψη. Σύμφωνα με τις μελέτες της Γκίλις για τα νεκροταφεία στο Μπερμπάτι, την Ασίνη και τα Δενδρά, η φωτεινότητα βάραινε περισσότερο από το χρώμα όταν επρόκειτο για την επιλογή των αντικειμένων που θα εναποτεθούν.
Τα αντικείμενα των Δενδρών συνδυάζουν επίσης συνεχώς υλικά: ένα ξύλινο κουτί καλυμμένο με μπρούντζο, σπαθιά με μηλαράκια από ελεφαντόδοντο ή αχάτη, ή με φύλλα χρυσού και ένθετα από γυαλί, δύο κύπελλα που είναι ασημένια εξωτερικά και χρυσά εσωτερικά, και τρία δαχτυλίδια κατασκευασμένα από στρώματα σιδήρου, χαλκού, μολύβδου και ασημιού, από τα οποία μόνο το ασήμι φαινόταν.
Για τη συγγραφέα, αυτά τα μείγματα αποκαλύπτουν ένα ενδιαφέρον για τη μετατροπή του συνηθισμένου σε λαμπερό, και επιτρέπουν τη σκιαγράφηση μιας ιεραρχίας, με τον μπρούντζο πάνω από το ξύλο και τον χρυσό πάνω από τον μπρούντζο.
Βρέθηκαν επίσης καρνεόλη, αχάτης και γυαλί. Τα περισσότερα από αυτά τα υλικά ήταν εισαγόμενα, όπως ο χρυσός και το ασήμι, αν και η προέλευση του υλικού από τα Δενδρά δεν έχει προσδιοριστεί ποτέ μέσω εργαστηριακής ανάλυσης. Αν ο στόχος ήταν απλώς η επίδειξη εξωτικών αγαθών, επιχειρηματολογεί η Φίλιπς, η εισαγόμενη κεραμική θα ήταν εξίσου αποτελεσματική, καθώς ήταν διαθέσιμη και αναγνωρίσιμη ως ξένη.
Η επιλογή του μετάλλου υποδηλώνει ότι οι οπτικές ιδιότητες είχαν σημασία. Μία από αυτές τις ιδιότητες είναι η λάμψη. Σύμφωνα με τις μελέτες της Γκίλις για τα νεκροταφεία στο Μπερμπάτι, την Ασίνη και τα Δενδρά, η φωτεινότητα βάραινε περισσότερο από το χρώμα όταν επρόκειτο για την επιλογή των αντικειμένων που θα εναποτεθούν.
Τα αντικείμενα των Δενδρών συνδυάζουν επίσης συνεχώς υλικά: ένα ξύλινο κουτί καλυμμένο με μπρούντζο, σπαθιά με μηλαράκια από ελεφαντόδοντο ή αχάτη, ή με φύλλα χρυσού και ένθετα από γυαλί, δύο κύπελλα που είναι ασημένια εξωτερικά και χρυσά εσωτερικά, και τρία δαχτυλίδια κατασκευασμένα από στρώματα σιδήρου, χαλκού, μολύβδου και ασημιού, από τα οποία μόνο το ασήμι φαινόταν.
Για τη συγγραφέα, αυτά τα μείγματα αποκαλύπτουν ένα ενδιαφέρον για τη μετατροπή του συνηθισμένου σε λαμπερό, και επιτρέπουν τη σκιαγράφηση μιας ιεραρχίας, με τον μπρούντζο πάνω από το ξύλο και τον χρυσό πάνω από τον μπρούντζο.
