Από το πρώτο καφεκοπτείο της Πάτρας σε μια αλυσίδα με περισσότερα από 500 καταστήματα και από τον Προμηθέα στην προεδρία της ΕΟΚ - Η επιχειρηματική διαδρομή, η διεθνής επέκταση της Σαπλάι Γιουνίκ και η σύλληψη που φέρνει τον ισχυρό παράγοντα του ελληνικού μπάσκετ αντιμέτωπο με τη μεγαλύτερη δοκιμασία του
Η σύλληψη του Βαγγέλη Λιόλιου στο πλαίσιο της έρευνας για καταγγελίες χειραγώγησης αγώνων μπάσκετ φέρνει αντιμέτωπο με τη Δικαιοσύνη έναν άνθρωπο που τα τελευταία 25 χρόνια έμαθε να κερδίζει τα στοιχήματα που έβαζε. Πρώτα στην επιχειρηματικότητα, δημιουργώντας από το μηδέν την Coffee Island, μία από τις μεγαλύτερες ελληνικές αλυσίδες καφέ, και στη συνέχεια στον αθλητισμό, όπου οδήγησε τον Προμηθέα Πατρών μέχρι τους τελικούς του πρωταθλήματος, προτού κατακτήσει την προεδρία της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καλαθοσφαίρισης. Μια διαδρομή που ξεκίνησε από ένα καφεκοπτείο στην Πάτρα και έφτασε στα υψηλότερα κλιμάκια διοίκησης του ελληνικού μπάσκετ, για να βρεθεί σήμερα στη σκιά μιας σοβαρής δικαστικής υπόθεσης.
Ο 59χρονος επιχειρηματίας και πρόεδρος της ΕΟΚ συνελήφθη έπειτα από ένταλμα που εκδόθηκε στο πλαίσιο εισαγγελικής έρευνας για ενδεχόμενες παραβάσεις της αθλητικής νομοθεσίας. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, η υπόθεση αφορά καταγγελίες χειραγώγησης αγώνων, με τις ποινικές διώξεις να αφορούν, κατά περίπτωση, αδικήματα δωροδοκίας και δωροληψίας στο πλαίσιο της αθλητικής νομοθεσίας. Οι ακριβείς πράξεις που αποδίδονται στους εμπλεκομένους και η βασιμότητα των κατηγοριών θα κριθούν από τη Δικαιοσύνη. Η εξέλιξη, ωστόσο, αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για τον Βαγγέλη Λιόλιο, ο οποίος είχε αναδειχθεί στην ηγεσία της Ομοσπονδίας υποσχόμενος εκσυγχρονισμό και διαφάνεια.
Ο παιδίατρος του καφέ
Γεννημένος το 1967 στην Πάτρα, ο Βαγγέλης Λιόλιος σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Πατρών και ειδικεύτηκε στην Παιδιατρική. Εργάστηκε για χρόνια στο Κέντρο Υγείας Χαλανδρίτσας, ασχολήθηκε με την Παιδοπνευμονολογία και την Παιδοενδοκρινολογία και απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο στη Διοίκηση Μονάδων Υγείας από το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο.
Το 1999, ενώ εξακολουθούσε να ασκεί την ιατρική, αποφάσισε να δοκιμάσει κάτι εντελώς διαφορετικό. Ίδρυσε τη Σαπλάι Γιουνίκ και άνοιξε στην Πάτρα το πρώτο καφεκοπτείο Coffee Island, κάνοντας ένα επιχειρηματικό βήμα που έμοιαζε μάλλον ασυνήθιστο για έναν παιδίατρο.
Το πιο παράδοξο είναι ότι ο ίδιος δεν ήταν αρχικά λάτρης του καφέ. Όπως έχει εξηγήσει σε παλαιότερες συνεντεύξεις του, η ιδέα προέκυψε από την παρατήρηση της αγοράς και τη διαπίστωση ότι υπήρχε χώρος για μια διαφορετική πρόταση. Ένα καφεκοπτείο που θα έδινε έμφαση στην ποιότητα του προϊόντος, αλλά θα μπορούσε σταδιακά να εξελιχθεί σε οργανωμένη αλυσίδα.
