Τη σημασία της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης προς την Τουρκία και την Αίγυπτο, τις κινήσεις της Άγκυρας στην Ανατολική Μεσόγειο, αλλά και τις νέες ισορροπίες σε Ισραήλ και ΗΠΑ ανέλυσε ο διεθνολόγος Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος, μιλώντας στον Γιώργο Ευγενίδη και την εκπομπή Direct.
Αναφερόμενος στις εξελίξεις γύρω από τις έρευνες στην Ανατολική Μεσόγειο, ο κ. Δεσποτόπουλος εκτίμησε ότι η ελληνική πλευρά πέτυχε ένα σημαντικό διπλωματικό αποτέλεσμα, χωρίς να οδηγηθεί σε κλιμάκωση με την Τουρκία. «Η Ελλάδα κέρδισε αυτή την παρτίδα χωρίς να ανοίξει μύτη», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι η Άγκυρα αναγκάστηκε να αποδεχθεί μια ιδιαίτερα δυσάρεστη για την ίδια εξέλιξη.
Εξηγώντας τι ακριβώς είναι η ρηματική διακοίνωση, σημείωσε ότι πρόκειται για διπλωματικό έγγραφο περιορισμένης δεσμευτικής ισχύος, με το οποίο ένα κράτος γνωστοποιεί επισήμως τις θέσεις του σε ένα άλλο. Διευκρίνισε, ωστόσο, ότι η γαλλική πρωτοβουλία δεν έγινε για λογαριασμό της Ελλάδας, αλλά με στόχο τη διασφάλιση των γαλλικών συμφερόντων και της ασφάλειας του ερευνητικού πλοίου και του έργου.
Δεσποτόπουλος: Η Ελλάδα κέρδισε την παρτίδα για το καλώδιο χωρίς να ανοίξει μύτη - Αν η γαλλική διακοίνωση συνέφερε την Τουρκία, η Yeni Safak θα την είχε πρωτοσέλιδο
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο γεγονός ότι η διακοίνωση απευθύνθηκε όχι μόνο στην Τουρκία, αλλά και στην Αίγυπτο. Όπως εξήγησε, αυτή είναι η καθοριστική παράμετρος της γαλλικής κίνησης, καθώς με τον τρόπο αυτό το Παρίσι τοποθετήθηκε ουσιαστικά απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αμφισβητώντας τη νομιμότητά του.
Ο διεθνολόγος επισήμανε ότι η διακοίνωση δημιουργεί διπλωματική δυσκολία στην Άγκυρα, καθώς πρόκειται για ένα κείμενο που δεν εξυπηρετεί τα τουρκικά συμφέροντα και έτσι εξηγείται και γιατί δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα.
Αυτό ήταν το επόμενο ερώτημά μου. Γιατί εκτιμάτε ότι η Τουρκία δεν έχει διαρρεύσει το περιεχόμενο αυτής της ρηματικής διακοίνωσης, αν πράγματι έχει συγκατανεύσει βάσει αυτής;
Αλέξανδρος Δεσποτόπουλος: Η λογική λέει ότι δεν έχει συγκατανεύσει. Η Γαλλία δεν έχει γράψει οτιδήποτε που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί από την Τουρκία. Και εγώ εκτιμώ ότι ορθώς το δικό μας υπουργείο Εξωτερικών δεν τη δίνει στη δημοσιότητα, διότι θα δημιουργήσει εσωτερική συζήτηση στην Τουρκία και πιθανόν να αναγκάσει την Τουρκία να αλλάξει τη στάση που έχει τώρα, που έχει καταπιεί την πίεση της διεθνούς κοινότητας.
Άμα έρθει στη δημοσιότητα, θα πρέπει να απαντήσει, θα πρέπει να αντιδράσει. Δηλαδή, θα αρχίσει η κριτική στο εσωτερικό και ενδεχομένως να αντιδράσει στο πεδίο. Νομίζω, λοιπόν, ότι από το γεγονός ότι η διακοίνωση δεν έχει ανακοινωθεί, εκτιμώ ότι είναι σε αυτά που θέλει η Ελλάδα. Οπως είπε: «Εκτιμώ ότι θα φέρει σε δύσκολη θέση την Τουρκία. Μην έχετε καμία αμφιβολία ότι, αν αυτό το έγγραφο είχε κάτι, έστω και το παραμικρό, από το οποίο θα μπορούσε να πιαστεί η Τουρκία για να πει ότι έδωσε άδεια, θα το είχαμε δει στη Yeni Şafak και σε άλλες δέκα τουρκικές εφημερίδες, πρωτοσέλιδο, με θριαμβολογίες».