Ο βασιλιάς κάτω από τα σπαθιά
Ο υποτιθέμενος βασιλιάς αποτελεί την πιο ακραία περίπτωση. Ήταν ξαπλωμένος με τα χέρια στη λεκάνη του. Στο στήθος του είχε ένα χρυσό κύπελλο διακοσμημένο με χταπόδια, το οποίο περιείχε έξι σφραγίδες και τέσσερα δαχτυλίδια, με τρία ασημένια αγγεία δίπλα του και ένα μπρούντζινο κουτί πάνω από τη λεκάνη του. Το πιο εντυπωσιακό από όλα ήταν ότι τέσσερα σπαθιά ήταν τοποθετημένα με τα μηλαράκια τους στους ώμους του. Στα πόδια του βρίσκονταν τέσσερις αιχμές δοράτων, δύο μπρούντζινα μαχαίρια, ένα ζευγάρι μολύβδινα κέρατα και ένα πιο κοντό σπαθί.
Ο Πέρσον σημείωσε ότι μετά βίας μπορούσε να διακρίνει τα οστά κάτω από τόσα πολλά αντικείμενα. Οι δύο γυναίκες, με πολύ λιγότερα κτερίσματα, παρέμεναν πολύ πιο ορατές. Η μία είχε στο στήθος της ένα χρυσοασημένιο κύπελλο με βουκράνια (μοτίβα με κρανία ταύρων), μια σφραγίδα από καρνεόλη που φοριόταν ως βραχιόλι και ένα μικροσκοπικό χρυσό κουτί ως μενταγιόν. Η έφηβη είχε το μενταγιόν της με ροζέτες και τη ζώνη της.
Πάνω από το κεφάλι του άνδρα βρίσκονταν γυάλινα κοσμήματα σε σχήμα μπούκλας και πλακιδίων, τα οποία ο Πέρσον αναπαρέστησε ως μια οδοντόφρακτη περικεφαλαία (από χαυλιόδοντες αγριογούρουνου), ένα πασίγνωστο έμβλημα της μυκηναϊκής πολεμικής ελίτ. (Η Ιλιάδα του Ομήρου περιγράφει μια τέτοια περικεφαλαία στη Ραψωδία Κ).
Εδώ δεν υπάρχουν πραγματικοί χαυλιόδοντες, παρά μόνο κατασκευασμένα κομμάτια σε έντονα χρώματα αντί για το λευκό του ζωικού ελεφαντόδοντου. Ήδη από το 1932, ο αρχαιολόγος Άλαν Γουέις (Alan Wace) είχε προειδοποιήσει ότι αυτά δεν αρκούσαν για να καλύψουν μια ολόκληρη περικεφαλαία.
Η Φίλιπς, επομένως, υποστηρίζει ότι μπορεί να ήταν ραμμένα πάνω σε δέρμα ή ύφασμα μόνο στο τμήμα που ήταν ορατό από πάνω — το μέρος δηλαδή που θα έβλεπε κάποιος κοιτάζοντας κάτω, μέσα στον λάκκο. Μια άλλη ειδικός, η Ελένη Κωνσταντινίδη-Σιβρίδη, αναπαριστά τα κομμάτια αυτά ως κάλυμμα κεφαλής (διάδημα) παρά ως περικεφαλαία, ενώ η Φίλιπς ακολουθεί τον Πέρσον λόγω της ομοιότητάς τους με χαυλιόδοντες.
Τα πλακίδια απεικονίζουν επίσης ανθρώπινες μορφές, ανάμεσα στις οποίες μία πάνω σε έναν ταύρο και έναν λέοντα που είναι στραμμένος προς έναν άνθρωπο, στοιχεία που ο Πέρσον εξέλαβε ως την Ευρώπη και τον Βελλερεφόντη. Η συγγραφέας θεωρεί αυτές τις ταυτίσεις απίθανες.
Μια παράσταση για ελάχιστους θρηνούντες
Το περιβάλλον έχει επίσης σημασία. Οι λάκκοι είναι βαθιοί και στενοί (της «πριγκίπισσας» έχει μήκος 2,3 μέτρα, πλάτος 0,8 και βάθος 1,7, δηλαδή περίπου 7,5 επί 2,6 επί 5,6 πόδια) και ο θάλαμος ήταν σκοτεινός. Η Φίλιπς φαντάζεται τους θρηνούντες να κοιτάζουν προς τα κάτω, υπό το φως των πυρσών, σώματα που έλαμπαν από χρυσό και ασήμι.
