Ο Όλυμπος ομόφωνα στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO-Μητσοτάκης: Εθνική επιτυχία πρώτου μεγέθους

Μια ιστορική διάκριση για την Ελλάδα αποτελεί η εγγραφή της ευρύτερης περιοχής του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, αναγνωρίζοντας τη μοναδική φυσική και πολιτιστική αξία του εμβληματικού βουνού της χώρας.

Ο Όλυμπος αναγνωρίστηκε ομόφωνα ως φυσικό και πολιτιστικό αγαθό εξέχουσας οικουμενικής αξίας για την ανθρωπότητα, αποτελώντας πλέον επίσημα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.

Η απόφαση ελήφθη στο πλαίσιο της 48ης Συνόδου της Επιτροπής Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, που πραγματοποιείται στο Μπουσάν της Νότιας Κορέας.

Με υψόμετρο 2.918 μέτρα, ο Όλυμπος είναι το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας και, σύμφωνα με την αρχαία ελληνική μυθολογία, η κατοικία των δώδεκα θεών του Ολύμπου και του Δία.

«Ο Όλυμπος βρίσκεται στη βόρεια Ελλάδα και είναι το υψηλότερο βουνό της χώρας. Το μικροκλίμα του, το οποίο προκύπτει από την εγγύτητά του στη θάλασσα και την απότομη υψομετρική του διαφορά, δημιουργεί μια αξιοσημείωτη ποικιλομορφία στο ανάγλυφο, το κλίμα και τη βλάστηση. Σε αυτό το τοπίο, οι αρχαίοι Έλληνες τοποθέτησαν την κατοικία των Δώδεκα Ολύμπιων Θεών, με κυρίαρχο τον Δία, καθώς και των Μουσών και των Χαρίτων. Μέσα από τα έργα του Ησίοδου και του Ομήρου, ο Όλυμπος κατέστη κεντρικό σημείο αναφοράς της ελληνικής μυθολογίας σε ολόκληρο τον ελληνικό και ρωμαϊκό κόσμο, καθιστώντας τον διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού», αναφέρει μεταξύ άλλων η UNESCO.

Όπως αναφέρεται σε σχετικό δελτίο τύπου «η επιτυχής ολοκλήρωση της υποψηφιότητας του Ολύμπου στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO ως Μικτό Αγαθό είναι το αποτέλεσμα της στενής και αγαστής συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού και του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής και φυσικής κληρονομιάς της χώρας.

Ο φάκελος υποψηφιότητας καταρτίστηκε από τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α), που εποπτεύεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας και τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία των δύο φορέων, στα πεδία της φυσικής και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η επιτυχής έκβαση της υποψηφιότητας αναδεικνύει την δυναμική της διατομεακής συνεργασίας, η οποία, σε συνδυασμό με τη συμβολή των αρμόδιων υπηρεσιών και της τεχνογνωσίας που διαθέτουν, της επιστημονικής κοινότητας και της τοπικής αυτοδιοίκησης, των εμπλεκόμενων φορέων και των υπόλοιπων ενδιαφερομένων μερών, οδήγησε στην τεκμηρίωση, ενός ιδιαίτερα σύνθετου φακέλου, ο οποίος επιτυχώς ανταποκρίθηκε, στις υψηλές απαιτήσεις της Σύμβασης Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Η εγγραφή αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς ο Όλυμπος εντάσσεται στον Κατάλογο ως μικτό αγαθό, σε μία από τις πλέον απαιτητικές κατηγορίες, η ένταξη των οποίων προϋποθέτει ταυτόχρονη τεκμηρίωση, τόσο των πολιτιστικών, όσο και για τα φυσικών αξιών τους. Οι μικτές εγγραφές αποτελούν, συγκριτικά, μικρό ποσοστό του συνόλου των εγγραφών, στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς, τη μοναδική που παρουσιάστηκε προς εξέταση στην παρούσα Σύνοδο της Επιτροπής.

Η Ελλάδα -μαζί με τις παλαιότερες εγγραφές των Μετεώρων και του Αγίου Όρους- διαθέτει τρία μικτά αγαθά στον Κατάλογο, ενώ συνολικά αριθμεί 21 εγγραφές πλέον, γεγονός που καθιστά αυτή την επιτυχία ιδιαίτερα σημαντική για τη χώρα, ενισχύοντας τη διεθνή παρουσία της στο πλαίσιο της Σύμβασης.

Παράλληλα, αυτή η εγγραφή αναγνωρίζει τη μοναδική φυσική αξία του Ολύμπου, ως τόπου εξαιρετικής σημασίας για την βιοποικιλότητα. Με υψόμετρο 2.918 μ. διαθέτει, λόγω της εγγύτητάς του με τις ακτές του Αιγαίου Πελάγους, μεγάλη υψομετρική διακύμανση και έντονο το ανάγλυφό του, τοπογραφική απομόνωση και ιστορικό ρόλο ως παγετώδες καταφύγιο, φιλοξενώντας 1.983 taxa, δηλαδή πάνω από το 25% της Ελληνικής χλωρίδας.

