🔴Συμπληρώνονται 90 χρόνια από την εγκαθίδρυση του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου, από τον Ι. Μεταξά. Πώς όμως φτάσαμε στην 4η Αυγούστου και πώς μπορεί να κριθεί ιστορικά η περίοδος αυτή, λαμβάνοντας βεβαίως υπόψη τα δεδομένα της εποχής του.
🔴Εδώ, πρέπει να τονίσω ότι τα ευρωπαϊκά κράτη που είχαν κοινοβουλευτικό καθεστώς, την επίμαχη περίοδο, ήταν λιγοστά: Βρετανία, Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία, Ελβετία, Δανία, Νορβηγία, Σουηδία. Τα υπόλοιπα κράτη της Ευρώπης είχαν μοναρχίες, δικτατορίες και ολοκληρωτικά καθεστώτα.
🔴Σε ό,τι αφορά την μεταβολή του πολιτεύματος στην Ελλάδα, ο Ι. Μεταξάς δεν κατέβασε τα τανκς, δεν έκανε πραξικόπημα και δεν ανέτρεψε την νόμιμη κυβέρνηση και τον νόμιμο πρωθυπουργό της χώρας, καθώς νόμιμος πρωθυπουργός ήταν ο ίδιος, από τις 13 Απριλίου 1936. Η δε κυβέρνησή του, είχε λάβει ψήφο εμπιστοσύνης από την Βουλή με 241 ψήφους υπέρ, 16 κατά (από το ΚΚΕ και τον Γεώργιο Παπανδρέου), ενώ υπήρξαν και 4 αποχές.
🔴Απλώς, στις 4 Αυγούστου, με την συγκατάθεση του Βασιλιά Γεωργίου Β', διέλυσε τη Βουλή και ανέστειλε κάποια άρθρα του Συντάγματος, επικαλούμενος κυρίως τον κομμουνιστικό κίνδυνο, καθώς το ΚΚΕ οργάνωνε συνεχείς απεργίες, που κατέληγαν σε αιματηρές συγκρούσεις με την αστυνομία. Μάλιστα, η κομμουνιστοκρατούμενη τότε ΓΣΕΕ, είχε εξαγγείλει γενική απεργία και συλλαλητήρια για τις 5 Αυγούστου. Υπενθυμίζω ότι στην Ισπανία, είχε ήδη αρχίσει ο εμφύλιος πόλεμος.
🔴Η ιδέα της εγκαθίδρυσης δικτατορίας, ήταν πολύ διαδεδομένη στην Ελλάδα την εποχή εκείνη, λόγω της αδυναμίας σχηματισμού σταθερών κυβερνήσεων, του έντονου κομματικού ανταγωνισμού, που είχε δημιουργήσει κλίμα ακραίου διχασμού στον ελληνικό λαό (αποτέλεσμα του οποίου ήταν τα στρατιωτικά κινήματα του 1933 και 1935, από βενιζελικούς αξιωματικούς), του κομμουνιστικού κινδύνου και κυρίως, λόγω του επερχόμενου μεγάλου πολέμου στην Ευρώπη.
🔴Έτσι, ο Ε. Βενιζέλος είχε εκφραστεί υπέρ μιας «εξωκομματικής κυβέρνησης με την στήριξη της βουλής», ο Νικόλαος Πλαστήρας υπέρ μιας «ηθικής και αφατρίαστης δικτατορίας», ενώ ακόμα και ο Γ. Παπανδρέου είχε γράψει πως «η δικτατορία μπορεί εις ορισμένας περιστάσεις, να αποτελέσει ιστορική ανάγκη δι’ έναν τόπον, όταν την επιβάλλει ο υπέρτατος νόμος σωτηρίας της πατριδος».