Είναι σχεδόν βέβαιο ότι άγγιξαν τα αντικείμενα καθώς τα τοποθετούσαν, αλλά από τη στιγμή που όλα μπήκαν στη θέση τους, το μόνο που μπορούσε να κάνει κανείς ήταν να τα κοιτάζει, μέχρι που οι λίθινες πλάκες σφράγισαν τους λάκκους. Ο ιδανικός θεατής, επομένως, ήταν κάποιος που βρισκόταν μέσα στον τάφο: μια μικρή ομάδα, ίσως στενοί συγγενείς, των οποίων ο πλούτος υποδηλώνει ότι ανήκαν στη μυκηναϊκή ελίτ.
Τα τέσσερα σπαθιά, με τα μηλαράκια στους ώμους και τις λάμες πάνω από τα χέρια, αναπαράγουν το περίγραμμα του σώματος σε μέταλλο και παίρνουν τη θέση αυτού που θα σαπίσει. Στους λακκοειδείς τάφους των Μυκηνών ή στους θολωτούς τάφους στο Ρούτσι της Μεσσηνίας, οι ταφές ξανανοίγονταν και η σάρκα εξαφανιζόταν σε κοινή θέα των ζωντανών, ενώ τα αντικείμενα συνέχιζαν να λάμπουν.
Οι λάκκοι Ι και ΙΙΙ δεν φαίνεται να ξανανοίχτηκαν. Η Φίλιπς υποθέτει ότι εκείνοι που τους προετοίμασαν εξακολουθούσαν να υπολογίζουν στην αποσύνθεση. Αυτό που έμενε στη μνήμη, επιχειρηματολογεί, ήταν η σορός ανακατασκευασμένη σε χρυσό, και αυτή η εικόνα στεκόταν ανάμεσα στη φρίκη του σώματος και τον πόνο της απώλειας. Σε μια περίοδο χωρίς γλυπτική παράδοση, προτείνει να αντιληφθούμε αυτές τις ταφές ως υβριδικά γλυπτά.
Η ίδια η συγγραφέας επισημαίνει τους περιορισμούς. Ο Πέρσον δεν καταγράφει τη θέση αρκετών αντικειμένων, ούτε καν το αν τα κύπελλα ήταν όρθια ή αναποδογυρισμένα. Τα υφάσματα, αν υπήρχαν, δεν έχουν διασωθεί, και ο Πέρσον δεν περιγράφει κανένα. Δύο από τους τέσσερις λάκκους μένουν εκτός ανάλυσης, επειδή το αναμεμειγμένο περιεχόμενό τους καθιστά αδύνατη τη σύνδεση σωμάτων και αντικειμένων.
Αυτή είναι μια περίοδος με άφθονες ταφές και καθόλου γραπτά κείμενα. Το ποιος κατέβαινε για να κοιτάξει μέσα σε αυτούς τους λάκκους, αναγνωρίζει η συγγραφέας, είναι δύσκολο να το γνωρίζουμε.
