Στέφανος Σαράφης: «αρχιστράτηγος του ΕΛΑΣ, δι’ εμπτυσμού».

🔴Όπως έχω τονίσει πολλές φορές, αμέσως μετά την γερμανική επίθεση κατά της ΕΣΣΔ, ο Στάλιν έδωσε εντολή στα ΚΚ των κατεχομένων χωρών, να οργανώσουν αντάρτικο, με βασικό στόχο την παρενόχληση των Γερμανών, έτσι ώστε αυτοί να αναγκάζονται να διατηρούν ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στις χώρες αυτές, οι οποίες, σε διαφορετική περίπτωση, θα μεταφέρονταν στο ανατολικό μέτωπο.

🔴Στην Ελλάδα, δευτερεύων στόχος του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ, ήταν η μονοπώληση του αντάρτικου, για να είναι η μόνη ένοπλη δύναμη στην χώρα, μετά την απελευθέρωση, και να καταλάβει την εξουσία δια της βίας. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τον Γ. Παπανδρέου, η τακτική ήταν η εξής:

«Δεν επιτρέπει εις κανένα άλλον ν΄ ανέβη εις τα βουνά και να πολεμήση τον κατακτητήν. Εμποδίζει με ποινήν θανάτου τους Έλληνας να εκπληρώσουν το πατριωτικόν των καθήκον. Παλαιόν παράδειγμα ο παριστάμενος συνταγματάρχης Σαράφης...».

🔴Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για τον συνταγματάρχη Σαράφη, που τέθηκε επικεφαλής του ΕΛΑΣ. Γεννήθηκε το 1890 στα Τρίκαλα, ήταν απόφοιτος της Σχολής Υπαξιωματικών και έγινε ανθυπολοχαγός το 1913. Τάχθηκε με την πλευρά των βενιζελικών και συμμετείχε ενεργά στα αποτυχημένα στρατιωτικά κινήματα του 1933 και του 1935.

🔴Κατά την διάρκεια της κατοχής και μετά από συζητήσεις με διάφορα πρόσωπα για την δημιουργία αντιστασιακής οργάνωσης, συγκροτήθηκε πενταμελής Επιτροπή (Σαράφης, Γρηγοριάδης, Πανόπουλος, Χατζήμπεης και Σίμος Βλάχος), που εξελίχθηκε στην Οργάνωση ΑΑΑ (3Α, Αγών – Ανόρθωση – Ανεξαρτησία). Με την έγκριση των υπολοίπων, ο Σαράφης πήγε στην Θεσσαλία, για να συγκροτήσει αντάρτικο σώμα.

🔴Μετά από επαφές που είχε εκεί, μετέβη στην Ήπειρο, όπου στις 7 Φεβρουαρίου 1943, συναντήθηκε με τον Ζέρβα και τον εκπρόσωπο του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής, συνταγματάρχη Έντι Μάγιερς και συμφώνησαν να συγκροτηθούν ανταρτικές ομάδες, με τρία τμήματα: Ηπείρου, με επικεφαλής τον Ζέρβα, Θεσσαλίας, με επικεφαλής τον Σαράφη και Ρούμελης, με επικεφαλής τον Ψαρρό.

🔴Μόλις μαθεύτηκαν τα νέα στην Θεσσαλία, το ΕΑΜ θεώρησε ότι με το κύρος που είχε ο Σαράφης στην περιοχή, μπορούσε να εξελιχθεί σε πολύ επικίνδυνο αντίπαλο. Έτσι, αρχικά τέθηκε σε λειτουργία ο μηχανισμός της ηθικής του εξόντωσης, με τις κατηγορίες ότι είναι «συνεργάτης των Ιταλών» και «άνθρωπος του κατοχικού νομάρχη Τρικάλων». Αφού οι συκοφαντίες δεν έπιασαν τόπο, το ΕΑΜ αποφάσισε να προχωρήσει σε πιο δραστικά μέτρα.

🔴Μετά από παγίδα, αιχμαλώτισαν ύπουλα αυτόν και άλλους οπλαρχηγούς, καθώς και 150 αντάρτες που τους ακολουθούσαν. Τελικά, το ΕΑΜ αποφάσισε ότι θα ήταν προτιμότερο να τον υποχρεώσουν να προσχωρήσει στον ΕΛΑΣ, παρά να τον σκοτώσουν. Έτσι, τον έκλεισαν σ’ ένα μπουντρούμι και, κατόπιν εντολής, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ περνούσαν από μπροστά του, τον έφτυναν και τον χαρακτήριζαν «προδότη», για να του σπάσουν το ηθικό.

🔴Όταν βρέθηκε ενώπιον του διλήμματος «στον ΕΛΑΣ ή στον τάφο», ο Σαράφης προτίμησε να σώσει την ζωή του. Φυσικά, οι κομμουνιστές αξιοποίησαν την προσχώρησή του, προκειμένου να πείσουν κι άλλους πρώην αξιωματικούς, που δίσταζαν να ενταχθούν στον ΕΛΑΣ, λόγω της κακής φήμης που τον συνόδευε. Βέβαια, το αξίωμα που του έδωσαν, αυτό του στρατιωτικού αρχηγού του ΕΛΑΣ, ήταν περισσότερο «διακοσμητικό», καθώς τις αποφάσεις τις έπαιρναν ο «πρωτοκαπετάνιος» Άρης Βελουχιώτης και ο πολιτικός επίτροπος Ανδρέας Τζήμας.

🔴Τα αποτελέσματα της στρατολόγησης αξιωματικών ήταν μέτρια, γιατί είχε μαθευτεί ο τρόπος με τον οποίο υποχρεώθηκε ο Σαράφης να προσχωρήσει στον ΕΛΑΣ. Είναι δε ιστορικά καταγεγραμμένη, η φράση του πολιτικού Γεωργίου Καρτάλη προς τον Σαράφη: «Ανηγορεύθης αρχιστράτηγος του ΕΛΑΣ δι΄ εμπτυσμού».

🔴Ποια θα ήταν η τύχη του Σαράφη, αν επικρατούσε το ΚΚΕ; Δεν χωράει αμφιβολία, ότι θα είχε την τύχη όλων των ανά τον κόσμο «συνοδοιπόρων» των κομμουνιστών. Στην πρώτη «εκκαθάριση», θα χαρακτηριζόταν «πράχτορας» κι «εχθρός του λαού» και θα οδηγείτο στο εκτελεστικό απόσπασμα! Ειδικότερα δε, ο Σαράφης θα χαρακτηριζόταν σίγουρα «πράχτορας της Ιντέλιτζενς Σέρβις», καθώς είχε παντρευτεί την Βρετανίδα αρχαιολόγο Marion Pascoe.

🔴Τα σχόλια, δικά σας!

🔴Στέφανος Σαράφης: «αρχιστράτηγος του ΕΛΑΣ, δι’ εμπτυσμού». 🔴Όπως έχω τονίσει πολλές φορές, αμέσως μετά την γερμανική επίθεση κατά της ΕΣΣΔ, ο Στάλιν έδωσε εντολή στα ΚΚ των κατεχομένων χωρών, να οργανώσουν αντάρτικο, με βασικό στόχο την παρενόχληση των Γερμανών, έτσι ώστε αυτοί να αναγκάζονται να διατηρούν ισχυρές στρατιωτικές δυνάμεις στις χώρες αυτές, οι οποίες, σε διαφορετική περίπτωση, θα μεταφέρονταν στο ανατολικό μέτωπο. 🔴Στην Ελλάδα, δευτερεύων στόχος του ΕΑΜ - ΕΛΑΣ, ήταν η μονοπώληση του αντάρτικου, για να είναι η μόνη ένοπλη δύναμη στην χώρα, μετά την απελευθέρωση, και να καταλάβει την εξουσία δια της βίας. Για τον λόγο αυτό, σύμφωνα με τον Γ. Παπανδρέου, η τακτική ήταν η εξής: «Δεν επιτρέπει εις κανένα άλλον ν΄ ανέβη εις τα βουνά και να πολεμήση τον κατακτητήν. Εμποδίζει με ποινήν θανάτου τους Έλληνας να εκπληρώσουν το πατριωτικόν των καθήκον. Παλαιόν παράδειγμα ο παριστάμενος συνταγματάρχης Σαράφης...». 🔴Ας μιλήσουμε, λοιπόν, για τον συνταγματάρχη Σαράφη, που τέθηκε επικεφαλής του ΕΛΑΣ. Γεννήθηκε το 1890 στα Τρίκαλα, ήταν απόφοιτος της Σχολής Υπαξιωματικών και έγινε ανθυπολοχαγός το 1913. Τάχθηκε με την πλευρά των βενιζελικών και συμμετείχε ενεργά στα αποτυχημένα στρατιωτικά κινήματα του 1933 και του 1935. 🔴Κατά την διάρκεια της κατοχής και μετά από συζητήσεις με διάφορα πρόσωπα για την δημιουργία αντιστασιακής οργάνωσης, συγκροτήθηκε πενταμελής Επιτροπή (Σαράφης, Γρηγοριάδης, Πανόπουλος, Χατζήμπεης και Σίμος Βλάχος), που εξελίχθηκε στην Οργάνωση ΑΑΑ (3Α, Αγών – Ανόρθωση – Ανεξαρτησία). Με την έγκριση των υπολοίπων, ο Σαράφης πήγε στην Θεσσαλία, για να συγκροτήσει αντάρτικο σώμα. 🔴Μετά από επαφές που είχε εκεί, μετέβη στην Ήπειρο, όπου στις 7 Φεβρουαρίου 1943, συναντήθηκε με τον Ζέρβα και τον εκπρόσωπο του Στρατηγείου Μέσης Ανατολής, συνταγματάρχη Έντι Μάγιερς και συμφώνησαν να συγκροτηθούν ανταρτικές ομάδες, με τρία τμήματα: Ηπείρου, με επικεφαλής τον Ζέρβα, Θεσσαλίας, με επικεφαλής τον Σαράφη και Ρούμελης, με επικεφαλής τον Ψαρρό. 🔴Μόλις μαθεύτηκαν τα νέα στην Θεσσαλία, το ΕΑΜ θεώρησε ότι με το κύρος που είχε ο Σαράφης στην περιοχή, μπορούσε να εξελιχθεί σε πολύ επικίνδυνο αντίπαλο. Έτσι, αρχικά τέθηκε σε λειτουργία ο μηχανισμός της ηθικής του εξόντωσης, με τις κατηγορίες ότι είναι «συνεργάτης των Ιταλών» και «άνθρωπος του κατοχικού νομάρχη Τρικάλων». Αφού οι συκοφαντίες δεν έπιασαν τόπο, το ΕΑΜ αποφάσισε να προχωρήσει σε πιο δραστικά μέτρα. 🔴Μετά από παγίδα, αιχμαλώτισαν ύπουλα αυτόν και άλλους οπλαρχηγούς, καθώς και 150 αντάρτες που τους ακολουθούσαν. Τελικά, το ΕΑΜ αποφάσισε ότι θα ήταν προτιμότερο να τον υποχρεώσουν να προσχωρήσει στον ΕΛΑΣ, παρά να τον σκοτώσουν. Έτσι, τον έκλεισαν σ’ ένα μπουντρούμι και, κατόπιν εντολής, οι αντάρτες του ΕΛΑΣ περνούσαν από μπροστά του, τον έφτυναν και τον χαρακτήριζαν «προδότη», για να του σπάσουν το ηθικό. 🔴Όταν βρέθηκε ενώπιον του διλήμματος «στον ΕΛΑΣ ή στον τάφο», ο Σαράφης προτίμησε να σώσει την ζωή του. Φυσικά, οι κομμουνιστές αξιοποίησαν την προσχώρησή του, προκειμένου να πείσουν κι άλλους πρώην αξιωματικούς, που δίσταζαν να ενταχθούν στον ΕΛΑΣ, λόγω της κακής φήμης που τον συνόδευε. Βέβαια, το αξίωμα που του έδωσαν, αυτό του στρατιωτικού αρχηγού του ΕΛΑΣ, ήταν περισσότερο «διακοσμητικό», καθώς τις αποφάσεις τις έπαιρναν ο «πρωτοκαπετάνιος» Άρης Βελουχιώτης και ο πολιτικός επίτροπος Ανδρέας Τζήμας. 🔴Τα αποτελέσματα της στρατολόγησης αξιωματικών ήταν μέτρια, γιατί είχε μαθευτεί ο τρόπος με τον οποίο υποχρεώθηκε ο Σαράφης να προσχωρήσει στον ΕΛΑΣ. Είναι δε ιστορικά καταγεγραμμένη, η φράση του πολιτικού Γεωργίου Καρτάλη προς τον Σαράφη: «Ανηγορεύθης αρχιστράτηγος του ΕΛΑΣ δι΄ εμπτυσμού». 🔴Ποια θα ήταν η τύχη του Σαράφη, αν επικρατούσε το ΚΚΕ; Δεν χωράει αμφιβολία, ότι θα είχε την τύχη όλων των ανά τον κόσμο «συνοδοιπόρων» των κομμουνιστών. Στην πρώτη «εκκαθάριση», θα χαρακτηριζόταν «πράχτορας» κι «εχθρός του λαού» και θα οδηγείτο στο εκτελεστικό απόσπασμα! Ειδικότερα δε, ο Σαράφης θα χαρακτηριζόταν σίγουρα «πράχτορας της Ιντέλιτζενς Σέρβις», καθώς είχε παντρευτεί την Βρετανίδα αρχαιολόγο Marion Pascoe. 🔴Τα σχόλια, δικά σας!

— Αμαλία🇬🇷 (@4fABkkc5xTv2aek) September 30, 2026

Συνέχεια...

1944: Η Μεραρχία Skanderbeg από Αλβανούς του Κοσόβου και η αναφορά του Γερμανού διοικητή της Schmidhuber

Πώς συγκροτήθηκε η Μεραρχία Skanderbeg και από ποιους - Τι γράφει ο Καθηγητής Πανεπιστημίου Στράτος Δορδανάς για τη δράση της - Η αναφορά του Γερμανού διοικητή της, August Schmidhuber, και οι απίστευτοι χαρακτηρισμοί του για τους Αλβανούς - Τα εγκλήματα σε βάρος Σέρβων και Εβραίων

Στο πλαίσιο της προσπάθειας των Γερμανών κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο για την ενίσχυση του έμψυχου δυναμικού τους υπήρξε μια αμοιβαία προσέγγιση με τους Μουσουλμάνους. Από την πλευρά των δεύτερων, επικεφαλής της όλης προσπάθειας για συνεργασία με τους Ναζί ήταν ο Μεγάλος Μουφτής της Ιερουσαλήμ Haj Amin al-Husseini (1893-1974).

Από την πλευρά τους κορυφαία στελέχη των Ναζί εκθείαζαν τους Μουσουλμάνους και μοίραζαν αφειδώς υποσχέσεις σε αυτούς. Ενδεικτικά ο Himmler σε ομιλία του είχε τονίσει, μεταξύ άλλων, ότι το Ράιχ και οι Μουσουλμάνοι ενώνονταν με κοινές αξίες, κοινούς στόχους και μακραίωνους δεσμούς φιλίας. "Ο Θεός (Αλλάχ) είχε προσφέρει στους λαούς της Ευρώπης και του κόσμου τον Φίρερ για να επαναφέρει την τάξη μέσα στην οποία κάθε λαός θα έβρισκε τη θέση του και θα διατηρούσε τον δικό του τρόπο ζωής, αφού εξουδετερωνόταν ο κοινός εχθρός, που δεν ήταν άλλος από τους Εβραίους, τους μπολσεβίκους και τους πλουτοκράτες", έλεγε χαρακτηριστικά ο Himmler.

Αλβανοί του Κοσόβου εντάσσονται στη Skanderbeg

Έτσι, από τους κόλπους της 13ης Ορεινής Μεραρχίας των Waffen SS δημιουργήθηκε η Μεραρχία Handschar (Kroatische Nr. 2), η οποία στελεχώθηκε κυρίως από Βόσνιους Μουσουλμάνους, των πολιτοφυλακών που είχαν συγκροτηθεί από το καθεστώς των Ustascha, Μουσουλμάνους που εγκατέλειψαν τον κροατικό στρατό για να ενταχθούν στη Handschar, 3.000 Καθολικούς αξιωματικούς και οπλίτες, μετά από πιέσεις του διαβόητου Ante Pavelic, ηγέτη του "Ανεξάρτητου Κράτους της Κροατίας" (1941-1945), αλλά και γερμανόφωνους από την SS Division Prinz Eugen που είχαν διοικητή τον Karl von Krempler, μεγαλωμένο στη Σερβία, αλλά με πολλές γνώσεις για το Ισλάμ, από τη "θητεία" του στην Τουρκία. Στη Handschar εντάχθηκαν συνολικά 20.000 περίπου άνδρες.