Η ανάπτυξη ήρθε με το σύστημα της δικαιόχρησης και με ένα μοντέλο που συνδύαζε την πώληση καφέ για το σπίτι με την καθημερινή κατανάλωση στο χέρι. Η οικονομική κρίση, που δοκίμασε χιλιάδες επιχειρήσεις, βρήκε την Coffee Island σε θέση να επωφεληθεί από τη στροφή των καταναλωτών σε οικονομικότερες επιλογές.
Ο Βαγγέλης Λιόλιος, πάντως, δεν περιορίστηκε στο άνοιγμα καταστημάτων. Από νωρίς έδωσε βάρος στην παραγωγή και στον έλεγχο του προϊόντος. Το 2006 δημιουργήθηκε μονάδα επεξεργασίας και καβουρδίσματος καφέ, ενώ το 2012 επεκτάθηκαν οι εγκαταστάσεις και οι αποθηκευτικοί χώροι, ώστε να υποστηριχθεί η ταχύτατη ανάπτυξη του δικτύου.
Το μέγεθος της διαδρομής φαίνεται στους αριθμούς. Από κύκλο εργασιών περίπου 8,5 εκατ. ευρώ το 2014, η Σαπλάι Γιουνίκ εκτιμά ότι θα ξεπεράσει φέτος τα 45 εκατ. ευρώ. Στο μεταξύ, το ένα καφεκοπτείο της Πάτρας έχει εξελιχθεί σε αλυσίδα με περισσότερα από 500 καταστήματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
Η επιχειρηματική αυτοκρατορία
Όσο η Coffee Island μεγάλωνε, τόσο ο ιδρυτής της άρχισε να απομακρύνεται από την καθημερινή διαχείριση. Σημαντικό ρόλο σε αυτή τη μετάβαση διαδραμάτισαν τα αδέλφια Κωνσταντίνος και Πάνος Κωνσταντινόπουλος. Ο πρώτος εντάχθηκε στην Coffee Island ήδη από το 2009 και σήμερα κατέχει τη θέση του γενικού διευθυντή, έχοντας συμβάλει καθοριστικά στην οργάνωση και την ανάπτυξη της αλυσίδας.
Ο Βαγγέλης Λιόλιος, πάντως, δεν αποχώρησε από την εταιρεία που δημιούργησε. Παραμένει βασικός μέτοχος της Σαπλάι Γιουνίκ, διατηρώντας παράλληλα τις θέσεις του προέδρου και του διευθύνοντος συμβούλου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΓΕΜΗ, στο διοικητικό συμβούλιο συμμετέχουν επίσης η Βασιλική Λιόλιου ως αντιπρόεδρος και ο Παναγιώτης Λιόλιος ως μέλος, με τη θητεία του οργάνου να λήγει στις 22 Νοεμβρίου 2026. Η θεσμική διοίκηση, επομένως, παραμένει στην οικογένεια, παρότι η καθημερινή λειτουργία έχει ανατεθεί σε επαγγελματικά στελέχη.
Η στρατηγική της Coffee Island έχει πλέον δύο διαφορετικές κατευθύνσεις. Στην Ελλάδα, όπου λειτουργούν περισσότερα από 450 καταστήματα, η προτεραιότητα είναι ο εξορθολογισμός του δικτύου. Καταστήματα μεταφέρονται, αναβαθμίζονται ή διακόπτουν τη λειτουργία τους όταν δεν ανταποκρίνονται στα οικονομικά και εμπορικά κριτήρια της εταιρείας, ενώ δοκιμάζονται νέα μοντέλα με περισσότερες επιλογές εστίασης.
