Ο «Captain Clutch» άρχισε να παίζει μπάσκετ από τα Δύο Αοράκια της Κρήτης και κατάφερε να βρεθεί στην κορυφή και να αναδειχθει MVP των τελικών - Ο μόλις 1,88 μ. γκαρντ των πρωταθλητών Νικς γαλουχήθηκε μπασκετικά μέσα στην αμφισβήτηση, αλλά κατάφερε να γίνει ο απόλυτος πρωταγωνιστής του NBA
Υπάρχει ένας παράξενος τρόπος με τον οποίο οι αθλητές αποκτούν δεύτερες πατρίδες-τόπους που δεν τους ανήκουν βιολογικά αλλά μυθολογικά, στους οποίους επιστρέφουν ξανά και ξανά όχι επειδή γεννήθηκαν εκεί, αλλά επειδή εκεί κατάλαβαν για πρώτη φορά ποιοι μπορούν να γίνουν.
Για τον Τζέιλεν Μπράνσον αυτός ο τόπος είναι η Ελλάδα, και συγκεκριμένα τα Δύο Αοράκια, όταν στις 18 Ιουνίου του 2015 επιλεγόταν για την εθνική ομάδα των ΗΠΑ για παίκτες κάτω των 19 ετών, χωρίς να ξέρει ότι 11 χρόνια μετά, ακριβώς την ίδια ημερομηνία, η Νέα Υόρκη, η πόλη όπου ακούστηκε το πρώτο του κλάμα, θα έπαιρνε φωτιά από τους πανηγυρισμούς φωνάζοντας δυνατά το όνομά του.
Ηταν όμως τότε η στιγμή στην Κρήτη όπου ένα παιδί με πρόσωπο σχεδόν εφηβικό και βλέμμα πολύ πιο ώριμο από την ηλικία του βρέθηκε να κοιτάζει κατάματα το μέλλον χωρίς να το γνωρίζει.
Εκείνο το καλοκαίρι, όπως σχεδόν πάντα, στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα U19 της FIBA οι Ηνωμένες Πολιτείες ήταν το μεγάλο φαβορί, με τους περισσότερους να έχουν στραμμένο το βλέμμα τους στα πιο εκρηκτικά σώματα, στα μεγαλύτερα κορμιά, στα παιδιά που έμοιαζαν βγαλμένα από κάποιο εργαστήριο παραγωγής μελλοντικών σούπερ σταρ.
Ο Μπράνσον, παρότι δεν ανήκε σε αυτή την κατηγορία, αφού ούτε ο πιο ψηλός ούτε ο πιο θεαματικός ήταν, έβλεπε το παιχνίδι μισό δευτερόλεπτο πριν απ’ όλους τους άλλους. Και καμιά φορά, αυτό αποδεικνύεται πιο σημαντικό από κάθε αθλητικό προσόν. Οταν ολοκληρώθηκε η διοργάνωση, οι Αμερικανοί είχαν κατακτήσει το χρυσό μετάλλιο και ο ίδιος είχε αναδειχθεί πολυτιμότερος παίκτης του τουρνουά.
Στον ημιτελικό απέναντι στην Ελλάδα είχε ήδη αφήσει το αποτύπωμά του. Οι δικοί μας Γιώργος Παπαγιάννης και Μιχάλης Λούντζης, που έπαιζαν στην ίδια θέση, προφανώς θα θυμούνται ακόμη εκείνον τον κοντό γκαρντ που έμοιαζε να έχει απάντηση για κάθε αμυντικό σχέδιο.
Αλλά περισσότερο θα θυμάται ο ίδιος την Κρήτη, αφού χρόνια αργότερα, όταν θα τον ρωτούσαν ποια από τις πρώτες μεγάλες στιγμές της καριέρας του κρατά περισσότερο στην καρδιά του, η απάντηση δεν θα αφορούσε κάποιο γήπεδο του NBA, αλλά την Κρήτη και την Ελλάδα.