Στους λίγους μήνες δράσης της στη ΒΑ Βοσνία υπό τις διαταγές του Στρατηγού Karl Gustav Sauberzweig και στη συνέχεια του ομοιόβαθμού του Desiderius Hempel πρόλαβε να γίνει γνωστή για τις βάρβαρες πρακτικές των στρατιωτών της, οι οποίοι κρατούσαν την πράσινη σημαία του προφήτη Μωάμεθ, με την άσπρη ημισέληνο.

Δεν ήταν όμως μόνο ο Husseini που προπαγάνδιζε τη συνεργασία με τους Ναζί, αλλά και άλλοι, όπως ο Μουφτής του Μόσταρ και ο Μουφτής των Τιράνων. Δύο μέρες μετά την ιταλική επίθεση στην Ελλάδα, αυτός τάχθηκε απροκαλύπτα υπέρ της Ρώμης στον αγώνα της για την απομάκρυνση των Βρετανών από την Παλαιστίνη ως την Ινδία και, με την ευκαιρία, πρόσθεσε και την Τσαμουριά στον "κατάλογο" των περιοχών που έπρεπε να απελευθερωθούν από τον "ζυγό των δυναστών τους" (Σπυρίδων Γιώτης, "Η ιταλική πολιτική στην Αλβανία και η ελληνική μειονότητα, 1939-1943", διδακτορική διατριβή).

Al Husseini.

Skanderbeg Division: οι Κοσοβάροι Αλβανοί και τα εγκλήματά τους

Δεν ήταν όμως μόνο η Handschar, που αποτελούνταν από Μουσουλμάνους, αλλά και η, αποτελούμενη από Αλβανούς του Κοσόβου Μεραρχία Skanderbeg, ο "τρόμος των παρτιζάνων", όπως γράφει ο Καθηγητής Ιστορίας στο ΑΠΘ κύριος Ευστράτιος Δορδανάς ένας από τους σημαντικότερους Έλληνες ιστορικούς της νεότερης γενιάς, με βαθιά γνώση των γεγονότων του Β΄ ΠΠ, και όχι μόνο, και από την πλευρά των Γερμανών. Στο βιβλίο του "Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ ΛΩΡΕΝΣ ΤΗΣ ΑΡΑΒΙΑΣ ΚΑΙ ΤΟ ΤΖΙΧΑΝΤ MADE IN GERMANY", ο κύριος Δορδανάς γράφει (σελ. 239):

"Πίσω στα Βαλκάνια, και μετά τη Handschar, η γερμανική στρατολόγηση περιέλαβε και τους Αλβανούς μουσουλμάνους που συγκρότησαν στο Κόσοβο από τον τοπικό πληθυσμό, αιχμαλώτους πολέμου και Αλβανούς στρατιώτες της Handschar – τη γνωστή Μεραρχία Skanderbeg (σημ.: Σκεντέρμπεης) (21. Waffen-Cebirgs-Division der SS/albanische Nr. 1). Με τα διακριτικά του μαύρου δικέφαλου αετού σε κόκκινο φόντο, αλλά όχι το φέσι για να μην παραπέμπει στην οθωμανική περίοδο, ο "αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών" Vehdi Frasheri έβλεπε στους εθελοντές αυτούς την αλβανική συνεισφορά στην ευρωπαϊκή αναδιοργάνωση. Μεταξύ καλοκαιριού και φθινοπώρου του 1944, ένα τελικά όλο κι όλο τάγμα υπό τις διαταγές του August Schmidhuber μετατράπηκε στον "τρόμο των παρτιζάνων", δολοφονώντας και εκτελώντας ως αντίποινα "Εβραίους, κομμουνιστές και βοηθούς συμμοριτών", πριν αρχίσει να φυλλοροεί.

Κοσοβάροι Αλβανοί στρατιώτες της 'Skanderbeg'.

Η Σκεντέρμπεης ποτέ δεν έφτασε τη δύναμη μεραρχίας, ήταν το πολύ ένας μεγέθους ταξιαρχίας σχηματισμός με δυναμικό μεταξύ 6.000 και 6.500 στρατιωτών. Τον Μάιο του 1944, μέλη της μεραρχίας συνέλαβαν 281 Εβραίους στην Πρίστινα του Κοσόβουκαι τους παρέδωσαν στους Γερμανούς, οι οποίοι τους μετέφεραν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μπέργκεν-Μπέλσεν, όπου πολλοί σκοτώθηκαν.

Η ίδια η μεραρχία ήταν περισσότερο γνωστή για τη δράση αυτή και για δολοφονίες, βιασμούς, και λεηλασίες σε κυρίως σερβικές περιοχές παρά για τη συμμετοχή της σε πολεμικές επιχειρήσεις για λογαριασμό των Ναζί. Οι μόνες σημαντικές στρατιωτικές ενέργειες της έγιναν κατά τη διάρκεια μιας γερμανικής επίθεσης κατά των παρτιζάνων στα κατεχόμενα από τη Γερμανία εδάφη του Μαυροβουνίου, τον Ιούνιο και τον Ιούλιο του 1944. Μετά από αυτές τις επιχειρήσεις, η μονάδα αναπτύχθηκε ως φρουρά στα ορυχεία χρωμίου στο Κοσσυφοπέδιο, όπου γρήγορα δέχτηκε επιθέσεις από τους παρτιζάνους και υπήρξε γενικευμένη λιποταξία των ανδρών της. Ενισχυμένη από γερμανικό προσωπικό του Kriegsmarine και με λιγότερο από 500 Αλβανούς να παραμένουν στις τάξεις της, διαλύθηκε την 1η Νοεμβρίου 1944(είχε ιδρυθεί την 1η Μαΐου 1944).

Ο Ε. Δορδανάς αναφέρει επίσης, ότι μια τρίτη μονάδα Βόσνιων μουσουλμάνων, η Kama, για τον ίδιο λόγο (λιποταξίες) που ιδρύθηκε την άνοιξη του 1944 διαλύθηκε μέσα σε πέντε μήνες, τον Οκτώβριο του 1944.



Τι γράφει για τους Αλβανούς της Skanderbeg, ο Γερμανός διοικητής της Schmidhuber

Με τη Μεραρχία Skanderbeg, δεν νομίζουμε ότι έχουν ασχοληθεί πολλοί Έλληνες ιστορικοί. Στο διαδίκτυο εντοπίσαμε μια έκθεση-αναφορά του διοικητή της Schmidhuber η οποία αναφέρεται κυρίως στον χαρακτήρα των Αλβανών του Κοσόβου που ήταν μέλη της. Την παρουσιάζουμε μεταφρασμένη, ενώ παραθέτουμε και το αγγλικό κείμενο, για να μην θεωρηθεί ότι κάναμε παρεμβάσεις. Την αναφορά παρουσιάζει ο Robert Elsie στο "Texts and Documents of Albanian History" ("Κείμενα και ντοκουμέντα της αλβανικής ιστορίας", με τίτλο "21st 'Skanderbeg' Armed Mountain Division of the SS".

1944
August Schmidhuber:
Συνοπτική Έκθεση για τον Σχηματισμό και την Κατάσταση της 21ης Ένοπλης Ορεινής Μεραρχίας των SS «Σκεντέρμπεης»

Αυτό το έγγραφο συντάχθηκε από τον Γερμανό διοικητή της εν λόγω αλβανικής μεραρχίας των SS, August Schmidhuber (1901-1947), από το Άουγκσμπουργκ της Βαυαρίας, στις 2 Οκτωβρίου 1944, λίγο πριν από τη γερμανική αποχώρηση από την Αλβανία τον Νοέμβριο του 1944. Αυτή η Μεραρχία των SS, αποτελούμενη από περίπου 6.000 άνδρες, σχηματίστηκε καθυστερημένα από τους Ναζί (η στρατολόγηση ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 1944 και έλαβε το όνομά της μόλις τον Αύγουστο του 1944). Ποτέ δεν έφτασε στην επιχειρησιακή της ισχύ και διαλύθηκε την 1η Νοεμβρίου 1944, εποχή κατά την οποία οι περισσότεροι νεοσύλλεκτοι είχαν λιποτακτήσει και διαφύγει. Ο Υποστράτηγος Schmidhuber, ο οποίος εκφράζει ορισμένα όχι και τόσο κολακευτικά σχόλια για τους Αλβανούς υφισταμένους του σε αυτό το κείμενο, κρίθηκε αργότερα ένοχος για εγκλήματα πολέμου από γιουγκοσλαβικό στρατοδικείο και απαγχονίστηκε στις 27 Φεβρουαρίου 1947 στο Βελιγράδι.

Ο Schmidhuber με άλλους Γερμανούς

1. Διαταγή Σχηματισμού

Η διαταγή σχηματισμού βασίστηκε στην υπόθεση ότι η Αλβανία είχε λίγο-πολύ φτάσει στο γενικό ευρωπαϊκό επίπεδο πολιτισμού και κουλτούρας. Σε αυτό το πλαίσιο, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι, μέχρι πρόσφατα, η Αλβανία δεν ήταν περισσότερο γνωστή στη Γερμανία από ό,τι οι μικρότερες χώρες της Νότιας Αμερικής. Αυτή η έλλειψη «επίσημης» γνώσης οδήγησε στην πτώση του πρίγκιπα του Βιντ. Μετά από τετρακόσια χρόνια ως τουρκική επαρχία, η Αλβανία είναι από κάθε άποψη πιο τουρκική από την ίδια την Τουρκία – από τα πέπλα των γυναικών μέχρι τον αυτοπροσδιορισμό τους ως έθνος.

Από τον θάνατο του εθνικού τους ήρωα, Σκεντέρμπεη (1468), οι Αλβανοί φυτοζωούν αντί να αναπτύσσονται. Δεν έχουν ιδιαίτερη συνείδηση ότι αποτελούν έθνος ή χώρα, αλλά μάλλον εξακολουθούν να ζουν, όπως τα παλιά γερμανικά φύλα, με μια φατριαστική, φυλετική νοοτροπία. Η ιστορία του αλβανικού λαού από τον θάνατο του Σκεντέρμπεη θα μπορούσε να συγκριθεί καλύτερα με την κατάσταση της Γερμανίας εάν το γερμανικό έθνος δεν είχε αναδείξει κανέναν ηγέτη μετά τον θάνατο του Αρμίνιου, αρχηγού των Χηρούσκων.



Όσον αφορά την αλβανική κοινωνία, οι άνθρωποι στην ύπαιθρο που αποτελούν το 85-90% του πληθυσμού, ζουν κάτω από τη μεσαιωνική φεουδαρχική κυριαρχία των μπέηδων και των αγάδων τους. Όχι μόνο οι αγρότες που νοικιάζουν γη πρέπει να δίνουν στους γαιοκτήμονές τους ένα μεγάλο μέρος της παραγωγής τους, αλλά πρέπει επίσης να τους υπηρετούν στην υπεράσπιση της φυλετικής τους επικράτειας. Ο Αλβανός δεν καταπιέζεται μόνο σκληρά από τον γαιοκτήμονά του, αλλά χρησιμοποιείται και κακοποιείται από αυτόν και στην τοπική πολιτική. Δεν υπάρχει τρόπος να το αποφύγει.

Η διαταγή σχηματισμού βασίστηκε στις ακόλουθες εσφαλμένες στρατιωτικές και οργανωτικές παραδοχές:

Οι Αλβανοί δεν είχαν ποτέ πραγματικά τακτικά στρατεύματα με τη γερμανική έννοια. Οι στρατιωτικοί σχηματισμοί που υπήρχαν στην Αλβανία, συμπεριλαμβανομένης της ένστολης πολιτοφυλακής που δημιούργησαν οι Ιταλοί, έγιναν οιονεί στρατιωτικά σώματα μόνο όταν τους δόθηκαν στολές. Δεν υπήρχε εσωτερική συνοχή. Η έλλειψη πειθαρχίας, που αποτελεί το κύριο χαρακτηριστικό του Αλβανού, δεν ξεπεράστηκε σταδιακά στην πολιτοφυλακή. Καλλιεργήθηκε πρόθυμα. Για τον Αλβανό, πειθαρχία σημαίνει περιορισμό της ελευθερίας του, κάτι στο οποίο φυσικά αντιτίθεται. Οι Αλβανοί ζουν ελεύθεροι και ανεξάρτητοι όπως ακριβώς τους δημιούργησε η φύση, και κάνουν ό,τι θέλουν. Έχουν χρόνο. Δεν θέλουν να πολεμούν σε στρατιωτικούς σχηματισμούς, αλλά στις δικές τους ομάδες (συμμορίες), και δεν υπάρχει ρυθμισμένη πειθαρχία σε αυτές τις ομάδες τους.

Όταν αρχίζει να βρέχει, ο Αλβανός εγκαταλείπει τη θέση του. Όταν σκοτεινιάζει, αφήνει τη θέση του και επιστρέφει στο χωριό για ένα ποτήρι ρακί. Όταν έχει υπηρετήσει για 12 ημέρες, επιστρέφει στο σπίτι του για 4-5 ημέρες χωρίς καν να ρωτήσει τον αρχηγό της ομάδας του, και μετά επιστρέφει, ή και όχι… Δεν του αρέσουν οι στρατιωτικές ασκήσεις ή η πρακτική σκοποβολής. Η φημολογούμενη ικανότητά του να πυροβολεί με ακρίβεια είναι μύθος. Αυτό που αγαπά περισσότερο είναι απλώς να ρίχνει με το όπλο του, όποτε είναι δυνατόν καθισμένος πίσω από ένα προστατευτικό εμπόδιο και πυροβολώντας, με το δάχτυλο στη σκανδάλη, στον αέρα. Ακόμα και τα λεγόμενα τακτικά αλβανικά στρατεύματα το κάνουν αυτό, αν και έχει απομείνει μόνο ένα τάγμα από αυτά. Η πείνα των Αλβανών για όλο και περισσότερα πυρομαχικά δεν έχει όρια. Δεν έχει καμία κατανόηση ή ενδιαφέρον για το γεγονός ότι τα πυρομαχικά παράγονται στα γερμανικά εργοστάσια από γυναίκες και κορίτσια, ενώ οι δυνατοί νέοι της Αλβανίας κάθονται στα καφενεία ή σκύβουν τεμπέλικα στις γωνιές της αγοράς. Επομένως, δεν βλέπει κανένα λόγο να περιορίσει τη χρήση τους(των πυρομαχικών).

Το θάρρος και ο ηρωισμός του Αλβανού είναι ένας άλλος μύθος. Μπορείς λίγο-πολύ να κυνηγήσεις έναν Αλβανό σε όλη την υδρόγειο με έναν ελαφρύ όλμο. Ενώ επιτίθεται, θα προχωρήσει μόνο μέχρι εκεί που μπορεί να βρει κάτι να κλέψει ή να λεηλατήσει. Μόλις αιχμαλωτίσει μια κατσίκα, ένα υνί ή τη ρόδα μιας ραπτομηχανής, ο πόλεμος έχει τελειώσει γι' αυτόν και πάει σπίτι του.

Όταν βρίσκονται σε άμυνα, οι Αλβανοί γίνονται εξαιρετικά νευρικοί στο άκουσμα των πυρών των όλμων.Υπό τέτοιες συνθήκες, είναι απολύτως απαραίτητο το σώμα των αξιωματικών να είναι αρκετά μεγάλο. Για 20 Αλβανούς, χρειάζονται δύο Γερμανοί αξιωματικοί – ένας για να τους οδηγεί και ο άλλος για να τους προσέχει από το πίσω μέρος της παράταξης..

Εξέταση Κοσοβάρου Αλβανού κατά την κατάταξή του

Όσον αφορά τις στολές, οι εκπαιδευτές αντιμετώπιζαν συχνά τα ίδια προβλήματα όπως και με τους νέγρους. Ήταν η πρώτη φορά στη ζωή τους που οι περισσότεροι νεοσύλλεκτοι φορούσαν ποτέ παπούτσια στα πόδια τους. Ήταν πολύ περήφανοι γι' αυτά και τα κρατούσαν φορεμένα όλη τη νύχτα. Από την άλλη πλευρά, όποτε βρίσκονταν μπροστά σε μια μεγαλύτερη πορεία, έβγαζαν τα παπούτσια τους και τα κρεμούσαν γύρω από τους ώμους τους. Όποτε ένας Αλβανός πρέπει να τραπεί σε φυγή, το πρώτο πράγμα που κάνει είναι να πετάξει τα παπούτσια του για να τρέξει πιο γρήγορα. Το να συνηθίσουν οι Αλβανοί να φορούν σωστές στολές είναι ένα μεγάλο επίτευγμα, αν μπορεί να επιτευχθεί καν. Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά θα έπρεπε να είχαν καταστήσει πιο σημαντικό να συσταθεί πρώτα το σώμα των αξιωματικών και στη συνέχεια να γεμίσουν οι τάξεις με Αλβανούς νεοσύλλεκτους. Δεν υπάρχει εναλλακτική λύση σε αυτήν τη μέθοδο εξοικονόμησης εργασίας και χρόνου για τη δημιουργία τμημάτων στην πρωτόγονη Αλβανία σε καιρό πολέμου.

