Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε στους Financial Times ότι η Ουκρανία θα επαναλάβει τις επιθέσεις κατά των ρωσικών διυλιστηρίων πετρελαίου, εκφράζοντας παράλληλα την οργή του για την «επικίνδυνη» διακοπή της παροχής αμερικανικών πληροφοριών και την ταυτόχρονη υποβάθμιση της υπηρεσίας δορυφορικού διαδικτύου Starlink, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ρωσία εξαπολύει σφοδρές επιθέσεις.
«Οι περιορισμοί [στις επιθέσεις κατά των διυλιστηρίων] έχουν αρθεί. Τελειώσαμε με αυτό», δήλωσε ο Ζελένσκι σε συνέντευξή του στους Financial Times από το Λονδίνο. Παράλληλα, επέκρινε δριμύτατα την προθυμία της Ουάσιγκτον να συνάψει επιχειρηματικές συμφωνίες με τη Μόσχα, καθώς και τον φαινομενικό θαυμασμό του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ προς τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Όταν κλήθηκε να εξηγήσει τη σχέση μεταξύ των δύο ηγετών, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι ο Τραμπ τρέφει μια ενστικτώδη συμπάθεια προς τους αυταρχικούς ηγέτες και τους υπερβολικά πλούσιους. «Ο ίδιος [ο Τραμπ] δηλώνει ανοιχτά και με έντονο τρόπο ότι αγαπά τέτοιους ανθρώπους και τους σέβεται. Γιατί, για εκείνον, το γεγονός ότι κάποιοι μπορούν να παραμένουν ηγέτες για 20, 30 ή 40 χρόνια σημαίνει ότι είναι πολύ ισχυροί».
Η Ουάσιγκτον έχει ασκήσει έντονες πιέσεις στο Κίεβο να σταματήσει τις επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια, υποστηρίζοντας ότι η αναστολή των επιθέσεων, σε συνδυασμό με μια συμφωνία των ΗΠΑ με τη Μόσχα για την αγορά εκατοντάδων χιλιάδων τόνων ρωσικού ντίζελ, είναι απαραίτητη για τη μείωση των τιμών των καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι είχε αναστείλει για τρεις ημέρες τις επιθέσεις κατά ενεργειακών στόχων, προκειμένου να συμμορφωθεί με τις επιθυμίες των ΗΠΑ, την ώρα που η Μόσχα συνέχιζε να σφυροκοπά τις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας και να σκοτώνει αμάχους - περισσότερους από 100 μόνο την τελευταία εβδομάδα.
Παρά το «πάγωμα» των επιθέσεων από την Ουκρανία, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι οι ουκρανικές δυνάμεις είχαν μείνει χωρίς τις αμερικανικές προειδοποιήσεις για εισερχόμενους βαλλιστικούς πυραύλους. Την ίδια ώρα, η δορυφορική υπηρεσία επικοινωνιών Starlink του Ίλον Μασκ είχε επιβραδυνθεί σε ολόκληρη τη χώρα, δυσχεραίνοντας τις επιχειρήσεις στην πρώτη γραμμή του μετώπου, καθώς και τις επιθέσεις με όπλα μέσου βεληνεκούς κατά ρωσικών στρατιωτικών στόχων.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι Ουκρανοί στρατιωτικοί αξιωματούχοι ενημερώθηκαν από τους Αμερικανούς ομολόγους τους πως «αν δεν σταματήσετε [τις επιθέσεις κατά ενεργειακών στόχων], θα διακόψουμε την παροχή πληροφοριών», αν και στη συνέχεια το πρόβλημα παρουσιάστηκε στο Κίεβο ως τεχνική δυσλειτουργία.
Παράλληλα, απέρριψε το ενδεχόμενο οι δυσλειτουργίες στο δορυφορικό σύστημα Starlink να οφείλονταν σε τεχνικό πρόβλημα. «Δεν ήταν τεχνικό πρόβλημα, ήταν θέμα βούλησης», τόνισε.