«Θυμάμαι σαν τώρα εκείνες τις μέρες», είχε δηλώσει σχετικά σε συνέντευξή του. «Είναι κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ, ούτε όταν ολοκληρωθεί ο κύκλος μου και βγω στη σύνταξη, αφού είναι από τις πιο αξιομνημόνευτες στιγμές της καριέρας μου».
Το μπούλινγκΗ αλήθεια είναι ότι όλα αυτά δεν ήταν καθόλου εύλογα για έναν νεαρό παίκτη που είχε δεχτεί μπούλινγκ στο σχολείο και όλοι τον θεωρούσαν έναν ατίθασο «underdog». Στο NBA των υπερανθρώπων, των γιγάντων και των αθλητών που μοιάζουν να αψηφούν τη βαρύτητα, ο Μπράνσον είναι σχεδόν μια αναχρονιστική φιγούρα: δεν διαθέτει το μυθικό άνοιγμα χεριών του Γιάννη Αντετοκούνμπο ή την εκρηκτικότητα του Αντονι Εντουαρντς, ούτε καν την εξωγήινη σωματοδομή του ΛεΜπρον Τζέιμς.
Ωστόσο, ο ίδιος διαθέτει κάτι πολυτιμότερο και σχεδόν ξεχασμένο στους καιρούς που ζούμε: χαρακτήρα. Με ύψος μόλις 1,88 μ., άκουγε επί χρόνια ότι δεν είναι αρκετό για το NBA, ενώ πολλοί ανέφεραν ανάμεσα στα μειονεκτήματά του και το γεγονός ότι ήταν αριστερόχειρας και λιγότερο εντυπωσιακός από αυτούς που επιδίδονται στη φαντεζί επίδειξη καρφωμάτων ή ορμητικής αθλητικότητας.
O Μπράνσον αποτελεί σχεδόν μια αναχρονιστική φιγούρα: δεν διαθέτει το μυθικό άνοιγμα χεριών του Γιάννη Αντετοκούνμπο ή την εκρηκτικότητα του Aντονι Eντουαρντς, ούτε καν την εξωγήινη σωματοδομή που έκανε τον ΛεΜπρόν Τζέιμς να μοιάζει από τα δεκαοκτώ του σαν έτοιμος πρωταγωνιστής του NBA. Αλλά έχει κάτι πολυτιμότερο και σχεδόν ξεχασμένο στους καιρούς που ζούμε: διαθέτει χαρακτήρα
Ακούγοντας σιωπηλά την κριτική, που ενίοτε έπαιρνε διαστάσεις μπούλινγκ, εκείνος μετέτρεπε με αξιοθαύμαστα υπομονετικό τρόπο κάθε αμφιβολία σε καύσιμο. Κάθε απόρριψη μετατρεπόταν σε προσωπική πρόκληση και κάθε φορά που κάποιος του έλεγε «όχι», εκείνος το μετέφραζε σε «όχι ακόμη».
Στον βαθμό που το Νιου Τζέρσεϊ και στη συνέχεια τα ανοιχτά γήπεδα του Σικάγου, όπου μεγάλωσε, ήταν το ρεαλιστικό τερέν που μετρούσε κάθε του κίνηση, ήξερε από μικρός ότι ανήκει σε έναν κόσμο που σπάνια γράφει ιστορία. Τα προάστια της Ανατολικής Ακτής δεν είναι Χόλιγουντ, ούτε γυαλιστερές λεωφόρους της Καλιφόρνιας όπου κατασκευάζονται διαρκώς νέοι μύθοι.
Είναι οι γειτονιές των εργατών, οι συνοικίες των μεταναστών, τα προάστια όπου τα τέκνα των μεταναστών, όπως αυτός που αφορμάται από την εξωτική Τζαμάικα, με τα ράστα μαλλιά και τις φαρδιές μπλούζες, μπορούν να στοχεύουν στην κοινωνική ανέλιξη μόνο μέσα από τις σπάνιες ευκαιρίες που τους δίνουν η τέχνη και το μπάσκετ.