2. Ο Σχηματισμός της Μεραρχίας

Αυτή η ενότητα αναφέρεται κυρίως στο Κόσοβο, την περιοχή που προοριζόταν για τον σχηματισμό της Μεραρχίας SS Σκεντέρμπεης. Περισσότερο από οτιδήποτε άλλο, ο σχηματισμός της Μεραρχίας αντιμετωπίστηκε από την αόρατη αντίσταση των μπέηδων και των αγάδων. Αυτό, με τη σειρά του είχε αντανάκλαση στην παθητικότητα των νομαρχών και των δημάρχων που ήταν υποτακτικοί στους μπέηδες και σε εχθρικές φήμες και προπαγάνδα.

Η Εθνική Επιτροπή και οι αρχές δεν έκαναν τίποτα για να ενημερώσουν τον πληθυσμό σχετικά με τους σκοπούς και τους στόχους του σχηματισμού μιας αλβανικής μεραρχίας των SS. Ήταν ο ίδιος ο Διοικητής της Μεραρχίας που έπρεπε να το εξηγήσει αυτό σε δημόσιες ομιλίες τις ημέρες της αγοράς σε όλες τις πόλεις του Κοσόβου. Οι υποσχέσεις του τότε προέδρου της Αλβανικής Εθνικής Επιτροπής στο Πρίζρεν, Bedri Pejani, που δόθηκαν γραπτώς στον Reichsführer των SS, δεν ήταν καλύτερες από όλες τις άλλες αλβανικές υποσχέσεις. Ο ίδιος ο Bedri Pejani, ο οποίος έκτοτε έχει αντικατασταθεί από τον πρώην υπουργό Εσωτερικών, Deva, είναι ένας κλασικός πολιτικός απατεώνας που, σε όλη του τη ζωή, κατάφερε να ζει καλά ανακατευόμενος στην πολιτική τόσο στο εξωτερικό όσο και στην ίδια τη χώρα. Όπως οι περισσότεροι λεγόμενοι Αλβανοί πολιτικοί, δεν τον νοιάζει καθόλου από πού προέρχονται τα χρήματα αρκεί να ικανοποιούν τις υπέρογκες απαιτήσεις του τρόπου ζωής του.

August Schmidhuber.

Ο σχηματισμός της Μεραρχίας στο μέγεθος που είχε αρχικά προγραμματιστεί ίσως να ήταν ευκολότερος αν ο Διοικητής της Μεραρχίας είχε κυκλοφορήσει με ένα σακί χρυσό και το είχε μοιράσει στους σημαντικούς μπέηδες. Αυτοί θα είχαν στη συνέχεια διασφαλίσει ότι θα είχε αρκετούς νεοσύλλεκτους από τους υποτακτικούς τους. Αν κάποιος στην Αλβανία σου προσφέρει τη φιλία του, θα σε ρωτήσει πρώτα: «Πόσο χρυσό θα μου δώσεις;» Το θέμα ήταν απλώς ότι υπήρχαν ορισμένοι άνθρωποι που ήθελαν να βγάλουν κέρδος από τον σχηματισμό μιας αλβανικής μεραρχίας. Όσον αφορά τις κλήσεις προς στρατολόγηση, οι προθεσμίες των οποίων ως επί το πλείστον δεν λαμβάνονταν πολύ σοβαρά υπόψη, μόνο μέτριοι και εξαθλιωμένοι άνδρες εμφανίστηκαν. Τα μυώδη αγροτόπαιδα έμειναν πίσω στα χωριά τους.

Η στρατολόγηση είχε ως εξής μέχρι τις 25 Σεπτεμβρίου 1944: 11.398 άνδρες, εκ των οποίων οι 9.275 κρίθηκαν ικανοί για υπηρεσία. Από αυτούς, μόνο 6.491 στρατολογήθηκαν πραγματικά. Οι νομάρχες και οι δήμαρχοι δεν έκαναν τίποτα για να αναγκάσουν όσους κλήθηκαν να καταταγούν πραγματικά. Η μεγάλη πλειονότητα του πληθυσμού εξέλαβε αυτήν την παθητική αντίδραση των νομαρχών και των δημάρχων ως πρόσκληση να θεωρήσουν τον σχηματισμό της Μεραρχίας ως κάτι ανεπίσημο και ασήμαντο, και απλώς τον αγνόησαν. Όσοι ενδιαφέρονταν για τον σχηματισμό της Μεραρχίας απογοητεύτηκαν βλέποντας ότι κλήθηκαν μόνο οι φτωχοί, ενώ οι γιοι των μπέηδων και των εμπόρων στις πόλεις μπόρεσαν να αποφύγουν τη στρατιωτική θητεία μέσω γνωριμιών και δωροδοκιών.

Την 1η Μαΐου 1944, η Εθνική Επιτροπή είχε υποσχεθεί στη Μεραρχία στρατολόγηση 10.000 ανδρών. Στην πραγματικότητα, η Μεραρχία πρέπει να ανακουφίστηκε κρυφά εκείνη την εποχή που οι αλβανικές Αρχές είχαν κάνει τόσο λίγα για να συσταθεί η Μεραρχία, διότι οι εγκαταστάσεις διαμονής ήταν όλες σε παραμελημένη κατάσταση και δεν υπήρχαν διαθέσιμοι εκπαιδευτές ή ιατρικό προσωπικό, για να μην αναφέρουμε την έλλειψη όπλων, υλικού και στολών.

Οι μόνοι άνθρωποι που ήταν έτοιμοι σε εκείνο το σύντομο χρονικό διάστημα ήταν οι διοικητικοί υπάλληλοι της Μεραρχίας οι οποίοι, λόγω της ευρείας εκπαίδευσής τους, μπόρεσαν να υπηρετήσουν ως εκπαιδευτές. Στη διοίκηση, ο Untersturmführer (Ανθυπολοχαγός) υπηρέτησε, για παράδειγμα, ως διοικητής μονάδας, ο αρχιλογιστής υπηρέτησε ως διοικητής λόχου, και ο ταμίας υπηρέτησε ως διμοιρίτης. Ο ταμίας ήταν υπεύθυνος για την εκπαίδευση κατά μέσο όρο 50 Αλβανών, και τους έδωσε ό,τι καλύτερο μπορούσε. Η Κεντρική Διοικητική Υπηρεσία των SS είχε έτσι τη μεγαλύτερη συμβολή από οποιαδήποτε άλλη υπηρεσία στον σχηματισμό της Μεραρχίας.

Η Μεραρχία έλαβε επίσης σημαντική βοήθεια από τον εκπρόσωπο του Reichsführer των SS στα Τίρανα, SS Gruppenführer (Αντιστράτηγο) Fitzthum, ο οποίος παρείχε στη Μεραρχία αστυνομικούς και υπαξιωματικούς ως εκπαιδευτές και έδωσε στον Διοικητή της Μεραρχίας ένα όχημα εκτός δρόμου για να μπορεί να μετακινείται. Φρόντισε επίσης να έχει η Μεραρχία τα κεφάλαια που χρειαζόταν σε τοπικό νόμισμα. Η Μεραρχία λάμβανε πάντα όλη την υποστήριξη που χρειαζόταν από το 21ο Σώμα Στρατού στο οποίο υπαγόταν τακτικά, και απευθείας από την Ανώτατη Διοίκηση της 2ης Στρατιάς Τεθωρακισμένων. Το 21ο Σώμα Στρατού παρείχε έναν αξιωματικό και 12 υπαξιωματικούς ως εκπαιδευτές. Τίποτα δεν μπορούσε να αναμένεται από το 5ο Ορεινό Σώμα SS επειδή δεν είχε τίποτα να προσφέρει. Το Τάγμα Πυροβόλων Εφόδου (Sturmgeschütz-Abteilung) που μεταφέρθηκε στη Μεραρχία θεωρήθηκε από την ημερομηνία μεταφοράς ότι βρισκόταν υπό τη διοίκηση του 5ου Ορεινού Σώματος SS.

Αλβανός εθελοντής της 'Skandeberg'

Η αρχική ίλη της Μεραρχίας δεν είχε αρχικά στελέχη Ia (Επιχειρήσεις), Ic (Πληροφορίες) ή στρατοδικείο. Ο αξιωματικός Ia που δόθηκε στη Μεραρχία έμεινε μόνο για οκτώ ημέρες. Χάρη στον επικεφαλής του Κεντρικού Γραφείου των SS δημιουργήθηκε ένα λειτουργικό επιτελείο Μεραρχίας. Είχε τη διοίκηση του ειδικά εκπαιδευμένου προσωπικού του Κεντρικού Γραφείου των SS που μετέφερε στη Μεραρχία κατόπιν αιτήματος της τελευταίας.

Από την αρχή, το αλβανικό τάγμα της Ένοπλης Ορεινής Μεραρχίας των SS «Handschar», που μεταφέρθηκε στη Μεραρχία μας στις αρχές Μαΐου, διατήρησε ξεχωριστό καθεστώς ως ετοιμοπόλεμο τάγμα για την αντιμετώπιση των συμμοριών κατά μήκος των συνόρων. Τον Μάιο και τον Ιούνιο, η χρηματοδότηση σε αλβανικό νόμισμα μπορούσε να παρασχεθεί μόνο σε περιορισμένο βαθμό, σίγουρα όχι αρκετή για να καλύψει τους μισθούς και την οικογενειακή υποστήριξη σε περίπτωση μαζικής στρατολόγησης στη Μεραρχία.

3. Επιχειρήσεις

Οι κόκκινοι συμμορίτες κατά μήκος των αλβανο-μαυροβουνιακών συνόρων γνώριζαν φυσικά την πρόθεσή μας να δημιουργήσουμε τη Μεραρχία SS Σκεντέρμπεης. Ήταν προφανές ότι δεν θα μας επέτρεπαν να σχηματίσουμε μια δύναμη εναντίον τους χωρίς να κάνουν ό,τι μπορούσαν για να το αποτρέψουν. Ένα αποτέλεσμα, στο εσωτερικό του Κοσόβου, ήταν η αύξηση της κομμουνιστικής προπαγάνδας. Σε δύο αιφνιδιαστικές επιχειρήσεις, η Μεραρχία συνέλαβε επομένως όλους τους Εβραίους (281) και εξάρθρωσε μια μεγάλη κομμουνιστική οργάνωση που περιελάμβανε συνολικά 210 κομμουνιστές λειτουργούς. Χρησιμοποιήσαμε το μεσοδιάστημα, έχοντας εξοντώσει πολλούς κομμουνιστές πράκτορες και αγγελιοφόρους, για να πραγματοποιήσουμε γρήγορη και εντατική εκπαίδευση, ώστε να είμαστε λειτουργικοί το συντομότερο δυνατό.

Ωστόσο, η Μεραρχία υπέφερε σημαντικά αυτήν την περίοδο από την έλλειψη προμηθειών όπλων για τις ακόλουθες επιχειρήσεις. Οι πρώτες επιχειρήσεις πραγματοποιήθηκαν αμέσως μετά την περίοδο εκπαίδευσης έξι εβδομάδων, αν και η Μεραρχία δεν διέθετε επαρκή όπλα: πολυβόλα, όλμους, οπλοπολυβόλα, πιστόλια φωτοβολίδων και βαρέα όπλα. Παρ’ όλα αυτά, πολλά στοιχεία της Μεραρχίας, ειδικά οι πρώην αιχμάλωτοι πολέμου του Γιουγκοσλαβικού Στρατού, τα πήγαν πολύ καλά. Η συντριπτική πλειονότητα των ανδρών, ωστόσο, αποδείχθηκε δειλή στη μάχη και, όταν δέχονταν εχθρική επίθεση, ειδικά με βαρέα όπλα που δεν χρησιμοποιούσε η δική μας πλευρά, απλώς τρέπονταν σε φυγή.

Γιουγκοσλάβοι παρτιζάνοι διασχίζουν ποταμό το 1943.

Σε σχέση με αυτό, υποψιάζομαι ότι ο σχηματισμός της Ένοπλης Ορεινής Μεραρχίας των SS Σκεντέρμπεης ήταν ο λόγος για τον οποίο οι Αγγλοαμερικανοί παρείχαν στους παρτιζάνους στα αλβανο-μαυροβουνιακά σύνορα περισσότερα όπλα, ιατρικές προμήθειες και στολές. Αυτό ήταν εμφανές στην πρώτη επιχείρηση όπου οι εχθροί δεν ήταν πλέον συμμορίτες με την κανονική έννοια της λέξης, αλλά τακτικά, πειθαρχημένα και καλά εξοπλισμένα στρατεύματα με κατάλληλες αγγλικές στολές, υπό μια ικανή και ευέλικτη δομή διοίκησης, και σε ανώτερους αριθμούς. Ένα γερμανικό πολυβόλο βρισκόταν αντιμέτωπο με περίπου 30 αγγλικά πολυβόλα. Ο εχθρός είχε περισσότερα οπλοπολυβόλα από όσα τουφέκια είχε η γερμανική πλευρά. Οι Αγγλοαμερικανοί και οι Μπολσεβίκοι είχαν επίσης το πλεονέκτημα ότι είχαν υπό τη διοίκησή τους Μαυροβούνιους, και όχι Αλβανούς. Ένα άλλο μειονέκτημα από την πλευρά μας ήταν η παντελής έλλειψη επικοινωνιών, ιδίως ασυρμάτων, σε αυτές τις επιχειρήσεις. Θα μπορούσε εύκολα να πει κανείς ότι τα στρατεύματα και οι συμμορίτες είχαν ανταλλάξει ρόλους σε αυτές τις μάχες.

Η Μεραρχία είχε τις ακόλουθες απώλειες σε αυτές τις επιχειρήσεις:
166 άνδρες αγνοούμενοι στη μάχη, εκ των οποίων 14 Γερμανοί και 152 Αλβανοί,
92 άνδρες τραυματίες, εκ των οποίων 20 Γερμανοί και 72 Αλβανοί,
56 άνδρες νεκροί, εκ των οποίων 8 Γερμανοί και 48 Αλβανοί.

4. Πολιτικές και Στρατιωτικές Αλλαγές στα Βαλκάνια και ο Αντίκτυπός τους στην Περιοχή της Μεραρχίας

Αντίθετα με τις προσδοκίες, όταν η Τουρκία ενώθηκε με τους Συμμάχους, η κίνηση δεν είχε ορατό αντίκτυπο στους μουσουλμάνους Αλβανούς, παρόλο που ο πληθυσμός άκουγε συνεχώς ραδιοφωνικές εκπομπές από την Άγκυρα και στις πόλεις Πρίζρεν και Πρίστινα οι περισσότεροι μιλούσαν τουρκικά και όχι αλβανικά. Υπήρξε, ωστόσο, μεγάλη αντίδραση όταν η Ρουμανία και στη συνέχεια η Βουλγαρία πρόδωσαν τον Άξονα, ακολουθούμενες από τη Φινλανδία, αν και η τελευταία χώρα δεν ενδιέφερε πολύ τους Αλβανούς επειδή ήταν τόσο μακριά και σχετικά άγνωστη. Αυτή η αντίδραση φάνηκε κυρίως σε μια αναβίωση της προπαγάνδας των μπέηδων που ήταν εχθρική προς τη Μεραρχία. Τα συνθήματά τους αυτήν τη φορά ήταν «Φύγετε εγκαίρως από τους Γερμανούς!» και «Όχι Αλβανοί εναντίον Αλβανών!».

Οι Αλβανοί θυμούνταν το τέλος του Α’ ΠΠ. Βίωσαν τη ραγδαία κατάρρευση της Γιουγκοσλαβίας και την επαίσχυντη κατάρρευση της Ιταλίας. Περίμεναν ότι η Γερμανία θα είχε την ίδια μοίρα. Η αισθητά ταχεία απόσυρση ορισμένων στοιχείων της οπισθοφυλακής και η αναχώρηση της Οργάνωσης Τοτ (OT), της εταιρείας εξορύξεων, και όλου του γερμανικού γυναικείου προσωπικού κ.λπ. ενίσχυσαν αυτήν την αντίληψη στους Αλβανούς, επειδή η υποχώρηση φαινόταν μερικές φορές σαν να τρέπονταν οι Γερμανοί σε φυγή. Οι Αλβανοί κάθονταν εκεί σαν γύπες έτοιμοι να λεηλατήσουν και να επιτεθούν σε αποσυντιθέμενες γερμανικές δυνάμεις προκειμένου να αυξήσουν τα αποθέματά τους σε όπλα και πυρομαχικά, όπως είχαν κάνει με τη Γιουγκοσλαβία και την Ιταλία. Αυτός ο στόχος βρισκόταν στην αφετηρία μιας μεγάλης επίθεσης συμμοριτών που πραγματοποιήθηκε από περίπου 1.500 συμμορίτες στις 11 Σεπτεμβρίου 1944 στην Γκιάκοβα. Αργότερα έγινε γνωστό ότι πολλά από τα γύρω χωριά είχαν λάβει μέρος σε αυτήν την επίθεση, η οποία κατεστάλη από μια αντεπίθεση στα περίχωρα της Γκιάκοβα στις 13 Σεπτεμβρίου 1944. Η πλευρά μας είχε 10 νεκρούς, οι συμμορίτες 104 νεκρούς. Η ομάδα μάχης του επιτελείου της Μεραρχίας έπαιξε τον καθοριστικό ρόλο σε αυτό το εγχείρημα, ενόψει της έλλειψης πραγματικών στρατευμάτων.

