Η Σωτηρία Μπακαλάκου, πρώην αντιδήμαρχος Οικονομικών του Δήμου Καρδίτσας και συνεργάτιδα του ευρωβουλευτή Νίκου Παπανδρέου, είναι ένα από τα έξι πρόσωπα που περιλαμβάνονται στη δικογραφία που σχηματίστηκε από το Τμήμα Δίωξης Εκβιαστών της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος και οδήγησε στη σύλληψη πέντε μελών της οικογένειας Βιλανάκη.
Περιγράφοντας στο protothema.gr πώς ξεκίνησε η γνωριμία της με τον Γιώργο Βιλανάκη, εξηγεί ότι δεν επρόκειτο για έναν άγνωστο άνθρωπο. Την περίοδο 2014-2017, όταν η ίδια κατείχε τη θέση της αντιδημάρχου Οικονομικών στον Δήμο Καρδίτσας, ο Γιώργος Βιλανάκης ήταν ο εκπρόσωπος της οικογένειας στις εμπορικές συναλλαγές που αφορούσαν την ετήσια εμποροπανήγυρη της πόλης. Όπως αναφέρει, μέσω εκείνου ο Δήμος εισέπραττε τα μισθώματα για τις θέσεις του παζαριού, ενώ σπεύδει να επισημάνει ότι κατά τη δική της θητεία καταγράφηκαν τα υψηλότερα έσοδα από μισθώματα, με ετήσιο μέσο όρο 208.000 ευρώ, έναντι περίπου 79.000 ευρώ που ήταν ο μέσος όρος της τελευταίας τετραετίας. Η ίδια θυμάται ότι ο Γιώργος Βιλανάκης εμφανιζόταν απολύτως συνεπής στις οικονομικές του υποχρεώσεις απέναντι στον Δήμο. Μάλιστα, όπως λέει, αποτελούσε συχνά παράδειγμα φερεγγυότητας στις συζητήσεις της με συνεργάτες και συναδέλφους της, καθώς η συμπεριφορά του ερχόταν σε αντίθεση με εκείνη άλλων προμηθευτών και εργολάβων που δεν ήταν το ίδιο συνεπείς.
«Έλεγα ότι ήταν μία φορά παραπάνω αξιέπαινος, γιατί ανήκε στην ευπαθή κοινωνική ομάδα των Ρομά και παρ' όλα αυτά συμπεριφερόταν ως απόλυτα ενταγμένο μέλος της κοινωνίας», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Η επόμενη επαφή τους έγινε αρκετά χρόνια αργότερα. Σύμφωνα με την κ. Μπακαλάκου, τον Μάιο του 2021, έπειτα από σχεδόν δύο χρόνια χωρίς επικοινωνία, ο Γιώργος Βιλανάκης την κάλεσε στην πολυτελή κατοικία του στη Γιάννουλη Λάρισας, λέγοντάς της ότι επιθυμούσε να συζητήσουν μια σημαντική προσωπική του υπόθεση. Όπως περιγράφει, εκείνος και η σύζυγός του την υποδέχθηκαν θερμά και την ξενάγησαν στους εντυπωσιακούς χώρους της βίλας. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, της ανέφερε ότι η περίοδος της πανδημίας είχε δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα ρευστότητας στην οικογένειά του και πως αναγκαζόταν να διαθέσει χρυσές λίρες σε τιμή χαμηλότερη της αγοράς. Παράλληλα, της εξήγησε ότι αναζητούσε ανθρώπους σοβαρούς και έμπιστους, οι οποίοι δεν θα διέδιδαν ότι αναγκαζόταν να πουλήσει χρυσές λίρες. Όπως της είπε, την είχε ξεχωρίσει από την εποχή της συνεργασίας τους στον Δήμο και θεωρούσε ότι διέθετε ακριβώς αυτά τα χαρακτηριστικά. Για να ενισχύσει, σύμφωνα με την ίδια, την αξιοπιστία του, της παρέδωσε πέντε χρυσές λίρες για έλεγχο, προσφέροντάς τες προς 285 ευρώ η καθεμία, όταν η εμπορική τους αξία ανερχόταν περίπου στα 365 ευρώ.
