Η κομμουνιστική βουλγαρική κατοχή, ανατολικά του Στρυμόνα (9 Σεπτεμβρίου - 26 Οκτωβρίου 1944), με την συνέργεια του ΕΑΜ

🔴Τα μεταπολιτευτικά χρόνια, η βουλγαρική κατοχή στην Ελλάδα, αν και απείρως χειρότερη από την γερμανική και την ιταλική, αποσιωπάται εντέχνως από την αριστερή ιστοριογραφία, για τους γνωστούς λόγους. Ακόμα περισσότερο, αποσιωπάται το γεγονός ότι η βουλγαρική κατοχή συνεχίστηκε και μετά την επικράτηση του κομμουνισμού στην Βουλγαρία, από τις 9 Σεπτεμβρίου ως τις 26 Οκτωβρίου 1944. Αλλά, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή...

🔴Η Βουλγαρία, είχε ταχθεί με το μέρος του Άξονα, αλλά ήταν η μόνη χώρα του Άξονα που, δεν είχε κηρύξει τον πόλεμο στην ΕΣΣΔ, που δεν είχε στείλει ούτε έναν στρατιώτη της στο ανατολικό μέτωπο και, που συνέχισε να έχει διπλωματικές σχέσεις με την ΕΣΣΔ, καθ’ όλη την διάρκεια του πολέμου. Επίσης, είχε αυταρχικό καθεστώς, αλλά όχι φασιστικού τύπου.

🔴Μετά τον αιφνίδιο (και ύποπτο) θάνατο του βασιλιά Βόρι, τον Αύγουστο του 1943, την διακυβέρνηση της χώρας ανέλαβε τριμελές συμβούλιο αντιβασιλείας, γιατί ο διάδοχος του θρόνου ήταν ανήλικος. Το συμβούλιο απαρτιζόταν από τους: Πρίγκιπα Κύριλλο, Μπ. Φίλωφ και Νικ. Μίχωφ, κι άρχισε διαπραγματεύσεις με την βρετανική πλευρά, για προσχώρηση στους Συμμάχους. Οι διαπραγματεύσεις δεν είχαν αποτέλεσμα, διότι οι Βούλγαροι επέμεναν να κρατήσουν τα εδάφη που τους είχαν παραχωρήσει οι Γερμανοί!

🔴Εν τέλει, στις 9 Σεπτεμβρίου 1944, το ελεγχόμενο από τους κομμουνιστές «Πατριωτικό Μέτωπο» κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα και, δυνάμεις του Κόκκινου Στρατού εισήλθαν στην χώρα. Η νέα φιλοσοβιετική κυβέρνηση, κήρυξε τον πόλεμο στην Γερμανία, αλλά δεν απέσυρε τα κατοχικά στρατεύματα από τα εδάφη που είχαν παραχωρήσει οι Γερμανοί στην Βουλγαρία, μεταξύ των οποίων ήταν η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη - εκτός από τον νομό Έβρου, που βρισκόταν υπό γερμανικό έλεγχο.

🔴Οι Βούλγαροι, βασίστηκαν στην σοβιετική υποστήριξη, αλλά και στην υποστήριξη του ΕΑΜ (που ήταν σχεδόν ανύπαρκτο μέχρι τότε, στις κατεχόμενες από τους Βουλγάρους περιοχές), ελπίζοντας ότι θα κατάφερναν να κρατήσουν τις ελληνικές περιοχές και μετά την λήξη του πολέμου. Η γραμμή του ΕΑΜ, ήταν η «συναδέλφωση» με τους κατακτητές. Ο δε εκπρόσωπος του συμμαχικού στρατηγείου, Κρις Γουντχάουζ, θεωρούσε σίγουρο πως:

«Το ΕΑΜ είχε συμφωνήσει οι περιοχές Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, να προσαρτηθούν στη Βουλγαρία».