Οι εθνικιστές Αλβανοί ήλπιζαν ότι οι Γερμανοί θα αντικαθίσταντο από τους Άγγλους πριν φτάσουν οι Μπολσεβίκοι στην Αλβανία. Στην προπαγάνδα της, η Μεραρχία τόνισε ότι μια αγγλοαμερικανική κατοχή θα οδηγούσε στην πραγματικότητα έμμεσα στην κυριαρχία των Μπολσεβίκων στην Αλβανία. Το σύνθημα «Όχι Αλβανοί εναντίον Αλβανών!» ήταν δυνητικά πιο επικίνδυνο για εμάς επειδή έκανε πολλά για να παραλύσει τον αγώνα εναντίον των κομμουνιστικών συμμοριών. Ωστόσο, η προπαγάνδα μας επικράτησε λόγω του τρόπου με τον οποίο συμπεριφέρονταν οι κομμουνιστικές συμμορίες. Επιτέθηκαν βιαστικά τόσο σε αντιγερμανικές όσο και σε αντικομμουνιστικές ομάδες και έκαψαν τα χωριά τους. Αυτό έκανε τις εθνικιστικές ομάδες να ενώσουν τις δυνάμεις τους και τελικά να στραφούν στη γερμανική Βέρμαχτ για υποστήριξη, κάτι που ορισμένες από αυτές κάνουν τώρα.

Άνδρες της Μεραρχίας Scanderbeg

Η εκκένωση της Μακεδονίας από τη Βουλγαρία είχε ως αποτέλεσμα οι Αλβανοί να επεκτείνουν τα σύνορα ασφαλείας τους (όχι τα πολιτικά τους σύνορα) νοτιοανατολικά μέχρι την άκρη της δικής τους εθνοτικής επικράτειας, δηλαδή μέχρι τα Σκόπια και από εκεί στο Κουμάνοβο, το Πρέσεβο και το Μπουγιάνοβατς. Αυτή η επέκταση των εδαφών είναι εξαιρετικά ευνοϊκή για την άμυνα της περιοχής έναντι οποιασδήποτε εχθρικής επίθεσης από τα ανατολικά. Οι εθνικιστικές ομάδες εκεί τα έχουν πάει αρκετά καλά στις μάχες τους με τους κομμουνιστές. Μπορεί κανείς να περιμένει αποφασιστική άμυνα προς αυτήν την κατεύθυνση, δεδομένου του μίσους τους για τους Βούλγαρους.

Μια άμεση συνέπεια της πολιτικής και στρατιωτικής κρίσης στα Βαλκάνια ήταν οι ξαφνικές λιποταξίες εντός της Μεραρχίας, ιδίως στον τομέα Τέτοβο-Γκόστιβαρ που συνορεύει με τη Μακεδονία, όπου ο κύριος όγκος των ανδρών, περίπου 1.000, λιποτάκτησε από το 1ο Σύνταγμα Ορεινών Κυνηγών των SS (Gebirgs-Jäger-Regiment) και πήραν μαζί τους τα όπλα και τις στολές τους. Η αναξιοπιστία των Αλβανών ήταν ιδιαίτερα εμφανής στο Τέτοβο όπου μια αντιγερμανική διαδήλωση έλαβε χώρα ένα βράδυ αμέσως μετά τις λιποταξίες. Και αυτό, παρά το γεγονός ότι οι Αλβανοί νεοσύλλεκτοι στο Τέτοβο είχαν πολύ καλή ατομική μεταχείριση από τους ανωτέρους τους. Μέχρι την 1η Οκτωβρίου 1944, 3.425 Αλβανοί άνδρες των SS είχαν λιποτακτήσει. Ακόμα και φρουροί στον δρόμο τους για να αντικαταστήσουν άλλους φρουρούς, απλώς εξαφανίζονταν. Ενώ φρουρούσαν μια γέφυρα, το απόσπασμα, έχοντας ολοκληρώσει τη βάρδια του, εγκατέλειψε τους άνδρες στις δύο άκρες της γέφυρας και λιποτάκτησε μαζικά, δέκα άνδρες. Όλοι οι 30 άνδρες που εκπαιδεύονταν στην ιππασία λιποτάκτησαν. Ένα απόσπασμα αναγνώρισης μάχης μεγέθους διμοιρίας απλώς αναχώρησε και δεν επέστρεψε ποτέ. Εδώ πάλι, η έλλειψη γερμανικού προσωπικού είχε άμεσο αντίκτυπο.

Το σήμα της Skanderbeg

Το αλβανικό τάγμα από τη Μεραρχία SS «Handschar» δεν αποτέλεσε εξαίρεση. 697 άνδρες λιποτάκτησαν. Αυτοί οι άνδρες, ωστόσο, θα επιστρέψουν για να πολεμήσουν στο δικό τους έδαφος. Λόγω των λιποταξιών, η δύναμη της Μεραρχίας την 1η Οκτωβρίου 1944 ήταν 3.994 Αλβανοί.

5. Εκτίμηση της Κατάστασης

Το έργο της Μεραρχίας για την ασφάλιση της περιοχής του Κοσόβου μπορεί, προς το παρόν, να συνεχίσει να εκτελείται, παρά τις διαφορετικές συνθήκες. Αυτό οφείλεται, κυρίως, στο γεγονός ότι το ευρύ δίκτυο κομμουνιστικών οργανώσεων στην περιοχή καταστράφηκε από τη Μεραρχία στις αρχές της ύπαρξής της και οι κομμουνιστές δεν ήταν πλέον σε θέση να επεκτείνουν τις οργανώσεις τους και να διαδώσουν την προπαγάνδα τους. Οι Αλβανοί μισούν ενστικτωδώς τον Κομμουνισμό, τον οποίο συνήθως θεωρούν πανσλαβικό φαινόμενο. Οι εθνικιστικές ομάδες, ειδικά στο ανατολικό τμήμα της περιοχής, κερδίζουν έδαφος ηθικά λόγω της αποφασιστικής τους βούλησης να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε βουλγαρική προέλαση.

Οι εθνικιστικές ομάδες νιώθουν πλέον ότι χρειάζονται γερμανική προστασία. Είναι χαρούμενοι όταν έχουν τουλάχιστον δέκα Γερμανούς στρατιώτες στις τάξεις τους.

Ο θαυμασμός για τη Γερμανία αυξήθηκε για άλλη μια φορά όταν η αγγλοαμερικανική προέλαση στον Ρήνο δεν είχε ως αποτέλεσμα την κατάρρευση της Γερμανίας, όπως αναμενόταν. Αν και κανείς δεν πιστεύει πλέον πραγματικά σε μια γερμανική νίκη, δεν πιστεύουν πλέον ότι η Γερμανία θα ηττηθεί ολοκληρωτικά.
Η αφαίρεση των εγκαταστάσεων αποχώρησης από την περιοχή του Κοσόβου φαίνεται επίσης να είχε καθαρά θετικό αντίκτυπο στον πληθυσμό.
Οι κόκκινοι συμμορίτες στα νότια και δυτικά τμήματα του Κοσόβου είναι ήσυχοι προς το παρόν και φαίνεται να περιμένουν τους Βούλγαρους Μπολσεβίκους που προελαύνουν δυτικά.

6. Τρέχοντα Οργανωτικά Μέτρα

Οι μαζικές λιποταξίες και η προσέγγιση των εθνικιστικών ομάδων με τους Γερμανούς είχαν ως αποτέλεσμα την απόφαση να ληφθούν τα ακόλουθα οργανωτικά μέτρα, ανάλογα με τη δύναμη του γερμανικού προσωπικού και τη διαθεσιμότητα αυτόματων και βαρέων όπλων πεζικού:

(a) Το 2ο Σύνταγμα Ορεινών Κυνηγών των SS (Gebirgs-Jäger-Regiment) πρόκειται να διαλυθεί. Το πρώτο και το δεύτερο τάγμα θα λειτουργήσουν ως αυτόνομες μονάδες μάχης στην περιοχή της Πέγια (Pec) και του Ρόζαγιε (Rozaj).
(b) Το 3ο Τάγμα (από τη «Handschar») πρόκειται να διαλυθεί και να χωριστεί σε δύο αυτόνομες μονάδες μάχης, M (Μιτρόβιτσα) και N (Νόβι Παζάρ), για την περιοχή από το Ποντούγιεβο έως το Τούτιν. Όλοι οι λιποτάκτες από την περιοχή των μονάδων μάχης που εξακολουθούν να είναι πρόθυμοι να πολεμήσουν θα καταγραφούν. Το υπόλοιπο του III/2 που προέρχεται από το Κόσοβο πρόκειται να συγχωνευθεί με τον Λόχο Ανεφοδιασμού και το υπόλοιπο του Τάγματος Σκαπανέων (Μηχανικού) ως 21ο Τάγμα Εφεδρείας Πεδίου των SS στην Πρίστινα.
(c) Η 21η Μονάδα Κυνηγών Αρμάτων (Panzer-Jäger) των SS (με ένα λειτουργικό αντιαρματικό πυροβόλο) πρόκειται να μεταφερθεί από την Πρίστινα στο Ντέτσανι ως αυτόνομη μονάδα μάχης Ορεινών Κυνηγών (Gebirgs-Jäger) (12 S Pec).
(d) Η 21η Μονάδα Αναγνώρισης των SS πρόκειται να μετατραπεί σε ενισχυμένη Ίλη Αναγνώρισης στην Γκιάκοβα.
(e) Η 21η Μονάδα Πληροφοριών των SS (χωρίς εξοπλισμό μετάδοσης) πρόκειται να αποτελέσει αυτόνομη μονάδα μάχης με δύο λόχους στο Πρίζρεν, εκ των οποίων ο ένας θα έχει καθήκοντα συνεχούς επιτήρησης στον δρόμο Πρίζρεν-Γκιάκοβα.
(f) Ο Κτηνιατρικός Λόχος πρόκειται να μετατραπεί σε κτηνιατρική διμοιρία στην Πρίστινα.
(g) Οι δύο ιατρικοί λόχοι πρόκειται να μετατραπούν σε έναν ιατρικό λόχο χωρισμένο σε διμοιρίες στην Πρίστινα και την Πέγια.
(h) Το 21ο Σύνταγμα Ορεινού Πυροβολικού των SS πρόκειται να μετατραπεί σε μονάδα με δύο πυροβολαρχίες (χωρίς βαρέα πυροβόλα) ως αυτόνομη μονάδα μάχης Ορεινών Κυνηγών (Gebirgs-Jäger) στο Γκνίλανε (Gjilan).
(i) Το υπόλοιπο Επιτελείο του 1ου Συντάγματος Ορεινών Κυνηγών των SS (πρώην στο Τέτοβο) πρόκειται να χωριστεί σε Διοίκηση Ασφάλειας Σιδηροδρόμων για το Κατσάνικ-Σκόπια και σε Επιτελείο Διοίκησης για το ανατολικό Κόσοβο στο Γκνίλανε, με υφιστάμενους εθελοντές και ένα τάγμα αλβανικών στρατευμάτων του στρατού.

Υπεύθυνες για τις επιχειρήσεις στο μέτωπο είναι οι εθνικιστικές ομάδες εθελοντών, που αποτελούνται από περίπου 25.000 άνδρες αυτήν τη στιγμή.

Υποστήριξη και Έφεδροι: οι μονάδες μάχης των SS Σκεντέρμπεης.

Τα περαιτέρω καθήκοντα των αυτόνομων μονάδων μάχης είναι:

(a) Η άσκηση επιρροής στις εθνικιστικές ομάδες όσον αφορά την οργάνωση, τη στρατιωτική δραστηριότητα και την τακτική.
(b) Ο εφοδιασμός των ομάδων, στο μέτρο του δυνατού, με τρόφιμα και πυρομαχικά.
(c) Η διεξαγωγή βραχυπρόθεσμων μαθημάτων εκπαίδευσης για τα μέλη των εθνικιστικών ομάδων (πρώτα για τους ηγέτες και τους αναπληρωτές τους) για την προώθηση της στρατιωτικής λειτουργικότητας, ιδίως μέσω επίδειξης και πρακτικής εξάσκησης.
(d) Η συγκέντρωση δυνάμεων στο κεντρικό Κόσοβο σε περίπτωση μεγάλης εχθρικής επίθεσης στην περιοχή.

7. Παραρτήματα

(a) Επισκόπηση γερμανικού προσωπικού.
(b) Επισκόπηση υλικού και εξοπλισμού.

Διοικητής Μεραρχίας

/υπογραφή/ Schmidhuber

Oberführer (Ταξίαρχος)

[Απόσπασμα από: August Schmidhuber, Zusammenfassender Bericht über die Aufstellung und den Zustand der 21. Waffen-Gebirgs-Division der SS “Skanderbeg”. 2 Οκτωβρίου 1944, Bundesarchiv-Militärarchiv, Φράιμπουργκ, RS 3-21/1. Με την ευγενική βοήθεια της Franziska Zaugg, συγγραφέα του Albanische Muslime in der Waffen-SS (Paderborn 2016). Μετάφραση από τα γερμανικά στα αγγλικά: Robert Elsie.]

Η αρχική πηγή μας για το άρθρο ήταν το βιβλίο του ΣΤΡΑΤΟΥ Ν. ΔΟΡΔΑΝΑ, "Ο ΓΕΡΜΑΝΟΣ 'ΛΩΡΕΝΣ ΤΗΣ ΑΡΑΒΙΑΣ' ΚΑΙ ΤΟ ΤΖΙΧΑΝΤ 'MADE IN GERMANY'", Εκδόσεις Αλεξάνδρεια, 2024, στο οποίο μπορείτε να βρείτε εκτεταμένη αναφορά στις "στενές σχέσεις" Ναζί και Μουσουλμάνων κατά τον Β' ΠΠ. Το άρθρο του R. Elsie υπάρχει στο διαδίκτυο. Ο Schmidthuber, ο οποίος μετά τη λήξη του πολέμου συνελήφθη, δικάστηκε στη Γιουγκοσλαβία, κρίθηκε ένοχος από στρατοδικείο και απαγχονίστηκε στο Βελιγράδι στις 27 Φεβρουαρίου 1947.

http://www.albanianhistory.net/1944_Schmidhuber/index.htm

Μιχάλης Στούκας

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Συνέχεια...

Φονικός εμπρησμός Marfin: Συμπληρωματικές διώξεις για ανθρωποκτονία και απόπειρα ανθρωποκτονίας σε βάρος 24 ατόμων

Νέες εξελίξεις προκύπτουν στην υπόθεση του φονικού εμπρησμού της τράπεζας Marfin τον Μάιο του 2010 στην οδό Σταδίου στο κέντρο της Αθήνας που στοίχισε τη ζωή σε τρεις υπαλλήλους.

Η 3η τακτική ανακρίτρια Αθηνών που χειρίζεται την έρευνα ζήτησε πριν από λίγες ημέρες την άσκηση συμπληρωματικής ποινικής δίωξης σε βάρος των τριών κατηγορουμένων που έχουν προφυλακιστεί.

Η συμπληρωματική δίωξη αφορά το αδίκημα του 187Α παρ.1 του ΠΚ, που αφορά ανθρωποκτονία που τελέστηκε στο πλαίσιο τρομοκρατικών πράξεων, αλλά και για απόπειρα ανθρωποκτονίας σε βάρος 24 ατόμων, που βρίσκονταν μέσα στο κτίριο της τράπεζας Μαρφίν.

Αντιμέτωποι με βαρύτερο κατηγορητήριο οι τρεις προφυλακισθέντες

Η Εισαγγελία συναίνεσε στο αίτημα της ανακρίτριας και προχώρησε στην άσκηση των συμπληρωματικών διώξεων, και έτσι οι τρεις προφυλακισμένοι βρίσκονται αντιμέτωποι με βαρύτερο κατηγορητήριο. Αύριο Τρίτη 13 Οκτωβρίου οι τρεις προφυλακισμένοι για τη φονική επίθεση -δύο 42χρονοι και μια 46χρονη- καλούνται σε συμπληρωματική απολογία.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι οι τρεις κατηγορούμενοι θα μεταχθούν από τις φυλακές στα δικαστήρια της πρώην Σχολής Ευελπίδων και αναμένεται να ζητήσουν προθεσμία προκειμένου να ενημερωθούν για τις συμπληρωματικές διώξεις και να προετοιμάσουν τις εξηγήσεις τους.

Η ανάκριση, όπως αναφέρουν πηγές των δικαστηρίων, βαίνει προς ολοκλήρωση. Τον τελικό λόγο για το εάν, τελικά, οι τρεις κατηγορούμενοι θα παραπεμφθούν σε δίκη έχει το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών.