Από εκείνο το σημείο, όπως καταγγέλλει η πρώην αντιδήμαρχος, ξεκίνησε μια διαδικασία που διήρκεσε περίπου έξι μήνες και είχε ολέθριες συνέπειες για την ίδια και τον πρώην σύζυγό της.
«Μέσα σε έξι μήνες ο Γιώργος Βιλανάκης και τα αδέλφια του απέσπασαν από εμένα και τον πρώην σύζυγό μου 143.000 ευρώ, χρησιμοποιώντας κάθε απατηλό τέχνασμα που μπορεί να συλλάβει ακόμη και ο πιο νοσηρός ανθρώπινος νους», υποστηρίζει. Όπως αναφέρει, όταν πλέον αντιλήφθηκε τι είχε συμβεί και τους ξεκαθάρισε ότι θα προσφύγει στις διωκτικές αρχές, η κατάσταση κλιμακώθηκε.
«Όταν συνειδητοποίησα το μέγεθος της εξαπάτησης και τους είπα ότι θα απευθυνθώ στις Αρχές, κατέφυγαν στην εκβίασή μου. Μου επέδειξαν όπλο και με απείλησαν ευθέως ότι θα κινδύνευε η ζωή μου αν τους κατήγγειλα», δηλώνει.
Η κ. Μπακαλάκου περιγράφει την υπόθεση ως τη μεγαλύτερη τραυματική εμπειρία που έχει βιώσει, ξεκαθαρίζοντας ότι το βαρύτερο φορτίο δεν ήταν η οικονομική απώλεια, όσο σημαντική κι αν ήταν. «Δεν μιλάω μόνο για τα χρήματα. Για εμάς αυτά τα 143.000 ευρώ ήταν ό,τι είχαμε και δεν είχαμε. Όμως το πραγματικό τραύμα ήταν ότι διαλύθηκα ως προσωπικότητα», λέει.
Εξηγώντας το ψυχολογικό αποτύπωμα μιας τέτοιας εμπειρίας, υποστηρίζει ότι η απάτη διαφέρει από κάθε άλλο περιουσιακό έγκλημα. «Η απάτη είναι ένα έγκλημα αυτοβλάβης. Ο δράστης χρησιμοποιεί εσένα τον ίδιο ως εργαλείο για να σου πάρει τα χρήματα. Στο τέλος σε κάνει να πιστεύεις ότι έχεις και εσύ ευθύνη για όσα συνέβησαν. Αυτό είναι που σε διαλύει. Είναι τελείως διαφορετικό από μια κλοπή ή μια ληστεία», αναφέρει.
Η ίδια προσθέτει ότι δεν είναι τυχαίο πως η επιστημονική κοινότητα καταγράφει σοβαρές ψυχολογικές επιπτώσεις στα θύματα τέτοιων υποθέσεων, από κατάθλιψη και αγχώδεις διαταραχές μέχρι άλλες μορφές ασθενειών.«Το έχω δει να συμβαίνει στα περισσότερα θύματα που γνωρίζω», καταλήγει.
«Σε διαβάζουν, γίνονται ο καθρέφτης σου και μετά σε καταστρέφουν»
Απαντώντας στο ερώτημα πώς είναι δυνατόν άνθρωποι με εμπειρία, επαγγελματική πορεία και κρίση να πέφτουν θύματα μιας τέτοιας υπόθεσης, η Σωτηρία Μπακαλάκου υποστηρίζει ότι το πρώτο και σημαντικότερο εργαλείο των Βιλανάκηδων ήταν η εικόνα οικονομικής ισχύος που είχαν χτίσει επί σειρά ετών.
Όπως αναφέρει, οι πολυτελείς κατοικίες, τα ακριβά αυτοκίνητα και η παρουσία σε χώρους υψηλού κοινωνικού και οικονομικού κύρους δεν αποτελούσαν απλώς στοιχεία επίδειξης, αλλά μέρος μιας στρατηγικής που δημιουργούσε αίσθημα εμπιστοσύνης στα υποψήφια θύματα.