Σχολιάζοντας τη σχετική πολιτική αντιπαράθεση, χαρακτήρισε προβληματική την προσέγγιση ότι η Γαλλία ενήργησε για λογαριασμό της Ελλάδας, επισημαίνοντας ότι οι δημόσιες τοποθετήσεις πολιτικών αρχηγών μπορούν να δημιουργήσουν διπλωματικές περιπλοκές.
Παρά τη θετική αποτίμηση των εξελίξεων, ο κ. Δεσποτόπουλος δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο μιας νέας τουρκικής πρόκλησης. «Δεν θα εκπλαγώ αν ένα τουρκικό πλοίο προσεγγίσει το ερευνητικό», ανέφερε, σημειώνοντας ότι η Άγκυρα ενδέχεται να επιχειρήσει να δημιουργήσει ένταση στο πεδίο.
Δεσποτόπουλος: Η Ελλάδα κέρδισε την παρτίδα για το καλώδιο χωρίς να ανοίξει μύτη - Αν η γαλλική διακοίνωση συνέφερε την Τουρκία, η Yeni Safak θα την είχε πρωτοσέλιδο
Οι εξελίξεις σε Ισραήλ και ΗΠΑ
Σχετικά με το Ισραήλ, ο κ. Δεσποτόπουλος εκτίμησε ότι ο ανταγωνισμός της χώρας με την Τουρκία έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά που υπερβαίνουν τα πρόσωπα και τις εκάστοτε κυβερνήσεις.
Σύμφωνα με την ανάλυσή του, ακόμη και μια ενδεχόμενη αλλαγή των πολιτικών συσχετισμών στο Ισραήλ δεν θα ήταν αρκετή για να ανατρέψει αυτή τη στρατηγική αντιπαλότητα.
Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ, επισημαίνοντας ότι το συγκεκριμένο έργο δημιουργεί κοινά στρατηγικά και οικονομικά συμφέροντα μεταξύ Αθήνας και Ιερουσαλήμ.
Σχολιάζοντας τις πολιτικές εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, ο διεθνολόγος υποστήριξε ότι το αποτέλεσμα συνιστά πρωτίστως ήττα των Ρεπουμπλικανών και όχι απαραίτητα μια σαρωτική επικράτηση των Δημοκρατικών. Εκτίμησε ότι από τον Ιανουάριο οι πολιτικές συνθήκες για τον Ντόναλντ Τραμπ θα είναι σημαντικά δυσκολότερες, καθώς θα αντιμετωπίζει περισσότερα θεσμικά και πολιτικά εμπόδια στην προώθηση της ατζέντας του.
«Ο Τραμπ θα είναι ο Τραμπ και πολύ συγκρατήθηκε», σχολίασε χαρακτηριστικά, προβλέποντας ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα εξακολουθήσει να κινείται με τον γνώριμο πολιτικό του τρόπο. Κατά την εκτίμησή του, οι νέοι συσχετισμοί θα δυσκολέψουν και τους χειρισμούς του στην εξωτερική πολιτική, χωρίς ωστόσο να θεωρεί πιθανή μια διαδικασία παραπομπής του. Αντίθετα, εκτίμησε ότι μεγαλύτερη πολιτική πίεση ενδέχεται να δεχθεί ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
Τέλος, αναφερόμενος στην προοπτική απόκτησης των αμερικανικών μαχητικών F-35 από την Τουρκία, εμφανίστηκε κατηγορηματικός ότι το ενδεχόμενο αυτό έχει πλέον απομακρυνθεί ακόμη περισσότερο. «Το παράθυρο των F-35 ήταν κλειστό, απλώς μπήκαν καρφιά», ανέφερε χαρακτηριστικά.