Έντονες αντιδράσεις έχει προκαλέσει στη Γαλλία ένα βίντεο που κυκλοφόρησε ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, στο οποίο γνωστή φεμινίστρια ακτιβίστρια της ριζοσπαστικής Αριστεράς χαρακτηρίζει «παράπλευρη απώλεια» την απειλή βιασμού που, όπως κατήγγειλε μια μητέρα, δέχθηκε από άτομα που συμμετείχαν στα επεισόδια του Παρισιού, ενώ βρισκόταν σε διαμέρισμα μαζί με το μικρό παιδί της.
Πρωταγωνίστρια του περιστατικού είναι η Μπετίνα Ζουρλί, η οποία υποστηρίζει το κόμμα Ανυπότακτη Γαλλία (La France Insoumise, LFI) του Ζαν-Λικ Μελανσόν και δραστηριοποιείται στον χώρο του φεμινισμού και της αλληλεγγύης προς τους Παλαιστινίους.
Το περιστατικό καταγράφηκε σε βίντεο του γαλλικού μέσου Brut, στην πλατεία Δημοκρατίας του Παρισιού, μετά τα βίαια επεισόδια της 17ης Οκτωβρίου. Οι δηλώσεις της Ζουρλί προκάλεσαν θύελλα αντιδράσεων, με πολιτικούς και χρήστες των κοινωνικών δικτύων να την κατηγορούν ότι υποβάθμισε τη σοβαρότητα μιας απειλής σεξουαλικής βίας προκειμένου να υπερασπιστεί τις διαδηλώσεις.
Η υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο ιδιαίτερα υψηλής έντασης στη Γαλλία, όπου οι κινητοποιήσεις για το κόστος ζωής και την κατάσταση στην εκπαίδευση έχουν εξελιχθεί σε εκτεταμένη κοινωνική και πολιτική κρίση, με συγκρούσεις, λεηλασίες, καταστροφές και εκατοντάδες συλλήψεις.
«Ήμουν με το μωρό μου και απειλούσαν να με βιάσουν»
Το βίντεο καταγράφει μια έντονη αντιπαράθεση ανάμεσα στην Μπετίνα Ζουρλί και μια γυναίκα που περιγράφει όσα, όπως καταγγέλλει, έζησε κατά τη διάρκεια των επεισοδίων.
Η γυναίκα εξηγεί ότι βρισκόταν σε διαμέρισμα με το μωρό της, όταν ομάδα ατόμων επιχείρησε να εισβάλει στον χώρο, επειδή προσπαθούσε να εμποδίσει τη λεηλασία μικρού καταστήματος στο ισόγειο.
«Ήμουν με το μωρό μου σε ένα διαμέρισμα και προσπαθούσαν να μπουν μέσα, λέγοντας ότι θα με βιάσουν επειδή ήμουν μια βρωμερή αστή και τους εμπόδιζα να λεηλατήσουν το μικρό κατάστημα από κάτω», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Μπετίνα Ζουρλί είναι υποστηρίκτρια της Ανυπότακτης Γαλλίας (La France Insoumise, LFI) του Ζαν-Λικ Μελανσόν και δημοσιεύει τακτικά στο Instagram αναρτήσεις σχετικά με τη φεμινιστική της δράση και την υποστήριξή της προς την Παλαιστίνη
Η Ζουρλί, η οποία εκείνη τη στιγμή υπερασπιζόταν τη σημασία των ριζοσπαστικών κινητοποιήσεων και των καταστροφών σε ιδιωτικές περιουσίες ως μορφή πολιτικής δράσης, απάντησε χρησιμοποιώντας τη φράση: «Είναι παράπλευρη απώλεια».
Κατά τη διάρκεια της έντονης αντιπαράθεσης, μια εμφανώς αναστατωμένη γυναίκα λέει στη Ζουρλί ότι βρισκόταν στο διαμέρισμά της μαζί με το παιδί της, όταν ένας διαδηλωτής την απείλησε ότι θα τη βιάσει, επειδή προσπαθούσε να εμποδίσει τη λεηλασία του καταστήματος που βρισκόταν στο ισόγειο του κτιρίου
Η συγκεκριμένη τοποθέτηση προκάλεσε αμέσως την αντίδραση της συνομιλήτριάς της, καθώς και έντονες επικρίσεις μετά τη δημοσιοποίηση του βίντεο.
Στη διάρκεια της συζήτησης, η ακτιβίστρια εμφανίζεται να υποστηρίζει ότι οι καταστροφές ιδιωτικής περιουσίας δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως το κυρίαρχο ζήτημα μιας κοινωνικής εξέγερσης.
«Είναι ιδιωτική περιουσία, δεν πειράζει», ανέφερε σε άλλο σημείο του διαλόγου, ενώ υπερασπίστηκε και τις επιθέσεις σε τραπεζικά καταστήματα.
«Το να καταστρέφεις μια BNP Paribas είναι φυσιολογικό. Είναι η πηγή των προβλημάτων μας», υποστήριξε. Η ίδια επέμεινε ότι οι επαναστατικές διαδικασίες δεν πραγματοποιούνται απαραίτητα με ειρηνικό τρόπο. «Η επανάσταση δεν γίνεται με ηρεμία», δήλωσε, ξεκαθαρίζοντας ότι υποστηρίζει την επαναστατική δράση. Κατά τη διάρκεια της αντιπαράθεσης, πάντως, αρνήθηκε ότι δικαιολογεί τις απειλές βιασμού. Η διάκριση αυτή δεν απέτρεψε την έντονη κριτική για τον τρόπο με τον οποίο απάντησε στη μαρτυρία της γυναίκας.
