Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα παρουσίασε τις δέκα προτάσεις που προκρίθηκαν για τη νέα γενιά χαρτονομισμάτων του ευρώ, ανοίγοντας παράλληλα διαδικτυακή ψηφοφορία ώστε οι πολίτες σε ολόκληρη την Ευρώπη να εκφράσουν την προτίμησή τους.
Τα υποψήφια σχέδια κινούνται γύρω από δύο κεντρικές θεματικές ενότητες, τον «Ευρωπαϊκό πολιτισμό» και τα «Ποτάμια και πτηνά», συνδυάζοντας εμβληματικές προσωπικότητες της ευρωπαϊκής ιστορίας με εικόνες από το φυσικό περιβάλλον της ηπείρου.
Μεταξύ των προσώπων που εμφανίζονται στις προτάσεις βρίσκονται η Μαρία Κάλλας, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και η Μαρία Σκλοντόφσκα-Κιουρί, ενώ τα σχέδια της δεύτερης θεματικής περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την αλκυόνη και τον λευκό πελαργό.
Η πρώτη ολοκληρωμένη ανασχεδίαση από το 2002
Πρόκειται για την πρώτη πλήρη ανανέωση της εμφάνισης των χαρτονομισμάτων του ευρώ από την κυκλοφορία τους το 2002.
«Τα χαρτονομίσματα ευρώ είναι κάτι περισσότερο από ένα μέσο πληρωμής – είναι μία από τις πιο απτές εκφράσεις της Ευρώπης», δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ.
«Μέσα από σχέδια που συνδυάζουν την ομορφιά με το νόημα, θα ενισχύσουν την κοινή μας ταυτότητα», πρόσθεσε.
Η ΕΚΤ επιδιώκει τα νέα χαρτονομίσματα να αποτυπώνουν στοιχεία που συνδέονται περισσότερο με τη ζωή, την ιστορία και την κοινή πολιτιστική ταυτότητα των Ευρωπαίων, αντικαθιστώντας σταδιακά τη σημερινή εικαστική προσέγγιση, η οποία βασίζεται κυρίως σε αρχιτεκτονικά μοτίβα.
Πώς επιλέχθηκαν τα δέκα σχέδια
Οι τελικές προτάσεις προέκυψαν μέσα από πανευρωπαϊκό διαγωνισμό σχεδιασμού, στον οποίο κατατέθηκαν περισσότερες από 1.200 αιτήσεις από γραφίστες.
Από το σύνολο των υποψηφίων, 25 δημιουργοί κλήθηκαν να καταρτίσουν ολοκληρωμένες προτάσεις για μία ή και για τις δύο θεματικές κατηγορίες.
Στη συνέχεια, ανεξάρτητη επιτροπή αποτελούμενη από 21 ειδικούς στους τομείς της γραφιστικής, της επικοινωνίας, της ιστορίας και της νευροεπιστήμης αξιολόγησε τις συμμετοχές και επέλεξε τις δέκα που πέρασαν στην τελική φάση.
Κάθε μέλος της επιτροπής είχε προταθεί από κεντρική τράπεζα χώρας της ζώνης του ευρώ.
Πού και μέχρι πότε μπορούν να ψηφίσουν οι πολίτες
Η δημόσια διαδικτυακή έρευνα της ΕΚΤ θα παραμείνει ανοιχτή έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Οι πολίτες μπορούν να εξετάσουν τις δέκα προτάσεις και να καταθέσουν την άποψή τους μέσω της σχετικής πλατφόρμας στην ιστοσελίδα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Παράλληλα, ανεξάρτητη εταιρεία ερευνών θα πραγματοποιήσει ξεχωριστή δημοσκόπηση με τις ίδιες ερωτήσεις σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πολιτών της ευρωζώνης.
Η ΕΚΤ αναμένεται να δημοσιοποιήσει αναλυτική έκθεση με τα αποτελέσματα των δύο ερευνών, αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία επιλογής.
Η τελική απόφαση στο τέλος του έτους
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αναμένεται να επιλέξει το σχέδιο που θα επικρατήσει περίπου στο τέλος του 2026.
Η τελική απόφαση δεν θα βασιστεί αποκλειστικά στην ψήφο του κοινού, αλλά σε συνδυασμό παραγόντων, στους οποίους περιλαμβάνονται η αξιολόγηση της επιτροπής, οι τεχνικές προδιαγραφές και τα αποτελέσματα των δύο ερευνών.
Αφού επιλεγεί η τελική πρόταση, θα ακολουθήσουν επιπλέον στάδια επεξεργασίας, δοκιμών και προσαρμογής, πριν τα χαρτονομίσματα περάσουν στη διαδικασία παραγωγής.
Η νέα σειρά αναμένεται να τεθεί σε κυκλοφορία τα επόμενα χρόνια, χωρίς να έχει ανακοινωθεί ακόμη συγκεκριμένη ημερομηνία.
Τι θα συμβεί με τα σημερινά χαρτονομίσματα
Τα χαρτονομίσματα που κυκλοφορούν σήμερα δεν θα καταργηθούν αμέσως ούτε θα χάσουν την αξία τους.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, η υφιστάμενη σειρά θα συνεχίσει να αποτελεί νόμιμο χρήμα και θα κυκλοφορεί παράλληλα με τα νέα χαρτονομίσματα για όσο διάστημα κριθεί απαραίτητο.
Ο ανασχεδιασμός εντάσσεται στη μακροπρόθεσμη προσπάθεια του Ευρωσυστήματος να διατηρήσει τα μετρητά ασφαλή, λειτουργικά και εύκολα αναγνωρίσιμα, καθώς και να προστατεύσει τη δυνατότητα των πολιτών να επιλέγουν τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιούν τις συναλλαγές τους.
Νέα χαρακτηριστικά ασφαλείας και μεγαλύτερη αντοχή
Η νέα σειρά θα ενσωματώνει πιο εξελιγμένα χαρακτηριστικά ασφαλείας, αξιοποιώντας τις τεχνολογικές εξελίξεις για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της παραχάραξης.
Η ΕΚΤ σχεδιάζει επίσης βελτιώσεις που θα διευκολύνουν τον έλεγχο γνησιότητας και τη χρήση των χαρτονομισμάτων από άτομα με προβλήματα όρασης.
Παράλληλα, στόχος είναι να περιοριστεί το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα, μέσω μεγαλύτερης ανθεκτικότητας, βιώσιμων υλικών και πιο φιλικών προς το περιβάλλον διαδικασιών παραγωγής.