🔴Μετά τους συνεχείς θανάτους πολιτικών προσωπικοτήτων εγνωσμένου κύρους (όπως ο Κονδύλης, ο Βενιζέλος, ο Δεμερτζής, ο Τσαλδάρης κ.α.), ο μόνος πολιτικός που θα μπορούσε να πάρει τα ηνία της χώρας στα χέρια του τις κρίσιμες εκείνες ώρες, ήταν ο Ι. Μεταξάς. Τα πήρε και κατά γενική ομολογία, πέτυχε στο έργο του!
🔴Ο Ι. Μεταξάς, δεν αντιμετώπισε τον κομμουνισμό μόνο δια της καταστολής, αλλά καταπολέμησε και τις αιτίες της ανάπτυξης του κομμουνισμού, που ήταν η φτώχεια και η κοινωνική αδικία.
Επί των ημερών του: ιδρύθηκε το ΙΚΑ και η Εργατική Εστία, επιβλήθηκε το 8ωρο, η πληρωμή των υπερωριών, η άδεια μετ’ αποδοχών, ο κατώτατος μισθός, η υποχρεωτική αργία της Κυριακής, η Πρωτομαγιά ως εργατική εορτή, χαρίστηκαν αγροτικά δάνεια, έγιναν μεγάλα δημόσια έργα, για τον εκσυγχρονισμό της χώρας και την απορρόφηση της ανεργίας, άνοιξαν 567 εργοστάσια σε όλη τη χώρα, ενώ ξεκίνησαν γεωτρήσεις για άντληση πετρελαίου στην Ηλεία.
🔴Στον τομέα των εξωτερικών σχέσεων της χώρας, ο Ι. Μεταξάς άφησε στην άκρη την προσωπική και ιδεολογική συμπάθεια που είχε για την Γερμανία και άσκησε μια προσεκτικά ισορροπημένη πολιτική, στον οξύτατο ανταγωνισμό των μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων, αποφεύγοντας να εκθέσει την Ελλάδα υπέρ του ενός ή του άλλου. Κι όταν χρειάστηκε να πει το μεγάλο «Όχι», δεν δίστασε ούτε για μια στιγμή!
🔴Στον οικονομικό τομέα, πέρα από τον μηδενισμό της ανεργίας και την αισθητή άνοδο του βιοτικού επιπέδου, κυρίως των λαϊκών τάξεων, ο προϋπολογισμός του κράτους έγινε πλεονασματικός, για πρώτη φορά από συστάσεως του ελληνικού κράτους. Στον δε τομέα της Εθνικής μας Άμυνας, τα αποτελέσματα της πολιτικής του Ι. Μεταξά, φάνηκαν στον ελληνοϊταλικό πόλεμο.
🔴Ως επίλογο του σημερινού αφιερώματος, θα παραθέσω την (ομολογουμένως πολύ γενναία!) άποψη του γνωστού μαρξιστή διανοούμενου Βασίλη Ραφαηλίδη, για τον Μεταξά:
«Ο Μεταξάς κάθε άλλο παρά τυχαίος ήταν. Έχουμε την τάση να υποτιμούμε τους δικτάτορες. Και στη συγκεκριμένη περίπτωση να χαρακτηρίζουμε τον Μεταξά νάνο, κάνοντας ανόητη αναφορά στο ανάστημά του. Ο Μεταξάς δεν ήταν νάνος, ήταν λαϊκός ηγέτης. Ο λαός αγάπησε τον Μεταξά, κι ας μάθουμε επιτέλους να λέμε την αλήθεια».
🔴Τα σχόλια, δικά σας!
🔴Ο Ι. Μεταξάς και το καθεστώς της 4ης Αυγούστου.
— Αμαλία🇬🇷 (@4fABkkc5xTv2aek) August 4, 2026
🔴Σήμερα, συμπληρώνονται 90 χρόνια από την εγκαθίδρυση του καθεστώτος της 4ης Αυγούστου, από τον Ι. Μεταξά. Πώς όμως φτάσαμε στην 4η Αυγούστου και πώς μπορεί να κριθεί ιστορικά η περίοδος αυτή, λαμβάνοντας βεβαίως υπόψη τα… pic.twitter.com/32q92RGAGf