Πέθανε η Ιωάννα Κουτσουράδη, κορυφαία Ελληνίδα φιλόσοφος της Κωνσταντινούπολης
Μια από τις σημαντικότερες μορφές της παγκόσμιας φιλοσοφίας, η Ιωάννα Κουτσουράδη, πέθανε στις 2 Οκτωβρίου, στην Κωνσταντινούπολη, δύο ημέρες πριν συμπληρώσει τα 90 της χρόνια. Με έργο που ξεπέρασε τα σύνορα της Τουρκίας, η Ελληνίδα φιλόσοφος έθεσε την ανθρώπινη αξία και αξιοπρέπεια στο επίκεντρο της σκέψης της, αφήνοντας μια σπουδαία παρακαταθήκη στη φιλοσοφία και στην υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Γεννημένη στην Κωνσταντινούπολη στις 4 Οκτωβρίου 1936, αποφοίτησε από το Ζάππειο και σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Κωνσταντινούπολης, όπου και άρχισε την ακαδημαϊκή της καριέρα. Συνέχισε στο Ερζερούμ στην ανατολική Τουρκία, όπου δίδαξε εκτός από φιλοσοφία, σύγχρονη Γερμανική ποίηση και Λατινικά. Από εκεί το 1968, συνέχισε στο Πανεπιστήμιο του Χατζέτεπε στην Άγκυρα μέχρι το 2003, οπότε και συνταξιοδοτήθηκε, αλλά δεν σταμάτησε τη διδασκαλία. Τα τελευταία χρόνια της ζωής της δίδασκε στο πανεπιστήμιο του Μάλτεπε φιλοσοφία και ανθρώπινα δικαιώματα.
Ήταν πρόεδρος της Φιλοσοφικής Εταιρείας της Τουρκίας και επίτιμος πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Φιλοσοφικών Εταιρειών. Από το 2010 ήταν επίσης μέλος της Διεθνούς Επιτροπής Εναντίον της Θανατικής Ποινής.
Η παρακαταθήκη της στα Ανθρώπινα Δικαιώματα
Καθοριστική ήταν η συμβολή της Ιωάννας Κουτσουράδη στην ανάδειξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όχι μόνο ως νομική κατοχύρωση, αλλά ως ηθικό αίτημα για την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Στον πυρήνα της σκέψης της βρισκόταν η ανάγκη να εξασφαλίζονται σε κάθε άνθρωπο οι συνθήκες που του επιτρέπουν να μορφώνεται, να καλλιεργεί τις ικανότητές του και να αναπτύσσει την προσωπικότητά του. Γι' αυτό και τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι οικουμενικά, όπως δίδασκε, ανεξάρτητα από καταγωγή, θρησκεία ή πολιτισμό. Η προσέγγισή της έδινε έμφαση στην εφαρμογή των δικαιωμάτων στην καθημερινή ζωή, υπογραμμίζοντας την ευθύνη κάθε ανθρώπου να σέβεται την αξιοπρέπεια και τις ελευθερίες των άλλων, πέρα από τη νομική υποχρέωση.
Στα βασικά έργα της περιλαμβάνονται τα «Νίτσε και άνθρωπος», «Σοπενχάουερ και άνθρωπος», «Ο άνθρωπος και οι αξίες του», «Ηθική», «Κοιτάζοντας την τέχνη μέσα από τη φιλοσοφία» και «Ανάμεσα στα γεγονότα της εποχής».
Τουρκική προεδρία: «Ανεξίτηλη η παρακαταθήκη της»
Ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν, αναφέρθηκε στην κληρονομιά της. «Με τις μελέτες της πάνω στη φιλοσοφία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, η αξιότιμη Κουτσουράδη κατείχε ξεχωριστή θέση στην πνευματική ζωή της χώρας μας και άφησε ανεξίτηλη στον χρόνο παρακαταθήκη με τα έργα και τους μαθητές της».
Türkiye’nin yetiştirdiği kıymetli felsefeci Prof. Dr. İoanna Kuçuradi Hocamızın vefatını derin bir teessürle öğrendim.
— Burhanettin Duran (@burhanduran) October 2, 2026
Felsefe ve insan hakları alanındaki çalışmalarıyla ülkemizin düşünce hayatında müstesna bir yere sahip olan Sayın Kuçuradi, eserleri ve yetiştirdiği…
Ο πρόεδρος της τουρκικής Βουλής, Νουμάν Κουρτουλμούς, υπογράμμισε τη διεθνή συμβολή της. «Έμαθα με θλίψη τον θάνατο της καθηγήτριας Ιωάννας Κουτσουράδη, μιας από τις ξεχωριστές προσωπικότητες που ανέδειξε η χώρα μας στη φιλοσοφία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Με τη φιλοσοφική προσέγγισή της, που έθετε στο επίκεντρο την ανθρώπινη αξία και αξιοπρέπεια, συνέβαλε σημαντικά στα ανθρώπινα δικαιώματα και άφησε βαθύ αποτύπωμα στη χώρα μας και στον κόσμο».