Ο Τραμπ είχε προηγουμένως αρνηθεί ότι η Ουάσιγκτον είχε διακόψει την ανταλλαγή πληροφοριών με την Ουκρανία. Από την πλευρά του, ο Ίλον Μασκ έγραψε στο X ότι τα συστήματα Starshield - το δορυφορικό δίκτυο στρατιωτικών προδιαγραφών που βασίζεται στην τεχνολογία του Starlink - «ανήκουν στην κυβέρνηση των ΗΠΑ και τελούν υπό τον έλεγχό της», προσθέτοντας: «Οποιοιδήποτε περιορισμοί στην ταχύτητα ή τη χρήση αποφασίζονται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ».
Η ρήξη στις σχέσεις μεταξύ Κιέβου και Ουάσιγκτον αποτελεί τη σοβαρότερη κρίση στις σχέσεις της Ουκρανίας με τον σημαντικότερο εταίρο της στον τομέα της ασφάλειας, από τότε που ο Τραμπ και οι κορυφαίοι συνεργάτες του επέπληξαν δημόσια τον Ζελένσκι στο Οβάλ Γραφείο, τον Φεβρουάριο του περασμένου έτους.
Ο Ζελένσκι σημείωσε ότι η σχέση της Ουκρανίας με τις ΗΠΑ, ως ενός «έντιμου» και «στρατηγικού» εταίρου, είναι καθοριστικής σημασίας για τον αγώνα κατά της Ρωσίας, παραλληλίζοντάς την με τη σχέση του Κιέβου με το Ηνωμένο Βασίλειο. «Η Ρωσία μπορεί να πολεμήσει… όλους εμάς, αλλά μόνο όταν δεν είμαστε ενωμένοι», τόνισε.
Ωστόσο, κατέστησε σαφές ότι δεν είναι δική του ευθύνη να αποκαταστήσει τις σχέσεις με τον Λευκό Οίκο, δηλώνοντας χαρακτηριστικά: «Εμείς δεν καταστρέψαμε καμία σχέση».
Ερωτηθείς αν η Ουκρανία θα σταματούσε τις επιθέσεις κατά ενεργειακών στόχων, ακόμη κι αν η Ρωσία συνέχιζε τις δικές της, προκειμένου να αποκατασταθούν οι σχέσεις με τον Λευκό Οίκο, ο Ζελένσκι απάντησε ότι θα μπορούσε να συμφωνήσει μόνο εάν, ως αντάλλαγμα, λάμβανε περισσότερους αμερικανικής κατασκευής αναχαιτιστικούς πυραύλους για τα συστήματα Patriot. Όπως δήλωσε, αυτό ήταν το «ελάχιστο» που ζήτησε, προσθέτοντας ότι, όταν ζήτησε περισσότερα μέσα αντιαεροπορικής άμυνας, η αμερικανική απάντηση ήταν να περιοριστεί η λειτουργία του Starlink.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η διακοπή των επιθέσεων κατά ενεργειακών στόχων ενδέχεται απλώς να ενθαρρύνει τις ΗΠΑ και τη Ρωσία να προχωρήσουν σε περισσότερες συμφωνίες, οι οποίες θα μπορούσαν να αποφέρουν επιπλέον οικονομικούς πόρους στην πολεμική μηχανή του Πούτιν.
«Το ερώτημα είναι ποια θα είναι η επόμενη συμφωνία και πότε θα συναφθεί. Ίσως να αφορά το φυσικό αέριο. Σίγουρα θα αφορά το φυσικό αέριο», δήλωσε ο Ζελένσκι.
«Οι επιχειρηματικές σχέσεις μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας παρουσιάζουν ενδιαφέρον», πρόσθεσε. «Πιστεύω ότι οι ΗΠΑ θέλουν να προχωρήσουν σε ενεργειακά έργα και… είναι, φυσικά, δύσκολο για αυτές να το κάνουν όσο μαίνεται ο πόλεμος στην Ευρώπη».