Με βάση τις νέες διώξεις, αρμόδιο δικαστήριο σε περίπτωση παραπομπής είναι το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων και όχι το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο.

Συνέχεια...

Τα λόγια μεταξύ Βίσση και Καρβέλα που έφεραν το τέλος: Νίκο, το παράκανες - Ζεις μέσα στα πλούτη και τα κότερα κι εγώ έχω 7.000 στον λογαριασμό μου

Η συναυλία-τραύμα στο ΟΑΚΑ και τα €4 εκατ. ζημιά, τα 500 χιλιάρικα «δάνειο» και ο έκτος όρος ενός συμφωνητικού που δεν υπέγραψε ποτέ n Βίσση και ο Καρβέλας στα δικαστήρια

Τι απομένει από μια σχέση ζωής όταν σβήσουν ακόμα και οι τελευταίες νότες που την κρατούσαν ζωντανή; Στην περίπτωση της Άννας Βίσση και του Νίκου Καρβέλα, η απογραφή είχε δικηγόρους, εκατομμύρια ευρώ, δημόσιες κατηγορίες, λέξεις βαριές που δύσκολα μαζεύονται και μια μουσική κληρονομιά την οποία οι δύο δημιουργοί της καλούνται πλέον να διαχειριστούν από αντίπαλα στρατόπεδα.

Σαράντα πέντε και πλέον χρόνια κοινής διαδρομής δεν εξαφανίζονται μέσα σε λίγες ημέρες. Μπορούν, ωστόσο, να αποκτήσουν ένα τέλος τόσο βίαιο, ώστε να αλλάξει αναδρομικά ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο διαβάζει κανείς την ιστορία τους. Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, η εικόνα έμοιαζε ακλόνητη. Στις 26 Σεπτεμβρίου, η Βίσση βρίσκεται στη σκηνή του Ολυμπιακού Σταδίου, στο απόγειο μιας εντυπωσιακής εμπορικής αναγέννησης. Στα 68 της, η γυναίκα που άλλαξε πολλές φορές την εικόνα της ελληνικής ποπ έχει καταφέρει κάτι που ελάχιστοι καλλιτέχνες πετυχαίνουν: να μετατρέψει την ίδια της τη διαδρομή σε γεγονός.

Ο κόσμος την αποθεώνει, τα φώτα σαρώνουν τις εξέδρες, οι οθόνες μεγεθύνουν κάθε της κίνηση, το σόου εντυπωσιακό, ένα υπερθέαμα με τεράστιες απαιτήσεις σε κόστος και τεχνογνωσία και σίγουρα πρωτοφανές για Ελληνα καλλιτέχνη. 95.000 άνθρωποι είναι εκεί μαζί της, φωνάζουν, τραγουδάνε, συγκινούνται, αλλά τελικά την προσοχή θα κλέψει μια άδεια θέση σε ένα κατά τα άλλα κατάμεστο στάδιο. Ελειπε ο άνθρωπός της, ο μέντοράς της, το άλλο της μισό. Στις κερκίδες των VIP με τους φίλους και τους καλεσμένους είναι όλοι εκεί εκτός από τον Νίκο Καρβέλα. Δεν έλειπε μόνο από τη σκηνή, όπως συνέβαινε παραδοσιακά σε κάθε συναυλία της, αλλά αυτή τη φορά παντελώς και από το στάδιο.

Ο Καρβέλας και η Βίσση στη σκηνή ερμηνεύουν τα αγαπημένα τους τραγούδια. Καλλιτεχνικοί βίοι παράλληλοι, που πλέον βρίσκονται σε τροχιά σύγκρουσης

Ηταν φυσικά ζήτημα χρόνου να αποκαλυφθούν οι λόγοι αυτής της ηχηρής απουσίας, αφού πύκνωναν όχι μόνο τα ερωτηματικά, αλλά και οι φήμες. Χρειάστηκαν δέκα ημέρες μετά τον θρίαμβο του ΟΑΚΑ, ώστε η είδηση να ξεπεράσει και τις πιο μοχθηρές διαδόσεις, αφού οι δύο πρωταγωνιστές τοποθετήθηκαν δημόσια κάνοντας ξεκάθαρο ότι η μεταξύ τους ρήξη είναι οριστική και ανεπανόρθωτη - έχουν κηρύξει ανοιχτό πόλεμο. Και το πιο παράδοξο είναι ότι η ρήξη δεν προέκυψε από μια καλλιτεχνική διαφωνία για το επόμενο τραγούδι, τον επόμενο δίσκο ή την επόμενη σκηνική εμφάνιση. Τουλάχιστον όχι στην αρχή. Η αφορμή ήταν οικονομική. Η ουσία, όπως αποδείχθηκε στη συνέχεια, πολύ βαθύτερη. Γιατί πίσω από τα χρήματα υπήρχε ένα ερώτημα που κανείς από τους δύο δεν είχε χρειαστεί να αντιμετωπίσει με τέτοια οξύτητα: Σε ποιον ανήκει μια κοινή καλλιτεχνική ζωή; Εκανε ο συνθέτης την τραγουδίστρια ή το αντίθετο; Θα υπήρχε Καρβέλας χωρίς τη Βίσση ή το αντίθετο; Εκανε η κότα το αυγό ή το αυγό την κότα; Το δικαστήριο έχει τον λόγο, αλλά ίσως μέχρι τότε να πρυτανεύσει η λογική και το κοινό καλλιτεχνικό συμφέρον. Ισως και όχι.

Η σπίθα που έγινε πυρκαγιά

Για να κατανοήσει κανείς πώς οδηγήθηκαν η Βίσση και ο Καρβέλας στη σημερινή σύγκρουση, πρέπει να επιστρέψει στην περίοδο κατά την οποία το επαγγελματικό περιβάλλον της τραγουδίστριας άρχισε να μεταβάλλεται. Η είσοδος της Δήμητρας Κούστα στη ζωή της Αννας δεν υπήρξε μια απλή κοσμική γνωριμία. Η στενή φιλία των δύο γυναικών εξελίχθηκε σε σχέση οικογενειακής οικειότητας, επισφραγίστηκε με κουμπαριά (η Αννα βάφτισε τον μικρό γιο του ζεύγους Κούστα) και απέκτησε σταδιακά ισχυρό επαγγελματικό αποτύπωμα.

Η Αννα Βίσση και η Δήμητρα Κούστα σε χαλαρές στιγμές

Η D&A Productions και στη συνέχεια η δισκογραφική Vission, επιχειρηματικές πρωτοβουλίες της Δήμητρας Κούστα, ανέλαβαν την παραγωγή και την οργάνωση των μουσικών εγχειρημάτων της Βίσση. Ενα νέο σύστημα συνεργατών, αποφάσεων και επιχειρηματικών προτεραιοτήτων διαμορφωνόταν γύρω από την τραγουδίστρια, η οποία απολάμβανε μία από τις πιο επιτυχημένες περιόδους της καριέρας της. Αρχικά, τίποτα δεν προμήνυε την έκρηξη. Ο Καρβέλας δεν φέρεται να είχε εκφράσει ουσιαστικές αντιρρήσεις για το νέο εγχείρημα, ενώ η προσωπική και καλλιτεχνική επικοινωνία του με την Αννα έδειχνε να διατηρείται.

Εκείνο όμως που στην αρχή έμοιαζε με μια φυσιολογική διεύρυνση του επαγγελματικού της περιβάλλοντος, στην πορεία απέκτησε διαφορετικό νόημα για τον συνθέτη. Η δική του δημόσια τοποθέτηση δεν περιορίστηκε σε μια διαφωνία για την αμοιβή του. Εθεσε ευθέως ζήτημα αισθητικής, αξιών και καλλιτεχνικού προσανατολισμού, στρέφοντας τα βέλη του προς τη νέα πραγματικότητα που είχε διαμορφωθεί γύρω από τη Βίσση.

Δεν ήθελε, όπως δήλωσε, τα τραγούδια του «να γίνονται αλατοπίπερο για κοσμικές εκδηλώσεις της οικονομικής ελίτ». Ηταν μια φράση με πολλούς αποδέκτες. Και, κυρίως, μια φράση που μετέφερε τη σύγκρουση από το πεδίο των οικονομικών διαπραγματεύσεων σε εκείνο της προσωπικής απογοήτευσης.

Ο Καρβέλας δεν αμφισβητούσε απλώς έναν τρόπο παραγωγής. Εμφανιζόταν να απορρίπτει την κατεύθυνση προς την οποία θεωρούσε ότι είχε κινηθεί η γυναίκα με την οποία μοιράστηκε σχεδόν ολόκληρη τη δημιουργική του ζωή. Η αναφορά του στους όψιμους φίλους και συνεργάτες της Αννας ήταν ακόμη πιο αποκαλυπτική.

Στη δική του αφήγηση, η νέα πραγματικότητα είχε αλλάξει τους όρους μιας σχέσης που επί δεκαετίες λειτουργούσε με έναν σχεδόν άγραφο κώδικα. Από την άλλη πλευρά, η Βίσση είχε κάθε λόγο να θεωρεί ότι η επαγγελματική της αυτονομία δεν μπορούσε να παραμένει επ’ αόριστον συνδεδεμένη με τις επιλογές και την έγκριση του πρώην συζύγου της. Ανάμεσα σε αυτές τις δύο αντιλήψεις άρχισε να ανοίγει το χάσμα.

Το γεγονός ότι εκείνη άλλαξε εντελώς τη σύνθεση της μπάντας που τη συνόδευε σταθερά στις ζωντανές της εμφανίσεις για πολλά χρόνια, αλλά και την αναίτια, όπως λέγεται, απομάκρυνση κάποιων ανθρώπων από το φιλικό της περιβάλλον έχει εδώ και καιρό γίνει αντικείμενο σχολιασμού στα κοσμικά πηγαδάκια, που αποδίδουν την αλλαγή πλεύσης στις παρέες της στη μονοπωλιακή σχεδόν σχέση που απέκτησε με το ισχυρό ζεύγος Κούστα.

Αυτό όμως δεν ήταν μέχρι τη συναυλία στο ΟΑΚΑ ζήτημα τριβής με τον Καρβέλα. Οι δημόσιοι ισχυρισμοί του, όμως, ότι «δεν είναι η Αννα που αγάπησε» ίσως ήταν χτύπημα κάτω από τη μέση, αφού ουσιαστικά ήταν σαν να σιγοντάριζε όσους εδώ και λίγο καιρό τής χρεώνουν αλαζονεία. Η Αννα σε κάθε περίπτωση έχει διαφορετική αφήγηση για τους λόγους της μεταξύ τους ρήξης, κατηγορώντας τον για λαϊκισμό και υποκρισία, αφού μέχρι και πριν από λίγο καιρό και όσο προετοιμάζονταν για τη συναυλία του αιώνα στο ΟΑΚΑ, ουδέποτε εκείνος έθεσε κάποια ένσταση για το «φαραωνικό υπερθέαμα» που επρόκειτο να συμβεί. Αντιθέτως, το μόνο θέμα του ήταν τα χρήματα που θα λάμβανε χάρη σε αυτό.

Τα έσοδα

Για πολλά χρόνια η οικονομική σχέση Βίσση και Καρβέλα στηριζόταν, πέρα από τα προβλεπόμενα πνευματικά δικαιώματα, και σε μια προφορική συμφωνία για πρόσθετη αμοιβή του συνθέτη από τις ζωντανές εμφανίσεις της τραγουδίστριας.

Σύμφωνα με όσα κυκλοφορούν από γνώστες του θέματος, στις συναυλίες του Καλλιμάρμαρου των προηγούμενων ετών οι δύο πλευρές είχαν μοιραστεί έσοδα που φέρονται να κυμαίνονταν από 400.000 έως 500.000 ευρώ για τον καθένα. Το ΟΑΚΑ, ωστόσο, θα αποδεικνυόταν μια εντελώς διαφορετική υπόθεση. Το ιδιαίτερα φιλόδοξο συναυλιακό πρότζεκτ άρχισε να γίνεται όλο και πιο μεγαλεπήβολο και ως εκ τούτου όλο και πιο κοστοβόρο.

Είχαν όμως ήδη μπει όλοι στον χορό και στήριζαν μέχρι κεραίας το καλλιτεχνικό όραμα της Βίσση, που θα έκανε κάτι μοναδικό όχι μόνο για την δική της καριέρα, αλλά και για την εγχώρια συναυλιακή ιστορία. «Για να στηθούν οι εναέριες κατασκευές με την Αννα να ίπταται πάνω από το κοινό, χρειάστηκε να έρθει ολόκληρο συνεργείο από την Αγγλία. Μετά χρειάστηκε ένα άλλο εξειδικευμένο team από το Βέλγιο, που ανέλαβε ένα άλλο μέρος της παραγωγής. Φωτισμοί, ήχοι, οθόνες, προσωπικό, μουσικοί, μηχανήματα, κι ένα σωρό μικρά και μεγάλα που χρειάζονται για μια τέτοια παραγωγή εκτόξευσαν τα κόστη στα ύψη. Ηταν πια αμφίβολο ότι θα μπορούσε να βγει το παραμικρό κέρδος, αλλά κανείς δεν ήταν διατεθειμένος να κάνει πίσω», αναφέρει άνθρωπος που έζησε από κοντά τις προετοιμασίες εκείνης της περιόδου. Ο Καρβέλας υποστήριξε λοιπόν ότι είχε εξαρχής εκφράσει τις επιφυλάξεις του για την τεράστια αυτή παραγωγή και ότι υπήρχε συμφωνία για πρόσθετη αμοιβή του.

Η Βίσση παρουσίασε μια διαμετρικά αντίθετη εκδοχή. Σύμφωνα με τη δική της δημόσια καταγγελία, μόλις τρία 24ωρα πριν από τη σημαντικότερη συναυλία της καριέρας της, έμαθε ότι ο συνθέτης απαιτούσε την καταβολή 1,5 εκατ. ευρώ μέσα σε 24 ώρες.

Πληροφορίες μάλιστα λένε πως όταν του διεμηνύθη ότι κάτι τέτοιο δεν είναι δυνατό, αφού ήδη η συναυλία είχε ξεπεράσει κάθε μπάτζετ φτάνοντας στα περίπου 9 εκατ. ευρώ και ότι ούτε η Αννα θα λάμβανε την παραμικρή αμοιβή, η κουβέντα ξέφυγε από κάθε έλεγχο, με τον Καρβέλα να ωρύεται: «Ζεις μέσα στα πλούτη και τα κότερα και μου λες εμένα που έχω 7 χιλιάρικα στον λογαριασμό μου να μείνω απλήρωτος;».

Η Βίσση θεώρησε ότι υπερέβη τα όρια ο Καρβέλας: «Νίκο, το παράκανες, πέρασες την κόκκινη γραμμή». Υποστήριξε μάλιστα και δημοσίως ότι η οικονομική απαίτηση του πρώην συζύγου της συνοδεύτηκε από απειλές πως, αν δεν ικανοποιούνταν, εκείνος θα επιχειρούσε να τινάξει τη συναυλία στον αέρα, να τη διασύρει στα μέσα ενημέρωσης και να την καταστρέψει προσωπικά και καλλιτεχνικά. Κάτι που στην επόμενη δημόσια επιστολή του αρνήθηκε επίσης κατηγορηματικά.

Από εκείνο το σημείο και μετά, η διαφωνία έπαψε να αφορά αποκλειστικά αριθμούς. Είχε μετατραπεί σε μια σύγκρουση δύο ασύμβατων αφηγήσεων, με κάθε πλευρά να αμφισβητεί ευθέως την αλήθεια της άλλης. Και όταν δύο άνθρωποι που γνωρίζονται τόσο βαθιά αρχίζουν να αμφισβητούν δημόσια ο ένας την αξιοπιστία του άλλου, οι συνέπειες σπάνια περιορίζονται στο αρχικό αντικείμενο της διαφωνίας.

Το σημείο που οδήγησε στο αδιέξοδο δεν ήταν τελικά το ποσό. Ηταν μια ρήτρα που προέβλεπε ότι κανένα από τα δύο μέρη δεν θα μπορούσε να εκφραστεί δημόσια με απαξιωτικό τρόπο για το άλλο, με προβλεπόμενη χρηματική ποινή 50.000 ευρώ σε περίπτωση παραβίασης

Μ’ αυτά και με τ’ άλλα, σημασία έχει ότι η Αννα μπορεί να έζησε το όνειρό της, αλλά η συναυλία μπήκε μέσα και η λυπητερή έφτασε στα 4 εκατ. ευρώ ζημιές. Και αυτό μπορεί να μην αφορά τους καλλιτέχνες, αλλά πονά τους παραγωγούς.