Η ανάπτυξη αναζητείται κυρίως στο εξωτερικό, μέσω συμφωνιών με τοπικούς συνεργάτες. Η Coffee Island έχει πλέον παρουσία σε περισσότερες από 14 χώρες και τέσσερις ηπείρους. Στην Αίγυπτο, όπου διαθέτει ήδη καταστήματα και παραγωγική υποδομή, προωθείται περαιτέρω επέκταση, ενώ στο Ιράκ έχει ανοίξει κατάστημα στην Ερμπίλ. Στην Ινδία έχει παρουσία με καταστήματα στην Πούνε και παράλληλα συνεργάζεται με παραγωγούς για την προμήθεια εκλεκτών ποικιλιών καφέ. Στα σχέδια περιλαμβάνονται επίσης νέα σημεία στη Μαδρίτη και στην Ιορδανία, καθώς και επέκταση στη Βουλγαρία και στα ΣΚΌΠΙΑ στη Βόρεια Μακεδονία.
Η επιχειρηματική παρουσία του Βαγγέλη Λιόλιου εκτείνεται και στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με το βρετανικό μητρώο Companies House, εμφανίζεται στη διοίκηση των Coffee Island Inter Limited και Coffee Island Holdings Ltd, που ιδρύθηκαν το 2013 και το 2016 αντίστοιχα. Στην πρώτη καταγράφεται ως πρόσωπο με σημαντικό έλεγχο, με τουλάχιστον 75% των μετοχών και των δικαιωμάτων ψήφου, ενώ η ίδια εταιρεία ασκεί αντίστοιχο έλεγχο στη δεύτερη. Από τα διαθέσιμα στοιχεία δεν προκύπτει με σαφήνεια η ακριβής εταιρική σχέση τους με την ελληνική Σαπλάι Γιουνίκ.
Η σύλληψή του έφερε αναπόφευκτα στο προσκήνιο και το ζήτημα της λειτουργίας της Coffee Island. Πηγές της εταιρείας, μιλώντας στο FnB Daily, υποστήριξαν ότι η επιχειρησιακή δραστηριότητα και οι σχέσεις με τους συνεργάτες συνεχίζονται χωρίς προβλήματα. «Η δουλειά συνεχίζεται κανονικά», ανέφεραν, επισημαίνοντας ότι η Σαπλάι Γιουνίκ διαθέτει δική της διοικητική ομάδα, περίπου 200 εργαζομένους και ένα εκτεταμένο δίκτυο συνεργατών. Είναι η θέση της εταιρείας, η οποία επιχειρεί να διαχωρίσει τη λειτουργία της από τη δικαστική περιπέτεια του βασικού μετόχου της.
Από τον Προμηθέα στην ΕΟΚ
Το μπάσκετ, πάντως, δεν μπήκε στη ζωή του Βαγγέλη Λιόλιου μετά την επιχειρηματική του επιτυχία. Η σχέση του με τον Προμηθέα Πατρών ξεκίνησε το 1986, όταν αγωνίστηκε στην ομάδα στις τοπικές κατηγορίες. Έπαιξε μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990 και το 2004 ανέλαβε την προεδρία του συλλόγου, σε μια περίοδο που τίποτα δεν προμήνυε την πορεία που θα ακολουθούσε.
Μέσα σε δώδεκα χρόνια ο Προμηθέας ανέβηκε διαδοχικά τις κατηγορίες και το 2016 έφτασε στην Basket League. Τρία χρόνια αργότερα συμμετείχε στους τελικούς του ελληνικού πρωταθλήματος, απέναντι στον Παναθηναϊκό, καταγράφοντας μια ιστορική επιτυχία για τον σύλλογο. Απέκτησε επίσης ευρωπαϊκή παρουσία, ενώ η δημιουργία ακαδημιών και σύγχρονων εγκαταστάσεων έδωσε στον Προμηθέα μια υποδομή που ξεπερνούσε τις ανάγκες της πρώτης ομάδας.
Ο Βαγγέλης Λιόλιος αντιμετώπισε τον Προμηθέα ως ένα μακροπρόθεσμο εγχείρημα, επενδύοντας στην οργάνωση και στην παραγωγή νέων αθλητών. Όπως είχε πει χαρακτηριστικά σε συνέντευξή του το 2019, είχε έξι «παιδιά»: τα τέσσερα της οικογένειάς του, την Coffee Island και τον Προμηθέα. Η φράση έδειχνε πόσο στενά είχε συνδέσει την προσωπική του ζωή με τα δύο μεγάλα δημιουργήματά του.