«Σε πείθουν ότι έχεις απέναντί σου ανθρώπους που έχουν χρήματα και επομένως δεν έχουν κανέναν λόγο να σε εξαπατήσουν», σημειώνει χαρακτηριστικά. Κατά την ίδια, ωστόσο, η δημόσια εικόνα ήταν μόνο η αρχή. Το πραγματικά επικίνδυνο στοιχείο, όπως λέει, ήταν η ικανότητά τους να προσαρμόζουν απόλυτα τη συμπεριφορά τους σε κάθε άνθρωπο που είχαν απέναντί τους.
«Σε διαβάζουν. Εντοπίζουν τι θέλεις να ακούσεις, ποιες είναι οι αξίες σου, τι σε κινητοποιεί και γίνονται ο καθρέφτης όλων αυτών. Δεν πρόκειται μόνο για ψέματα. Είναι μια ολόκληρη συμπεριφορά προσαρμοσμένη πάνω στο δικό σου προφίλ», υποστηρίζει.Η ίδια τονίζει ότι όσο μεγάλη εμπειρία κι αν διαθέτει κάποιος στη ζωή, δύσκολα μπορεί να φανταστεί ένα τόσο υψηλό επίπεδο εξαπάτησης.
«Έχουν κανονικοποιήσει το ψέμα σε τέτοιο βαθμό, που όταν αντιληφθείς τι έχει συμβεί, σου καίει κυριολεκτικά τον εγκέφαλο», αναφέρει.
Πώς έσπασε ο κύκλος της σιωπής
Η κ. Μπακαλάκου θεωρεί ότι η εξιχνίαση της υπόθεσης δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί από ένα μόνο πρόσωπο, καθώς -όπως λέει- δεν επρόκειτο για μια απλή ιδιωτική διαφορά αλλά για υπόθεση οργανωμένου εγκλήματος. Σύμφωνα με την ίδια, καθοριστικό ρόλο έπαιξε η συνεργασία των θυμάτων και η απόφαση ορισμένων εξ αυτών να βγουν δημόσια και να μιλήσουν.
Όπως εξηγεί, η Άντζελα, συγγενής άλλου θύματος, ήταν ο άνθρωπος που έκανε το πρώτο βήμα. Το 2024 οι δυο τους συναντήθηκαν, συντόνισαν τις ενέργειές τους και σταδιακά οι καταγγελίες αυξήθηκαν. «Με την επιμονή και τη βοήθειά της, από δύο γίναμε πέντε. Την ημέρα των συλλήψεων εμφανίστηκε και κατέθεσε ακόμη ένα θύμα», λέει, αποδίδοντας παράλληλα εύσημα στο Τμήμα Δίωξης Εκβιαστών της ΔΑΟΕ για τον τρόπο που χειρίστηκε την υπόθεση.
Η ίδια επισημαίνει ότι καμία σοβαρή έρευνα δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς μαρτυρίες και καταθέσεις πολιτών. «Για να κάνουν οι Αρχές σωστά τη δουλειά τους, πρέπει να συμβάλλουμε και εμείς. Τα πετυχημένα εγχειρήματα έρχονται όταν οι κατάλληλοι άνθρωποι συντονίζουν τις δυνάμεις τους», τονίζει. Εξηγώντας γιατί αποφάσισε να μιλήσει δημόσια, η πρώην αντιδήμαρχος αναφέρει ότι την προβληματίζει ιδιαίτερα το γεγονός πως, σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται, επτά στις δέκα υποθέσεις απάτης παραμένουν ανεξιχνίαστες επειδή τα θύματα δεν καταγγέλλουν όσα έχουν υποστεί.
Κατά την άποψή της, η σιωπή δεν είναι ένδειξη αδυναμίας αλλά αποτέλεσμα της ψυχολογικής πίεσης που ασκούν οι δράστες. «Σε κάνουν να νιώθεις ντροπή, ενοχή και φόβο. Σε πείθουν ότι φταις εσύ. Και όσο σιωπάς, εκείνοι συνεχίζουν», αναφέρει. Η ίδια υποστηρίζει ότι επέλεξε να δώσει τη συνέντευξη προκειμένου να ενημερώσει και να προειδοποιήσει άλλους πολίτες για τις μεθόδους που, όπως καταγγέλλει, χρησιμοποιήθηκαν εις βάρος της. Όπως λέει, βίωσε όλες τις κλασικές τεχνικές χειραγώγησης: κολακεία, εντυπωσιασμό, αιφνιδιασμό, ψυχολογική πίεση, καλλιέργεια ενοχών και τελικά ευθείες απειλές.