Felsefe ve insan hakları alanında ülkemizin yetiştirdiği müstesna isimlerden Prof. Dr. İoanna Kuçuradi’nin vefatını üzüntüyle öğrendim.
— Numan Kurtulmuş (@NumanKurtulmus) October 2, 2026
İnsan değerini ve onurunu merkeze alan felsefi yaklaşımıyla insan hakları alanına önemli katkılar sunan Kuçuradi, çalışmalarıyla ülkemizde ve…
Ο εκπρόσωπος του AKP, Ομέρ Τσελίκ, τόνισε ιδιαιτέρως τη διδασκαλία της. «Χάσαμε τη δασκάλα των δασκάλων, την καθηγήτρια Ιωάννα Κουτσουράδη. Είμαστε πολύ λυπημένοι. Μας δίδαξε τη φιλοσοφία ως "τέχνη του να είσαι άνθρωπος". Δεν έχουμε πια μια πολύτιμη δασκάλα που εξηγούσε την τέχνη αυτή και την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Ήταν μεγάλη αξία. Αληθινός οδηγός. Θα τη θυμόμαστε σε κάθε λόγο για το "να είσαι και να παραμένεις άνθρωπος". Συλλυπητήρια στη χώρα μας και σε όλους».
Hocaların hocası Prof. Dr. İoanna Kuçuradi hocamızı kaybettik.
— Ömer Çelik (@omerrcelik) October 2, 2026
Çok üzgünüz.
Felsefeyi “insan olma sanatı” olarak anlattı hepimize. İnsan olma sanatını ve insan onurunu korumayı anlatan değerli bir öğretmenden yoksunuz artık.
Hocamız büyük bir değerdi. Gerçek bir “rehber”di.… pic.twitter.com/d6uEfAgN62
Guardian: «Αφού η Ταπισερί της Μπαγιέ θα επιστρέψει στη Γαλλία, γιατί κρατάμε τα Γλυπτά του Παρθενώνα;»
Το παράδοξο της βρετανικής στάσης απέναντι στα Γλυπτά του Παρθενώνα αναδεικνύει νέα ανάλυση του Guardian, με αφορμή τον προσωρινό δανεισμό της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο και την προγραμματισμένη επιστροφή της στη Γαλλία. Το βασικό ερώτημα που θέτει ο αρθρογράφος Σάιμον Τζένκινς είναι απλό: εφόσον θεωρείται αυτονόητο ότι ένα ιστορικό έργο πρέπει να επιστρέψει στον τόπο όπου ανήκει, γιατί δεν εφαρμόζεται η ίδια λογική στα Γλυπτά του Παρθενώνα;
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης είχε χρησιμοποιήσει πρόσφατα ακριβώς αυτό το επιχείρημα, υποστηρίζοντας ότι κανείς δεν θα θεωρούσε λογικό να κοπεί η Ταπισερί της Μπαγιέ στα δύο και να εκτίθεται το μισό έργο στο Λονδίνο και το άλλο μισό στη Γαλλία. Κατά τον ίδιο τρόπο, υποστήριξε, τα σωζόμενα Γλυπτά του Παρθενώνα παραμένουν χωρισμένα μεταξύ Αθήνας και Λονδίνου.
«Μία αχτίδα πιθανότητας» για συμφωνία
Ο διευθυντής του Βρετανικού Μουσείου, Νίκολας Κάλιναν, είχε χαρακτηρίσει τον δανεισμό της Ταπισερί της Μπαγιέ ως μία «αχτίδα πιθανότητας» για την επίτευξη συμφωνίας και σχετικά με τα Γλυπτά του Παρθενώνα.