Ωστόσο, ο Ζελένσκι άφησε να εννοηθεί ότι ο Τραμπ ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπος με έντονες αντιδράσεις από την κοινή γνώμη. «Από πολιτική άποψη, αυτό δεν είναι απλό [στις ΗΠΑ], γιατί όλοι θα αναρωτηθούν πώς είναι δυνατόν, την ώρα που κάποιοι αγωνίζονται να επιβιώσουν, πολεμούν και χάνουν τη ζωή τους, εσύ να συνάπτεις επιχειρηματικές συμφωνίες με ανθρώπους που επιδεικνύουν τέτοια επιθετικότητα».
Ο Ουκρανός ηγέτης δήλωσε ότι η συνέχιση του αγώνα χωρίς τη στήριξη των ΗΠΑ θα ήταν «πολύ δύσκολη», ενώ παραδέχθηκε ότι η Ευρώπη θα ήταν ισχυρότερη αν ήταν πραγματικά ενωμένη.
Ωστόσο, πρόσθεσε ότι οι αλλεπάλληλες εκλογικές αναμετρήσεις στην Ευρώπη μέσα στους επόμενους 12 μήνες, με το ενδεχόμενο ενίσχυσης των φιλορωσικών κομμάτων, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν «πολλές προκλήσεις» για την Ουκρανία.
Ερωτηθείς για τη δέσμευση της ηγέτιδας της γαλλικής ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, να σταματήσει τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η Γαλλία έχει πολλά να χάσει, καθώς η εμπειρία που αποκτάται στο ουκρανικό πεδίο της μάχης είναι ζωτικής σημασίας για τις γαλλικές αμυντικές βιομηχανίες. «Είναι μια κατάσταση από την οποία κερδίζουν και οι δύο πλευρές», κατέληξε.
Σε μια έμμεση απάντηση στην έκκληση του Τραμπ το περασμένο Σαββατοκύριακο να παραιτηθεί, ο Ζελένσκι χαρακτήρισε τέτοιου είδους δηλώσεις «ρητορική» που δεν θα άρεσε στους Αμερικανούς και η οποία θα ενίσχυε μόνο τον Πούτιν. «Για μένα, αυτό δεν έχει σημασία. Αυτό που έχει σημασία… είναι ότι ο Πούτιν δεν αισθάνεται καμία πίεση. Όταν δεν αισθάνεται πίεση, επιτίθεται… αυτό του προκαλεί τεράστια ικανοποίηση».
«Η ρήξη μεταξύ της Ευρώπης και των Ηνωμένων Πολιτειών, ή μεταξύ της Ουκρανίας και των ΗΠΑ, τον βοηθά [τον Πούτιν] να συσπειρώνει τον λαό του. Τον κάνει να αισθάνεται ότι πετυχαίνει τους στόχους του. Τον βοηθά να πιστεύει ότι δεν χάνει, αλλά ότι επικρατεί», πρόσθεσε.
Ο Ζελένσκι σημείωσε ότι ο Πούτιν δεν επικρατεί, επισημαίνοντας ότι η μάχη για την υπεροχή στη στρατιωτική τεχνολογία - όπως στην ανάπτυξη και χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) - παρουσιάζει διακυμάνσεις, με την Ουκρανία να αποκτά το προβάδισμα τον έναν μήνα και τη Ρωσία τον επόμενο.
Δυστυχώς, πρόσθεσε, η διακοπή της παροχής πληροφοριών από τις ΗΠΑ και η διακοπή της λειτουργίας του Starlink συνιστούν «επικίνδυνες» εξελίξεις για την Ουκρανία. «Θα βρούμε μια λύση… αλλά θα ήταν καλύτερο να μην του δώσουμε [του Πούτιν] νέα ανάσα ούτε νέα διάθεση να συνεχίσει τον πόλεμο».