Από την αρχή του 2026 οι θαλάσσιες αφίξεις έφτασαν τις 12.496, οι επιστροφές τις 2.638, ενώ η ΕΕ ανοίγει τον δρόμο για τα λεγόμενα return hubs σε τρίτες χώρες
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε αυστηρότερο πλαίσιο επιστροφών, που
περιλαμβάνει ταχύτερες διαδικασίες και τη δυνατότητα μεταφοράς μεταναστών σε
κέντρα εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης
Για να μας βλέπεις πιο συχνά στα αποτελέσματα αναζήτησης
Η εικόνα του Μεταναστευτικού στο πρώτο εξάμηνο του 2026 δείχνει μια διπλή μεταβολή: λιγότερες αφίξεις και περισσότερες επιστροφές. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζονται από κυβερνητικές πηγές, οι θαλάσσιες παράτυπες αφίξεις μειώθηκαν κατά 27%, από 16.985 το πρώτο εξάμηνο του 2025 σε 12.496 το αντίστοιχο διάστημα του 2026, ενώ οι συνολικές επιστροφές αυξήθηκαν κατά 20%, από 2.207 σε 2.638.
Στον πυρήνα αυτής της αλλαγής βρίσκεται η προσπάθεια της κυβέρνησης να περάσει από την απλή διαχείριση των ροών στην πραγματική εφαρμογή επιστροφών. Από τις 2.638 επιστροφές του εξαμήνου, οι αναγκαστικές απελάσεις αυξήθηκαν από 915 σε 1.292, δηλαδή κατά 41%. Οι εθελούσιες επιστροφές μέσω του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης έφτασαν τις 870, από 740 πέρυσι, ενώ οι οικειοθελείς αναχωρήσεις ήταν 468, έναντι 488 το 2025.
Αν προστεθούν και οι χερσαίες αφίξεις, η εικόνα γίνεται ευρύτερη. Η βάση δεδομένων της UNHCR για την Ελλάδα κατέγραφε 3.312 χερσαίες αφίξεις μέσα στο 2026, με τελευταία ενημέρωση στις 30 Ιουνίου. Έτσι, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, οι συνολικές αφίξεις, θαλάσσιες και χερσαίες, φτάνουν τουλάχιστον τις 15.808 από την αρχή του χρόνου έως το τέλος Ιουνίου. (Δεδομένα UNHCR)
Ιδιαίτερο βάρος έχει πλέον η Κρήτη. Η λιβυκή διαδρομή έφερε τους προηγούμενους μήνες αυξημένη πίεση στο νησί, με τη δομή στην Αγιά Χανίων να λειτουργεί ήδη και νέο χώρο να ετοιμάζεται στο Ηράκλειο, στις πρώην αποθήκες Σκουλούδη, στην περιοχή των Αθανάτων. Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία, το τελευταίο εικοσαήμερο καταγράφεται μείωση των ροών στην Κρήτη, κάτι που αποδίδεται και στη βελτίωση της συνεργασίας με τη Λιβύη.
Τα τελευταία αναλυτικά στοιχεία της UNHCR ανά σημείο εισόδου, για το διάστημα Ιανουαρίου-Φεβρουαρίου 2026, έδειχναν ότι οι περισσότεροι έφτασαν στη Λέσβο, με 683 αφίξεις και ποσοστό 32%. Ακολουθούσαν η Κρήτη με 487 αφίξεις, τα Δωδεκάνησα με 368, η Χίος με 257, η Σάμος με 244 και τα λοιπά νησιά με 117. (Δεδομένα UNHCR) Η εικόνα αυτή όμως δεν αναιρεί ότι στο πολιτικό και επιχειρησιακό επίπεδο η Κρήτη έχει αναδειχθεί σε κρίσιμο μέτωπο, λόγω της διαδρομής από τη Λιβύη.
Πίσω από τους αριθμούς υπάρχει και η σκοτεινή πλευρά των διαδρομών. Από την αρχή του 2026, σε δημόσια καταγεγραμμένα περιστατικά που συνδέονται με την Ελλάδα, υπάρχουν τουλάχιστον 67 νεκροί ή αγνοούμενοι μετανάστες. Στις αρχές Φεβρουαρίου, 15 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους μετά τη σύγκρουση ταχύπλοου μεταναστών με σκάφος του Λιμενικού κοντά στη Χίο. (Reuters) Λίγες εβδομάδες αργότερα, νότια των Καλών Λιμένων στην Κρήτη, τουλάχιστον 30 άνθρωποι θεωρήθηκαν νεκροί ή αγνοούμενοι μετά από ανατροπή σκάφους που είχε ξεκινήσει από το Τομπρούκ της Λιβύης. (The Guardian) Στα τέλη Μαρτίου, άλλοι 22 μετανάστες φέρονται να πέθαναν ανοικτά της Κρήτης, ύστερα από έξι ημέρες σε φουσκωτό χωρίς νερό και τροφή. (Reuters)
Σε επίπεδο Μεσογείου, η κατάσταση είναι ακόμη πιο βαριά. Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης έκανε λόγο ήδη από τον Απρίλιο για τουλάχιστον 990 νεκρούς ή αγνοούμενους στη Μεσόγειο μέσα στο 2026, χαρακτηρίζοντας την αρχή της χρονιάς μία από τις πιο θανατηφόρες από τότε που ξεκίνησε η σχετική καταγραφή το 2014. (Al Jazeera)
Την ίδια ώρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε αυστηρότερο πλαίσιο επιστροφών. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε στις 17 Ιουνίου 2026 νέους κανόνες με 418 ψήφους υπέρ, 218 κατά και 30 αποχές. Η νέα πολιτική προβλέπει ταχύτερες διαδικασίες επιστροφής, υποχρέωση συνεργασίας όσων έχουν λάβει απόφαση απομάκρυνσης, δυνατότητα κράτησης έως 24 μήνες υπό προϋποθέσεις και μεταφορά σε κέντρα επιστροφής εκτός ΕΕ, τα λεγόμενα return hubs, εφόσον υπάρχει συμφωνία με τρίτη χώρα. (Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο)
Το Συμβούλιο της ΕΕ διευκρινίζει ότι τα return hubs θα μπορούν να λειτουργούν μόνο σε τρίτες χώρες που σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και την αρχή της μη επαναπροώθησης, ενώ οι ασυνόδευτοι ανήλικοι εξαιρούνται από τέτοιες συμφωνίες. (Συμβούλιο της Ευρώπης) Παράλληλα, το νέο Σύμφωνο Μετανάστευσης και Ασύλου της ΕΕ εφαρμόζεται από τον Ιούνιο του 2026 και βασίζεται σε τέσσερις άξονες: ασφαλή εξωτερικά σύνορα, ταχύτερες διαδικασίες, μηχανισμό αλληλεγγύης και συνεργασία με τρίτες χώρες. (Migration and Home Affairs)
Για την Αθήνα, το μήνυμα είναι σαφές: έλεγχος συνόρων, γρήγορο screening, ταχύτερη κρίση ασύλου και επιστροφές για όσους δεν δικαιούνται παραμονή. Το στοίχημα, όμως, δεν είναι μόνο αριθμητικό. Είναι αν η μείωση των αφίξεων και η αύξηση των επιστροφών θα διατηρηθούν, χωρίς να χαθεί από το κάδρο η ανθρώπινη τραγωδία εκείνων που εξακολουθούν να πνίγονται ή να χάνονται στις θαλάσσιες διαδρομές προς την Ευρώπη.
ΤΕΡΕΝΣ ΚΟΥΙΚ
huffingtonpost.gr