Ο Guardian υπενθυμίζει ότι οι συζητήσεις μεταξύ Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου απέκτησαν νέα δυναμική το 2022, όταν ο Τζορτζ Όσμπορν, πρόεδρος του μουσείου, άνοιξε διαπραγματεύσεις με την ελληνική πλευρά.
Το βασικό εμπόδιο παραμένει το καθεστώς ιδιοκτησίας. Η Αθήνα απορρίπτει μία συμφωνία που θα προϋπέθετε ότι αναγνωρίζει κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου στα Γλυπτά, ενώ η οριστική απομάκρυνσή τους από τη συλλογή του μουσείου προσκρούει και στο ισχύον βρετανικό νομικό πλαίσιο.
Ο Guardian υπενθυμίζει ότι οι συζητήσεις μεταξύ Αθήνας και Βρετανικού Μουσείου απέκτησαν νέα δυναμική το 2022, όταν ο Τζορτζ Όσμπορν, πρόεδρος του μουσείου, άνοιξε διαπραγματεύσεις με την ελληνική πλευρά.
Το βασικό εμπόδιο παραμένει το καθεστώς ιδιοκτησίας. Η Αθήνα απορρίπτει μία συμφωνία που θα προϋπέθετε ότι αναγνωρίζει κυριότητα του Βρετανικού Μουσείου στα Γλυπτά, ενώ η οριστική απομάκρυνσή τους από τη συλλογή του μουσείου προσκρούει και στο ισχύον βρετανικό νομικό πλαίσιο.
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα στο Βρετανικό Μουσείο. (Tammy Lo / Flickr)
Οι πολιτικές ανατροπές στη Βρετανία
Η ανάλυση στέκεται και στις αλλαγές στάσης Βρετανών πολιτικών απέναντι στο ζήτημα. Ο Μπόρις Τζόνσον είχε υποστηρίξει στο παρελθόν την επιστροφή των Γλυπτών, προτού αλλάξει θέση ως πρωθυπουργός, ενώ ο Ρίσι Σούνακ αντιτάχθηκε στην αλλαγή της νομοθεσίας που θα μπορούσε να επιτρέψει την οριστική επιστροφή τους.
Αντίστοιχη αλλαγή στάσης σημειώνει το βρετανικό μέσο και στην περίπτωση του Άντι Μπέρναμ, ο οποίος είχε επί χρόνια ταχθεί υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών και είχε δηλώσει το 2023 ότι θα έπρεπε να επιστραφούν «χωρίς όρους», αλλά πλέον έχει αναθεωρήσει τη θέση του.
Νέα ένταση με αφορμή έκθεση στη Φρανκφούρτη
Στο ήδη δύσκολο κλίμα προστέθηκε η απόφαση του Βρετανικού Μουσείου να δανείσει δύο μικρά θραύσματα του Παρθενώνα σε έκθεση ελληνικής γλυπτικής στη Φρανκφούρτη.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η Αθήνα αντέδρασε αρνούμενη να δανείσει εννέα δικά της θραύσματα για την ίδια έκθεση, με αποτέλεσμα οι συνομιλίες να επιστρέψουν σε αδιέξοδο.
Ο Τζένκινς υποστηρίζει ότι η επανένωση των Γλυπτών στην Αθήνα θα αποκαθιστούσε την καλλιτεχνική και ιστορική συνοχή του έργου και επικρίνει την πολυετή αδυναμία πολιτικών και μουσείων να καταλήξουν σε λύση.
Και την ίδια ώρα, το Λούβρο μετρά τις πληγές του από τεράστιες αστοχίες ασφαλείας
Πέρα από την ανάλυση του βρετανικού μέσου, η συζήτηση για την επιστροφή κορυφαίων πολιτιστικών θησαυρών στη Γαλλία εξελίσσεται σε μία περίοδο κατά την οποία το γαλλικό μουσειακό σύστημα έχει δεχθεί σοβαρές επικρίσεις για ζητήματα ασφαλείας.