Ακόμα και το στυλ παιχνιδιού του είναι συνώνυμο με την πόλη που αναγνώρισε στο πρόσωπό του από νωρίς την αλήθεια της και τη σκληρότητα του ανθρώπου που έχει μάθει να αγωνίζεται μέχρι τέλους.
Αλλωστε, η ίδια η πόλη φτιάχτηκε από ανθρώπους που έφτασαν εκεί με μια βαλίτσα στο χέρι και μια ζωή γεμάτη αμφιβολίες, κάτι που ο Μπράνσον ήξερε καλύτερα από τον καθέναν, ακόμα και αν τύχαινε ο πατέρας του Ρικ Μπράνσον να είναι πρώην παίκτης του NBA και μέλος της σημερινής προπονητικής ομάδας των Νικς. Αλλωστε, ο τελευταίος δεν φάνηκε ποτέ να χαρίζεται στον γιο του και ήταν ο πρώτος που έσπευδε πάντα να τον επιπλήττει.
Οι τελευταίοι ρομαντικοί
Επιπλέον, υπάρχει κάτι σχεδόν παλιομοδίτικο στην ιστορία των Νικς, που φαίνεται να έχει ξεφύγει από μια άλλη εποχή του αθλητισμού. Η ιστορία της παρέας της Βιλανόβα μοιάζει σχεδόν αναχρονιστική - και ίσως ακριβώς γι’ αυτό να είναι τόσο γοητευτική.
Ο Τζέιλεν Μπράνσον, ο Τζος Χαρτ και ο Μικάλ Μπρίτζες, με άλλα λόγια η περίφημη παρέα των Βιλανόβα Νικς, δεν ένωσαν τις διαδρομές τους στη Νέα Υόρκη, αλλά χρόνια πριν, όταν ήταν απλώς τρία παιδιά που προσπαθούσαν να κατακτήσουν το κολεγιακό μπάσκετ χωρίς να γνωρίζουν ότι κάποτε θα βρεθούν στο πιο φωτεινό και πιο αμείλικτο μπασκετικό θέατρο του κόσμου. Στη Βιλανόβα έμαθαν να κερδίζουν μαζί, αλλά, ίσως το σημαντικότερο, και να χάνουν μαζί.
Και αυτό είναι ένα μάθημα που συχνά αποδεικνύεται πολύ πιο χρήσιμο. Οταν χρόνια αργότερα οι δρόμοι τους συναντήθηκαν ξανά στη Νέα Υόρκη, έφεραν μαζί τους κάτι που καμία μεταγραφή δεν μπορεί να αγοράσει: εμπιστοσύνη και χημεία που είναι απαραίτητες για να οδηγηθούν στη νίκη.
Σε μια λίγκα που κυνηγά διαρκώς το επόμενο μεγάλο όνομα, οι Νικς βρήκαν κάτι σπανιότερο, που είναι η δύναμη της παρέας. Και μέσα σε μια πόλη που εδώ και δεκαετίες αναζητούσε έναν λόγο να πιστέψει ξανά, αυτή η παρέα έμελλε να εξελιχθεί σε κάτι περισσότερο από μπασκετική ιστορία και να γίνει μύθος.
Στη σκιά του Ντόντσιτς
Αν υπάρχει μια στιγμή που εξηγεί καλύτερα από κάθε άλλη γιατί ο Τζέιλεν Μπράνσον εξελίχθηκε στον παίκτη που είναι σήμερα, αυτή δεν βρίσκεται μόνο στα Δύο Αοράκια, ούτε στη θριαμβευτική βραδιά στο Madison Square Garden, αλλά σε εκείνες τις σιωπηλές στιγμές που δεν γίνονται πρωτοσέλιδα, όμως συχνά καθορίζουν μια ζωή περισσότερο από οποιοδήποτε τρόπαιο: το Draft του 2018.