Ποια είναι η Μπετίνα Ζουρλί
Η Μπετίνα Ζουρλί είναι συγγραφέας και ακτιβίστρια, με σπουδές στις κοινωνικές επιστήμες και ειδικότερα στις σπουδές φύλου. Σύμφωνα με το επαγγελματικό της προφίλ στο LinkedIn, πραγματοποιεί εργαστήρια κοινωνιολογίας στο Πανεπιστήμιο Rennes 2, στη Βρετάνη. Μέσα από τον λογαριασμό της στο Instagram δραστηριοποιείται σε ζητήματα φεμινισμού, δικαιωμάτων των γυναικών και αλληλεγγύης προς τους Παλαιστινίους, ενώ εκφράζει πολιτική υποστήριξη στην Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν-Λικ Μελανσόν.
Έχει επίσης ταχθεί υπέρ του κινήματος διαμαρτυρίας που έχει εξαπλωθεί σε ολόκληρη τη Γαλλία, υποστηρίζοντας ότι οι κινητοποιήσεις αποτελούν απάντηση στις κοινωνικές ανισότητες και στην κυβερνητική πολιτική.
Οι δηλώσεις της, ωστόσο, δημιούργησαν έντονη αντιπαράθεση σχετικά με το κατά πόσο η επίκληση της επαναστατικής δράσης μπορεί να χρησιμοποιείται για να δικαιολογήσει ή να υποβαθμίσει βίαιες συμπεριφορές εναντίον πολιτών.
Η συγγνώμη μετά τον σάλο: «Ο βιασμός είναι ένα έγκλημα που δεν δικαιολογείται ποτέ»
Μετά την ευρεία διάδοση του βίντεο και τις επικρίσεις που δέχθηκε, η Ζουρλί δημοσίευσε εκτενή τοποθέτηση στον προσωπικό της λογαριασμό στο Instagram, επιχειρώντας να εξηγήσει όσα είπε. «Καταλαβαίνω ότι η δήλωσή μου ήταν σοκαριστική και ζητώ εκ των προτέρων συγγνώμη», έγραψε.
Στη συνέχεια αναγνώρισε τη σοβαρότητα της απειλής που είχε περιγράψει η γυναίκα. «Είναι προφανώς σοκαριστικό να απειλείται κάποιος με βιασμό. Η σεξιστική και σεξουαλική βία εξακολουθεί να είναι διαδεδομένη στη Γαλλία. Ως φεμινίστρια ακτιβίστρια γνωρίζω τα στοιχεία», ανέφερε.
Ξεκαθάρισε ακόμη ότι «ο βιασμός είναι ένα αδικαιολόγητο έγκλημα, το οποίο δεν μπορεί ποτέ να θεωρηθεί θεμιτό». Ωστόσο, υπερασπίστηκε τη χρήση της έκφρασης «παράπλευρη απώλεια», υποστηρίζοντας ότι παρερμηνεύτηκε το νόημα των λόγων της. «Όταν μιλώ για παράπλευρη απώλεια, δεν το κάνω για να υποβαθμίσω όσα συνέβησαν», εξήγησε. Όπως ανέφερε, ο όρος περιγράφει μια ατυχής, έμμεση και ακούσια συνέπεια που προκύπτει από μια πρωταρχική ενέργεια.
Σύμφωνα με τη δική της ερμηνεία, όταν χαρακτήρισε την απειλή βιασμού «παράπλευρη απώλεια», ήθελε να πει ότι το συγκεκριμένο περιστατικό δεν είχε σχέση με τους πολιτικούς στόχους της κινητοποίησης της 17ης Οκτωβρίου.
Με αυτή την εξήγηση επιχείρησε να διαχωρίσει τις απειλές σεξουαλικής βίας από το ευρύτερο κίνημα διαμαρτυρίας, επιμένοντας ότι η δήλωσή της δεν αποτελούσε δικαιολόγηση του περιστατικού.
Η Ζουρλί υποστήριξε επίσης ότι, μετά τη δημοσιοποίηση του βίντεο, έχει δεχθεί χιλιάδες απειλές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Υπερασπίζεται τους βανδαλισμούς και το σαμποτάζ ως μορφές πολιτικής αντίστασης
Παρά τη συγγνώμη για τον χαρακτηρισμό της απειλής βιασμού, η Ζουρλί δεν ανακάλεσε τις απόψεις της σχετικά με τις καταστροφές και τις επιθέσεις σε ιδιωτικές και δημόσιες υποδομές στο πλαίσιο πολιτικών κινητοποιήσεων.
Αντίθετα, δήλωσε ότι εξακολουθεί να θεωρεί το σαμποτάζ και ορισμένες μορφές υλικών καταστροφών αποτελεσματικά εργαλεία αντίστασης.
Στη δημόσια τοποθέτησή της επικαλέστηκε ιστορικά παραδείγματα κινημάτων που χρησιμοποίησαν βίαιες μεθόδους για την επίτευξη πολιτικών στόχων.
Αναφέρθηκε στις σουφραζέτες, που είχαν πραγματοποιήσει βομβιστικές επιθέσεις κατά τη διάρκεια του αγώνα για την ψήφο των γυναικών, στους κομμουνιστές αντιστασιακούς του Β' Παγκοσμίου Πολέμου και στις ενέργειες σαμποτάζ Παλαιστινίων εναντίον αγωγών το 1936.
«Όταν οι σουφραζέτες τοποθετούσαν βόμβες, όταν οι κομμουνιστές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου οργάνωναν ανταρτοπόλεμο και σαμποτάζ, όταν οι Παλαιστίνιοι σαμποτάριζαν αγωγούς το 1936, αυτό ήταν αντίσταση και όχι βανδαλισμός», υποστήριξε.