Τον Οκτώβριο του 2025, διαρρήκτες έκλεψαν από το Λούβρο κοσμήματα του γαλλικού Στέμματος αξίας δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, σε μία υπόθεση που αποκάλυψε σημαντικά κενά στην προστασία του μουσείου. Μάλιστα, έκθεση της Αστυνομικής Διεύθυνσης του Παρισιού είχε προειδοποιήσει μόλις έξι εβδομάδες πριν από τη διάρρηξη ότι τα μέσα ασφαλείας του Λούβρου ήταν παρωχημένα και ακατάλληλα για τις ανάγκες του χώρου.
Εργάτες τοποθετούν προστατευτικά κάγκελα στα παράθυρα της Galerie d’Apollon στο Λούβρο, στην πρόσοψη του μουσείου που βλέπει προς την Quai François-Mitterrand, στο Παρίσι, στις 23 Δεκεμβρίου 2025. (Dimitar Dilkoff / AFP)
Μετά το περιστατικό, το μουσείο αναγνώρισε αδυναμίες, ιδιαίτερα στην περιμετρική επιτήρηση, και προχώρησε σε πρόγραμμα αναβάθμισης της ασφάλειας, με μεταξύ άλλων την εγκατάσταση περίπου 100 νέων περιμετρικών καμερών μέσα στο 2026.
Η σύγκριση έχει, πάντως, ένα σημαντικό όριο: η Ταπισερί της Μπαγιέ δεν πρόκειται να επιστρέψει στο Λούβρο. Ανήκει στο γαλλικό κράτος, φυλάσσεται κανονικά στο Μπαγιέ και βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο μόνο στο πλαίσιο προσωρινού δανεισμού, με συμφωνημένη επιστροφή στο Μπαγιέ το αργότερο έως την 1η Σεπτεμβρίου 2027.
Ακριβώς γι’ αυτό, το ισχυρότερο ερώτημα δεν είναι αν «η Γαλλία είναι ασφαλέστερη από την Ελλάδα», αλλά το διαφορετικό καθεστώς που αντιμετωπίζει το Λονδίνο: ένα γαλλικό αριστούργημα επιστρέφει κανονικά στη χώρα που το δάνεισε, ενώ για τα Γλυπτά του Παρθενώνα η συζήτηση εξακολουθεί να σκοντάφτει στο ζήτημα της κυριότητας και της μόνιμης επανένωσης.
Μετά το περιστατικό, το μουσείο αναγνώρισε αδυναμίες, ιδιαίτερα στην περιμετρική επιτήρηση, και προχώρησε σε πρόγραμμα αναβάθμισης της ασφάλειας, με μεταξύ άλλων την εγκατάσταση περίπου 100 νέων περιμετρικών καμερών μέσα στο 2026.
Η σύγκριση έχει, πάντως, ένα σημαντικό όριο: η Ταπισερί της Μπαγιέ δεν πρόκειται να επιστρέψει στο Λούβρο. Ανήκει στο γαλλικό κράτος, φυλάσσεται κανονικά στο Μπαγιέ και βρίσκεται στο Βρετανικό Μουσείο μόνο στο πλαίσιο προσωρινού δανεισμού, με συμφωνημένη επιστροφή στο Μπαγιέ το αργότερο έως την 1η Σεπτεμβρίου 2027.
Ακριβώς γι’ αυτό, το ισχυρότερο ερώτημα δεν είναι αν «η Γαλλία είναι ασφαλέστερη από την Ελλάδα», αλλά το διαφορετικό καθεστώς που αντιμετωπίζει το Λονδίνο: ένα γαλλικό αριστούργημα επιστρέφει κανονικά στη χώρα που το δάνεισε, ενώ για τα Γλυπτά του Παρθενώνα η συζήτηση εξακολουθεί να σκοντάφτει στο ζήτημα της κυριότητας και της μόνιμης επανένωσης.
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)