🔴Μάλιστα, λίγο πριν αποχωρήσουν οι Γερμανοί από την Θεσσαλονίκη, Σοβιετικοί και Βούλγαροι έβαλαν σε ενέργεια ένα ύπουλο σχέδιο: να «απελευθερώσουν» την Θεσσαλονίκη. Μάλιστα, 250 Σοβιετικοί αξιωματικοί και στρατιώτες έφτασαν σε Κομοτηνή, Ξάνθη και Δράμα, δηλώνοντας ότι έχουν εντολή να περιμένουν εκεί τις μονάδες τους, για ανάληψη επιχειρήσεων κατά της Θεσσαλονίκης. Φυσικά, σε μια τέτοια περίπτωση, οι Βούλγαροι δεν θα έφευγαν ποτέ από την πόλη των ονείρων τους.

🔴Ευτυχώς, ο Γεώργιος Παπανδρέου έμαθε εγκαίρως τα καθέκαστα και με οργισμένο τηλεγράφημά του, έθεσε τον Τσώρτσιλ προ των ευθυνών του:

«Κατάστασις επιδεινούται ραγδαίως εις Ελλάδα, καί ευρίσκομαι στήν Ιταλία μέ εσταυρωμένας τας χείρας. Μου είναι ακατανόητον η πλήρης εγκατάλειψις. Βούλγαροι υπουργοί κατέρχονται εις Θράκην και Μακεδονίαν προς συνεννόησιν με ΕΑΜ. Ανεγράφη πληροφορία Ρόιτερ εκ Κωνσταντινουπόλεως, ην αδυνατώ πιστεύσω, ότι βουλγαρικός στρατός βαδίζει πρός Θεσσαλονίκην. Αισθάνομαι ότι προδίδω την Χώραν μου. Μόνον Βρετανική Κυβέρνησις καί ιδίως πρωθυπουργός Τσώρτσιλ δύναται μεταβάλη κατάστασιν».

🔴Ευτυχώς, ο Τσώρτσιλ ανταποκρίθηκε αμέσως, καθιστώντας σαφές στην Μόσχα και την Σόφια, πως δεν δέχεται τίποτα λιγότερο από την πλήρη αποχώρηση των βουλγαρικών κατοχικών στρατευμάτων από την Ελλάδα. Ο Στάλιν, θέλοντας και μη, αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Τελικά, οι Βούλγαροι αποχώρησαν στις 26 Οκτωβρίου, προκαλώντας αισθήματα βαθιάς ανησυχίας στους αριστερούς:

«Άρχισε η αποχώρηση του βουλγαρικού στρατού από την Α. Μακεδονία και τη Θράκη. Οι Έλληνες σύντροφοι ανησυχούν πολύ».

🔴Η Βουλγαρία έκανε μια τελευταία προσπάθεια να πάρει τουλάχιστον την Θράκη, τον Ιούλιο του 1946, στην Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων, με την βοήθεια της ΕΣΣΔ. Γράφει σχετικά ο Ανδρέας Παπανδρέου:

«Αυτή τη στιγμή διάλεξε η Σοβιετική Ένωση να ανακινήσει το θέμα της Δυτικής Θράκης, προτείνοντας στη Διάσκεψη Ειρήνης να παραχωρηθεί η περιοχή αυτή στη Βουλγαρία».

Ευτυχώς, οι Βρετανοί απέρριψαν ασυζητητί το θρασύτατο αυτό αίτημα!

Πηγές:

📍«Εμφύλιος Πόλεμος - Έγγραφα από τα γιουγκοσλαβικά και βουλγαρικά αρχεία», επιμέλεια Β. Κόντη και Σ. Σφέτα.

📍Ανδρέας Παπανδρέου, «Η δημοκρατία στο απόσπασμα».

📍Βασίλειος Κόντης, «Η πολιτική του ΚΚΕ και η Σοβιετική Ένωση στις παραμονές της απελευθέρωσης».

📍Κρις Γουντχάουζ, «Το μήλον της Έριδος».