Η επιτυχία του Προμηθέα, ωστόσο, άνοιξε την όρεξη για κάτι μεγαλύτερο. Ο Βαγγέλης Λιόλιος δεν αρκέστηκε στον ρόλο του ισχυρού παράγοντα μιας ομάδας. Θέλησε να αποκτήσει λόγο και στην κεντρική διοίκηση του ελληνικού μπάσκετ, διεκδικώντας την ηγεσία της Ομοσπονδίας.
Τον Σεπτέμβριο του 2021 εξελέγη πρόεδρος της ΕΟΚ με 335 ψήφους, διαδεχόμενος τον Γιώργο Βασιλακόπουλο, που είχε ταυτιστεί με την Ομοσπονδία επί δεκαετίες. Η εκλογή του παρουσιάστηκε ως αλλαγή εποχής. Ο ίδιος μίλησε για εκσυγχρονισμό, διαφάνεια και αναβάθμιση του αθλήματος, επιχειρώντας να μεταφέρει στην Ομοσπονδία την οργανωτική λογική που είχε εφαρμόσει στον Προμηθέα.
Σύντομα, όμως, βρέθηκε αντιμέτωπος με την πραγματικότητα ενός χώρου όπου οι αντιπαραθέσεις είναι συχνά σκληρότερες από εκείνες των αγωνιστικών χώρων. Οι συγκρούσεις με παράγοντες του επαγγελματικού μπάσκετ, οι διαφωνίες για τη διαιτησία και οι εντάσεις γύρω από τη διοίκηση του αθλήματος σημάδεψαν τη θητεία του.
Παρά τις αντιδράσεις, τον Σεπτέμβριο του 2024 επανεξελέγη στην προεδρία της ΕΟΚ, διατηρώντας την ισχυρή του θέση. Ο παιδίατρος που είχε ανοίξει ένα καφεκοπτείο στην Πάτρα είχε καταφέρει πλέον να βρεθεί στην κορυφή του ελληνικού μπάσκετ. Η επιχειρηματική επιτυχία και η άνοδος του Προμηθέα είχαν αποδειχθεί τα εφόδια για μια πολύ μεγαλύτερη προσωπική φιλοδοξία.
Η μεγάλη ανατροπή
Η σύλληψη του Βαγγέλη Λιόλιου, στο πλαίσιο της έρευνας για καταγγελίες χειραγώγησης αγώνων, ανέτρεψε αυτή την εικόνα. Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν δημοσιοποιηθεί, εκδόθηκαν συνολικά έξι εντάλματα σύλληψης, με την υπόθεση να αφορά πρόσωπα από τον χώρο της αθλητικής διοίκησης και της διαιτησίας.
Η ΕΟΚ συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση του διοικητικού της συμβουλίου, ενώ η δικαστική έρευνα παραμένει σε εξέλιξη. Η ύπαρξη καταγγελιών και η σύλληψη δεν συνιστούν απόδειξη ενοχής. Οι συγκεκριμένες πράξεις που αποδίδονται στον Βαγγέλη Λιόλιο και στους υπόλοιπους εμπλεκομένους, όπως και η βασιμότητά τους, θα κριθούν από τα αρμόδια δικαστικά όργανα.
Για τον ίδιο, ωστόσο, η υπόθεση σηματοδοτεί μια πρωτόγνωρη δοκιμασία. Η Coffee Island συνεχίζει τη δραστηριότητά της με τη διοικητική ομάδα που έχει αναλάβει εδώ και χρόνια την καθημερινή λειτουργία της. Στο μπάσκετ, αντίθετα, ο άνθρωπος που επιδίωξε να αλλάξει τους συσχετισμούς και να κυριαρχήσει στη διοίκησή του βρίσκεται πλέον αντιμέτωπος με μια δικαστική διαδικασία που μπορεί να καθορίσει την επόμενη ημέρα της δημόσιας παρουσίας του.
Στέλιος Μορφίδης
Newmoney.gr