Ένα ιδιαίτερα ασυνήθιστο δώρο περίμενε τους ηγέτες των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ με την ολοκλήρωση της Συνόδου Κορυφής στην Άγκυρα. Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν τους προσέφερε από ένα περίστροφο με χαραγμένο το όνομά τους, συνοδευόμενο από έξι σφαίρες, προκαλώντας έκπληξη αλλά και σοβαρούς προβληματισμούς στις υπηρεσίες ασφαλείας και τα πρωτόκολλα των αντιπροσωπειών.
Το θέμα αποκάλυψε πρώτος ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ κατά την επιστροφή του από την Άγκυρα, εξηγώντας ότι κάθε ηγέτης έλαβε ένα εξατομικευμένο περίστροφο. Μαζί με το όπλο υπήρχε ένα κόκκινο κουτί με μαύρη επένδυση, το οποίο περιείχε έξι σφαίρες και ένα σημείωμα που εξαιρεί τα όπλα από τους ελέγχους εξαγωγών.
Φωτογραφίες που δημοσιοποίησε το γραφείο του προέδρου της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, δείχνουν ότι πρόκειται για το Gumusay .357 Magnum, ένα σπάνιο εξάσφαιρο περίστροφο που κατασκευάστηκε από την τουρκική αμυντική βιομηχανία MKE τη δεκαετία του 1990.
Το όπλο ήταν τοποθετημένο σε ξύλινη θήκη διακοσμημένη με τη σημαία της Τουρκίας και το λογότυπο του ΝΑΤΟ, ενώ συνοδευόταν από πινακίδα με την επιγραφή «Gumusay, το πρώτο πιστόλι τύπου περιστρόφου που κατασκευάστηκε στη χώρα μας», γραμμένη στα τουρκικά και στα αγγλικά.
Το περίστροφο που δώρισε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον πρόεδρο της Λιθουανίας, Γκιτάνας Ναουσέντα, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Πηγή: Γραφείο Προέδρου Λιθουανίας / Handout via Reuters
Εκπρόσωπος του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ επιβεβαίωσε ότι όλοι οι ηγέτες έλαβαν το ίδιο μοντέλο, με χαραγμένο επάνω το όνομά τους.
Εκπρόσωπος του Ισπανού πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ επιβεβαίωσε ότι όλοι οι ηγέτες έλαβαν το ίδιο μοντέλο, με χαραγμένο επάνω το όνομά τους.
Οι πονοκέφαλοι των υπηρεσιών ασφαλείας
Το δώρο αιφνιδίασε πολλές αντιπροσωπείες και δημιούργησε πρωτοφανείς δυσκολίες στις ομάδες ασφαλείας, οι οποίες έπρεπε να αποφασίσουν πώς θα διαχειριστούν τη μεταφορά ενός λειτουργικού πυροβόλου όπλου.
Η ομάδα του Βέλγου πρωθυπουργού Μπαρτ ντε Βέβερ ανέφερε ότι ενημερώθηκε για τη φύση του δώρου μόλις έφτασε στο Βέλγιο.
«Ο πρωθυπουργός εξεπλάγη και το παρέδωσε αμέσως στην αστυνομία του αεροδρομίου ώστε να τοποθετηθεί σε ασφαλές χρηματοκιβώτιο και η διαχείριση των υπολοίπων να γίνει σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες», δήλωσαν συνεργάτες του στο Γαλλικό Πρακτορείο.
Η ίδια ομάδα ασφαλείας ανέλαβε και τα όπλα που προορίζονταν για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, γεγονός που προκάλεσε επιπλέον επιχειρησιακές δυσκολίες.
Η φον ντερ Λάιεν, σύμφωνα με εκπρόσωπό της, «ευχαρίστησε τον πρόεδρο Ερντογάν για αυτή την χειρονομία» και σκοπεύει να δωρίσει το περίστροφο σε στρατιωτικό μουσείο αφού πρώτα απενεργοποιηθεί.
Το περίστροφο που δώρισε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στον πρωθυπουργό του Βελγίου, Μπαρτ ντε Βέβερ, κατά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Πηγή: Γραφείο Πρωθυπουργού Βελγίου / Handout via Reuters
Η μεταφορά των όπλων αποδείχθηκε περίπλοκη
Το περίστροφο που δόθηκε στον Πολωνό πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι μεταφέρθηκε με αυστηρά μέτρα ασφαλείας, καθώς παρέμενε νωπό το περιστατικό του 2022, όταν ο αρχηγός της πολωνικής αστυνομίας τραυματίστηκε ελαφρά από έκρηξη εκτοξευτή αντιαρματικών χειροβομβίδων που είχε λάβει ως δώρο από την Ουκρανία.