Το συμφωνητικό

Πριν η αντιπαράθεση εκραγεί δημοσίως, υπήρξε προσπάθεια να περιοριστεί πίσω από τις κλειστές πόρτες των δικηγορικών γραφείων. Ενα συμφωνητικό έξι σημείων αποτέλεσε τη βάση των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στον Μιχάλη Δημητρακόπουλο, που εκπροσωπούσε τη Βίσση και τη Δήμητρα Κούστα, και στην Αρχοντούλα Παπαπαναγιώτου, δικηγόρο του Καρβέλα. Το κείμενο, σύμφωνα με τις πληροφορίες, μετακινήθηκε αρκετές φορές από το ένα γραφείο στο άλλο.

Οι δύο πλευρές φέρονται να είχαν καταλήξει σε συμφωνία για πέντε από τους έξι όρους, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής απαίτησης του συνθέτη, η οποία στο στάδιο εκείνο λέγεται ότι είχε αποτιμηθεί στα 700.000 ευρώ. Το σημείο που οδήγησε στο αδιέξοδο δεν ήταν τελικά το ποσό. Ηταν μια ρήτρα που προέβλεπε ότι κανένα από τα δύο μέρη δεν θα μπορούσε να εκφραστεί δημόσια με απαξιωτικό τρόπο για το άλλο, με προβλεπόμενη χρηματική ποινή 50.000 ευρώ σε περίπτωση παραβίασης.

Πρόκειται για κάτι σύνηθες σε αντίστοιχες διενέξεις με επώνυμους ανθρώπους ή επιχειρηματικά brands, που έχουν κάθε λόγο να θέλουν να λύνονται οι όποιες διαφωνίες ιδιωτικά χωρίς να γίνονται δημόσιο θέαμα και θέμα, συμπεριλαμβανομένης και της Βίσση που ήθελε το ζήτημα να λήξει εκεί, εφόσον οικονομικά τουλάχιστον είχε βρεθεί λύση. Ο Καρβέλας, όμως, το πήρε στραβά και το εξέλαβε ως απόπειρα φίμωσης. Η συμφωνία δεν ολοκληρώθηκε. Η συνέχεια δόθηκε στις οθόνες μας. Η πρώτη σκληρή δημόσια τοποθέτηση του Καρβέλα άνοιξε έναν κύκλο ανακοινώσεων που έμοιαζαν να γράφονται όχι μόνο για να απαντήσουν σε όσα είχαν προηγηθεί, αλλά και για να ακυρώσουν οριστικά τη δυνατότητα επιστροφής στην προηγούμενη σχέση.

Ο συνθέτης μίλησε για συντριβή. Η Βίσση απάντησε με μια φράση που συμπύκνωσε ολόκληρη τη δική της συναισθηματική θέση: «Εσύ μιλάς για συντριβή. Εγώ μιλάω για ντροπή». Στην ανακοίνωσή της περιέγραψε την ψυχολογική πίεση που, όπως ισχυρίστηκε, δέχθηκε λίγο πριν από το ΟΑΚΑ. Αναφέρθηκε στον άνθρωπο που θεωρούσε φίλο, συνεργάτη και οικογένειά της και δεν έκρυψε το σοκ της για όσα πίστευε ότι είχε ανακαλύψει σχετικά με τη συμπεριφορά του. «Γινόταν πόλεμος νεύρων. Στο παρά πέντε της εμφάνισής της κι ενώ εκείνη έπρεπε να είναι συγκεντρωμένη στις πρόβες, δεχόταν τρομερή πίεση από τον Καρβέλα. Το κλίμα ήταν εκρηκτικό», αναφέρει πηγή του περιβάλλοντός τους.

Η πιο επώδυνη παραδοχή της, ωστόσο, δεν αφορούσε τα χρήματα, ούτε τη συναυλία. Ηταν η σκέψη ότι τον άνθρωπο που πίστευε πως γνώριζε τόσα χρόνια ίσως να μην τον είχε γνωρίσει ποτέ. Η Αννα προχώρησε ακόμη περισσότερο, αποκαλύπτοντας προσωπικές οικονομικές πτυχές της σχέσης τους. Ανάμεσά τους, ένα ποσό 500.000 ευρώ, το οποίο, όπως υποστήριξε, είχε δοθεί ως δάνειο στον Καρβέλα με τη συνδρομή του Γιάννη Κούστα.

Ο συνθέτης διέψευσε ότι είχε λάβει δάνειο από τον γνωστό εφοπλιστή, ενώ απέρριψε και τις καταγγελίες για απειλές. Η δημόσια αντιπαράθεση είχε πλέον συμπαρασύρει πρόσωπα, οικονομικές συναλλαγές και περιστατικά που μέχρι τότε ανήκαν στην ιδιωτική σφαίρα. Και όσο πλήθαιναν οι αποκαλύψεις, τόσο γινόταν σαφές ότι η επόμενη μέρα δεν θα μπορούσε να μοιάζει με καμία από τις προηγούμενες.

Αιχμηρή αναφορά

Ο Νίκος Καρβέλας δεν περιορίστηκε στην υπεράσπιση της δικής του εκδοχής. Στη δεύτερη μακροσκελή δήλωσή του επιτέθηκε στον τρόπο με τον οποίο οργανώθηκε η συναυλία, αμφισβήτησε τις επιλογές της Αννας και της Δήμητρας Κούστα και διατύπωσε με απόλυτο τρόπο την άποψή του για το μέλλον της συνεργασίας τους.

Κατά τον ίδιο, η Βίσση με τις επιλογές και τη συμπεριφορά της έθεσε τον εαυτό της εκτός πλαισίου οποιασδήποτε μελλοντικής καλλιτεχνικής τους σύμπραξης.

Το μήνυμα ολοκληρώθηκε με μια αιχμηρή αναφορά στους χρηματικούς και μουσικούς πόρους, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η οικονομική ισχύς του νέου περιβάλλοντος της τραγουδίστριας δεν είναι αρκετό για να υποκαταστήσει τη δημιουργική συμβολή του.

Λίγο αργότερα, η σύγκρουση απέκτησε πολύ πιο συγκεκριμένη διάσταση. Εγινε γνωστό ότι στις 30 Σεπτεμβρίου 2026, ο Καρβέλας ανακάλεσε από την Αυτοδιαχείριση την εξουσία διαχείρισης των δικαιωμάτων ζωντανής δημόσιας εκτέλεσης του συνόλου των μουσικών του έργων.

Η νομική ανακοίνωση που ακολούθησε διευκρίνισε ότι ο συνθέτης διατηρεί πλέον ο ίδιος, σε ατομική βάση, την αρμοδιότητα αδειοδότησης της ζωντανής εκτέλεσης των τραγουδιών του, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που έχει ερμηνεύσει η Βίσση. Η ανάκληση δεν αφορά όλες τις μορφές εκμετάλλευσης των έργων του, καθώς άλλες κατηγορίες δικαιωμάτων παραμένουν στην Αυτοδιαχείριση. Για την Αννα, ωστόσο, η πρακτική σημασία της απόφασης είναι τεράστια. Περισσότερα από 400 τραγούδια που έχει ερμηνεύσει φέρουν την υπογραφή του Καρβέλα. Τραγούδια που αποτελούν όχι απλώς το ρεπερτόριό της, αλλά τη ραχοκοκαλιά μιας καριέρας δεκαετιών. Πλέον, για τη ζωντανή εκτέλεσή τους απαιτείται αδειοδότηση από τον ίδιο τον δημιουργό, σύμφωνα με το καθεστώς που ανακοίνωσε η νομική του εκπροσώπηση.

Αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η Βίσση έχει αποκλειστεί οριστικά από το να τα ερμηνεύει. Σημαίνει, όμως, ότι το ζήτημα της άδειας μεταφέρεται απευθείας στον άνθρωπο με τον οποίο βρίσκεται σε ανοιχτή σύγκρουση. Κάποτε, ο Καρβέλας έγραφε τραγούδια γνωρίζοντας ότι η Αννα θα τους έδινε φωνή. Σήμερα, η Αννα βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο να χρειάζεται την έγκρισή του για να τα ξανατραγουδήσει στη σκηνή.

Η ειρωνεία αυτής της αντιστροφής είναι σχεδόν δραματουργική. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και η πληροφορία ότι η Αννα Βίσση απευθύνθηκε πριν από λίγες μέρες στον στιχουργό Νίκο Γρίτση ζητώντας του να της γράψει τραγούδια, την περίοδο που άρχισε ο πόλεμος με τον Καρβέλα, κάτι που δήλωσε ο ίδιος ο στιχουργός σε συνέντευξή του. Η κίνηση έχει μια σημασία που ξεπερνά την αναζήτηση νέου υλικού, αφού ουσιαστικά δείχνει τις προθέσεις της να προετοιμάσει το επόμενο δημιουργικό της βήμα, σε μια στιγμή που η μέχρι πρότινος αυτονόητη μουσική της σταθερά έχει πάψει να είναι δεδομένη. Δεν είναι, άλλωστε, εύκολο να αναζητάς νέο συνθέτη όταν ο προηγούμενος δεν υπήρξε απλώς ένας επαγγελματικός συνεργάτης, αλλά ο άνθρωπος που συνέβαλε αποφασιστικά στη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής σου ταυτότητας.

Η Βίσση έχει αποδείξει ότι μπορεί να επανεφευρίσκει τον εαυτό της, να συνομιλεί με διαφορετικές γενιές και να ανανεώνει τη σκηνική της παρουσία. Αυτό που καλείται τώρα να αντιμετωπίσει είναι κάτι διαφορετικό: το ενδεχόμενο μιας νέας δημιουργικής περιόδου χωρίς τον συνθέτη που επί δεκαετίες υπήρξε το σταθερότερο σημείο αναφοράς της. Και για τον Καρβέλα, όμως, η επόμενη μέρα δεν είναι απλή.

Η μουσική του είναι βαθιά ταυτισμένη με τη φωνή της Αννας. Οι επιτυχίες τους γεννήθηκαν μέσα από μια συνάντηση δύο προσωπικοτήτων, της οποίας η καλλιτεχνική χημεία δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτούσια σε οποιαδήποτε άλλη συνεργασία. Ο ένας μπορεί να συνεχίσει χωρίς τον άλλο. Το αν μπορούν να αναπαράγουν χωριστά όσα δημιούργησαν μαζί είναι ένα εντελώς διαφορετικό ερώτημα. Λέγεται μάλιστα ότι άνθρωποι από το κοντινό περιβάλλον τους προσπαθούν να στήσουν γέφυρες, αλλά προς το παρόν τουλάχιστον η κατάσταση είναι έκρυθμη και οι πληγές νωπές.

Στο μεταξύ, οι δικηγόροι έχουν αναλάβει τον δικό τους ρόλο σε μια ιστορία που ξεκίνησε με μουσική και συνεχίζεται με νομικά επιχειρήματα. Ο Μιχάλης Δημητρακόπουλος, εκπροσωπώντας τη Βίσση, επέμεινε στην αλήθεια των όσων κατήγγειλε η τραγουδίστρια και προανήγγειλε τη δυνατότητα προσκόμισης αποδεικτικών στοιχείων για τα οικονομικά ζητήματα. Παράλληλα, ανακοίνωσε τη συνειδητή απόφαση της πλευράς της να μην εμπλακεί σε περαιτέρω δημόσιες αντιπαραθέσεις. Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι η υπόθεση έχει κλείσει.

Οι ενδεχόμενες οικονομικές αξιώσεις, οι διαφωνίες γύρω από τις παλαιότερες συναλλαγές και κυρίως η διαχείριση των δικαιωμάτων των τραγουδιών συνθέτουν ένα σύνθετο πεδίο πιθανών νέων αντιπαραθέσεων. Στο παρασκήνιο έχει διατυπωθεί ακόμη και το σενάριο να επιχειρήσει ο Γιάννης Κούστας την εξαγορά δικαιωμάτων από τον Καρβέλα, ώστε να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη παρουσία του συγκεκριμένου ρεπερτορίου στις μελλοντικές εμφανίσεις της Βίσση. Πρόκειται, προς το παρόν, για ένα ενδεχόμενο αν και με δεδομένη τη σφοδρότητα της σύγκρουσης τίποτα δεν προεξοφλεί ότι ο συνθέτης θα ήταν διατεθειμένος να συναινέσει. Η υπόθεση έχει πια ξεφύγει από τη λογική μιας οικονομικής διευθέτησης.

Ο εφοπλιστής Γιάννης Κούστας με τη σύζυγό του Δήμητρα Μέρμηγκα-Κούστα στην παρουσίαση του βιβλίου «Ενα ρουμπίνι στο μέρος της καρδιάς» του Κώστα Καίσαρη στο ξενοδοχείο «Μεγάλη Βρεταννία», τον Ιανουάριο του 2026

Η Αννα Βίσση και ο Νίκος Καρβέλας υπήρξαν κάτι πολύ περισσότερο από ένα επιτυχημένο καλλιτεχνικό ζευγάρι.

Ηταν δύο προσωπικότητες που έζησαν μαζί την επιτυχία, τον έρωτα, τον χωρισμό, τη φιλία, τις ανατροπές και τις διαδοχικές μεταμορφώσεις μιας ολόκληρης εποχής. Κατάφεραν μάλιστα κάτι σπάνιο: να διατηρήσουν τη δημιουργική τους σχέση ακόμη και όταν η προσωπική τους ζωή είχε ακολουθήσει διαφορετικούς δρόμους.

Για δεκαετίες, η ιστορία τους έμοιαζε να επιβεβαιώνει ότι υπάρχουν δεσμοί που μπορούν να επιβιώσουν από το τέλος ενός γάμου, από τις αλλαγές των χρόνων και από τις αναπόφευκτες αποστάσεις που δημιουργεί η ζωή. Ισως γι’ αυτό η σημερινή ρήξη προκαλεί τόσο μεγάλη εντύπωση.

Δεν είναι μόνο η ένταση των καταγγελιών, ούτε τα ποσά που αναφέρονται, ούτε η εμπλοκή του ζεύγους Κούστα. Είναι κυρίως το γεγονός ότι δύο άνθρωποι που επί δεκαετίες εμφανίζονταν να καταλαβαίνουν ο ένας τον άλλο χωρίς να χρειάζεται να εξηγήσουν πολλά, σήμερα αδυνατούν να συμφωνήσουν ακόμη και για τα γεγονότα που τους οδήγησαν εδώ.

Αδύνατη η συμφιλίωση

Ο Καρβέλας δηλώνει ότι η Αννα επέλεξε έναν δρόμο στον οποίο δεν υπάρχει πλέον χώρος για εκείνον. Η Βίσση περιγράφει έναν άνθρωπο που, όπως υποστηρίζει, την πλήγωσε βαθιά σε μία από τις σημαντικότερες στιγμές της ζωής της. Το αν θα υπάρξει κάποτε συμφιλίωση είναι αδύνατον να προβλεφθεί. Εξίσου άγνωστο παραμένει αν η σύγκρουση θα οδηγηθεί σε μια συνολική νομική διευθέτηση ή θα εξελιχθεί σε μια μακρόχρονη αντιδικία. Υπάρχει, όμως, μια τελευταία αντίφαση που δύσκολα μπορεί να προσπεράσει κανείς.

Ο άνθρωπος που έγραψε τις μεγαλύτερες επιτυχίες της Αννας Βίσση είναι σήμερα εκείνος που διεκδικεί τον αποκλειστικό έλεγχο της αδειοδότησης της ζωντανής εκτέλεσής τους. Και η γυναίκα που τους έδωσε φωνή βρίσκεται μπροστά στην πιθανότητα να πρέπει να χτίσει ένα νέο μουσικό κεφάλαιο χωρίς τη δημιουργική παρουσία του.

Στην πραγματικότητα, η πιο οδυνηρή πλευρά αυτής της ιστορίας δεν είναι ότι τελειώνει μια συνεργασία. Είναι ότι οι δύο πρωταγωνιστές της μοιάζουν αποφασισμένοι να υπερασπιστούν ο καθένας τη δική του εκδοχή για όσα έζησαν μαζί. Και ίσως αυτό να είναι το πιο δύσκολο τέλος για μια σχέση ζωής: όχι να πάψεις να αγαπάς τον άλλον, αλλά να μη συμφωνείς πια ούτε για το τι υπήρξε ανάμεσά σας. Η τελευταία πράξη πάντως δεν έχει γραφτεί ακόμα. Μόνο που για πρώτη φορά μετά από 40 χρόνια, η Αννα Βίσση και ο Νίκος Καρβέλας δεν φαίνεται να γράφουν πια το ίδιο έργο.

Φωτογραφίες: NDP photos, Studio Panoulis

Διονύσης Θανάσουλας

ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ

Συνέχεια...

Μαρινάκης: Τι είπε για την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας και την πρωτοβουλία «Rebrain Greece»

Ο Παύλος Μαρινάκης ξεκινώντας την ενημέρωση των πολιτικών συντακτών την Δευτέρα (12/10) ανέφερε ότι «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε αποκλειστικά για την Ελλάδα το αίτημα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης εθνικής ρήτρας διαφυγής ώστε να καλύπτει και μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας».

