Στη σημασία της εγγραφής των Μινωικών Ανακτόρων στον Kατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, τις προϋποθέσεις που συνεπάγεται η διεθνής αυτή αναγνώριση, τον συστηματικό σχεδιασμό που προηγήθηκε αλλά και τα μεγάλα έργα που βρίσκονται σε εξέλιξη στην περιοχή αναφέρθηκε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη κατά την τελετή αποκάλυψης της αναμνηστικής πινακίδας της Unesco στην Κνωσό.
Μινωικά Ανάκτορα: Τι σημαίνει και τι συνεπάγεται η εγγραφή τους στον Kατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO
«Γιορτάζουμε μια κορυφαία στιγμή διεθνούς αναγνώρισης του ελληνικού πολιτισμού καθώς επιβεβαιώνεται, με τον πλέον επίσημο τρόπο, ότι ο μινωικός πολιτισμός αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της συλλογικής μνήμης της ανθρωπότητας» επισήμανε προσθέτοντας πως «η μινωική τέχνη με το μοναδικό φυσιοκρατικό της χαρακτήρα με την ελευθερία της κίνησης, τη σχέση της με τη φύση, τη θάλασσα και το φως εξακολουθεί να γοητεύει αλλά και να εμπνέει.»
Η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε ωστόσο με έμφαση τις σημαντικές υποχρεώσεις που συνοδεύουν την ένταξη: «Πρέπει να συνειδητοποιήσουμε όλοι, να καταστεί απολύτως σαφές, ότι η εγγραφή αγαθών στον κατάλογο παγκόσμιας κληρονομιάς σε καμία περίπτωση δεν συνιστά απλώς και μόνο τιμητική διάκριση, που μάλιστα απονέμεται και ισχύει στο διηνεκές, χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Ούτε στο διηνεκές είναι, διότι χρειάζεται αξιολόγηση, ούτε χωρίς όρους και προϋποθέσεις. Αντιθέτως, αποτελεί πρωτίστως αναγνώριση και αποδοχή δεσμευτικής ευθύνης διαρκούς και αποτελεσματικής προστασίας τους. Υποχρεώνει το κράτος και τις υπηρεσίες του, τις δημοτικές και περιφερειακές αυτοδιοικητικές αρχές, αλλά και τις τοπικές κοινωνίες, εν συνόλω τις τοπικές κοινωνίες, να διασφαλίζουν συλλογικά, στο μέτρο της αρμοδιότητας ενός εκάστου, τη διατήρηση της ακεραιότητας και της αυθεντικότητάς τους, καθώς και τη διαφύλαξή τους για τις επόμενες γενιές».
Εξήγησε δε πως η μέριμνα βεβαίως της Πολιτείας για τα Μινωικά Ανακτορικά Κέντρα δεν ξεκίνησε την επόμενη της ένταξής τους στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς: «Προηγήθηκε μια μακρά περίοδος συστηματικού σχεδιασμού, ωρίμασης και μεθοδικής προετοιμασίας, ενόψει της κατάθεσης του φακέλου υποψηφιότητας, προκειμένου να πληρούνται, όχι μόνο τυπικά, αλλά και ουσιαστικά, όλες οι αυστηρές, και σωστά είναι αυστηρές, προδιαγραφές και απαιτήσεις της UNESCO. Στο πλαίσιο αυτό, εκπονήθηκαν εξειδικευμένες μελέτες τεκμηρίωσης και προστασίας των μνημείων, διαχείριση φυσικών και ανθρωπογενών κινδύνων. Αναπτύχθηκαν σχέδια επισκεψιμότητας, προσβασιμότητας και αναβάθμισης των υποδομών λειτουργίας των χώρων και εξυπηρέτησης του κοινού. Διαμορφώθηκε έτσι το αναγκαίο επιστημονικό και θεσμικό υπόβαθρο για τη συγκρότηση του προαπαιτούμενου πλέον ενιαίου διαχειριστικού σχεδίου των μινωικών αρχαιολογικών χώρων».
Μινωικά Ανάκτορα: Τι σημαίνει και τι συνεπάγεται η εγγραφή τους στον Kατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO
Επιπλέον, η υπουργός Πολιτισμού αναφέρθηκε στο πρόγραμμα σημαντικών έργων που υλοποιούνται παράλληλα. «Στην Κνωσό, τον πλέον εμβληματικό μινωικό χώρο, ξεκινούν έργα προστασίας και στερέωσης των μνημείων, εκσυγχρονισμού των υποδομών υποδοχής του κοινού, βελτίωσης της προσβασιμότητας και αναβάθμισης των συστημάτων διαχείρισης των επισκεπτών, με στόχο τη διασφάλιση της αυθεντικότητας και της λειτουργικότητας του χώρου υπό τις συνθήκες αυξημένης επισκεψιμότητας» είπε και πρόσθεσε: «Σε άμεση συνάφεια και συσχέτιση με τα έργα αυτά, βρίσκεται η ολοκληρωμένη χωρική επένδυση εμβληματικών διαδρομών Κρήτης, περιβάλλον και πολιτισμός, η οποία συνιστά μία από τις σημαντικότερες στρατηγικές παρεμβάσεις που υλοποιούνται σήμερα στην Ελλάδα, στον τομέα της πολιτιστικής διαχείρισης και της βιώσιμης περιφερειακής ανάπτυξης. Στον πυρήνα της βρίσκεται η συγκρότηση της Μινωικής Πολιτιστικής Διαδρομής. Η ΟΧΕ είναι μία πρωτοβουλία της Περιφέρειας Κρήτης, η οποία συγκροτήθηκε σε στενή συνεργασία, όπως και σχεδόν όλα όσα γίνονται στην Κρήτη, με το Υπουργείο Πολιτισμού. Η χρηματοδότηση της ΟΧΕ προέρχεται από συνδυασμό εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων. Ειδικά για τη Μινωική Πολιτιστική Διαδρομή έχουν ήδη εξασφαλιστεί κυρίως από το ΕΣΠΑ πόροι ύψους περίπου 15 εκατομμυρίων ευρώ, γεγονός που καταδεικνύει τη στρατηγική σημασία που αποδίδεται στην προστασία και ανάδειξη των μινωικών μνημείων ως βασικού πυλώνα της πολιτιστικής και αναπτυξιακής πολιτικής για την Κρήτη».
Τέλος, η Λίνα Μενδώνη, τόνισε πως η μεγάλη επιτυχία της ένταξης των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς δεν υπήρξε προϊόν συγκυρίας αλλά συνεκτικού σχεδιασμού. «Εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατηγικής επιλογής και εφαρμοσμένης πολιτικής της κυβέρνησης του Κυριάκου Μητσοτάκη που αντιμετωπίζει τον πολιτισμό όχι ως πολυτέλεια αλλά ως κρίσιμο στρατηγικό πόρο ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και διεθνούς παρουσίας της χώρας. Η μεγάλη επιτυχία της ένταξης των Μινωικών Ανακτορικών Κέντρων στον κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς ήταν η κατάληξη μιας μακρόχρονης, συστηματικής και συλλογικής προσπάθειας.»
Αναστασία Κουκά
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
