Με περίπου 800.000 επαγγελματίες και ατομικές επιχειρήσεις στον «κορμό» της οικονομίας και τον κοινωνικό ιστό, θα ήταν αφελές να υποστηρίξει κανείς ότι μια κυβέρνηση δεν ενδιαφέρεται να αφουγκραστεί τα αιτήματα και τα προβλήματά τους, χωρίς να «μετρά» πολιτικό κόστος.
Η προηγούμενη κυβέρνηση πλήρωσε πολύ ακριβά τον νόμο Κατρούγκαλου και τη σύνδεση των ασφαλιστικών εισφορών με τα εισοδήματα των επαγγελματιών, όχι μόνο γιατί υποτίμησε και χλεύασε το «κίνημα της γραβάτας», όπως το είχε χαρακτηρίσει τότε, αλλά κι επειδή «μέτρησε» τελείως λάθος τα συσσωρευμένα φορολογικά βάση στην αποκαλούμενη μεσαία τάξη.
Η σημερινή κυβέρνηση, ανάμεσα στα πρώτα μέτρα που προώθησε το 2019, ήταν όχι μόνο να επαναφέρει το προηγούμενο καθεστώς των ασφαλιστικών κλάσεων, αλλά και να δώσει κατευθείαν μια ελάφρυνση 1.300 ευρώ, αλλάζοντας τον πρώτο συντελεστή της φορολογικής κλίμακας (από το 22% στο 9%) για τους επαγγελματίες. Επιπλέον, επέστρεψε την προκαταβολή φόρου στο 55%, από το 100% που είχε φτάσει. Μέχρι το 2023 δεν είχε καταφέρει να λύσει, όμως, τον γρίφο της υψηλής φοροδιαφυγής, που την έκαναν... σημαία οι τεχνοκράτες της Κομισιόν μέχρι πρόσφατα. Και κάπως έτσι μας προέκυψε το τεκμαρτό εισόδημα.
Τα τεκμήρια
Προσομοιάζοντας με τα παλιά αντικειμενικά κριτήρια, το σύστημα είχε... εκ γενετής το στοιχείο της αδικίας, καθώς βάζει στο ίδιο καλάθι δικαίους και αδίκους, εξού και οι αντιδράσεις. Ωστόσο, ο στόχος δεν ήταν δημοσιονομικός, καθώς η θετική επίπτωση στα έσοδα υπολογίζεται σε 400 με 500 εκ. ευρώ, αλλά κυρίως η αποστολή μηνύματος εντός και εκτός συνόρων ότι όλοι οι πολίτες συνεισφέρουν αναλογικά στα φορολογικά βάρη. Το στοίχημα είναι, πλέον, να προσαρμοστεί αυτό το σύστημα στη νέα ψηφιακή πραγματικότητα της Εφορίας, αφού είναι οξύμωρο και ανακόλουθο να διαφημίζονται τα επιτεύγματα των ελέγχων και των διασταυρώσεων με τη βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης και την ίδια ώρα να φορολογείται κάποιος με τεκμαρτό υπολογισμό.
Τα στοιχεία είναι ενθαρρυντικά. Οι απώλειες ΦΠΑ, που αποδίδονται κυρίως στην παραβατικότητα, έχουν περιοριστεί στον μέσο όρο της Ευρώπης κι εκεί που χάναμε πάνω από 7 δισ. ευρώ τον χρόνο, η «τρύπα» υπολογίζεται, πλέον, γύρω στα 2 δισ. ευρώ. Επιπλέον, ο εντοπισμός εστιών παραβατικότητας σε κλάδους και επαγγέλματα, ακόμα και σε ποσοστό 50% επί των ελέγχων, δείχνει ότι οι υπηρεσίες δεν πάνε, πλέον, στα «τυφλά». Προφανώς και υπάρχουν ακόμα μεγάλα περιθώρια συμμόρφωσης, ειδικά στα τεχνικά επαγγέλματα, αλλά η εκτίμηση είναι πως με την ενεργοποίηση των νέων ψηφιακών ασφαλιστικών δικλείδων, όπως τα ηλεκτρονικά τιμολόγια και τα ηλεκτρονικά δελτία αποστολής, ο κλοιός θα σφίξει.
Η πρόθεση του οικονομικού επιτελείου είναι να ξεκινήσει άμεσα το «ψαλίδισμα» του τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδημάτων για τους επαγγελματίες. Σε πρώτη φάση, αυτό θα πρέπει να συνδυαστεί, όμως, με δείκτες φορολογικής και ασφαλιστικής συμμόρφωσης εκ μέρους των επαγγελματιών κι εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Όπως λένε άνθρωποι της αγοράς, είναι άλλο να ζητάς «λευκό» μητρώο (π.χ., όχι φορολογικές παραβάσεις) για να ενεργοποιείται η μείωση του τεκμηρίου και άλλο να ζητάς εμπρόθεσμες πληρωμές φόρων και εισφορών, που πολλές φορές δεν εξαρτώνται άμεσα από τον επαγγελματία (π.χ., καθυστερήσεις πληρωμών από προμηθευτές).
Τα οφέλη της κλίμακας
Αυτό που δεν αλλάζει είναι ότι το 2027 θα δουν και οι επαγγελματίες στην τσέπη τους τις ελαφρύνσεις που είδαν από φέτος οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι, λόγω της νέας φορολογικής κλίμακας. Με απλά λόγια, τα εισοδήματα των επαγγελματιών για το 2026 θα φορολογηθούν για πρώτη φορά με τους νέους, μειωμένους συντελεστές και η εκκαθάριση των δηλώσεων του 2027 θα τους δώσει συνολικό όφελος 400 εκ. ευρώ.
Η βασική παρέμβαση, που ήδη «τρέχει» είναι η γενική μείωση των συντελεστών κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες, τα ειδικά bonus μείωσης συντελεστών για όσους έχουν παιδιά και η μηδενική ή περιορισμένη φορολόγηση για όσους είναι ως 24 και 30 ετών αντιστοίχως. Συγκεκριμένα, για έναν επαγγελματία 26 έως 30 ετών, που προφανώς προσπαθεί να σταθεί επαγγελματικά στα πόδια του, ο συντελεστής από τα 10.000 έως τα 20.000 είναι, πλέον, 9%. Για παράδειγμα, ένας νέος ελεύθερος επαγγελματίας 30 ετών, χωρίς τέκνα, που έχει ετήσιο φορολογητέο εισόδημα 20.000 θα έχει μείωση φόρου 1.300 ευρώ.
Και για τους άνω των 30 ετών, τα οφέλη μόνο αμελητέα δεν είναι. Ενδεικτικά, για εισόδημα 30.000 ευρώ, η διαφορά φόρου ξεκινά από τα 400 ευρώ για όσους δεν έχουν παιδιά και αυξάνεται, π.χ., στα 1.200 ευρώ, για όσους έχουν δύο παιδιά.
Μείωση φόρου ανά 1.000 ευρώ εισοδήματος (άνω των 30 ετών)
ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΠΠΟΥΣ
iefimerida.gr