Παράλληλα ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε ότι «η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο για την υλοποίηση νέων επενδύσεων οι οποίες αναμένονται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028 και θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους. Πρόκειται για καίριας σημασίας έργα τα οποία θα συνδράμουν ουσιαστικά στη μείωση του κόστους ενέργειας, στην ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας της χώρας και στη θωράκισή της απέναντι σε διεθνείς κρίσεις».

Ο κ. Μαρινάκης επεσήμανε πως η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «έχει ιδιαίτερη πολιτική και οικονομική σημασία. Επιβεβαιώνει ότι η Ελλάδα είναι μία ισχυρή και αξιόπιστη χώρα που θέτει στόχους, τους πετυχαίνει και πρωταγωνιστεί στη διαμόρφωση των ευρωπαϊκών αποφάσεων».

Ανέφερε στη συνέχεια ότι «οι κινητές μονάδες υγείας είναι μια πρωτοβουλία καθοριστικής σημασίας καθώς φέρνουν τις υπηρεσίες υγείας κοντά στους ανθρώπους που δυσκολεύονται να έχουν εύκολη πρόσβαση στις υγειονομικές δομές, προσφέροντας δωρεάν φροντίδα και προληπτικό έλεγχο».

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος αναφέρθηκε στη συνέχεια στις δράσεις για την αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας, την επιστροφή εξειδικευμένων Ελλήνων του εξωτερικού, τη στήριξη της δημόσιας εκπαίδευσης και την αύξηση των διαθέσιμων θέσεων σε βρεφονηπιακούς σταθμούς.

Στο πεδίο της πρόληψης, περισσότερες από 70.000 επισκέψεις έχουν πραγματοποιήσει οι Κινητές Ομάδες Υγείας (ΚΟΜΥ) σε όλη τη χώρα, εκ των οποίων 15.500 κατ’ οίκον και 54.500 σε σταθερά σημεία της κοινότητας, καλύπτοντας σχεδόν το 50% της επικράτειας. Παράλληλα, στο πλαίσιο της Εθνικής Δράσης κατά της Παιδικής Παχυσαρκίας, που υλοποιείται σε συνεργασία με τη UNICEF, περισσότερες από 2.000 οικογένειες έλαβαν δωρεάν διατροφική συμβουλευτική, ενώ το 80% των παιδιών που συμμετείχαν και ήταν υπέρβαρα ή παχύσαρκα απέκτησε φυσιολογικό βάρος. Στόχος είναι η μείωση του ποσοστού παχυσαρκίας στα παιδιά από 37,5% το 2019 σε 24,5% έως το 2030, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να αναγνωρίζει τον ρόλο της Ελλάδας στην εφαρμογή αποτελεσματικών παρεμβάσεων.

Ο κ. Μαρινάκης αναφέρθηκε, επίσης, στην πρωτοβουλία «Rebrain Greece», η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 28 Νοεμβρίου στο Μόναχο, με στόχο τη σύνδεση Ελλήνων επαγγελματιών υψηλής εξειδίκευσης που εργάζονται στο εξωτερικό με επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Στις έξι προηγούμενες δράσεις συμμετείχαν περισσότεροι από 9.500 επαγγελματίες, οι οποίοι ήρθαν σε επαφή με 120 μεγάλες επιχειρήσεις. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat, την περίοδο 2010-2024 έφυγαν από τη χώρα 773.000 Έλληνες πολίτες, ενώ 473.000 επέστρεψαν, στοιχεία που αναδεικνύουν τη σημασία των πρωτοβουλιών για την ενίσχυση των δεσμών με την ελληνική αγορά εργασίας.

Σχετικά με την εκπαίδευση, υπογράμμισε ότι η πρόσβαση όλων των παιδιών στο σχολείο, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους, αποτελεί προτεραιότητα της κυβέρνησης. Όπως ανέφερε, περίπου το 95% των σχολικών τμημάτων λειτουργεί με έως 25 μαθητές, ενώ για τη φετινή σχολική χρονιά εγκρίθηκαν σχεδόν 4.100 ολιγομελή τμήματα Λυκείου, ακόμη και με τέσσερις έως έξι μαθητές σε νησιωτικές και ορεινές περιοχές. Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι μαθητές θα έχουν πρόσβαση στις ομάδες προσανατολισμού και τις ειδικότητες χωρίς να χρειάζεται να μετακινηθούν σε άλλες περιοχές. Παράλληλα, τα τελευταία επτά χρόνια πραγματοποιήθηκαν περίπου 53.000 μόνιμοι διορισμοί εκπαιδευτικών, ενώ οι προσλήψεις αναπληρωτών έχουν φτάσει τις 40.000 και αναμένεται να ανέλθουν στις 45.000 έως τον Μάιο. Στο πεδίο των υποδομών, έχουν ανακαινιστεί 669 σχολεία, με στόχο να φτάσουν τα 2.000 έως το καλοκαίρι του 2028, ενώ περισσότερα από 500 σχολεία προγραμματίζεται να ανακαινιστούν το καλοκαίρι του 2027 μέσω του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου». Επιπλέον, προβλέφθηκε για πρώτη φορά προϋπολογισμός 7,45 εκατ. ευρώ για τη δημιουργία φοιτητικής εστίας στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών.

Ολοκληρώνοντας, αναφέρθηκε στις αλλαγές που προωθούνται για τη λειτουργία των βρεφικών, παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών, με στόχο την αύξηση των διαθέσιμων θέσεων και την καλύτερη εξυπηρέτηση των οικογενειών. Με τη νέα ρύθμιση, το ηλικιακό όριο μετάβασης από τον βρεφικό στον παιδικό σταθμό μειώθηκε από τα 2,5 στα 2 έτη, ενώ στην Αττική και την Περιφερειακή Ενότητα Θεσσαλονίκης προβλέπεται δυνατότητα εγγραφής παιδιών έως και 15% πάνω από την εγκεκριμένη δυναμικότητα, έναντι 10% που ισχύει γενικά. Οι παρεμβάσεις αποσκοπούν στην αξιοποίηση των υφιστάμενων υποδομών και στην αντιμετώπιση της αυξημένης ζήτησης, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Συνέχεια...

Γκράβα: Δεν εντοπίστηκε διαρροή φυσικού αερίου - Κλειστό το σχολικό συγκρότημα μέχρι να διαπιστωθεί η αιτία της οσμής

Τι έδειξαν οι έλεγχοι στα δίκτυα σωληνώσεων του σχολικού συγκροτήματος της Γκράβας - Γιατί δεν μπορεί ακόμη να γίνει επανατροφοδότηση με φυσικό αέριο

Χωρίς να εντοπιστούν διαρροές φυσικού αερίου ολοκληρώθηκαν οι έλεγχοι αντοχής και στεγανότητας στα εσωτερικά δίκτυα σωληνώσεων δύο εγκαταστάσεων στο σχολικό συγκρότημα της Γκράβας, σύμφωνα με την τεχνική έκθεση της εταιρείας που ανέλαβε τη διενέργεια των ελέγχων. Παρά τα θετικά αποτελέσματα των δοκιμών, η αιτία της οσμής που έχει προκαλέσει επανειλημμένες ανησυχίες στη σχολική κοινότητα εξακολουθεί να παραμένει άγνωστη.

 

Γκράβα: Επιτυχείς οι έλεγχοι στεγανότητας στο σχολικό συγκρότημα

Σύμφωνα με την έκθεση, οι τεχνικοί έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν από τις 9 έως τις 11 Οκτωβρίου 2026 και αφορούσαν δύο εγκαταστάσεις: εκείνη του 40ού Γυμνασίου και του 40ού Λυκείου Αθηνών, καθώς και το κεντρικό λεβητοστάσιο του σχολικού συγκροτήματος. Και στις δύο περιπτώσεις, οι δοκιμές αντοχής και στεγανότητας ολοκληρώθηκαν με επιτυχία, χωρίς να διαπιστωθούν διαρροές στα ελεγχθέντα εσωτερικά δίκτυα σωληνώσεων φυσικού αερίου.

Τα αποτελέσματα αυτά, ωστόσο, δεν απαντούν στο βασικό ερώτημα που έχει προκύψει μετά τα επανειλημμένα περιστατικά οσμής: ποια είναι η πηγή της και τι είναι αυτό που τη μεταφέρει στον χώρο του σχολικού συγκροτήματος.

Οι αποκλίσεις από τις μελέτες και η επανατροφοδότηση

Παράλληλα, κατά την αντιπαραβολή των υφιστάμενων εγκαταστάσεων με τις διαθέσιμες τεχνικές μελέτες, διαπιστώθηκαν αποκλίσεις και στις δύο εγκαταστάσεις. Για τον λόγο αυτό, δεν είναι προς το παρόν δυνατή η έκδοση των προβλεπόμενων πιστοποιητικών δοκιμής αντοχής και στεγανότητας, καθώς δεν μπορεί να τεκμηριωθεί η συμφωνία των εγκαταστάσεων με τις θεωρημένες μελέτες. Επισημαίνεται πως τα συνεργεία που πραγματοποίησαν τους ελέγχους, πρότειναν αύριο Τρίτη (13/10) να γίνει έλεγχος στη σύνδεση των σωληνώσεων με την κεντρικό καυστήρα κάτι που σημαίνει ότι και αύριο πιθανό να μη λειτουργήσει το συγκρότημα.

Ειδικά για την εγκατάσταση του 40ού Γυμνασίου και του 40ού Λυκείου, απαιτείται επιπλέον η αντικατάσταση του εύκαμπτου αντικραδασμικού συνδέσμου μεταξύ του δικτύου και του καυστήρα, καθώς και νέος έλεγχος στεγανότητας μετά την αντικατάσταση. Για την επανατροφοδότηση των εγκαταστάσεων με φυσικό αέριο απαιτούνται τροποποιητικές μελέτες, οι απαραίτητες τεχνικές παρεμβάσεις και η έκδοση των προβλεπόμενων πιστοποιητικών.

Το ερώτημα για την οσμή παραμένει

Παρά τα αποτελέσματα των ελέγχων, η τεχνική έκθεση δεν προσδιορίζει την αιτία της οσμής που καταγράφηκε επανειλημμένα στο σχολικό συγκρότημα της Γκράβας. Το γεγονός ότι δεν διαπιστώθηκαν διαρροές στα συγκεκριμένα δίκτυα σωληνώσεων δεν αρκεί από μόνο του για να εξηγήσει την προέλευση της οσμής. Το ζητούμενο πλέον είναι να διευκρινιστεί τι προκαλεί την οσμή, από πού προέρχεται και με ποιον τρόπο φτάνει στους χώρους του σχολικού συγκροτήματος, ώστε να υπάρξουν σαφείς απαντήσεις για ένα ζήτημα που εξακολουθεί να απασχολεί τη σχολική κοινότητα.

Ανακοίνωση του Δήμου Αθηναίων

Ο Δήμος Αθηναίων, από την πρώτη στιγμή που ενημερώθηκε για την οσμή αερίου στο σχολικό συγκρότημα της Γκράβας, προχώρησε, όπως όφειλε, σε όλες τις απαραίτητες ενέργειες. Το βράδυ της Κυριακής ολοκληρώθηκε και ο δευτερογενής έλεγχος από πλευράς μας. Σύμφωνα με το πόρισμα της εταιρείας που διενήργησε τον έλεγχο, δεν διαπιστώθηκε διαρροή. Θα προχωρήσουμε στις ενέργειες που ζητούνται. Ωστόσο, η προέλευση της οσμής παραμένει αδιευκρίνιστη και απαιτεί συγκεκριμένες απαντήσεις.

Καλούμε ξανά το Υπουργείο Παιδείας να δώσει εντολή στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ) να διενεργήσει τους αναγκαίους ελέγχους και το Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες, ώστε να εξακριβωθεί η αιτία της οσμής. Η ασφάλεια των μαθητών, των εκπαιδευτικών και των εργαζομένων αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Μέχρι να διενεργηθούν όλοι οι έλεγχοι, το σχολικό συγκρότημα της Γκράβας θα παραμείνει κλειστό και τα μαθήματα θα πραγματοποιούνται με τηλεκπαίδευση.

Συνέχεια...

Ψηφιακή κάρτα εργασίας: Σε ποιους κλάδους εφαρμόζεται υποχρεωτικά από σήμερα – Όλες οι λεπτομέρειες

Από σήμερα τίθεται σε πλήρη εφαρμογή το μέτρο της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους κλάδους της οικονομίας.

Αυτό αφορά στους εργαζόμενους που απασχολούνται σε δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας (νοσοκομεία, θεραπευτικά και διαγνωστικά κέντρα) εξαιρουμένων γιατρών, σε δραστηριότητες υποστήριξης απασχόλησης, τις  τηλεπικοινωνίες, τα κομμωτήρια, τα κέντρα αισθητικής, τα καθαριστήρια καθώς και σε δραστηριότητες παροχής υπηρεσιών σε κτίρια και εξωτερικούς χώρους, κυρίως υπηρεσίες καθαρισμού.

Πρόκειται για την πρώτη φάση της νέας επέκτασης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας η οποία τέθηκε σε πιλοτική εφαρμογή στις 2 Ιουνίου του 2026 και πλέον περνάει σε πλήρη εφαρμογή

Η δεύτερη φάση

Όσον αφορά στη δεύτερη φάση επέκτασης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας ξεκίνησε στις 29 Ιουνίου 2026 και θα εφαρμόζεται πιλοτικά μέχρι τις 15 Νοεμβρίου, ενώ από τις 16 Νοεμβρίου ξεκινάει και η πλήρης εφαρμογή σε εργαζόμενους που απασχολούνται σε:

• Συμβουλευτικές υπηρεσίες, διαφήμιση και λοιπές δραστηριότητες γραφείου
• Επισκευές
• Αποθήκευση και υποστηρικτικές προς τη μεταφορά δραστηριότητες (logistics)
• Διαχείριση νερού και λυμάτων
• Τυχερά παίγνια

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 1ο επτάμηνο του 2026 έχουν ήδη καταγραφεί περισσότερες από 5,7 εκ. υπερωρίες στους κλάδους ένταξης της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, με αποτέλεσμα να έχουμε περίπου 1,54 εκ. περισσότερες υπερωρίες σε σχέση με το πρώτο επτάμηνο του 2025 (αύξηση +36,8%).

Ενδεικτικά:

• Χονδρικό Εμπόριο: αύξηση 212,8% (+594.913 υπερωρίες)
• Διοικητικές και υποστηρικτικές υπηρεσίες στον τουρισμό: αύξηση 172,8% (+47.991 υπερωρίες)
• Εστίαση: +67,2% σε επτάμηνη βάση (+323.049 υπερωρίες)
• Βιομηχανία: +15,4% σε επτάμηνη βάση (+267.916 υπερωρίες)

Η δήλωση Κεραμέως

Η υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης Νίκη Κεραμέως δήλωσε: «Με τη νέα επέκταση, η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας προστατεύει σχεδόν μισό εκατομμύριο επιπλέον εργαζόμενους. Συνολικά περίπου 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενοι αμείβονται για τον πραγματικό χρόνο εργασίας τους χάρη στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο το οποίο διασφαλίζει τη διαφάνεια στην αγορά εργασίας καθώς συμβάλλει στην καταπολέμηση της υποδηλωμένης και της αδήλωτης εργασίας, ενισχύει τον υγιή ανταγωνισμό, ενώ παράλληλα δημιουργεί και τον απαραίτητο δημοσιονομικό χώρο για την αποκατάσταση αδικιών και την αύξηση των παροχών προς τους πολίτες. Η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική όπως προκύπτει από τα επίσημα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ», καθώς η χρήση της έχει οδηγήσει σε αυξήσεις στις δηλωθείσες υπερωρίες έως και +1200% σε συγκεκριμένους κλάδους, ενώ το 2025 δηλώθηκαν 2,7 εκατομμύρια περισσότερες υπερωρίες σε σχέση με το 2024».

Συνέχεια...

📺«Είμαι από τη ΔΕΗ» έλεγε ο 38χρονος που έκλεβε καλύμματα φρεατίων στον Πειραιά, δείτε βίντεο με από τη δράση του

Βίντεο με τη δράση του 38χρονου, που είχε αφαιρέσει τουλάχιστον 150 μεταλλικά καλύμματα φρεατίων όμβριων υδάτων από περιοχές του Πειραιά, του Κερατσινίου και της Δραπετσώνας έρχεται στη δημοσιότητα.

Όπως βλέπουμε στο βίντεο, ο 38χρονος κουβαλά ένα από τα μεταλλικά καλύμματα που μόλις έχει αφαιρέσει και το μεταφέρει στο αυτοκίνητο του. Εκείνη την στιγμή πολίτης που είναι στο σημείο και τον καταγράφει, τον ρωτά γιατι τα κλέβει, με τον 38χρονο να του απαντά ότι είναι από την ΔΕΗ και ότι αν θέλει μπορεί να πάρει τηλέφωνο την εταιρεία να δώσει την πινακίδα του ΙΧ και να του το επιβεβαιώσουν.