«Θέλω αυτές οι τεχνικές να γίνουν γνωστές γιατί η γνώση είναι το μοναδικό εμβόλιο απέναντι στην απάτη», σημειώνει. Παράλληλα στέλνει μήνυμα σε όσους βρίσκονται σήμερα σε αντίστοιχη θέση, τονίζοντας ότι υπάρχουν στελέχη των διωκτικών αρχών που, όπως αναφέρει, αντιμετωπίζουν τέτοιες υποθέσεις με επαγγελματισμό και αποφασιστικότητα. Η ίδια περιγράφει ότι χρειάστηκε πέντε ολόκληρα χρόνια για να ξεπεράσει τη ντροπή και τον φόβο αντιποίνων, ενώ κάνει λόγο για οικονομική, ψυχολογική και κοινωνική κατάρρευση. «Όταν κατάφερα να ξεπεράσω αυτή την ψυχολογική αιχμαλωσία, έβαλα στόχο να σταματήσει αυτό το κύκλωμα. Η σιωπή δεν μας προστατεύει. Προστατεύει εκείνους. Και αυτό δεν μπορώ να το αποδεχτώ», τονίζει.
Οι νομικές κινήσεις
Η Σωτηρία Μπακαλάκου αποκαλύπτει επίσης ότι έχει ήδη προχωρήσει σε νέες νομικές ενέργειες, καταθέτοντας αίτημα προς τον αρμόδιο εισαγγελέα για επέκταση της ποινικής δίωξης σε νέα αδικήματα αλλά και σε επιπλέον πρόσωπα. Όπως εξηγεί, ζητά αφενός την αναβάθμιση της κατηγορίας από απόπειρα παράνομης βίας σε τετελεσμένη κακουργηματική εκβίαση, υποστηρίζοντας ότι αυτό είναι το αδίκημα που τελικά τελέστηκε εις βάρος της και εις βάρος των υπόλοιπων θυμάτων. Παράλληλα, ζητά να διερευνηθεί η ενδεχόμενη εμπλοκή της συζύγου του Γιώργου Βιλανάκη, για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση και για νομιμοποίηση εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.
Αναφερόμενη στο θέμα των αποζημιώσεων, υποστηρίζει ότι έχουν ήδη πραγματοποιηθεί επαφές με ορισμένα θύματα. Σύμφωνα με τα λεγόμενά της, σε κάποιες περιπτώσεις έχουν καταβληθεί είτε μέρος είτε το σύνολο των χρημάτων που διεκδικούν οι παθόντες, ενώ στη δική της περίπτωση απορρίφθηκε πρόταση που θεωρήθηκε σημαντικά χαμηλότερη από το ποσό που διεκδικεί. Όπως λέει, το επιχείρημα που προβάλλεται είναι ότι δεν υπάρχουν περιουσιακά στοιχεία στο όνομα των εμπλεκομένων, γεγονός που καθιστά δύσκολη οποιαδήποτε διεκδίκηση.Η ίδια, ωστόσο, υποστηρίζει ότι η έρευνα δεν σταμάτησε εκεί. «Έχω εντοπίσει ακίνητη περιουσία που συνδέεται με τους δράστες χωρίς να εμφανίζεται στα ονόματά τους ή στα ονόματα στενών συγγενών τους», αναφέρει, αποκαλύπτοντας ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ιδιωτική έρευνα με τη συνδρομή εξειδικευμένων δικηγόρων για τον εντοπισμό διαδρομών μαύρου χρήματος.«Τα ευρήματα είναι εντυπωσιακά. Πολύ σύντομα η έρευνα θα ολοκληρωθεί και θα παραδοθεί στις αρμόδιες Αρχές για τις περαιτέρω ενέργειες», καταλήγει.
Φρίξος Δρακοντίδης
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