🔴Η κομμουνιστική βουλγαρική κατοχή, ανατολικά του Στρυμόνα (9 Σεπτεμβρίου - 26 Οκτωβρίου 1944), με την συνέργεια του ΕΑΜ. 🔴Τα μεταπολιτευτικά χρόνια, η βουλγαρική κατοχή στην Ελλάδα, αν και απείρως χειρότερη από την γερμανική και την ιταλική, αποσιωπάται εντέχνως από την αριστερή ιστοριογραφία, για τους γνωστούς λόγους. Ακόμα περισσότερο, αποσιωπάται το γεγονός ότι η βουλγαρική κατοχή συνεχίστηκε και μετά την επικράτηση του κομμουνισμού στην Βουλγαρία, από τις 9 Σεπτεμβρίου ως τις 26 Οκτωβρίου 1944. Αλλά, ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή... 🔴Η Βουλγαρία, είχε ταχθεί με το μέρος του Άξονα, αλλά ήταν η μόνη χώρα του Άξονα που, δεν είχε κηρύξει τον πόλεμο στην ΕΣΣΔ, που δεν είχε στείλει ούτε έναν στρατιώτη της στο ανατολικό μέτωπο και, που συνέχισε να έχει διπλωματικές σχέσεις με την ΕΣΣΔ, καθ’ όλη την διάρκεια του πολέμου. Επίσης, είχε αυταρχικό καθεστώς, αλλά όχι φασιστικού τύπου. 🔴Μετά τον αιφνίδιο (και ύποπτο) θάνατο του βασιλιά Βόρι, τον Αύγουστο του 1943, την διακυβέρνηση της χώρας ανέλαβε τριμελές συμβούλιο αντιβασιλείας, γιατί ο διάδοχος του θρόνου ήταν ανήλικος. Το συμβούλιο απαρτιζόταν από τους: Πρίγκιπα Κύριλλο, Μπ. Φίλωφ και Νικ. Μίχωφ, κι άρχισε διαπραγματεύσεις με την βρετανική πλευρά, για προσχώρηση στους Συμμάχους. Οι διαπραγματεύσεις δεν είχαν αποτέλεσμα, διότι οι Βούλγαροι επέμεναν να κρατήσουν τα εδάφη που τους είχαν παραχωρήσει οι Γερμανοί! 🔴Εν τέλει, στις 9 Σεπτεμβρίου 1944, το ελεγχόμενο από τους κομμουνιστές «Πατριωτικό Μέτωπο» κατέλαβε την εξουσία με πραξικόπημα και, δυνάμεις του Κόκκινου Στρατού εισήλθαν στην χώρα. Η νέα φιλοσοβιετική κυβέρνηση, κήρυξε τον πόλεμο στην Γερμανία, αλλά δεν απέσυρε τα κατοχικά στρατεύματα από τα εδάφη που είχαν παραχωρήσει οι Γερμανοί στην Βουλγαρία, μεταξύ των οποίων ήταν η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη - εκτός από τον νομό Έβρου, που βρισκόταν υπό γερμανικό έλεγχο. 🔴Οι Βούλγαροι, βασίστηκαν στην σοβιετική υποστήριξη, αλλά και στην υποστήριξη του ΕΑΜ (που ήταν σχεδόν ανύπαρκτο μέχρι τότε, στις κατεχόμενες από τους Βουλγάρους περιοχές), ελπίζοντας ότι θα κατάφερναν να κρατήσουν τις ελληνικές περιοχές και μετά την λήξη του πολέμου. Η γραμμή του ΕΑΜ, ήταν η «συναδέλφωση» με τους κατακτητές. Ο δε εκπρόσωπος του συμμαχικού στρατηγείου, Κρις Γουντχάουζ, θεωρούσε σίγουρο πως: «Το ΕΑΜ είχε συμφωνήσει οι περιοχές Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης, να προσαρτηθούν στη Βουλγαρία». 