Το παράδοξο με τον Μπράνσον ήταν ότι είχε κάνει σχεδόν τα πάντα σωστά: είχε κατακτήσει δύο πρωταθλήματα NCAA με τη Βιλανόβα, είχε αναδειχθεί καλύτερος παίκτης της κολεγιακής χρονιάς, είχε εξελιχθεί σε σημείο αναφοράς για ένα από τα πιο επιτυχημένα προγράμματα του αμερικανικού μπάσκετ και είχε αποδείξει ότι μπορούσε να ηγηθεί μιας ομάδας χωρίς να χρειάζεται να μονοπωλεί τις επιθέσεις της.
Κι όμως, όταν ήρθε η ώρα της τελικής αξιολόγησης, το βλέμμα των ειδικών στάθηκε ξανά στο 1,88 μ. ύψος του, στην όχι τόσο ορμητική αθλητικότητά του και στο γεγονός ότι δεν αναλωνόταν σε εύκολους εντυπωσιασμούς. Βρέθηκε έτσι στο Νο 33 - και ίσως εκεί να γεννήθηκε ο πραγματικός Μπράνσον. Ηταν ακριβώς αυτή η αμφισβήτηση που στην περίπτωσή του δεν έγινε ποτέ πληγή, αλλά κίνητρο και ταυτότητα.
Επιπλέον, η μοίρα τού έπαιξε ένα από εκείνα τα παράξενα παιχνίδια που συνηθίζει να παίζει στον αθλητισμό. Την ίδια στιγμή που ο Μπράνσον προσπαθούσε να βρει τη θέση του στο NBA, οι Μάβερικς είχαν ήδη βρει τον εκλεκτό τους στο πρόσωπο του Λούκα Ντόντσιτς. Ο Σλοβένος από την πρώτη στιγμή έδειχνε προορισμένος να γίνει το κέντρο του σύμπαντος στο Ντάλας.
Επομένως, όσες μάχες κι αν κέρδιζε ο Μπράνσον -όπως όταν ο Ντόντσιτς απουσίασε και εκείνος καθάρισε με 31 πόντους τη νίκη κόντρα στους μετέπειτα πρωταθλητές Γκόλντεν Στέιτ Γουόριορς-, δεν είχε καμία σημασία. Ισως όμως ήταν τότε που οι Νικς διέκριναν στο πρόσωπό του το τσαγανό που χρειάζονταν και τον επέλεξαν όταν έμεινε ελεύθερος.
Και προφανώς, δικαιώθηκαν: άλλαξε την ψυχολογία του οργανισμού, έφερε σταθερότητα και ταυτότητα και κυρίως έδωσε χαρακτήρα στη θέση 1 -ένας πραγματικά άσος στο μανίκι-, αναδεικνύοντας την ποιότητα των γκαρντ που δεν ήταν ποτέ το δυνατό σημείο της ομάδας.
Για να φτάσουμε στο σημείο όπου ο εγκέφαλος της ομάδας, που ήξερε να διαβάζει τις φάσεις αλλά και να κάνει την ανατροπή, δικαίωσε τον γνωστό μύθο του Δαβίδ ενάντια στον Γολιάθ, καταφέρνοντας να γίνει από underdog «βασιλιάς της Νέας Υόρκης», όπως είναι το προσωνύμιό του. Και όλα αυτά από έναν παίκτη που λόγω ιδιοσυγκρασίας δεν έχει αποκτήσει ποτέ τα χρήματα που αντιστοιχούν στο όνομά του, αποφασίζοντας να τα διαθέσει στην ομάδα: όπως έχει πει, του αρκεί να βολεύεται σε ένα σπίτι με τη διά βίου -από το σχολείο- αγαπημένη του σύζυγο και μητέρα του παιδιού του.