Θυμίζουμε πως για την ίδια υπόθεση, συνελήφθη και ένας 46χρονος σε επιχείρηση εμπορίας παλαιών μετάλλων (scrap) στον Βοτανικό, όπου, σύμφωνα με την αστυνομία, ο 38χρονος μετέφερε τα κλεμμένα καλύμματα προκειμένου να οδηγηθούν προς διάλυση.

Δείτε το βίντεο

⚡️ «Είμαι από τη ΔΕΗ, εκτελώ εντολές» - Η απίστευτη δικαιολογία κλέφτη στον Πειραιά Απίστευτο περιστατικό στον Πειραιά Πολίτης έπιασε επ’ αυτοφώρω έναν 38χρονο την ώρα που αφαιρούσε μεταλλικό κάλυμμα φρεατίου και όταν του ζήτησε τον λόγο, ο δράστης επιστράτευσε μια αδιανόητη δικαιολογία για να ξεφύγει, υποστηρίζοντας ότι εργάζεται για τη... ΔΕΗ #parapolitikagr #πειραιας

— Parapolitika (@parapolitika) October 11, 2026

Η σύλληψη του 38χρονου έγινε έπειτα από έρευνα αστυνομικών του Τμήματος Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Κερατσινίου - Δραπετσώνας, με τη συνδρομή της Υποδιεύθυνσης Δίωξης και Εξιχνίασης Εγκλημάτων Πειραιά.

Κατά τη διάρκεια της αστυνομικής έρευνας στην επιχείρηση εμπορίας παλαιών μετάλλων στον Βοτανικό, εντοπίστηκαν και κατασχέθηκαν 12 κλεμμένα καλύμματα φρεατίων, ρουχισμός που φέρεται να χρησιμοποιούσε ο 38χρονος κατά τη διάπραξη των κλοπών, καθώς και το όχημα με το οποίο πραγματοποιούσε τις παράνομες ενέργειες.

Στην ίδια επιχείρηση, συνελήφθη ο 46χρονος, ο οποίος κατηγορείται για αποδοχή και διάθεση προϊόντων εγκλήματος, ενώ στην κατοχή του βρέθηκε και κατασχέθηκε το χρηματικό ποσό των 2.150 ευρώ.

Από την προανάκριση προέκυψε ότι ο 38χρονος φέρεται να είχε αφαιρέσει τουλάχιστον 150 μεταλλικά καλύμματα φρεατίων όμβριων υδάτων από δρόμους του Πειραιά, του Κερατσινίου και της Δραπετσώνας.

Σε βάρος του σχηματίστηκε δικογραφία για διακεκριμένες κλοπές κατ' εξακολούθηση και κατ' επάγγελμα, ενώ και οι δύο συλληφθέντες οδηγήθηκαν στον αρμόδιο εισαγγελέα.

Συνέχεια...

Απάτη κατά του ΕΦΚΑ: Στη φυλακή ο Καμπούρης, η σύζυγός του και ακόμη 3 κατηγορούμενοι – Τα κλάματα του «κωλοτούμπα»

Πέντε από τους συνολικά έντεκα κατηγορουμένους κρίθηκαν προφυλακιστέοι μετά την ολοκλήρωση των απολογιών τους για την υπόθεση του κυκλώματος απάτης σε βάρος του e-ΕΦΚΑ, μεταξύ των οποίων ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ και παρουσιαστής τηλεοπτικών εκπομπών Φίλιππος Καμπούρης και η σύζυγός του, στους οποίους οι Αρχές αποδίδουν, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, πρωταγωνιστικό ρόλο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της δικογραφίας, η ζημία για τον e-ΕΦΚΑ υπολογίζεται σε 1,5 εκατομμύριο ευρώ, ενώ η συνολική ζημία για τα ταμεία του Δημοσίου εκτιμάται ότι αγγίζει τα 5 εκατομμύρια ευρώ. Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκονται 13 εταιρείες που φέρονται να ήταν εικονικές, καθώς και ο τρόπος λειτουργίας τους και η διαχείριση των οικονομικών και ασφαλιστικών τους υποχρεώσεων.

Τα κλάματα του «κωλοτούμπα»

Στη φυλακή οδηγούνται, επίσης, ένας 54χρονος λογιστής και ένα ζευγάρι, τα μέλη του οποίου φέρονται, σύμφωνα με το κατηγορητήριο, να λειτουργούσαν ως «αχυράνθρωποι» του Φίλιππου Καμπούρη στο πλαίσιο των επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων.

Η μαραθώνια διαδικασία των απολογιών ξεκίνησε λίγο μετά τις 9 το πρωί της Κυριακής (11/10) και ολοκληρώθηκε έπειτα από σχεδόν 17 ώρες. Κατά την ανακοίνωση της απόφασης για την προσωρινή κράτησή τους, ο Φίλιππος Καμπούρης και η σύζυγός του παρέμειναν ψύχραιμοι. Αντίθετα, ο 59χρονος κατηγορούμενος, ο οποίος φέρεται να είχε τον ρόλο του «αχυρανθρώπου», ξέσπασε σε κλάματα και φωνές όταν ενημερώθηκε ότι θα οδηγηθεί στη φυλακή.

Παράλληλα, αποφασίστηκε η κράτηση ακόμη μίας γυναίκας, με καταγωγή από τη Ρουμανία, σε εκτέλεση ευρωπαϊκού εντάλματος σύλληψης που αφορά διαφορετική υπόθεση.
Ελεύθεροι με όρους 5 κατηγορούμενοι

Αντίθετα, πέντε κατηγορούμενοι αφέθηκαν ελεύθεροι με περιοριστικούς όρους. Κατά περίπτωση, τους επιβλήθηκαν απαγόρευση εξόδου από τη χώρα, υποχρέωση τακτικής εμφάνισης σε αστυνομικό τμήμα, καθώς και χρηματικές εγγυήσεις που κυμαίνονται από 4.000 έως 8.000 ευρώ.

Η απολογία του Φίλιππου Καμπούρη – Αρνείται την εμπλοκή του

Ο Φίλιππος Καμπούρης παρέμεινε στο ανακριτικό γραφείο για σχεδόν τρεις ώρες. Κατά την απολογία του αρνήθηκε τις κατηγορίες που του αποδίδονται και παρέδωσε απολογητικό υπόμνημα, στο οποίο ανέπτυξε τους ισχυρισμούς του.

Ο πρόεδρος του ΛΑΟΣ και παρουσιαστής υποστήριξε ότι η υπόθεση αφορά εταιρικές οφειλές προς τους ασφαλιστικούς φορείς και το Δημόσιο και όχι απάτη, ενώ, σύμφωνα με τον συνήγορό του, τα χρέη διογκώθηκαν εξαιτίας λογιστικού λάθους.

Στο απολογητικό του υπόμνημα, ο Φίλιππος Καμπούρης αμφισβήτησε ότι η μη καταβολή ασφαλιστικών εισφορών και φόρων μπορεί από μόνη της να στοιχειοθετήσει το αδίκημα της απάτης.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:

«Η μη καταβολή των οφειλόμενων εισφορών και φόρων δεν ταυτίζεται με την τέλεση απάτης, καθόσον για τη στοιχειοθέτηση του συγκεκριμένου αδικήματος απαιτείται η ύπαρξη συγκεκριμένης απατηλής συμπεριφοράς, ή πρόκληση πλάνης σε συγκεκριμένο πρόσωπο».

Παράλληλα, υποστήριξε ότι δεν είχε αναλάβει τη λογιστική ή φορολογική διαχείριση των εταιρειών και ότι τα σχετικά ζητήματα τα χειρίζονταν οι αρμόδιοι λογιστές.

Ειδικότερα, δήλωσε:

«Ουδέποτε είχα ως αντικείμενο εργασίας τη λογιστική ή φορολογική διαχείριση εταιριών, ούτε αποφάσιζα για την καταβολή ή μη των ασφαλιστικών εισφορών και των φορολογικών υποχρεώσεων τους. Τα σχετικά ζητήματα τα χειρίζονταν οι αρμόδιοι λογιστές, στις υποδείξεις των οποίων βασιζόμουν κατά τη διεκπεραίωση των εγγράφων που μου ζητούνταν να υπογράψω».

Με τους ισχυρισμούς του αυτούς, ο κατηγορούμενος επιχείρησε να αποσυνδέσει τον ρόλο του από τη διαχείριση των οικονομικών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων, αρνούμενος την εμπλοκή του στην αποδιδόμενη απάτη.

Τι υποστήριξε η σύζυγός του

Μετά την ολοκλήρωση της απολογίας του Φίλιππου Καμπούρη, ακολούθησε η απολογία της συζύγου του, η οποία διήρκεσε περίπου μία ώρα.

Η ίδια αρνήθηκε τις κατηγορίες, υποστηρίζοντας, σύμφωνα με πληροφορίες, ότι η σχέση της με τις επιχειρήσεις περιοριζόταν στην παροχή εργασίας και σε καθήκοντα γραμματειακής και οργανωτικής υποστήριξης.

Συγκεκριμένα, φέρεται να ισχυρίστηκε ότι η σχέση της με τις επιχειρήσεις «περιοριζόταν στην πραγματική παροχή εργασίας με καθήκοντα γραμματειακής και οργανωτικής υποστήριξης, εποπτείας προσωπικού και εξυπηρέτησης πελατών».

Οι ισχυρισμοί της εντάσσονται στην υπερασπιστική γραμμή που ακολούθησαν τόσο η ίδια όσο και ο σύζυγός της, οι οποίοι αρνούνται ότι είχαν την εμπλοκή που τους αποδίδεται στο κατηγορητήριο.

Οι ισχυρισμοί των λογιστών: «Ο ρόλος μας ήταν διεκπεραιωτικός»

Στο πλαίσιο της ανακριτικής διαδικασίας, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απολογίες των λογιστών που περιλαμβάνονται στους κατηγορουμένους. Τρεις από αυτούς κλήθηκαν πρώτοι να απολογηθούν το πρωί της Κυριακής (11/10), υποστηρίζοντας ότι εκτελούσαν τις επαγγελματικές εντολές που είχαν αναλάβει και ότι δεν είχαν τον ρόλο που τους αποδίδεται στην υπόθεση.

Ένας εκ των κατηγορουμένων υποστήριξε ότι η μετοχική ή εταιρική σύνθεση των επιχειρήσεων δεν αποτελούσε αντικείμενο της λογιστικής εντολής που είχε αναλάβει.

Όπως ανέφερε:

«Η μετοχική ή εταιρική σύνθεση των επιχειρήσεων, εμφανής ή αφανής, δεν αποτελούσε αντικείμενο της λογιστικής εντολής που είχα αναλάβει».

Ο ίδιος αμφισβήτησε, επίσης, ότι από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει σύνδεση του τηλεφώνου του λογιστικού του γραφείου με επιχειρηματική δραστηριότητα των εταιρειών που αναφέρονται στο κατηγορητήριο.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι η επαγγελματική συνεργασία του με τον Φίλιππο Καμπούρη είχε διαταραχθεί κατά τα έτη 2023 και 2024, λόγω οικονομικών εκκρεμοτήτων, και ότι είχε σταματήσει η τήρηση των λογιστικών βιβλίων και στοιχείων των εταιρειών.

Στην απολογία του ανέφερε:

«Επιπροσθέτως.. η επαγγελματική-λογιστική συνεργασία μου που είχα με τον κ. Καμπούρη διαταράχθηκε κατά τα έτη 2023 και 2024, όταν, όπως υποστηρίζω, δεν εκπλήρωνε τις μηνιαίες οικονομικές υποχρεώσεις του προς τη λογιστική εταιρεία μου και είχαμε παύσει να τηρούμε τα λογιστικά βιβλία και στοιχεία των εταιρειών τους.. Πώς είναι δυνατόν να είμαι μέλος μιας εγκληματικής οργάνωσης όταν δεν έχω καμία επικοινωνία με τους φερόμενους ως αρχηγούς ή συνεργούς ή μέλη αυτής από το 2024;».

Έτερος κατηγορούμενος λογιστής υποστήριξε ότι το γραφείο του αναζητούσε επανειλημμένα τα απαραίτητα οικονομικά στοιχεία, προκειμένου να μπορέσει να συντάξει τις φορολογικές δηλώσεις και τις οικονομικές καταστάσεις των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα με όσα φέρεται να υποστήριξε, οι λογιστές είχαν ζητήσει επανειλημμένα στοιχεία, όπως κινήσεις τραπεζικών λογαριασμών, προειδοποιώντας ότι δεν θα μπορούσαν να προχωρήσουν στην υποβολή δηλώσεων χωρίς τα απαραίτητα δικαιολογητικά.

Όπως ανέφερε:

«επανειλημμένως, και με ένταση αναζητούσε στοιχεία για να μπορέσει να καταρτίσει τις φορολογικές δηλώσεις όπως τις κινήσεις λογαριασμού και φτάσαμε στο σημείο να “απειλήσουμε” ότι δεν θα υποβάλλουμε τις φορολογικές δηλώσεις εάν δεν μας προσκόμιζαν τα κατάλληλα έγγραφα ήτοι τις κινήσεις λογαριασμών διότι δεν θα μπορούσαμε να υποβάλουμε τις οικονομικές καταστάσεις ούτε και την φορολογική δήλωση με αναληθή κ ανακριβή στοιχεία».

Οι συγκεκριμένοι κατηγορούμενοι επιχειρούν, μέσω των απολογιών τους, να καταδείξουν ότι ο ρόλος τους περιοριζόταν στην παροχή λογιστικών υπηρεσιών και ότι δεν είχαν γνώση ή συμμετοχή στις πράξεις που περιγράφονται στη δικογραφία.

Στο επίκεντρο ο 59χρονος οδηγός delivery με το παρατσούκλι «κωλοτούμπας»

Σημαντικό πρόσωπο στην υπόθεση φέρεται να είναι και ένας 59χρονος οδηγός delivery, γνωστός με το παρατσούκλι «κωλοτούμπας». Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, ο άνδρας φέρεται να διαχειριζόταν τις 13 εικονικές εταιρείες, ενώ εμφανιζόταν συχνά σε τηλεοπτικές εκπομπές που παρουσίαζε ο Φίλιππος Καμπούρης.

Ο ίδιος, κατά την απολογία του, υποστήριξε ότι διατηρούσε φιλικές σχέσεις με τον πρόεδρο του ΛΑΟΣ και ότι δέχθηκε πρόταση να εργαστεί στις επιχειρήσεις του, καθώς αντιμετώπιζε δυσκολίες στην εύρεση σταθερής εργασίας και εισοδήματος.

Παράλληλα, φέρεται να υποστήριξε ότι γνώριζε τις εταιρείες στις οποίες εργαζόταν και λάμβανε κανονικά τον μισθό του, χωρίς, ωστόσο, να έχει γνώση της διοικητικής και φορολογικής τους διαχείρισης.

Συγκεκριμένα, δήλωσε:

«Είχα φιλικές σχέσεις με τον Φίλιππο Καμπούρη. Επειδή είχα επαγγελματικά προβλήματα στην αναζήτηση σταθερής δουλειάς και σταθερού μισθού μου πρότεινε να δουλέψω μαζί του σε εταιρείες. Γνώριζα για τις εταιρείες που εργαζόμουν κανονικά έπαιρνα μισθό από αυτές αλλά δεν είχα άλλη γνώση και εμπλοκή για διοικητικά και φορολογικά θέματα».

Τα αδικήματα που περιλαμβάνονται στο κατηγορητήριο

Σε βάρος των συλληφθέντων έχει ασκηθεί, κατά περίπτωση, ποινική δίωξη για πέντε κακουργήματα και ένα πλημμέλημα.

Ειδικότερα, οι κατηγορίες αφορούν:

• Τη διεύθυνση εγκληματικής οργάνωσης.
• Τη συγκρότηση και ένταξη σε εγκληματική οργάνωση.
• Την απάτη σε βάρος νομικού προσώπου άνω των 120.000 ευρώ, κατά εξακολούθηση και κατά συναυτουργία.
• Τη συνέργεια σε απάτη σε βάρος νομικού προσώπου άνω των 120.000 ευρώ.
• Τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματική οργάνωση, κατά επάγγελμα.
• Τη μη έγκαιρη καταβολή εργοδοτικών και εργατικών εισφορών, η οποία αποτελεί πλημμέλημα.

Σύμφωνα με τη δικογραφία, η υπόθεση αφορά τη λειτουργία 13 εταιρειών που φέρονται να ήταν εικονικές, με τις Αρχές να ερευνούν τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούσαν, τις οικονομικές συναλλαγές τους και τις ασφαλιστικές και φορολογικές υποχρεώσεις που συνδέονται με αυτές.

Η ζημία για τον e-ΕΦΚΑ εκτιμάται σε 1,5 εκατομμύριο ευρώ, ενώ η συνολική ζημία για το Δημόσιο φέρεται να προσεγγίζει τα 5 εκατομμύρια ευρώ.

Συνέχεια...