«Είναι σίγουρο ότι κανείς δεν θα πυροβολήσει με αυτό», σχολίασε μέλος του επιτελείου του Ναβρότσκι σε τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό.
Ορισμένα από τα περίστροφα, όπως εκείνα που προορίζονταν για τον Κιρ Στάρμερ και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, παρέμειναν στην Άγκυρα, καθώς η μεταφορά λειτουργικών πυροβόλων όπλων υπόκειται σε αυστηρούς εθνικούς κανονισμούς.
Η ομάδα του Σουηδού πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον ανέφερε ότι «θα πρέπει να μεταφερθεί στη Σουηδία σύμφωνα με τους κανονισμούς».
Παράλληλα, τα γραφεία των πρωθυπουργών της Ολλανδίας και της Σουηδίας γνωστοποίησαν ότι τα όπλα μεταφέρθηκαν στις πρεσβείες τους στην Άγκυρα. Το ολλανδικό περίστροφο θα απενεργοποιηθεί, ενώ το σουηδικό παραμένει στην Τουρκία μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες εισαγωγής.
Σύμφωνα με πηγή της Ντάουνινγκ Στριτ, το δώρο προς τον Κιρ Στάρμερ συνοδευόταν επίσης από κιτ καθαρισμού και 500 σφαίρες.
Το περίστροφο που προοριζόταν για την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι φυλάσσεται ήδη στο κυβερνητικό μέγαρο Παλάτσο Κίτζι, μαζί με τα υπόλοιπα κρατικά δώρα.
Το περίστροφο που δόθηκε στον Πολωνό πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι μεταφέρθηκε με αυστηρά μέτρα ασφαλείας, καθώς παρέμενε νωπό το περιστατικό του 2022, όταν ο αρχηγός της πολωνικής αστυνομίας τραυματίστηκε ελαφρά από έκρηξη εκτοξευτή αντιαρματικών χειροβομβίδων που είχε λάβει ως δώρο από την Ουκρανία.
«Είναι σίγουρο ότι κανείς δεν θα πυροβολήσει με αυτό», σχολίασε μέλος του επιτελείου του Ναβρότσκι σε τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό.
Ορισμένα από τα περίστροφα, όπως εκείνα που προορίζονταν για τον Κιρ Στάρμερ και τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, παρέμειναν στην Άγκυρα, καθώς η μεταφορά λειτουργικών πυροβόλων όπλων υπόκειται σε αυστηρούς εθνικούς κανονισμούς.
Η ομάδα του Σουηδού πρωθυπουργού Ουλφ Κρίστερσον ανέφερε ότι «θα πρέπει να μεταφερθεί στη Σουηδία σύμφωνα με τους κανονισμούς».
Παράλληλα, τα γραφεία των πρωθυπουργών της Ολλανδίας και της Σουηδίας γνωστοποίησαν ότι τα όπλα μεταφέρθηκαν στις πρεσβείες τους στην Άγκυρα. Το ολλανδικό περίστροφο θα απενεργοποιηθεί, ενώ το σουηδικό παραμένει στην Τουρκία μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες εισαγωγής.
Σύμφωνα με πηγή της Ντάουνινγκ Στριτ, το δώρο προς τον Κιρ Στάρμερ συνοδευόταν επίσης από κιτ καθαρισμού και 500 σφαίρες.
Το περίστροφο που προοριζόταν για την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι φυλάσσεται ήδη στο κυβερνητικό μέγαρο Παλάτσο Κίτζι, μαζί με τα υπόλοιπα κρατικά δώρα.
«Γιατί ένα τέτοιο δώρο;»
Πέρα από τα πρακτικά ζητήματα, πολλές αντιπροσωπείες εξέφρασαν απορία για την επιλογή ενός λειτουργικού πυροβόλου όπλου ως επίσημου αναμνηστικού μιας συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ.
Το ερώτημα που, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, κυριάρχησε στις παρασκηνιακές συζητήσεις ήταν απλό: «Γιατί ένα τέτοιο δώρο;»
Το γραφείο του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν απάντησε άμεσα σε σχετικό αίτημα του Γαλλικού Πρακτορείου για σχόλιο.