Ενας οπαδός των Νικς με την αφίσα του Μπράνσον
Χάρισε εκατομμύρια
Στην πραγματικότητα, ο Μπράνσον δεν έγινε αγαπητός στη Νέα Υόρκη επειδή σκόραρε, ούτε επειδή κέρδισε παιχνίδια, αλλά επειδή έδειξε πρόθυμος να αναλαμβάνει την ευθύνη. Δεν μοιάζει με παίκτη που προσπαθεί να προστατεύσει την εικόνα του, αλλά με κάποιον που έχει συμφιλιωθεί με την ιδέα ότι αν θέλεις πραγματικά να ηγηθείς, πρέπει να είσαι διατεθειμένος να αποτύχεις μπροστά σε όλους. Κάπως έτσι γεννήθηκε ο «Captain Clutch», όπως τον αποκαλούν χαρακτηριστικά.
Οταν το παιχνίδι φτάνει στις τελευταίες κατοχές, όταν οι άμυνες κλείνουν όλους τους διαδρόμους, ο Μπράνσον αισθάνεται πιο άνετα από ποτέ. Ισως γιατί όλη του η ζωή είναι μια τελευταία κατοχή, αλλά και γιατί έζησε τόσα χρόνια ως αουτσάιντερ.
Ειδικά όμως στην περίπτωσή του, το στοιχείο που έκανε ακόμη και τους πιο δύσπιστους να σταματήσουν και να τον κοιτάξουν διαφορετικά δεν ήταν κάποια εμφάνιση μέσα στο γήπεδο, αλλά μια απόφαση που φαινόταν σχεδόν παράλογη για τα δεδομένα της εποχής.
Το 2024, αντί να υπογράψει επέκταση συμβολαίου αντί 256 εκατ. δολαρίων για πέντε χρόνια όπως δικαιούνταν, δέχτηκε ένα πολύ πιο ταπεινό συμβόλαιο, των 156 εκατ. δολαρίων, χάνοντας ουσιαστικά 15 εκατ. τον χρόνο για να μπορέσουν οι Νικς να αποκτήσουν καλύτερο ρόστερ.
Ηταν μια χειρονομία από έναν άνθρωπο ο οποίος δεν έχει ξεχάσει ποτέ ποιος είναι. Ισως γι’ αυτό ορισμένοι από τους ανθρώπους που έχουν βρεθεί δίπλα του μιλούν συχνά για τη «μαλαματένια αξία», που περιγράφει καλύτερα από οτιδήποτε άλλο την περίπτωσή του. Γιατί η πραγματική αξία του Μπράνσον δεν βρίσκεται μόνο σε αυτά που κάνει, αλλά και σε αυτά που αρνείται.
Ειδικά για τους Νεοϋορκέζους που αναζητούν τους πραγματικούς ήρωες και δεν ξεχνούν ούτε ότι επέμενε όταν όλα ήταν κόντρα, ούτε ότι έχει δώσει τα χρήματά του για να φτιαχτούν σχολεία για τα φτωχά παιδιά και ειδικά σπίτια-καταφύγια για να γίνουν ορατοί άνθρωποι που μένουν στο περιθώριο. Και ίσως γι’ αυτό να συγκινεί τόσο πολύ.
Γιατί πίσω από τον παίκτη, πίσω από τον ηγέτη των Νικς, πίσω από τον «Captain Clutch» και τον «βασιλιά των underdogs», οι άνθρωποι εξακολουθούν να διακρίνουν κάτι που γίνεται ολοένα πιο σπάνιο: έναν κανονικό άνθρωπο. Και αυτό, καμιά φορά, είναι το πιο εντυπωσιακό κατόρθωμα απ’ όλα.
Γιατί πίσω από τον παίκτη, πίσω από τον ηγέτη των Νικς, πίσω από τον «Captain Clutch» και τον «βασιλιά των underdogs», οι άνθρωποι εξακολουθούν να διακρίνουν κάτι που γίνεται ολοένα πιο σπάνιο: έναν κανονικό άνθρωπο. Και αυτό, καμιά φορά, είναι το πιο εντυπωσιακό κατόρθωμα απ’ όλα.
Τίνα Μανδηλαρά
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