🔴Μάλιστα, λίγο πριν αποχωρήσουν οι Γερμανοί από την Θεσσαλονίκη, Σοβιετικοί και Βούλγαροι έβαλαν σε ενέργεια ένα ύπουλο σχέδιο: να «απελευθερώσουν» την Θεσσαλονίκη. Μάλιστα, 250 Σοβιετικοί αξιωματικοί και στρατιώτες έφτασαν σε Κομοτηνή, Ξάνθη και Δράμα, δηλώνοντας ότι έχουν εντολή να περιμένουν εκεί τις μονάδες τους, για ανάληψη επιχειρήσεων κατά της Θεσσαλονίκης. Φυσικά, σε μια τέτοια περίπτωση, οι Βούλγαροι δεν θα έφευγαν ποτέ από την πόλη των ονείρων τους. 🔴Ευτυχώς, ο Γεώργιος Παπανδρέου έμαθε εγκαίρως τα καθέκαστα και με οργισμένο τηλεγράφημά του, έθεσε τον Τσώρτσιλ προ των ευθυνών του: «Κατάστασις επιδεινούται ραγδαίως εις Ελλάδα, καί ευρίσκομαι στήν Ιταλία μέ εσταυρωμένας τας χείρας. Μου είναι ακατανόητον η πλήρης εγκατάλειψις. Βούλγαροι υπουργοί κατέρχονται εις Θράκην και Μακεδονίαν προς συνεννόησιν με ΕΑΜ. Ανεγράφη πληροφορία Ρόιτερ εκ Κωνσταντινουπόλεως, ην αδυνατώ πιστεύσω, ότι βουλγαρικός στρατός βαδίζει πρός Θεσσαλονίκην. Αισθάνομαι ότι προδίδω την Χώραν μου. Μόνον Βρετανική Κυβέρνησις καί ιδίως πρωθυπουργός Τσώρτσιλ δύναται μεταβάλη κατάστασιν». 🔴Ευτυχώς, ο Τσώρτσιλ ανταποκρίθηκε αμέσως, καθιστώντας σαφές στην Μόσχα και την Σόφια, πως δεν δέχεται τίποτα λιγότερο από την πλήρη αποχώρηση των βουλγαρικών κατοχικών στρατευμάτων από την Ελλάδα. Ο Στάλιν, θέλοντας και μη, αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Τελικά, οι Βούλγαροι αποχώρησαν στις 26 Οκτωβρίου, προκαλώντας αισθήματα βαθιάς ανησυχίας στους αριστερούς: «Άρχισε η αποχώρηση του βουλγαρικού στρατού από την Α. Μακεδονία και τη Θράκη. Οι Έλληνες σύντροφοι ανησυχούν πολύ». 🔴Η Βουλγαρία έκανε μια τελευταία προσπάθεια να πάρει τουλάχιστον την Θράκη, τον Ιούλιο του 1946, στην Διάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων, με την βοήθεια της ΕΣΣΔ. Γράφει σχετικά ο Ανδρέας Παπανδρέου: «Αυτή τη στιγμή διάλεξε η Σοβιετική Ένωση να ανακινήσει το θέμα της Δυτικής Θράκης, προτείνοντας στη Διάσκεψη Ειρήνης να παραχωρηθεί η περιοχή αυτή στη Βουλγαρία». Ευτυχώς, οι Βρετανοί απέρριψαν ασυζητητί το θρασύτατο αυτό αίτημα! Πηγές: 📍«Εμφύλιος Πόλεμος - Έγγραφα από τα γιουγκοσλαβικά και βουλγαρικά αρχεία», επιμέλεια Β. Κόντη και Σ. Σφέτα. 📍Ανδρέας Παπανδρέου, «Η δημοκρατία στο απόσπασμα». 📍Βασίλειος Κόντης, «Η πολιτική του ΚΚΕ και η Σοβιετική Ένωση στις παραμονές της απελευθέρωσης». 📍Κρις Γουντχάουζ, «Το μήλον της Έριδος».

— Αμαλία🇬🇷 (@4fABkkc5xTv2aek) October 14, 2026