Αυτός ο χλωριδικός πλούτος και η εξαιρετικά πυκνή συγκέντρωση στενοενδημικών ειδών (είδη που απαντώνται μόνον στον Όλυμπο, σ’ ολόκληρο τον κόσμο), του προσδίδουν παγκόσμια αξία, καθιστώντας τον «κιβωτό» της βιοποικιλότητας. Παράλληλα, φιλοξενεί πλούσια πανίδα, που περιλαμβάνει πολυάριθμα είδη πτηνών, θηλαστικών, όπως και την καφέ αρκούδα και τον μεγαλύτερο ελληνικό υποπληθυσμό αγριόγιδου, ερπετά, αμφίβια και ασπόνδυλα.

Ο Όλυμπος, το υψηλότερο βουνό της Ελλάδας, διαχρονικό σύμβολο του ελληνικού πολιτισμού και της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς, ως η μυθική κατοικία των Δώδεκα Ολύμπιων Θεών, κατέχει κεντρική θέση στην κοσμοαντίληψη των αρχαίων Ελλήνων. Η επίδρασή του, μέσα από τα Ομηρικά Έπη, τη Θεογονία του Ησιόδου και τη μεταγενέστερη γραμματεία, υπερέβη τα όρια του αρχαίου κόσμου. Εξακολουθεί και σήμερα να εμπνέει τη λογοτεχνία, τις τέχνες, τη φιλοσοφία, τις επιστήμες και τη σύγχρονη παγκόσμια πολιτιστική δημιουργία.

Η αρχαιολογική περιοχή του Δίου, στους πρόποδες του βουνού, συνιστά τη σημαντικότερη υλική έκφραση της λατρείας των Ολύμπιων Θεών, συμπληρώνοντας οργανικά το εξαιρετικό πολιτιστικό και φυσικό τοπίο του».

Μητσοτάκης για την ένταξη του Ολύμπου στην UNESCO: Εθνική επιτυχία πρώτου μεγέθους

«Εθνική επιτυχία πρώτου μεγέθους» χαρακτήρισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης την ένταξη του Ολύμπου στον Κατάλογο Μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

«Από σήμερα ο μυθικός Όλυμπος γίνεται βουνό ολόκληρης της ανθρωπότητας που θα πρέπει να προστατεύεται για πάντα», τόνισε ο πρωθυπουργός, σχολιάζοντας σε ανάρτησή του την ομόφωνη απόφαση της UNESCO.

Η αναγνώριση αυτή, πρόσθεσε, «φέρνει και πάλι την Ελλάδα στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος», ενώ παράλληλα «αποδεικνύει τη θέληση της χώρας να διατηρήσει ακμαία τη φυσική και πολιτιστική της παράδοση».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπογράμμισε ακόμη ότι η ένταξη του Ολύμπου στον κατάλογο της UNESCO αποτελεί ευκαιρία ανάπτυξης για την ευρύτερη περιοχή, ενώ συνεχάρη τα υπουργεία Πολιτισμού και Περιβάλλοντος «που εργάστηκαν αθόρυβα και πέτυχαν αυτή τη διάκριση. Μια διάκριση που έρχεται ύστερα από τις ανάλογες επιτυχίες για τα Ζαγόρια και τα Μινωικά Ανάκτορα της Κρήτης».

Αναλυτικά η ανάρτηση του Κυριάκου Μητσοτάκη:

Από σήμερα ο μυθικός Όλυμπος γίνεται βουνό ολόκληρης της ανθρωπότητας που θα πρέπει να προστατεύεται για πάντα! Η ομόφωνη απόφαση της UNESCO να εγγραφεί στον κατάλογο των μνημείων Παγκόσμιας Κληρονομιάς είναι μια εθνική επιτυχία πρώτου μεγέθους. Όχι μόνο γιατί φέρνει και πάλι την Ελλάδα στο επίκεντρο του διεθνούς ενδιαφέροντος, παράλληλα μάλιστα με τη διεθνή συζήτηση γύρω από τα ομηρικά έπη. Αλλά και γιατί αποδεικνύει τη θέληση της χώρας να διατηρήσει ακμαία τη φυσική και πολιτιστική της παράδοση. Ενώ, ταυτόχρονα, γίνεται ευκαιρία ανάπτυξης για ολόκληρη την περιοχή γύρω από αυτόν τον μοναδικό βιότοπο. Αξίζουν συγχαρητήρια στα υπουργεία Πολιτισμού και Περιβάλλοντος που εργάστηκαν αθόρυβα και πέτυχαν αυτή τη διάκριση. Μια διάκριση που έρχεται ύστερα από τις ανάλογες επιτυχίες για τα Ζαγόρια και τα Μινωικά Ανάκτορα της Κρήτης.